I OZ 1605/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-17
Skład orzekający: Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie odpisu wyroku pełnomocnikowi strony, który nie został wskazany jako adresat korespondencji, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Doręczenie odpisu wyroku pełnomocnikowi strony, który nie został jednoznacznie wskazany przez stronę jako adresat korespondencji, jest nieskuteczne. Skoro strona w piśmie procesowym wskazała konkretnego pełnomocnika i adres do doręczeń, wszelka korespondencja sądowa powinna być kierowana wyłącznie na ten adres. W przeciwnym razie termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczyna biegu, a skarga wniesiona po upływie terminu liczonego od daty doręczenia na niewłaściwy adres powinna zostać uznana za wniesioną w terminie.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną Spółki z o.o. z powodu jej wniesienia po upływie terminu. Sąd uznał, że termin rozpoczął bieg od daty doręczenia odpisu wyroku pełnomocnikowi Spółki. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc, że doręczenie było nieskuteczne, ponieważ nie zostało dokonane na adres wskazanego przez nią pełnomocnika do doręczeń. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1134/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1134/16 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1134/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1134/16 (pkt 1 postanowienia); zwrócił Spółce kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej (pkt 2 postanowienia).
W uzasadnieniu Sąd ten podał, że ww. wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi uczestnika postępowania [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. w dniu 16 maja 2017 r. (vide: zwrotne poświadczenie odbioru k. 93).
W dniu 20 czerwca 2017 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P., działając przez pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, uiszczając jednocześnie wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy zwrócił kwotę uiszczonego wpisu. Sąd ten przytaczając treść art. 177 § 1 p.p.s.a. oraz art. 83 § 2 tej ustawy podał, że jak wynika z akt sprawy, zaskarżony wyrok został doręczony pełnomocnikowi uczestnika postępowania w dniu 16 maja 2017 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 15 czerwca 2017 r. (czwartek). Dzień ten był dniem ustawowo wolnym od pracy, a więc skargę kasacyjną należało wnieść najpóźniej w dniu 16 czerwca 2017 r. (piątek). Tymczasem skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 20 czerwca 2017 r. (wtorek), co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie od tego pisma. Oznacza to, że skargę kasacyjną wniesiono z uchybieniem 30-dniowego terminu, a zatem należało ją odrzucić.
W zażaleniu [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o uchylenie postanowienia w całości poprzez stwierdzenie, że skarga kasacyjna została wniesiona w terminie (art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że odpis wyroku nie został prawidłowo doręczony, stosownie do art. 67 § 5 p.p.s.a. Podkreślono, że doręczenie dokonane pod adresem strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika, a więc nie wywiera skutku procesowego. Strona podniosła, że pełnomocnik Spółki wyraźnie, w sposób nie budzący wątpliwości wskazał w piśmie z dnia 31 stycznia 2017 r. adres do korespondencji i na żadnym etapie postępowania nie wnosił o doręczenia pod inny adres, niż ten wskazany w piśmie z dnia 31 stycznia 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
Zgodnie z treścią art. 67 § 5 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., w przypadku gdy ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom.
W niniejszej sprawie Spółkę [...] z siedzibą w P. reprezentowało dwóch pełnomocników: radca prawny K. R. (k. 42) oraz radca prawny J. D. (k. 68). Z uwagi na treść art. 76 § 3 p.p.s.a. wszelkie pisma należało kierować tylko do jednego z nich. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzują, któremu pełnomocnikowi należy doręczać pisma. Wobec tego uznać należy, że sąd – zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a. – może dokonać wyboru konkretnego pełnomocnika dopiero wtedy, gdy strona w treści udzielonego pełnomocnictwa procesowego lub w inny jednoznaczny sposób nie wskazała, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników należy dokonywać doręczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2538/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 232/09; podobnie B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, str. 197). Tożsamy pogląd, tyle że na tle art. 141 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 269/02, wskazując, że udzielenie substytucji powoduje, że substytuta i stronę łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę z pełnomocnikiem, ale nie uchyla kompetencji pełnomocnika, co oznacza, że od chwili udzielenia substytucji strona ma dwóch lub więcej równoprawnych pełnomocników. W takiej sytuacji ma zatem zastosowanie art. 141 § 3 K.p.c. nakazujący doręczanie pism sądowych tylko jednemu pełnomocnikowi. Powinien nim być pełnomocnik, którego adres, jako adres dla doręczeń, wskazała strona. Dopiero wówczas, gdy strona w sposób wyraźny nie wskaże, któremu pełnomocnikowi należy dokonywać doręczeń, wybór należy do sądu lub przewodniczącego.
Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że w piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2017 r. (k. 40) Spółka wskazała radcę prawnego K. R. i adres dla doręczeń "[...] " ul. [...], [...] G. Skoro zatem z treści nagłówka pisma wyraźnie wynika, że uczestnik postępowania w jednoznaczny sposób określił, któremu z ustanowionych przez niego pełnomocników należy dokonywać doręczeń, to wszelka korespondencja sądowa w niniejszej sprawie powinna być kierowana właśnie na adres ustanowionego w tym celu pełnomocnika, tj. radcy prawnego K. R. Tym samym przesłanie odpisu wyroku na adres Spółki, a nie na adres wyznaczonego w tym celu pełnomocnika, było nieprawidłowe.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za uzasadnione i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło