II FSK 254/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-06-22

Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Jacek Brolik, Anna Dumas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania podatkowego może zostać utrzymana w mocy pomimo powołania się na wyrok sądu karnego i zarzut sfałszowania dowodu?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania podatkowego jest możliwe wyłącznie na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku zarzutu fałszerstwa dowodu konieczne jest przedstawienie orzeczenia sądowego potwierdzającego fałszerstwo. Wyrok sądu karnego dotyczący innej materii podatkowej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uprawniającej do wznowienia postępowania. Sąd administracyjny jest związany prawomocnym orzeczeniem NSA dotyczącym oceny prawnej i ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego za 1997 r., powołując się na wyrok sądu karnego uniewinniający wspólnika spółki oraz zarzut sfałszowania protokołu badania księgi przychodów i rozchodów. Organ podatkowy odmówił wznowienia, wskazując na brak nowych okoliczności i brak orzeczenia sądowego potwierdzającego fałszerstwo. WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżących na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 120 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA del. Anna Dumas (sprawozdawca), Protokolant Agata Kołakowska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. S. – M. i P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 390/09 w sprawie ze skargi I. S. – M. i P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. S. – M. i P. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 390/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.S. i P.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Decyzja Izby Skarbowej z 27 września 2001 r., której wzruszenia domagają się skarżący, poddana była kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2876/01 oddalił skargę. Pismem z dnia 16 lipca 2007 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie. Jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazali przepisy art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej O.p.). Powołali się przy tym na wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy - Pragi z 17 stycznia 2005 r. sygn. akt III Ks 219/02, uniewinniający P.M. i jego wspólnika R.O. od popełnienia zarzucanego im czynu dotyczącego narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie w podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż spółka cywilna Z. była podatnikiem podatku od towarów i usług, a to z tej przyczyny, że Sąd przyjął, iż przedmiotem działalności Spółki było pośrednictwo finansowe. Jako drugą przesłankę wznowienia postępowania skarżący wskazali sfałszowanie - w ich przekonaniu - protokołu badania prowadzonej przez Spółkę podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od 5 maja do 31 grudnia 1997 r. Postanowieniem z dnia 13 września 2007 r. organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie. Następnie, po przeprowadzeniu stosownego postępowania, powołując się na art. 243 § 2 O.p., decyzją z dnia 13 listopada 2008 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z 27 września 2001 r. Wyrok Sądu Rejonowego i przedstawione w nim stanowisko nie są bowiem zdaniem organu nowym dowodem, ani nową okolicznością, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Dokumenty, na które powoływali się skarżący, stanowiące podstawę wydania wyroku przez Sąd Rejonowy, nie zostały uznane przez organ podatkowy za dowody potwierdzające istnienie nieznanych organowi okoliczności. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2876/01 oddalający skargę na decyzję ostateczną, której wzruszenia domagali się skarżący. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył nadto, że skarżący nie przedstawili orzeczenia sądowego stwierdzającego sfałszowanie protokołu badania podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej przez Spółkę w 1997 r. Dodał, że brak jest podstaw do wniosku, że oczywiste jest, iż dowód ten został sfałszowany. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik skarżących stwierdził, że dowody stanowiące podstawę wniosku o wznowienia postępowania są nowe i jednoznacznie zmieniają stan faktyczny sprawy. Wskazał na uchybienia kontroli potwierdzające stanowisko skarżących co do sfałszowania protokołu badania podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wyrok Sądu Rejonowego potwierdza natomiast w ocenie skarżących wystąpienie nowych okoliczności co do zakresu prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nie były znane organowi, który ją wydał. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 13 listopada 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . Wyjaśnił, że wyrok Sądu Rejonowego z dnia 17 stycznia 2005 r. nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wyrok ten został bowiem wydany po wydaniu decyzji ostatecznej, której wzruszenia domagają się skarżący. Stanowisko wyrażone przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku nie stanowi także nowej i nieznanej organowi okoliczności faktycznej, istniejącej nadto w dniu wydania decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że wymienione i opisane we wniosku o wznowienie postępowania dokumenty (nowe dowody) istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji nie mogą zostać uznane za dowody potwierdzające wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Dowody te nie zmieniają tym samym ustalonego w decyzji ostatecznej stanu faktycznego, poddanego kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy dodał, odnosząc się do zarzutu sfałszowania "Protokołu kontroli", że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, musi przedłożyć organowi podatkowemu stosowny dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dowód został sfałszowany. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 13 listopada 2008 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, zarzucili naruszenie: - art. 121 § 1, 122, 187 § 1 191, 210 § 4 O.p., a także art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP , co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania przez Dyrektora Izby Skarbowej w mocy ostatecznej decyzji wymiarowej, pomimo wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 240 § 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. - art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 i w związku z art. 235 O.p. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 390/09 oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji podatkowej. Decyzja Izby Skarbowej z 27 września 2001 r., której wzruszenia w trybie nadzwyczajnym domagają się skarżący, jest nie tylko ostateczna, ale i prawomocna. Poddana została bowiem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 11 kwietnia 2003 r. (III SA 2876/01) oddalił ich skargę. Decyzja ta korzysta zatem ze szczególnej ochrony prawnej. Oddalając skargę Naczelny Sąd Administracyjny za bezzasadne uznał zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (w tym zarzuty dotyczące naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, 122, 180 i 210 § 1 pkt 6 O.p.. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.), związany jest oceną prawną dokonaną przez NSA w powołanym, prawomocnym wyroku. Podobnie zresztą, jak i Dyrektor Izby Skarbowej, który także związany był stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w tym wyroku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 1 w związku z § 2 i § 3 O.p. Brak jest jakichkolwiek podstaw do wniosku, iż oczywiste jest sfałszowanie wskazywanego przez skarżących dowodu, tj. protokołu z badania księgi przychodów i rozchodów Spółki za 1997 r. Sąd pierwszej instancji przyjął, że zarówno wyrok Sądu Rejonowego, jak i dokumenty, które stanowiły podstawę do zajęcia przez ten Sąd stanowiska, co do zakresu prowadzonej przez Spółkę (jej wspólników) działalności gospodarczej, nie są nowymi okolicznościami lub dowodami, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.. Skarżący stawiali w tym zakresie stosowne zarzuty i prezentowali swoją argumentację dotyczącą zakresu działalności, zarówno w toku postępowania wymiarowego, jak i w toku postępowania sądowego zakończonego wydaniem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2003 r. (III SA 2876/01). Wyrok Sądu Rejonowego został wydany w sprawie karnej - skarbowej i to dotyczącej narażenia na uszczuplenie Skarbu Państwa w podatku od towarów i usług, a nie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Orzeczenie to nie może zatem mieć w ocenie Sądu pierwszej instancji wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy. Sąd pierwszej instancji przyjął, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały naruszone zasady ogólne postępowania podatkowego wynikające z przepisów art. 121 § 1 i art. 122 O.p. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo (zgodnie z art. 187 § 1 O.p.), a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został trafnie oceniony przez Dyrektora Izby Skarbowej (art. 191 O.p.), który uzasadnił zaskarżoną decyzję w sposób odpowiadający wymogom, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Nie zostały tym samym naruszone przepisy art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego chybione zdaniem Sądu pierwszej instancji są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 200 § 1 w związku z art. 123 i w związku z art. 235 O.p. Postanowieniem z 16 stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej wyznaczył bowiem pełnomocnikowi skarżących siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie powyższe zostało prawidłowo doręczone. Pełnomocnik skarżących skorzystał nadto z tego prawa. Dowodem potwierdzającym powyższy fakt jest znajdujący się w aktach sprawy stosowny protokół sporządzony 27 stycznia 2009 r. I.S. i P.M. reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata złożyli od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości zarzucili: - naruszenie art. 1 par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. dalej P.u.s.a.), art. 3 pkt 1 w zw. z art. 141 par. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 240 par. 1 pkt 5, art. 240 par. 2 w zw. z art. 240 par. 1 pkt 1, art. 240 par. 3, art. 121 par. 1, 187 par. 1 oraz art. 191 O.p. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli wadliwie poczynionych ustaleń organów podatkowych w zakresie dotyczącym spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania oraz w zakresie w jakim organy te przyjęły, iż okoliczności ewentualnych uchybień procesowych, których dopuściła się osoba sporządzająca dowód tj. protokół z badania księgi przychodów i rozchodów Spółki Z. s.c. z 1997 r. była znana skarżącym oraz że uchybienia te nie zostały przez nich wykorzystane w celu zainicjowania postępowania zmierzającego do stwierdzenia przez właściwy sąd sfałszowania tego dowodu, podczas gdy tego rodzaju okoliczność nie jest przesłanką negatywną do wznowienia postępowania określoną w art. 245 par. 1 pkt 3 O.p. - naruszenie art. 1 par. 1 i par. 2 Pusa oraz art. 3 w zw. z art. 141 par. 4 w zw. z art. 240 par. 1 pkt 5, art. 243 par. 2, art. 245 par. 1 pkt 2, art. 187 par. 1 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli wadliwie poczynionych ustaleń organów podatkowych w zakresie w jakim organy te nie zbadały w jaki sposób zdarzenia gospodarcze wspólników s.c. Z. przedstawione w załączeniu do skargi z dnia 8 maja 2009 r. po okresie wskazanym w protokole kontroli z dnia 19 października 1999 r. miały wpływ na określenie zobowiązana podatkowego skarżących za 1997 r. mimo iż jest to okoliczność mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. - naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit b-c P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 par. 1 i 191 O.p. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe powołanych wyżej przepisów postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zaś w myśl art. 176 tej ustawy skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej wniesionej w rozpoznanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że autor skargi kasacyjnej wskazał podstawy kasacyjne zarówno z art. 174 pkt 1 jak i pkt 2 P.p.s.a. czyli zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że autor skargi kasacyjnej zarzuca, iż Sąd pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej kontroli wadliwie poczynionych ustaleń organów podatkowych w zakresie spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego: po pierwsze poprzez błędną wykładnię, czyli niewłaściwe odczytanie przez sąd treści przepisu, a po wtóre poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Wobec tego koniecznym jest stwierdzenie, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może polegać na kwestionowanym przez skarżącą, czyli jej zdaniem wadliwym, ustaleniu faktów. Omawiany zarzut, jak wynika z jego uzasadnienia, dotyczy kwestii ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy, czyli zakresu, który może być kwestionowany tylko jako naruszenie prawa procesowego. Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art.. 141 par. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 240 par. 1 pkt 1 i 5, art. 240 par. 2 , 3, art. 121 par. 1 i art. 187 par. 1, art. 191 O.p., art. 244 par. 2, art. 245 par. 1 pkt 2 O.p. nie zasługują na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych postępowań, uregulowanych w Ordynacji podatkowej. Przedmiotem tego postępowania jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, prowadzonym przez organ podatkowy, a sprawa wznowienia postępowania stanowi samoistne zagadnienie. W tym trybie nadzwyczajnym przedmiotem wznowienia postępowania podatkowego jest, zgodnie z art. 243 § 2 O.p. ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 240 § 1 O.p. Ostatni z wymienionych przepisów, mając na względzie zasadę generalną trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 O.p., zawiera wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to nie tylko niedopuszczalność wznowienia na podstawie nie przewidzianej w tym przepisie ale również brak podstaw do rozszerzającej wykładni tych podstaw. Przyjmuje się, że naruszenie tak zakreślonych ram wznowienia postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, a decyzja wydana z takim przekroczeniem daje podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W wyroku z dnia 14 grudnia 2005r., sygn. akt II FSK 47/05 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, lecz postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawa prawną wymienioną w art. 240 § 1 O.p. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych, a więc na jego podstawie nie można czynić rozważań o charakterze merytorycznym. Podobnie w wyroku z dnia 22 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 361/05, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wzruszenie decyzji ostatecznej organu w drodze wznowienia postępowania, decyzji, której przysługuje przymiot domniemania prawdziwości ustaleń faktycznych poczynionych w danej sprawie i stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, zgodnie z przywołanym wyżej art. 128 O.p., może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych i dlatego przepisy określające zakres stosowania tej instytucji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej. Wskazać należy, ze w niniejszej sprawie decyzja Izby Skarbowej z dnia 27 września 2001 r., której wzruszenia domagali się skarżący w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania poddana była kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2876/01 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny za bezzasadne uznał zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 121 par. 1, art.122, 180, 210 par. 1 pkt 6 O.p. Zarówno Sąd pierwszej instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 170 i 171 P.p.s.a. związany jest oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku. W takiej sytuacji wzruszenie decyzji w trybie wznowienia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy przyczyną wznowienia są okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji ostatecznej, tylko bowiem takie okoliczności pozostawały poza zakresem kognicji Sądu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty postawione w skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów autora skargi kasacyjnej dotyczących kontroli przez Sąd pierwszej instancji ustaleń w zakresie przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, stwierdzić należy, że pierwsza z przesłanek wskazana przez autora skargi kasacyjnej (art. 240 § 1 pkt 1 O.p.) przewiduje, że wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do dokumentów, którym skarżąca zarzucała fałszywość, prawidłowo zajął stanowisko, że nie przedstawiono organowi podatkowemu stosownego orzeczenia sądowego w tym przedmiocie, co jest zasadniczym warunkiem wznowienia postępowania na omawianej podstawie. Sąd pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił niezastosowanie art. 240 par. 2 O.p. wobec braku "oczywistości" sfałszowania dowodu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że pierwsza przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 1 O.p.. – nie zaistniała skoro skarżący nie przedłożyli w postępowaniu dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest bowiem możliwe i dopuszczalne przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie przez organ podatkowy (wyrok NSA z dnia 19 listopada 2003 r., III SA 472/02, niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2004 r., III SA 1924/03, niepubl.). W tej sytuacji bezzasadny jest zarzut skargi kasacyjnej, iż sąd naruszył przepis art. 240 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przyjmując, ze dowody na podstawie których wydano decyzje podatkową nie stanowią fałszywego dowodu. Brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego wyroku, zwłaszcza w kontekście wywodów Sądu pierwszej instancji, że protokół badania księgi przychodów i rozchodów był tylko jednym z dowodów, na podstawie których wydana była ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, a oceny prawnej całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2876/01. Także i zarzut nieprawidłowych ustaleń dokonanych przez organ w postępowaniu wznowieniowym, które potwierdził Sąd pierwszej instancji, należy ocenić jako nieuzasadniony. Odnosząc się do kolejnego zarzutu - wystąpienia nowych okoliczności faktyczne, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, na które wskazuje autor skargi kasacyjnej - wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy w sprawie karno – skarbowej oraz dołączone do skargi dokumenty stwierdzić należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.. Te nowe okoliczności faktyczne, to zaistniałe zdarzenia, wydarzenia, aby została spełniona podstawa wznowienia postępowania ujawnione okoliczności faktyczne muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznanymi organowi, ale też muszą mieć przymiot nowości, czyli być nowoodkrytymi w sprawie. W wyroku z dnia 26 kwietnia 2000r., sygn. akt III SA 1445/00 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Ponadto ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie może oznaczać sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzje pierwotną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04).Zarzut skargi kasacyjnej niedokonania prawidłowej kontroli wadliwie poczynionych ustaleń organów podatkowych w zakresie w jakim organy nie zbadały w jaki sposób zdarzenia gospodarcze wspólników spółki cywilnej przedstawione w załączeniu do skargi miały wpływ na określenie zobowiązania podatkowego jest bezpodstawny. Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że za okoliczność w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 O.p. nie może zostać uznany wyrok Sądu Rejonowego w sprawie karno – skarbowej, dotyczącej narażenia na uszczuplenie Skarbu Państwa w podatku od towarów i usług. Biorąc pod uwagę przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku, to jest postępowanie wznowieniowe, jak również podstawy i zakres wniesionej skargi kasacyjnej, której granicami Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza zarzucanych mu skargą kasacyjną przepisów prawa. Odnosząc się do pism i dokumentów przedkładanych przez skarżącą, a dotyczących określenia zobowiązania podatkowego należy zauważyć, że informacje te nie mają wpływu na ocenę wyroku Sądu pierwszej instancji, co do istnienia, bądź nieistnienia przesłanek wznowienia postępowania podatkowego. Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowiące w istocie powtórzenie zarzutów ze skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Warszawie. Sąd ten w motywach zaskarżonego wyroku trafnie wykazał ich bezzasadność. Zarzuty w omawianym zakresie stanowią bowiem polemikę z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi oraz ich oceną dokonaną przez organy podatkowe i zaakceptowaną w zaskarżonym orzeczeniu. Zmierzają one do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, czemu postępowanie wznowieniowe poświęcone być nie może, z racji celu jakiemu służy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że przedstawione przesłanki wznowienia postępowania opisane w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły. Dodać przy tym należy, że zgodność z prawem rozstrzygnięć organów podatkowych wydanych w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r., w tym i kompletność oraz ocena materiałów dowodowych, została poddana kontroli sądowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło