II SA/Wr 111/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-04-06
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Mieczysław Górkiewicz, Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała wspólnoty mieszkaniowej, której treść została poddana pod głosowanie, ale przeciwko której opowiedziała się większość udziałów, może stanowić podstawę do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane?Ratio decidendi
Uchwała wspólnoty mieszkaniowej, która została podjęta przeciwko niej przez większość udziałów, nie może stanowić podstawy do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do badania prawidłowości przyjęcia uchwały ani do badania skreśleń podpisów pod uchwałą; jego rolą jest jedynie stwierdzenie, czy uchwała została podjęta i jaka jest jej treść.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę lokalu usługowego na cele gastronomiczne. Kluczowym zagadnieniem było prawo inwestorki do dysponowania nieruchomością wspólną, które miało wynikać z uchwały wspólnoty mieszkaniowej. Organ odwoławczy uznał, że uchwała, mimo poddania jej pod głosowanie, nie została podjęta, ponieważ większość udziałów głosowała przeciwko niej, co uniemożliwiło udzielenie pozwolenia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak pozostawienia odwołania bez rozpoznania mimo braków formalnych oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D.K. i G.H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę lokalu usługowego (salonu fryzjerskiego) w zakresie proponowanych zmian oddala skargę w całości.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] r., nr [...], zmienił własną ostateczną decyzję z dnia [...] r., nr[...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił D.K. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu usługowego nr [...] (salonu fryzjerskiego) znajdującego się w budynku przy ul. K. we W. z wyłączeniem wewnętrznej linii zasilającej. Zmienionym pozwoleniem na budowę objęto zgodę na zmianę sposobu użytkowania (funkcji) lokalu z salonu fryzjerskiego na małą gastronomię (funkcja handlowo- gastronomiczna) oraz przebudowę lokalu.
Odwołanie od tej decyzji wniosła w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. [...] we W. M. D.. Odwołująca się wskazała, że inwestorka - wbrew złożonemu przez nią oświadczeniu - nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele planowanej inwestycji, ponieważ powołana przez nią uchwała Wspólnoty została podjęta "przeciwko" planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na odwołanie inwestor wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Strona nie zgadzając się z przedstawionym w odwołaniu stanowiskiem podniosła, że Wspólnota Mieszkaniowa w dniu 31 lipca 2012 r. na zebraniu właścicieli lokali oraz w drodze indywidualnego zbierania podpisów podjęła uchwałę, na mocy której udzielono jej zgody na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane. W uzupełnieniu odwołania, przy piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r., przedłożono natomiast uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie wyrażania zgody na remont lokalu użytkowego z przeznaczeniem na działalność gastronomiczną – kawiarnię, z której wynika, że "została podjęta uchwała nr z dnia 21.08.2012 r. w tej sprawie większością udziałów na "PRZECIW".
Wojewoda D. - wezwaniem z dnia 25 czerwca 2013 r. - zobowiązał odwołującą się do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej lub podpisanie odwołania przez drugiego członka Zarządu. W dniu 2 lipca 2013 r. do organu wpłynęło pismo uzupełniające Wspólnoty Mieszkaniowej, podpisane przez M. D. i W.K., do którego dołączono pisemne upoważnienie z dnia 8 maja 2013 r. udzielone M. D. przez W.K. do podpisania w jego imieniu oraz złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia 18 kwietnia 2013 r., z tym jednakże zastrzeżeniem, iż upoważnienie te ważne jest w dniu 8 maja 2013 r.
Do organu odwoławczego wpłynęło również pismo z dnia [...] r. Z. Sp. z o.o., podpisane przez prezesa zarządu, w którym złożono wyjaśnienie, że pismo spółki z dnia 5 października 2012 r. nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy, bowiem zostało ono sporządzone, w zakresie zawiadomienia o wyniku głosowania nad uchwałą nr[...], pod wpływem błędu, w który zarządca wprowadzony został przez ówczesnych członków zarządu Wspólnoty. W rzeczywistości z przedłożonych dokumentów wynika, że uchwała podjęta została większością głosów "za", przy czym za jej podjęciem głosowało 54,31%, natomiast przeciwko jej podjęciu głosowało 31,12 %. Wskazano także, iż dokonane omyłkowo przez spółkę w piśmie z dnia 5 października 2013 r. zawiadomienie o procentowym wyliczeniu głosów i wyniku głosowania nad uchwałą z przyczyn przez spółkę niezawinionych nie odpowiadało istniejącemu stanowi prawnemu, gdyż nie uwzględniało ono głosu Gminy W. oddanego za podjęciem spornej uchwały, jak również nie uwzględniało głosów właścicieli poszczególnych lokali oddanych "za", które zostały następnie bezskutecznie skreślone.
G.H.– współwłaścicielka lokalu w budynku przy ul. K. we W. w piśmie z dnia [...] r. wniosła o pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Strona wskazała na brak usunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych odwołania. Według niej wniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową odwołanie stanowi czynność procesową dokonaną z naruszeniem zasad prawidłowej reprezentacji, które zgodnie z uchwałą polegają na współdziałaniu przynajmniej dwóch członków Zarządu albo całego trzyosobowego Zarządu Wspólnoty. Dlatego też przedłożone w sprawie upoważnienie pochodzące nie od Zarządu Wspólnoty, tylko od jednego z jego członków, z punktu widzenia prawa materialnego prowadzi do rażącego naruszenia obowiązujących we Wspólnocie zasad reprezentacji. Ponadto, w ocenie strony, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, ponieważ Wspólnota Mieszkaniowa w dniu 31 lipca 2012 r. na zebraniu i w drodze indywidualnego zbierania podpisów podjęła uchwałę, na mocy której udzielona została zgoda na dysponowanie nieruchomością przy ul. na cele budowlane.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. i odmówił zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie proponowanych zmian. Organ odwoławczy uznając słuszność argumentacji odwołania wskazał, że przedstawiony opis planowanych robót budowlanych wskazuje, że inwestycja obejmuje części wspólne nieruchomości (przebudowę ścian zewnętrznych), co skutkowało tym, że inwestorka była zobowiązana do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zarówno lokalem, jak i częścią wspólną budynku - w zakresie objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Inwestorka w swoim oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazała, że prawo to wynika z prawa własności oraz współwłasności, przy czym jako współwłaścicieli wymieniła G. H. oraz Wspólnotę Mieszkaniową. Inwestorka oświadczyła, że posiada zarówno zgodę współwłaścicielki, jak i zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej, przy czym zgoda ta wyrażona została uchwałą z dnia 31 sierpnia 2012 r. Odnosząc się do złożonego oświadczenia organ II instancji wskazał, że z przedłożonych przez odwołującą materiałów wynika, że uchwała z dnia 31 sierpnia 2012 r. nie została podjęta, ponieważ przeciwko jej podjęciu głosowały osoby posiadające większość udziałów w nieruchomości wspólnej. Wojewoda przyjął, że sam fakt poddania pod głosowanie uchwały o określonej treści nie implikuje przyjęcia tej treści jako obowiązującej, albowiem aby uchwała obowiązywała, za jej przyjęciem muszą się opowiedzieć podmioty, posiadające większość udziałów lub głosów, stosownie do przyjętego sposobu głosowania. W przypadku uchwały nr [...] przeciwko jej podjęciu głosowały podmioty, posiadające razem 57,29% udziałów w nieruchomości wspólnej, co oznacza, że nie została podjęta uchwała wyrażająca zgodę na dysponowanie przez inwestora nieruchomością wspólną na cele budowlane.
Oceniając prawidłowość umocowania M.D. do złożenia odwołania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 2 lipca 2013 r. do D. Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo podpisane przez M. D. oraz W. K., drugiego członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Do pisma dołączono pełnomocnictwo, a zakres udzielonego umocowania obejmował podpisanie oraz złożenie odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Organ odwoławczy pomimo stwierdzenia, że przedłożone uzupełnienie nie jest prawidłowe (upoważnienia do reprezentowania Zarządu winien dokonać Zarząd, czyli minimum dwóch jego członków, albo odwołanie winno zostać podpisane przez minimum dwóch członków Zarządu) przyjął za oczywiste, iż wolą Wspólnoty Mieszkaniowej, wyrażoną przez dwoje członków, wybranych do jej reprezentowanie, było odwołanie się od decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na tę decyzję złożyły D. K. i G.H., zarzucając: obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie w toku postępowania zasad praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do organów publicznych; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 64 § 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a., skutkujące naruszeniem art. 127 k.p.a., poprzez nadanie sprawie biegu i nie pozostawienie odwołania bez rozpoznania, pomimo nie uzupełnienia jego braków formalnych, podczas gdy nieuzupełniony brak formalny - tj. brak podpisów na odwołaniu dwóch członków zarządu wspólnoty, bądź też brak prawidłowego pełnomocnictwa do działania za zarząd wspólnoty - winien pociągać za sobą obligatoryjne "rozstrzygnięcie" w postaci pozostawienia odwołania bez rozpoznania, przy czym przepis art. 64 § 2 k.p.a., jako przepis o charakterze kategorycznym, nie dopuszcza luzu decyzyjnego, w tym stosowania ocen, w szczególności w wypadku stwierdzenia przez organ - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - że braki takie nie zostały uzupełnione zgodnie ze skierowanym do strony wezwaniem; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 75 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez niedopuszczenie jako dowodu i nieustosunkowanie się do znajdujących się w aktach postępowania dokumentów, a to m.in. oświadczeń Zarządcy Wspólnoty z dnia 8 sierpnia 2013 r. w przedmiocie wyniku głosowania nad uchwałą nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej, czy też wyjaśnień strony z dnia 14 sierpnia 2013 r. w przedmiocie bezskuteczności skreśleń złożonych pod uchwałą podpisów, stanowiących w istocie oświadczenie woli, którego bez zgody drugiej strony odwołać nie można; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez całkowite zaniechanie zbadania czy w sensie materialnoprawnym uchwała, udzielająca zgody na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane, została podjęta;- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w tym pominięcie oceny złożonych pod uchwałą podpisów (następnie bezskutecznie skreślonych) oraz pominięcie twierdzeń i wyjaśnień strony w przedmiocie istnienia uchwały, którą udzielona została zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane;- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, w tym dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których dokumentowi zawierającemu wynik głosowania - w części dotyczącej bezskutecznie skreślonych podpisów pod uchwałą - odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, przy jednoczesnym nierozstrzygnięciu istoty sprawy oraz bezpodstawnym i niczym nieuzasadnionym uznaniu, że zgoda na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane nie została udzielona na mocy uchwały nr [...], podczas gdy, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ administracyjny obligatoryjnie wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wolą Wspólnoty Mieszkaniowej, wyrażoną przez dwoje członków Zarządu wybranych do jej reprezentowania, było odwołanie się od decyzji. Według wojewody przyjęcie, że podnoszone w skardze uchybienia uniemożliwiają rozpatrzenie odwołania z przyczyn formalnych, byłoby interpretowaniem okoliczności wbrew wyraźnie określonym intencjom dwóch członków Zarządu legitymowanych do reprezentowania odwołującej się wspólnoty. Autor odpowiedzi wskazał, że najważniejszym dokumentem, który stał się podstawą przyjętego rozstrzygnięcia, była "uchwała nr [...] z dnia [...] r. właścicieli lokali w nieruchomości położonej przy ul. K. we W. w sprawie remontu lokalu użytkowego z przeznaczeniem na działalność gastronomiczną - kawiarnia, którego właścicielem jest D. K.". Uchwały tej brak było w aktach organu I instancji, który przyjął jednocześnie prawdziwość złożonego przez inwestorkę oświadczenia o posiadanym przez nią prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec zakwestionowania przed odwołującą się stronę wywodzonego z tej uchwały prawa inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ odwoławczy był zobligowany do zbadania tego oświadczenia i uwzględnienia dokumentów w niej wymienionych w swoim postępowaniu. Wojewoda wskazał, że uwzględnienie uchwały w postępowaniu odwoławczym polegało na stwierdzeniu, jaką miała treść: jaką kwestię (sprawę) poddano pod głosowanie oraz czy większość głosów złożona była za - czy przeciw tej sprawie. W wyniku powyższego stwierdzono, że przeciwko podjęciu uchwały głosowały podmioty, posiadające razem 57,29% udziałów w nieruchomości wspólnej. Zatem uchwała nie została podjęta. W uchwale Wspólnota Mieszkaniowa opowiedziała się przeciwko planowanej inwestycji. Wynika stąd, że uchwała ta nie mogła stanowić podstawy do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane. Ustosunkowując się do stanowiska skarżących, którzy negują taką interpretację omawianej uchwały, autor odpowiedzi na skargę wskazał, że uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej wyraża wolę całej wspólnoty i zostaje przyjęta w opisany w ustawie sposób. Uchwała ta obowiązuje Wspólnotę oraz jej członków do czasu jej uchylenia przez Wspólnotę w drodze przyjęcia kolejnej uchwały lub przez sąd. Badanie prawidłowości przyjęcia uchwały, ewentualnie uznanie skreślonych podpisów za ważne, a nieskreślonych za nieważne, może być dokonane jedynie przez sąd. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada takich kompetencji. Natomiast wola Wspólnoty, wyrażona omawianą uchwałą, została potwierdzona w piśmie zarządcy z dnia 5 października 2012 r. oraz wystąpieniami Zarządu Wspólnoty podczas postępowania odwoławczego. W tej sytuacji pismo Prezesa Zarządu Z. Sp. z o.o. z dnia 8 sierpnia 2013 r., stojące w jawnej sprzeczności z przedstawionym stanowiskiem, nie może stanowić podstawy do zmiany stanowiska organu odwoławczego. W ocenie wojewody, brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego do pisma nie zmienia oceny zebranego materiału dowodowego i nie ma wpływu na stanowisko organu odwoławczego w sprawie. Za niemające wpływu na podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy zakwalifikował także stanowisko współwłaścicielki lokalu przeznaczonego pod inwestycję – G.H. wyrażone w piśmie z dnia 14 sierpnia 2013 r. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia "dokumentu, zawierającego wynik głosowania - w części dotyczącej bezskutecznie skreślonych podpisów pod uchwałą" autor odpowiedzi na skargę podniósł, że skarżące nie precyzują, o który dokument im chodzi. Z treści skargi i innych wystąpień skarżących można domniemywać, że za taki dokument uznają omówione pismo Prezesa Zarządu Z. Sp. z o.o. z dnia 8 sierpnia 2013 r. W ocenie organu odwoławczego pisma tego nie można uznać za przesądzające sprawę wobec treści uchwały, wyników głosowania w sprawie tej uchwały potwierdzonych w piśmie Prezesa Zarządu Z. Sp. z o.o. z dnia 5 października 2012 r. oraz jasno określonego stanowiska Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, prezentowanego w postępowaniu odwoławczym. Ponadto organ odwoławczy zwracając uwagę na dodatkowy aspekt sprawy, wskazał, że sporna uchwała została podjęta w dniu [...] r. Decyzja Prezydenta W., będąca przedmiotem postępowania odwoławczego, została wydana w dniu 18 kwietnia 2013 r. Zmienia ona decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. W ocenie Wojewody z powyższego wynika, że po dacie głosowania uchwały nr [...]wydana była nie tylko decyzja nr [...], ale także zmieniana tą decyzją decyzja nr [...]. Według Wojewody przedmiotem tej uchwały było zamierzenie budowlane, objęte decyzją nr [...], a nie zmiany, wprowadzone decyzją nr [...]. Gdyby "pierwotna" decyzja o pozwoleniu na budowę uwzględniała te zmiany, nie byłaby potrzebna jej późniejsza zmiana.
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej, wnosząc o uwzględnienie skargi, przedłożył do akt sprawy wniesiony do Sądu Okręgowego we W. pozew o ustalenie istnienia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej udzielającej zgodę na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane. Wniósł także o rozważenie przez Sąd zawieszenia z urzędu postępowania sądowego do czasu wydania rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.
Reprezentujący Wspólnotę Mieszkaniową –wnosząc o oddalenie skargi oświadczyli, że z dniem 1 sierpnia 2013 r. Wspólnota zmieniła zarządcę nieruchomości.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że w rozpoznawanej sprawie decyzja organu odwoławczego została wydana mimo naruszenia zasad reprezentacji przyjętych we Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. K. we W. i wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. (II SA/Wr 736/13) stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji.
Skargą kasacyjną pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej ul. K. [...] we W. zaskarżono w całości wyrok i wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. błędne ustalenie stanu faktycznego, co spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 32 K.p.a., polegające na błędnym nie uznaniu działań M. D., jako pełnomocnika Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej; 2. art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 63 K.p.a., poprzez nieprawidłowe uznanie przez WSA we Wrocławiu, że odwołanie nie spełniło wymagań formalnych, sformułowanych w art. 63 K.p.a., a mianowicie, iż nie zostało podpisane przed podmiot mający do tego legitymację; 3. art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w związku z art. 32 K.p.a., art. 95 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm., dalej Uwl) polegające na tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu administracji publicznej uznał, że od strony formalnej odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., podpisane przez pełnomocnika zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej – M. D., było wadliwe, a wnosząca środek zaskarżenia nie działała jako pełnomocnik Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej; 4. art. 151 Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na tym, że sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie oddalił skargi, w sytuacji gdy dokonane przez Wojewodę D. ustalenia precyzyjnie wskazują, że inwestor w momencie wniesienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi D. K. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz postępowania kosztów procesu wg norm przepisanych. W ocenie uczestniczki postępowania wyrok WSA we Wrocławiu jest prawidłowy, a jego rzetelne i wieloaspektowe uzasadnienie dowodzi trafności rozstrzygnięcia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy.
Wskazał, że znajdującej się w aktach sprawy uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej ul. K. [...] z dnia [...] r. nr [...] wynika, że jej zarząd jest trzyosobowy, a do reprezentacji tej wspólnoty wystarczy oświadczenie woli przynajmniej dwóch członków zarządu. Przyjąć wypadnie, że wniesienie imieniem wspólnoty mieszkaniowej odwołania od decyzji administracyjnej jest czynnością nie przekraczającą zakres tzw. zwykłego zarządu. W judykaturze za taką czynność uznaje się nawet wniesienie skargi sądowoadministracyjnej przez wspólnotę mieszkaniową (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2006 r., II OSK 858/06, LEX nr 319169), tym bardziej odwołanie się od decyzji administracyjnej winno być traktowane jako czynność nie przekraczająca zakres zwykłego zarządu.
NSA wskazał, że w realiach kontrolowanej sprawy niesporne jest, że M. D. wniosła odwołanie, wskazując iż działa jako pełnomocnik Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, a pełnomocnictwo to czerpie źródło z woli ujawnionej w wyniku zgodnego działania dwóch członków zarządu tej wspólnoty, wyrażonego w piśmie skierowanym do organu odwoławczego. Do tego pisma dołączono "upoważnienie" od W. K.. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie tyle M. D. działała jako pełnomocnik zarządu wspólnoty mieszkaniowej – i w tym zakresie nie sposób podzielić zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 32 K.p.a. – ale skoro w wyniku żądania uzupełnienia akt sprawy przez organ odwoławczy ujawniono w sposób dostatecznie zrozumiały wyrażoną wspólnie przez dwóch członków zarządu wspólnoty wolę wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, to przyjąć wypadnie, że to odwołanie było formalnie skuteczne. Wobec niepodzielenia stanowiska WSA we Wrocławiu Naczelny Sąd Administracyjny nakazał raz jeszcze rozpoznać skargę, uwzględniając w szczególności stanowisko prezentowane w niniejszym wyroku odnośnie skutecznego pod względem formalnym, wniesienia odwołania.
Po uchyleniu pierwszego orzeczenia strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym jej eliminację z obrotu prawnego.
Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) przez pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Oświadczenie w przedmiocie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składane jest przez inwestora na urzędowym formularzu, którego wzór określony został rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz. U. z 2003 r. nr 120 poz. 1127). Powinno ono zawierać wskazanie inwestora, dane identyfikujące w sposób dostateczny działkę, na której zrealizowana ma być inwestycja, a także tytuł prawny z którego inwestor wywodzi swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W rozpoznawanej sprawie inwestorem jest członek wspólnoty mieszkaniowej, a planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na częściach wspólnych. Zgodnie z art. 6 i 21 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 – dalej jako "ustawa") w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem praw i obowiązków jest wspólnota, gdyż to ona działa za członków wspólnoty, a więc w ich interesie. Zgodnie natomiast z treścią art. 20 ust. 1 ustawy jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Właściciele ci tworzą tzw. dużą wspólnotę, w której zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie albo w uchwale, obowiązują zasady zarządu określone w rozdziale IV ustawy. Wybrany zarząd może samodzielnie wykonywać czynności zwykłego zarządu. Jednakże do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu w dużej wspólnocie potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do dokonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu (art. 22 ust 1 i 2 ustawy). Uchwała taka w dużej wspólnocie, a z taką wspólnotą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zapada większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba, że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos (art. 23 ust. 2 ustawy). Wśród czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ustawa wymienia zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy).
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba powiedzieć, że, jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych pisma Z. z dnia [...] r. (k. 7.2) i dołączonej do niej kopii uchwały nr [...],w ostatecznym wyniku głosowania w ostatecznym wyniku zagłosowano przeciw podjęciu uchwały "w sprawie remontu lokalu użytkowego z przeznaczeniem na działalność gastronomiczną - kawiarnia w budynku przy ul. K. [...] we W..(k 7.3)."
Inaczej mówiąc na dzień wydawania decyzji przez organ drugiej instancji uchwała miała i ma brzmienie jednoznacznie negatywne dla inwestorki. W konsekwencji za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że nie legitymuje się ona prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu powołanych wcześniej przepisów.
Zdaniem sądu rację ma także organ odwoławczy wskazując, że kwestionowana uchwała wspólnoty mieszkaniowej mogła dotyczyć jedynie zgody/braku zgody na realizację inwestycji w pierwszej wersji, objętej decyzją [...], a nie mogła dotyczyć decyzji zmieniającej.
Przechodząc do zarzutów skargi, zdaniem sądu w rym składzie, nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania przed sądem, z uwagi na postępowanie toczące się przed sądem powszechnym, bowiem sąd bada trafność zaskarżonych do niego decyzji, a sam postępowania nie prowadzi. Nie podziela także sąd zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia przez organ zasad praworządności, prawdy obiektywnej i zaufania obywateli do organów administracji. Zdaniem sądu postępowanie przed organem odwoławczym toczyło się z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, a strona skarżąca nie precyzuje na czym to naruszenie miało by polegać.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 127 kpa, to w świetle uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafność tego zarzutu nie wymaga dalszego uzasadnienia. Zdaniem sądu za bezzasadny należy uznać dalszy zarzut w przedmiocie niedopuszczenia (w toku postępowania) dalszych dowodów i naruszenie w związku z tym art. 75 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Oświadczenia Zarządcy Wspólnoty z dnia [...] r. dotyczące wyniku głosowania nad uchwałą nr [...], jak i wyjaśnienia strony odnośnie do skuteczności skreśleń złożonych pod uchwałą podpisów, mogą ewentualnie odzwierciedlać stanowisko podmiotów oświadczenia te składających odnośnie do zawartości tych dokumentów i nic ponad to. Trzeba bowiem pamiętać, że dla organu architektoniczno-budowlanego istotne jest czy inwestor wykazał uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie ma on kompetencji do badania z jakiej przyczyny taka lub inna uchwała została podjęta. Nie dopatrzył się także sąd naruszenia przepisów postępowania w zakresie naruszenia art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi organ dokonał w wystarczającym zakresie oceny materiału dowodowego, kładąc nacisk na najistotniejsze zgromadzone dowody w sprawie. Jeśli nawet przyjąć, że organ nie odniósł się wprost w uzasadnieniu do pisma zarządcy z dnia 8 sierpnia 2013 r. trzeba wskazać, że (wbrew zawartości tego pisma) jak wynika z tabeli głosowania, suma głosów "za" (z uwzględnieniem 18,52 % gminy) daje właśnie wyliczone 28,14 %. Wskazać też trzeba, że eliminacja decyzji z obrotu prawnego w wyniku naruszenia przepisów postępowania może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ma to istotny wpływ na wynik postępowania, a taka okoliczność w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Nie dopatrzył się także sąd naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem samo wniesienie sprawy o ustalenie istnienia uchwały do sądu powszechnego, nie stanowi samo w sobie podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. W obrocie prawnym pozostaje uchwała o określonej treści, a jeśli kompletny organ wyeliminuje ją z obrotu prawnego, będzie ewentualna podstawa do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.
Reasumując, wobec bezzasadności skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do treści przepisu art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło