II SA/Sz 628/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-06-29
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w celu ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, należy uwzględniać dochody małżonka wnioskodawczyni, jeśli małżonkowie pozostają w separacji faktycznej i nie utrzymują ze sobą kontaktów, a dziecko, na które ma być przyznane świadczenie, nie jest dzieckiem tego małżonka?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego sprawy. Kluczowe było ustalenie, czy małżonek wnioskodawczyni, z którym wnioskodawczyni pozostaje w separacji faktycznej i który nie jest biologicznym ojcem dziecka, powinien być zaliczany do składu rodziny na potrzeby ustalenia kryterium dochodowego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ odwoławczy zaniechał przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę M. G. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny, uwzględniający dochody męża skarżącej M. T., przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że małżonkowie, niezależnie od stosunków między nimi, wchodzą w skład rodziny na gruncie ustawy. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, wskazując, że od grudnia 2015 r. żyje w separacji z mężem, tworząc rodzinę wyłącznie z córką, która nie jest dzieckiem M. T.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej J. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną
na podstawie art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 8, pkt 12, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 2 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września
2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169
ze zm., zwanej dalej: "u.p.o.u.a."), art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.,art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", Prezydent Miasta S. odmówił J. T. od dnia 1 października 2016 r. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko M. G.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że strona w dniu 28 września 2016 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ na podstawie dokumentów załączonych do wniosku oraz zgromadzonych informacji podał, że dochód członków rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym 2015 r. wyniósł 0 zł. Organ uwzględnił dochód uzyskany przez M. T. z tytułu rozpoczęcia pracy w sklepie [...], od dnia [...]. w wysokości [...] zł. W takiej sytuacji organ uznał, że miesięczny dochód na członka rodziny, w przeliczeniu na osobę, wyniósł [...] zł i jest wyższy od ustawowego kryterium uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (tj. [..] zł). W konsekwencji powyższego organ stwierdził brak podstaw do przyznania stronie przedmiotowego świadczenia.
J. T., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji.
Wydanej decyzji strona zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, poprzez uznanie,
że M. T. wchodzi w skład rodziny tworzonej przez J. T. i M. G., podczas gdy J. T. rozstała się z M. T. i wyprowadziła się ze wspólnego mieszkania na początku grudnia 2015 r. i od tego czasu tworzy rodzinę wyłącznie z córką,
- z ostrożności procesowej strona wniosła zarzut naruszenia art. 3 pkt 16 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego nieprawidłową interpretację, skutkującą błędnym uznaniem, że w skład rodziny na gruncie ww. ustawy, wchodzą małżonkowie niezależnie od stosunków pomiędzy nimi panujących, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu nakazuje dojście do przeciwnego wniosku.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 2, 4, 5, 5a, 11,12, art. 9
ust. 1-4a u.p.o.u.a. oraz art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji, Kolegium wskazało, iż z dokumentów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji wynika, że M. G. jest osobą uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego, od ojca Ł. J., na podstawie ugody z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt III RC 905/11, zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. Egzekucja tych świadczeń, prowadzona przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., okazała się bezskuteczna (zaświadczenie z dnia 13 września 2016 r.).
Kolegium stwierdziło, że rodzina J. T. składa się z trzech osób, tj.: jej samej, M. T. oraz córki M. G.
Takie dane strona wskazała we wniosku z dnia 28 września 2016 r. o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, oświadczając, że są one prawdziwe. Organ zauważył, iż strona jest mężatką, a po złożeniu wniosku nie informowała organu o zmianie składu osobowego rodziny. Dodał, że pomimo wskazanego w odwołaniu zamiaru wystąpienia z powództwem o rozwód, orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa nie zostało jeszcze wydane, a stan cywilny strony nie uległ zmianie. Zdaniem Kolegium, oznacza to, że zgodnie z art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a., rodzinę stanowi strona, jej córka oraz mąż M. T. Według organu, fakt odrębnego zamieszkiwania małżonków, nieutrzymywania kontaktów, odrębnego gospodarowania, pozostaje bez wpływu na status prawny małżonków, a ten uwzględniany jest przy ocenie wypełnienia definicji rodziny, w której wyszczególniono jej członków.
Zdaniem organu, skoro M. T. jest mężem matki osoby uprawnionej do alimentów, a więc członkiem rodziny, jego dochody należy uwzględnić przy ustalaniu dochodów rodziny. Organ uznał, że nie pozwala to na prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia faktycznego tworzenia rodziny, o co wnosił autor odwołania. Poza tym, organ argumentował, iż skoro strona w złożonym wniosku wskazała taki (trzyosobowy) skład rodziny i zgodny jest on ze stanem prawnym, organ nie mógł uznać, że M. T. nie jest członkiem rodziny strony, gdyż zamieszkuje pod innym adresem.
Kierując się powyższym, Kolegium wskazało na dochód strony z 2015 r., uzyskany z funduszu alimentacyjnego na córkę w wysokości [...] zł, uznając,
że miesięczny dochód strony wyniósł 0 zł. Ponadto organ wskazał na uzyskanie przez M. T. dochodu z tytułu wykonywania pracy zarobkowej
w wysokości [...] zł, uznając, że dochód ten uwzględniany przy uzyskaniu dochodu
za 2015 r. wyniósł 0 zł. Jak wskazał organ, nastąpiło jednak w sprawie uzyskanie dochodu przez M. T. po roku poprzedzającym okres zasiłkowy,
w związku z podjęciem zatrudnienia w dniu [...] r., które nadal jest wykonywane, co miało wpływ na ustalenie przeciętnego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę (art. 9 ust. 4a u.p.o.u.a.). Organ uznał, że dochód M. T. powiększyć należało o kwotę [...] zł.
Według Kolegium, dochód rodziny strony, w rozumieniu art. 2 pkt 5 w zw.
z art. 10 ust. 3 u.p.o.u.a., wyniósł [...] zł, zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł (miesięcznie), co prawidłowo ustalił organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, strona nie kwalifikuje się do uzyskania prawa
do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż dochód miesięczny w przeliczeniu
na osobę w rodzinie przekroczył kwotę kryterium dochodowego ([...]zł).
Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego naruszenia art. 3 pkt 16 u.p.o.u.a., Kolegium wskazało, że nie miał on zastosowania w sprawie, gdyż u.p.o.u.a., posługuje się własną definicją pojęcia "rodzina", ujętą w art. 2 pkt 12 ww. ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzi możliwość zasądzenia (stronie) jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie ma również prawnej możliwości orzeczenia zwrotu tych kosztów od organu.
J. T., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.
z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych,
w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Kwestionowanej decyzji strona skarżąca zarzuciła:
- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a, poprzez jego nieprawidłową interpretację, skutkującą błędnym uznaniem, że w skład rodziny na gruncie tej ustawy wchodzą małżonkowie niezależnie od stosunków pomiędzy nimi panujących, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu nakazuje dojście do przeciwnego wniosku,
- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania,
tj. art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ drugiej instancji zawnioskowanych przez skarżącą dowodów z zeznań świadków oraz złożonego dokumentu – umowy najmu lokalu mieszkalnego na kluczową w sprawie okoliczność faktycznego tworzenia rodziny wyłącznie przez J. T. oraz jej córkę, od grudnia 2015 r.,
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji, poprzez uznanie, że M. T. wchodzi w skład rodziny tworzonej przez skarżącą i M. G., podczas gdy skarżąca rozstała się z M. T. i wyprowadziła się ze wspólnego mieszkania na początku grudnia 2015 r. i od tego czasu tworzy ona rodzinę wyłącznie z córką.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że po rozstaniu z mężem M. T. zamieszkała wraz z córką w wynajętym mieszkaniu. Podała, że od tego czasu nie utrzymuje kontaktów z mężem, jak również wzajemnie się nie wspierają, w szczególności M. T. nie wspiera M. G. (nie jest ona jego córką, lecz pochodzi z pierwszego związku skarżącej). Skarżąca podała, że przygotowuje się do wniesienia powództwa o rozwód przeciwko M. T. Wspierając się stanowiskiem sądownictwa administracyjnego (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1709/11) w kwestii, które osoby należy zaliczyć do ustawowego pojęcia "rodziny", skarżąca argumentowała, że rodzinę na gruncie niniejszej sprawy tworzy wyłącznie z córką, w jej skład nie wchodzi M. T. Zdaniem skarżącej, przesądza to, że dochód na członka tworzonej przez nią rodziny nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r., pełnomocnik skarżącej poparł skargę
i wnioski w niej zawarte. Pełnomocnik skarżącej, podał że adres wskazany przez skarżącą we wniosku: ul. [...] (w S.), jest adresem jej rodziców. Natomiast adres M. T. ul.[...] (w S.), jest chyba miejscem jego zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana przez Sąd według kryteriów legalności działań organu administracji publicznej wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na córkę, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie.
Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji oraz warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, określa ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm., zwana dalej: "u.p.o.u.a.").
Jak wynika z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...]zł (ust. 2).
Istotne z punktu widzenia wyniku w ww. sprawy administracyjnej jest m.in. ustalenie przez organ dochodu rodziny, uwzględniającego pojęcie "rodziny", określone w art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, "rodzina" - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 60) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r.
o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się:
a) dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
b) dziecka pozostającego w związku małżeńskim,
c) (uchylony),
d) rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz.
Sąd wskazuje przy tym, że ustalenie stanu faktycznego sprawy, jest wymogiem bezwzględnie koniecznym dokonania przez organ prawidłowej oceny prawnej sprawy. Ocena ta powinna uwzględniać przesłanki wynikające z przepisu prawa materialnego, jakimi organ winien się kierować ustalając potrzebne fakty, z którymi prawo przywiązuje skutki prawne. Można powiedzieć, że postępowanie dowodowe jest nie tylko poszukiwaniem faktów (...), lecz ustaleniem faktów prawotwórczych determinujących wynik sprawy (patrz. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Wyd. 13, Warszawa 2014, str. 76).
Skład orzekający w niniejszej sprawie, w pełni aprobuje stanowisko sądów administracyjnych, powołane w skardze (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1709/11, opubl. w Lex nr 1136646), wypracowane na gruncie art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), iż nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy właśnie poprzez użycie słowa "odpowiednio", najwyraźniej uznając, że możliwe komplikacje stosunków rodzinnych nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie. Zdaniem Sądu, stanowisko to pozostaje aktualne, także na gruncie art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a., z uwagi na dyrektywy wykładni systemowej,
której należy uwzględnić przynależność ww. przepisów do danej gałęzi prawa regulującego pomoc społeczną państwa, realizującego zasadę konstytucyjną pomocniczości (subsydiarności) zawartą w preambule Konstytucji RP oraz zasadę dobra rodziny (art. 71 ust. 1 ustawy zasadniczej). Zasady te, na gruncie wykładni pojęcia "rodziny" z ww. ustaw, winny stanowić tożsamy drogowskaz, dla organów państwowych, tak administracyjnych, jak i sądowych, służący dokonywaniu takiej interpretacji przepisów samej Konstytucji, jak i podrzędnych w stosunku do niej źródeł prawa, by nie sprzeciwiały się treści wskazanych zasad, w tym nie niweczyły prawa osób, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji.
W świetle powyższego, Sąd wskazuje, że organ odwoławczy przyjął ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonane przez organ pierwszej instancji w kwestii uznania M. T. za członka rodziny wnioskodawczyni i przyjęcia jego dochodu z tytułu umowy o pracę, do wyliczenia dochodu rodziny skarżącej. W ocenie Sądu powyższa konstatacja organu była na etapie postępowania odwoławczego co najmniej przedwczesna, gdyż organ winien szczegółowo wyjaśnić stosunki rodzinne Skarżącej, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, iż we wniosku i kolejnych składanych przez stronę dokumentach widnieją różne adresy zamieszkania zarówno jej jak i jej męża.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wniosek skarżącej (data wpływu do organu 28 września 2016 r.), w którym wskazała, że jest mężatką, rodzina składa się z trzech osób, a jej adres zamieszkania to ul. [...] w S. Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że ww. miejsce jest adresem jej rodziców. W dołączonej do akt administracyjnych kopii umowy o pracę (z dnia [...] r.) i zaświadczenia o zarobkach (z dnia [...] r.), widnieje adres miejsca zamieszkania małżonka skarżącej M. T.: ul. [...]. W odwołaniu skarżąca podnosiła, że w grudniu 2015 r. wyprowadziła się z dzieckiem ze wspólnego mieszkania i od tego czasu tworzy rodzinę dwuosobową z córką, podając kolejny adres. Jednocześnie nie wskazała kto i z jakich środków utrzymuje wynajęte mieszkanie. Strona wyjaśniała, że M. G. nie jest córką M. T., lecz pochodzi z wcześniejszego związku. Ponadto strona przygotowuje się do wniesienia pozwu o rozwód przeciwko M. T.
Wobec ww. twierdzeń strony, winno to skłonić organ drugiej instancji
do zweryfikowania aktualności stanu faktycznego sprawy w zakresie składu i miejsca zamieszkania rodziny (w skardze skarżąca podała swój adres: ul. [...]
w S.), a także rozważenia dalszej możliwości zaliczenia męża skarżącej
do składu jej rodziny, jako osoby wychowującej z nią wspólnie dziecko, będące także
na jego utrzymaniu. Zastosowanie wykładni systemowej przepisu, zapobiega niezasadnemu traktowaniu niebędącego w związku małżeńskim lub będącego
w separacji rodzica (także małżonka rodzica), który nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka, jako członka rodziny (por. także wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2016 r.,
sygn. akt I OSK 2361/14, opubl. w Lex nr 2106449).
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ odwoławczy nie podejmował działań procesowych służących wyjaśnieniu powyższych kwestii, mimo wyraźnego
w tym zakresie podnoszenia przez stronę istnienia odmiennych, niż przyjęte przez Kolegium okoliczności sprawy. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 k.p.a.).
Sąd zauważa, że w postępowaniu odwoławczym, stan faktyczny ustala organ odwoławczy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego o nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. Stosownie do art. 136 k.p.a.,
w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi pierwszej instancji, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu, z okoliczności sprawy wynika, że postępowanie dowodowe organu wymagało uzupełnienia, gdyż nie zostały w sposób wystarczający wyjaśnione wszystkie istotne wątpliwości dotyczące składu rodziny wnioskodawczyni, mające znaczenie dla rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy z urzędu lub na wniosek strony był zobowiązany rozważyć możliwość zastosowania w sprawie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Dopiero po spełnieniu powyższych wymogów, organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) mógł dokonać oceny materiału dowodowego zebranego przed organem pierwszej instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę z wniosku skarżącej powyższych zasad nie dotrzymał. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego w sposób istotnie rzutujący na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznający sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić ocenę prawną, jaką Sąd przedstawił na gruncie wykładni pojęcia "rodziny" stosownie
do art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a. Organ odwoławczy winien ponadto zastosować się
do wskazań Sądu w zakresie potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego
na okoliczność ustalenia składu i miejsca zamieszkania rodziny skarżącej w tym, czy M. T. może być zaliczony do członka rodziny wnioskodawczyni, z uwagi na fakty podnoszone przez skarżącą mające wskazywać, że nie wychowuje on córki skarżącej, nie utrzymuje z nimi kontaktów, jak również nie wspiera córki skarżącej. Ustalenia te mają bowiem istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy winien w tej kwestii podjąć stosowne działania, w ramach środków procesowych, jakie mu przysługują w k.p.a., w przypadku prowadzenia postępowania dowodowego, np. z art. 136 k.p.a. Kwestią otwartą pozostaje natomiast, w świetle zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), czyli dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygania, czy w wyniku podjęcia działań służących uzupełnieniu materiału dowodowego, możliwe będzie uznanie przez organ odwoławczy materiału sprawy za kompletny i podjęcia ponownego rozpatrzenia sprawy, czy też zachodzić będzie konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wobec wskazanych naruszeń reguł postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, Sąd na obecnym etapie sprawy nie mógł podjąć się całościowej oceny działania organu pod względem trafności zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, którymi organ ten kierował się w rozpoznaniu sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję, o czym orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło