I SA/Po 526/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-01-15
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Izabela Kucznerowicz, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowody ujawnione po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, które powstały już po tej dacie, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Dowody ujawnione po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, które powstały już po tej dacie, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ przepis ten wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, a jednocześnie były nieznane organowi wydającemu decyzję. Ujawnienie okoliczności lub dowodów, które powstały po wydaniu decyzji, nie spełnia tego wymogu.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, powołując się na nowe okoliczności i dowody (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) oraz na uchylenie lub zmianę innej decyzji lub orzeczenia sądu (art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wskazane dowody (protokół przesłuchania świadka i wyrok sądu) powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, a zatem nie spełniają wymogu istnienia w dniu wydania decyzji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę
I SA/Po 526/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P., po wznowieniu na skutek wniosku H. i A. O. (dalej zwanych skarżącymi lub podatnikami) postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją podatkową, wobec braku zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], nr [...] określającej kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] rok w wysokości [...] zł.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] 2013 r. podatnicy wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej w P. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. nr [...].
Jako podstawę wniosku wskazano przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy ordynacja podatkowa, stosownie do którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, a także przepis art. 240 § 1 pkt 7 tej samej ustawy, zgodnie z którym postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
W uzasadnieniu złożonego wniosku podatnicy podnieśli, iż przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. zasługuje na uchylenie, a zakończone postępowanie podatkowe na wznowienie, ponieważ w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zostały ujawnione nowe okoliczności i nowe dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zdaniem skarżących, organ podatkowy błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, bowiem opierając się na tych samych ustaleniach dokonanych w ramach postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji odmiennie orzekał w zakresie podatku od towarów i usług (uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej [...],[...] i [...][...]r.) i w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r, (utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji).
Po wstępnym rozpatrzeniu wyżej wskazanego wniosku, wobec braku przeszkód formalnych, Dyrektor Izby Skarbowej w P., postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
W decyzji organ podatkowy wskazał, że przedmiotem postępowania, wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania, nie jest i nie może być ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym np. prawidłowość uwzględnienia wniosków dowodowych strony. Zauważono również, że podstawą prawną dla wznowienia postępowania podatkowego na którą to powołali się skarżący jest art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, a stosownie do jego brzmienia "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję". Powyższy zapis wskazuje w ocenie organu, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:
1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
2) musimy mieć do czynienia z nowymi istotnymi okolicznościami lub nowymi dowodami,
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem organu podatkowego zastosowanie powyższego przepisu wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.
Zatem aby została spełniona podstawa wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ujawnione okoliczności faktyczne muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tą decyzję. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia zdaniem organu w przedmiotowej sprawie.
W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w P., dowody w postaci protokołu przesłuchania świadka Pana D. G. - Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "N." z dnia [...] oraz Pani M. K. i A. K. przywołane w wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] Sygn. akt [...], na które to powołują się podatnicy uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania nie stanowią podstawy dla wznowienia na mocy wskazanej przez podatników podstawy, tj. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Są to wprawdzie dowody nowe i nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną, lecz nie istniały one w dniu wydania decyzji, co stanowi warunek konieczny wznowienia postępowania.
Organ podatkowy zauważył ponadto, że protokół przesłuchania świadka pochodzi z dnia [...] a wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...], a więc dowody te powstały już po wydaniu decyzji ostatecznej.
W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w P., organy podatkowe w zakończonych ostatecznymi decyzjami postępowaniach dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynika, iż zakwestionowane faktury za olej napędowy wystawione przez "N." Spółkę z o.o. w okresie [...]-[...][...] r. dla PPHU "A." H. O. - w efekcie wystawione zostały przez podmiot nie prowadzący działalności gospodarczej. Opinii tej nie podważają ani zeznania Pana M. G. (załączone do wniosku o wznowienie postępowania) ani Pani M. K. i A. K. przywołane w wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...].
W opinii organu podatkowego również twierdzenie, że decyzja, o wznowienie której wnoszą podatnicy, dotknięta jest wadą o której mowa w art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej i nie znajduje uzasadnionych podstaw. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Pomimo powołania we wniosku tej przesłanki skarżący nie wykazali, jakoby ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] wydana została na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego odmiennej oceny ustalonego stanu faktycznego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku VAT organ podatkowy stwierdził, że aczkolwiek zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez ten sam organ podatkowy nie powinna mieć miejsca to jednakże odmienna ocena stanu faktycznego dokonana przez ten sam organ nie jest podstawą wznowienia postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. podkreślił w swojej decyzji, iż przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. podatnicy, reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji organu podatkowego podatnicy zarzucili naruszenie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749). w istotnym stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 749), wyrażającą się przyjęciem, iż w przedmiotowym postępowaniu strona nie wskazała nowych okoliczności dotyczących stanu faktycznego, co jest niezgodne ze zgromadzonym w sprawie materiałem i dowodami.
Po rozpatrzeniu odwołania podatników Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną przez podatników w odwołaniu decyzję wydaną w wyniku wznowieniu postępowania, w której to utrzymano w mocy ostateczną decyzję podatkową Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]., która to z kolei utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...].
Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego podtrzymał argumentację zawartą w poprzedzającej ją decyzji. W ocenie organu odwoławczego dowody, na które powołują się w odwołaniu podatnicy nie uzasadniają wznowienia postępowania podatkowego albowiem dowody te nie istniały przed wydaniem decyzji, której to wzruszenia żądają podatnicy.
Odnosząc się do przesłanki wznowienia postępowania o której to mowa w art. 270 § 1 pkt 7 ordynacji podatkowej, organ podatkowy w wyniku rozpatrzenia odwołania podatników wskazał, że podatnicy nie wykazali, że decyzja której to żądają uchylenia została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia które następnie zostało uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Podatnik nie podniósł na etapie postępowania odwoławczego zarzutu w tej kwestii. W opinii organu odwoławczego rozstrzygnięcie w tej materii nie budzi wątpliwości i jest prawidłowe.
Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, podatnicy reprezentowani przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wnieśli skargę na tę decyzję wnosząc o jej uchylenie a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji tego samego organu. Oprócz tego podatnicy wnieśli o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym także kosztów zastępstwa doradcy podatkowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictw.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. obrazę art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr. 78 poz. 483 z 1997r), przez ich naruszenie,
2. obrazę art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012r. poz. 749) przez ich naruszenie.
Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik przytoczył poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych co do tego jak interpretować przesłankę wznowienia postępowania podatkowego wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa.
Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik skarżących wskazał między innymi, że konieczną cechą wychodzących na jaw okoliczności faktycznych i dowodów jest to, aby istniały one podczas wydania decyzji. Skoro ujawniają się one, to znaczy, że musiały istnieć już wcześniej. Z kolei wymaga się istnienia ich co najmniej w chwili wydawania decyzji, bowiem tylko takie - gdyby wówczas były wzięte pod uwagę - mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania. Nie będzie uzasadniać zatem wznowienia postępowania ujawnienie się okoliczności i dowodów, które powstały już po wydaniu decyzji ostatecznej, choćby nawet okoliczności te były istotne dla sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając to stanowisko organ wskazał, że oceniając dowody, wskazane przez skarżących w kontekście ziszczenia się przesłanki o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy ordynacja podatkowa, należy zauważyć, że rzeczywiście można uznać, iż są to dowody, które wyszły na jak po zakończeniu postępowania zwykłego, jednakże dowody te powstały już po wydaniu decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym. Trudno zatem w ocenie organu uznać, że w sprawie zaszła przesłanka wznowienia postępowania o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy ordynacja podatkowa, gdyż przepis ten wyraźnie wymaga, aby dowody na które wskazuje żądający wznowienia postępowania były dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji w postępowaniu zwykłym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 Ordynacji podatkowej decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych.
Powołana wyżej zasada pełni bardzo ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków.
Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej.
Oceniając decyzje organów podatkowych w niniejszej sprawie w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu. Prowadząc postępowanie wznowieniowe organy były związane ogólnymi zasadami postępowania wynikającymi z przepisów Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu badanie podstaw wznowieniowych zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych w Dziale IV Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe w myśl art. 187 § 1 w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 dokonały oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Wbrew intencjom strony skarżącej procedura wznowieniowa nie może być wykorzystywana do pełnej i ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Postępowanie w trybie wznowieniowym Dyrektor Izby Skarbowej w P. przeprowadził w sposób umożliwiający ustalenie prawdy obiektywnej, rzeczowo, a przede wszystkim na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w P. ustalił niebudzący wątpliwości stan faktyczny sprawy i dokonał analizy pod kątem spełnienia przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji. Stosownie do treści tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że wznowienie postępowania w oparciu o powołany przepis następuje, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1) okoliczności lub dowody mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego (zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę),
2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, a więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części,
3) istniały w dniu wydania decyzji,
4) nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać też sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję ostateczną.
Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 240 § 1 O.p. (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 240/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Po wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) nie zawsze dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy w znaczeniu materialnoprawnym we wszystkich jej aspektach merytorycznych, gdyż właściwy organ bada najpierw, czy w rzeczywistości zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 omawianej ustawy, a w razie braku stwierdzenia wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o jakich mowa w art. 240 § 1 O.p., właściwy organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, czyli kończącej postępowanie zwykłe (art. 245 § 1 pkt 2 O.p.) i żadne inne względy, z woli ustawodawcy nie mogą mieć tu znaczenia. W szczególności właściwy organ nie rozpoznaje już wtedy ponownie sprawy co do istoty w jej całokształcie, ponieważ temu celowi służy postępowanie zwykłe (instancyjne, odwoławcze).
Wznowienie postępowania należy więc do trybu nadzwyczajnego i przeprowadzane jest ono w zawężonych granicach, co oznacza w szczególności, że jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, a tylko zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności określone w art. 240 § 1 O.p. O ile też przedstawione dowody dla skutecznego wznowienia postępowania podatkowego muszą mieć charakter nowych i istotnych, o tyle nie oznacza to, że organy czy sąd uznają je za wiarygodne w tym znaczeniu, że będą mogły one stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji. Wskazać bowiem należy, że Ordynacja podatkowa nie wskazuje, w jaki sposób należy oceniać istotność dowodu lub okoliczności. Zasadniczo uznaje się, że istotne znaczenie dla sprawy powinny mieć takie dowody i takie okoliczności, których uwzględnienie może prowadzić do rozstrzygnięcia odmiennego niż wcześniej podjęte. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez nową istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na inne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (S. Presnarowicz, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 845; wyrok NSA z 20 września 2012 r., II FSK 341/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W omawianej sprawie nie budzi wątpliwości, że wskazywane przez skarżącego dowody w postaci zeznań świadka D. G. złożone w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. w dniu [...]., w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec PPHU "A." H. O. w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] r., oraz uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w L., [...] Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą G. z dnia [...] sygn. [...] uniewinniającego H. O. od zarzutów podania nieprawdziwych danych w złożonym do Urzędu Skarbowego w G. zeznaniu PIT-36 za [...] r. – w zakresie zeznań M. K. i A. K. – są nowe, zostały ujawnione po zakończeniu postępowania zwykłego, jednak powstały po wydaniu decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym.
Prawidłowo zatem organ dokonał odrębnej analizy ziszczenia się drugiego z warunków wznowienia postępowania – to jest czy wyszły na jaw nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi podatkowemu w dacie wydawania decyzji, a miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, że nowe okoliczności faktyczne (zaistniałe zdarzenia, wydarzenia), aby stanowiły podstawy wznowienia postępowania muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi, ale też muszą mieć przymiot nowości, czyli być nowoodkryte w sprawie. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Ponadto ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 254/10; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; dalej jako: "CBOSA"). Odmienność ocen tego samego stanu faktycznego, dokonana przez organ podatkowy lub przez sąd w dwóch toczących się niezależnie od siebie sprawach, nie jest nową okolicznością, a tym bardziej nowym dowodem uzasadniającym uchylenie wcześniej wydanej decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Okolicznością, jaka w ocenie skarżącego ma być podstawą wznowienia postępowania jest to, że spółka N. w okresie od [...] do [...][...] r. prowadziła działalność gospodarczą, a zatem wystawione przez nią na rzecz firmy H. O. faktury obrazowały rzeczywiste transakcje sprzedaży oleju napędowego.
Organ podatkowy okoliczność tę badał w postępowaniu zwykłym, dochodząc do przeciwnego wniosku na podstawie zgromadzonych tam dowodów. Fakt prowadzenia, bądź nie, przez spółkę N. w okresie od [...] do [...][...] r. działalności gospodarczej nie jest więc okolicznością nową w rozumieniu art. 145§1 pkt 5 o.p.
Rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w P. ponownie przeanalizował przeprowadzone w postępowaniu zwykłym dowody, w kontekście zeznań złożonych przez D. G. oraz powołanych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w L., [...] Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą G. z dnia [...]. sygn. [...] zeznań M. K. i A. K.. Miało to znaczenie dla oceny przedstawionych przez skarżącego okoliczności jako istotnych dla sprawy.
Zasadnie organ podatkowy stwierdził, że nawet włączenie po wznowieniu postępowania wskazywanych przez skarżących dowodów do zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i łączna ocena tak zebranego materiału nie doprowadziłaby do odmiennych ustaleń faktycznych, a co za tym idzie, do innego rozliczenia poniesionych w badanym roku kosztów. Można więc stwierdzić, że niezależnie od braku przymiotu "nowości" ,niezbędnego co do wskazywanych jako podstawa wznowienia dowodów i okoliczności, wskazywane przez skarżących dowody i okoliczności nie były także istotne dla sprawy.
Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że postępowanie wznowieniowe jest nadzwyczajnym - szczególnym trybem postępowania podatkowego i dlatego też przy niespełnieniu wskazanej przez stronę przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie może być mowy o powtórnym merytorycznym rozpatrywaniu tej samej sprawy podatkowej. `Ustawowo określona przesłanka umożliwiająca wznowienie postępowania nie została spełniona.
Mając na względzie dokonaną analizę przepisów oraz argumentację pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło