I FSK 617/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-06
Skład orzekający: Sylwester Marciniak, Janusz Zubrzycki, Bożena Dziełak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na budowę i utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, jeśli infrastruktura ta jest wykorzystywana do świadczenia usług opodatkowanych przez jej zakład budżetowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, sam wyrok jest zgodny z prawem. Sąd uznał, że Gmina, a nie jej zakład budżetowy, jest podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie działalności wodno-kanalizacyjnej, co oznacza, że Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z budową i utrzymaniem tej infrastruktury.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Ministra Finansów w przedmiocie podatku od towarów i usług, w której organ uznał, że Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na budowę i utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, ponieważ infrastruktura ta została nieodpłatnie przekazana do użytkowania jej zakładowi budżetowemu, który jest odrębnym podatnikiem VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił tę interpretację, uznając, że Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów (obecnie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) i zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Gminy S. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA (del.) Bożena Dziełak, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów (obecnie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 1046/14 w sprawie ze skargi Gminy S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Gminy S. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok sądu pierwszej instancji (k. 36 i 38-44 akt)
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 1046/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: sąd pierwszej instancji), po rozpoznaniu skargi Gminy S. (dalej: Gmina) na interpretację indywidualną Ministra Finansów (dalej: organ podatkowy) z dnia 29 lipca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, uchylił zaskarżoną interpretację, określił, że nie podlega ona wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
1.2. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że wniosek o wydanie interpretacji dotyczył kwestii związanych z prawem Gminy do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne oraz bieżące na budowę i utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, która jest i będzie wykorzystywana przez Gminę za pośrednictwem zakładu budżetowego do świadczenia usług z zakresu uzdatniania i dostarczania wody oraz usuwania i oczyszczania ścieków.
Organ podatkowy uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe z tej przyczyny, że zakład budżetowy jednostki samorządu terytorialnego, prowadzący samodzielnie działalność gospodarczą i wykonujący czynności podlegające opodatkowaniu, jest odrębnym od swojej macierzystej jednostki samorządu terytorialnego podatnikiem podatku od towarów i usług. Zdaniem organu Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż przekazała infrastrukturę do nieodpłatnego użytkowania swojemu zakładowi, a świadczone przez ten zakład odpłatne usługi nie są czynnościami opodatkowanymi Gminy.
1.3. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę Gminy, stwierdzając, że zaskarżona interpretacja narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
W uzasadnieniu swojego stanowiska sąd pierwszej instancji odwołał się uchwały z dnia 24 czerwca 2013 r., I FPS 1/13, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług. Wskazując równocześnie na odrębność zagadnienia podmiotowości prawnopodatkowej samorządowych zakładów budżetowych Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tym względzie stanowisko prezentowane w wyroku tegoż Sądu z dnia 18 października 2011 r., I FSK 1369/10. W tym orzeczeniu z kolei Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z uwagi na to, że samorządowy zakład budżetowy jest podmiotem wyodrębnionym w stosunku do tworzącej go jednostki samorządu terytorialnego pod względem organizacyjnym, majątkowym oraz finansowym, to – mimo że działa on w imieniu tej jednostki – należy uznać, że w powierzonym mu zakresie gospodarki komunalnej wykonuje on samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: u.p.t.u.). Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na glosę Adama Bartosiewicza do wyroku z dnia 18 października 2011 r., I FSK 1369/10, w której glosator w oparciu o orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości i zasadę neutralności VAT wyraził pogląd, że jednostki samorządu terytorialnego prowadzące określone inwestycje (z których korzystają potem samorządowe jednostki organizacyjne) powinny mieć prawo do odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli w samej jednostce samorządowej nie pojawi się żadna sprzedaż opodatkowana bezpośrednio związana z tymi inwestycjami. Względnie prawo takie powinny mieć same jednostki organizacyjne, nawet jeśli zakupy nie zostały dokonane przez nie, lecz przez jednostkę samorządu terytorialnego. Glosator podkreślił specyfikę stosunków finansowych między gminą a jej jednostkami podległymi (zakładami budżetowymi, jednostkami budżetowymi), w rezultacie której podatek wykazywany przez te jednostki z tytułu sprzedaży opodatkowanej ostatecznie mniej czy bardziej bezpośrednio obciąża gminę.
Podzielając stanowisko wyrażone we wskazanej glosie sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w pewnym zakresie w ramach swoich stosunków wzajemnych gminy oraz ich jednostki organizacyjne mogą być traktowane jako jedność, nawet biorąc pod uwagę, że ich czynności na zewnątrz są czynnościami odrębnych podatników. Zwracając uwagę na to, że generalnie konieczny do przysługiwania prawa do odliczenia podatku naliczonego warunek to związek z transakcjami opodatkowanymi tego podatnika, który poniósł wydatki, z którymi związany jest podatek naliczony, sąd pierwszej instancji wskazał, że Trybunał Sprawiedliwości w swym orzecznictwie przewidział odstępstwo od takiej tożsamości podmiotowej z uwagi na zasadę neutralności VAT. Z wyroków wydanych przez Trybunał w sprawach C-280/10, 268/83 i C-137/02 sąd wywiódł ogólny wniosek, że dla uznania, że można przy odliczeniu podatku naliczonego pominąć element tożsamości podmiotowej między podmiotem dokonującym czynności przygotowawczych w postaci wydatków inwestycyjnych na potrzeby i cele przedsiębiorstwa i uzyskującym stosowne faktury oraz podmiotem faktycznie wykorzystującym takie inwestycje do sprzedaży opodatkowanej muszą zaistnieć następujące warunki:
1) oba podmioty muszą mieć status podatników podatku od towarów i usług (przy czym przyjmuje się, że pierwszy prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje ten status przez sam fakt wykonywania czynności przygotowawczych),
2) pierwszy podatnik przekazuje inwestycje (środki trwałe) drugiemu podatnikowi w ten sposób, że czynność przekazująca nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu lub jest zwolniona z opodatkowania, co prowadzi do tego, że pierwszy podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego, ponosząc z tego tytułu koszty wbrew zasadzie neutralności,
3) drugi podatnik dokonuje sprzedaży opodatkowanej dopiero w oparciu o przejęte środki trwałe, co prowadzi do tego, że nie może odliczyć podatku naliczonego, ponieważ podatek ten nie powstaje (czynność przejęcia nie podlega opodatkowaniu lub jest zwolniona z opodatkowania),
4) zachodzi powiązanie między pierwszym podatnikiem (zobowiązanym do zapłaty podatku z tytułu dokonywania wydatków inwestycyjnych) a drugim podatnikiem (korzystającym z inwestycji), np. spółka przedwstępna – spółka właściwa, przyszli wspólnicy – spółka przez nich utworzona,
5) podatek naliczony, który zamierzał odliczyć pierwszy podatnik, musi dotyczyć świadczeń nabytych przez niego do celów realizacji opodatkowanych czynności planowanych przez drugiego podatnika; związek ten musi być ścisły i konieczny.
Odnosząc te rozważania do okoliczności faktycznych z wniosku o wydanie interpretacji sąd stwierdził, że działalność gospodarczą zakładu budżetowego prowadzoną przy wykorzystaniu infrastruktury zbudowanej przez Gminę należy z punktu widzenia podatku od towarów i usług uznać za działalność gospodarczą samej Gminy (to Gmina będzie w tym zakresie podatnikiem VAT). Tym samym podatek naliczony wynikający z dokonanych na budowę infrastruktury nakładów będzie mogła rozliczyć Gmina jako właściwy podatnik, wykonujący w tym zakresie czynności opodatkowane. To samo w ocenie sądu dotyczy wydatków bieżących ponoszonych na utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz wydatków przyszłych, obejmujących także dokonywane w przyszłości w tym zakresie inwestycje.
Sąd wskazał, że z opisu przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Gmina i jej zakład budżetowy były odrębnie zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Przy pomocy zrealizowanej inwestycji Gmina miała wykonywać działalność stanowiącą zadania publiczne i podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym dokonując takiej inwestycji z zamiarem prowadzenia w przyszłości działalności gospodarczej działała jako podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a nie organ władzy w rozumieniu art. 15 ust. 6 tej ustawy. Zakład budżetowy Gminy po przekazaniu mu infrastruktury w nieodpłatne używanie wykonywał zaś odpłatne usługi podlegające opodatkowaniu z wykorzystaniem tych inwestycji, tym samym był z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług.
Sąd zaznaczył, że bez wątpienia między Gminą a jej zakładem budżetowym zachodziło określone powiązanie, gdyż zakład ten powstał w celu wykonania zadań Gminy, działał w jej imieniu, nie posiada odrębnej osobowości prawnej, a jedynie zarządza majątkiem należącym do Gminy. Podatek naliczony, który Gmina zamierzała odliczyć, dotyczył zakupów związanych z realizowaniem inwestycji, którą w końcowym efekcie miał wykorzystywać zakład do czynności opodatkowanych. Tym samym uznać należy, że związek ten był ścisły i konieczny. Z faktu, że zakład budżetowy wykonujący zadania Gminy, przy wykorzystaniu jej infrastruktury, jest w zakresie wykonywanych czynności odrębnym od niej podatnikiem podatku od towarów i usług, nie wynika przeszkoda do tego, by to Gmina odliczyła podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług niezbędnych do wybudowania infrastruktury. Odmawiając Gminie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tego względu, że nie została spełniona przesłanka związku zakupów z wykonanymi przez nią czynnościami opodatkowanymi, organ pominął wykładnię art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE L nr 347 poz. 1 ze zm., dalej: Dyrektywa 112), dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości w powołanych orzeczeniach, tym samym naruszając prawo materialne przez niezastosowanie prounijnej wykładni prawa krajowego, przy powoływaniu się na art. 86 ust. 1 i ust. 13 u.p.t.u.
2. Skarga kasacyjna (k. 50-56)
2.1. W skardze kasacyjnej organ podatkowy zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
2.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 86 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. i przyjęcie, że w sprawie przepis ten ma zastosowanie, a przez to przyjęcie, że Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w fakturach dokumentujących wydatki inwestycyjne oraz bieżące na budowę oraz utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, która została nieodpłatnie przekazana na rzecz zakładu budżetowego.
3. Odpowiedź na skargę kasacyjną (k. 63-65)
3.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina wniosła o oddalenie tej skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
4. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
4.1. W piśmie z dnia 29 czerwca 2017 r. pełnomocnik organu podatkowego (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, przedstawionego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2016 r., I FSK 294/15.
4.2. Na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 lipca 2017 r. pełnomocnik organu podatkowego uzupełniając wniosek o zawieszenie postępowania wskazał na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości w dniu 22 grudnia 2016 r. w sprawie I FSK 972/15 (C-140/17).
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Skarga kasacyjna organu podatkowego podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
6. Spornym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie jest to, czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na budowę i utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w sytuacji, gdy infrastruktura ta będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych nie bezpośrednio przez nią, a przez jej jednostkę organizacyjną, będącą zakładem budżetowym. Zasadniczą przyczyną uznania przez organ, że Gmina prawa do odliczenia podatku naliczonego w takim przypadku nie będzie miała, było stwierdzenie, że zakład budżetowy jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT. Sąd pierwszej instancji, nie kwestionując odrębności Gminy i jej zakładu budżetowego na gruncie regulacji VAT, skutkującej uznaniem tych podmiotów za dwóch podatników tego podatku, o posiadaniu przez Gminę prawa do odliczenia podatku naliczonego wywiódł z zasady neutralności VAT i ścisłego związku zarówno obu podatników, jak i dokonanych przez Gminę zakupów z budową i utrzymaniem infrastruktury wykorzystywanej przez zakład budżetowy do czynności opodatkowanych.
Odnosząc się do tego stanowiska sądu należy stwierdzić, że o ile prawidłowy jest przedstawiony przez sąd końcowy wniosek, tj. o możliwości dokonania przez Gminę odliczenia podatku naliczonego, tok rozumowania do takiej konkluzji prowadzący nie może zostać w całości zaakceptowany. Przede wszystkim nie można podzielić poglądu sądu pierwszej instancji o istnieniu w stanie faktycznym sprawy dwóch odrębnych podatników podatku od towarów i usług. Wbrew bowiem stanowisku sądu, różnice między gminnym zakładem budżetowym a gminną jednostką budżetową nie są tak dalece idące, by pierwszy z tych podmiotów można było uznać za odrębnego od gminy podatnika VAT, drugiemu takiego statusu odmawiając. Stopień wyodrębnienia żadnej z tych jednostek od macierzystej jednostki samorządu terytorialnego nie jest mianowicie na tyle zaawansowany, by mogły być one uznane za podmioty samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą.
7. Dogłębną analizę podmiotowości prawnopodatkowej samorządowego zakładu budżetowego na gruncie podatku od towarów i usług przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 października 2015 r., I FPS 4/15. W uchwale tej poszerzony skład NSA odwołał się do kryteriów istotnych dla stwierdzenia, czy gminna jednostka organizacyjna – taka jak jednostka budżetowa czy zakład budżetowy – może być uznana za odrębnego od jednostki samorządu terytorialnego podatnika VAT, sformułowanych przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 29 września 2015 r., w sprawie C-276/14. W orzeczeniu tym Trybunał wyjaśnił, że warunkiem uznania podmiotu prawa publicznego za podatnika w rozumieniu Dyrektywy 112, zgodnie z jej art. 9 ust. 1, jest samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej. W tym celu należy zbadać, czy w ramach prowadzenia działalności jednostka taka jest podporządkowana gminie, do której należy (zob. podobnie wyroki: Komisja/Niderlandy, 235/85, EU:C:1987:161, pkt 14; Ayuntamiento de Sevilla, C-202/90, EU:C:1991:332, pkt 10; FCE Bank, C-210/04, EU:C:2006:196, pkt 35–37; a także Komisja/Hiszpania, C-154/08, EU:C:2009:695, pkt 103–107). Natomiast o tym, że jednostka jest podporządkowana gminie decyduje to, czy dana osoba wykonuje działalność we własnym imieniu, na własny rachunek i własną odpowiedzialność oraz czy ponosi ona związane z prowadzeniem działalności ryzyko gospodarcze. Celem stwierdzenia samodzielności danej działalności należy wziąć pod uwagę brak jakiegokolwiek podporządkowania hierarchicznego władzom publicznym podmiotów niebędących częścią struktury administracji publicznej, a także fakt, że działają one na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, że swobodnie kształtują zasady wykonywania swojej pracy i że same pobierają stanowiące ich dochód zasadnicze wynagrodzenie (zob. podobnie wyroki: Komisja/Niderlandy, 235/85, EU:C:1987:161, pkt 14; Heerma, C-23/98, EU:C:2000:46, pkt 18; a także van der Steen, C-355/06, EU:C:2007:615, pkt 21–25).
Uwzględniając te wskazówki Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale stwierdził, że zakład budżetowy nie ma osobowości prawnej, ponieważ działa w imieniu i na rachunek podmiotu, który go utworzył. NSA dodał, że samorządowy zakład budżetowy realizuje tylko zadania własne jednostki samorządu terytorialnego w zakresie gospodarki komunalnej o charakterze czynności użyteczności publicznej. Z kolei wydzielenie mienia na rzecz samorządowego zakładu budżetowego ma jedynie charakter organizacyjny, natomiast mienie pozostaje w bezpośrednim władztwie jednostki samorządu terytorialnego, która określa zasady gospodarowania mieniem wydzielonym na potrzeby zakładu. Odpowiedzialność za zobowiązania samorządowego zakładu budżetowego ponosi jednostka samorządu terytorialnego, która go utworzyła i jednostka ta przejmuje również zobowiązania zakładu budżetowego w przypadku jego likwidacji. W konsekwencji NSA stwierdził, że w świetle kryteriów samodzielności podatnika wskazanych w wyroku w sprawie C-276/14 nie można uznać, że samorządowy zakład budżetowy wykonuje działalność gospodarczą we własnym imieniu, na własny rachunek i własną odpowiedzialność oraz że ponosi związane z tym ryzyko gospodarcze.
Stwierdzając brak wystarczającej samodzielności zakładu budżetowego na gruncie podatku od towarów i usług, Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale za nieaktualny uznał wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie (m.in. w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie orzeczenia wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2011 r., I FSK 1369/10) pogląd o dualistycznym charakterze samorządowego zakładu budżetowego, zgodnie z którym jest on samodzielnym podatnikiem, odrębnym od tworzącej go jednostki samorządu terytorialnego, w zakresie powierzonych mu do realizacji zadań własnych tej jednostki, lecz nie w stosunku do tej jednostki. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym przyjął, że w każdej sytuacji, tj. zarówno w stosunkach pomiędzy zakładem budżetowym i gminą, jak i w stosunkach z podmiotami trzecimi, podatnikiem pozostaje tylko gmina.
Powyższe determinowało odpowiedź na skierowane do składu poszerzonego pytanie, skoro bowiem z tytułu realizacji przez samorządowy zakład budżetowy powierzonych mu przez gminę zadań własnych gminy, podatnikiem jest gmina, a nie zakład, to w świetle art. 15 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 u.p.t.u. to gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji, które zostały następnie przekazane do gminnego zakładu budżetowego i są przez niego wykorzystywane do sprzedaży opodatkowanej, tj. świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT. W tym przypadku przekazanie inwestycji pomiędzy gminą a zakładem budżetowym następuje w ramach struktury wewnętrznej tego samego podatnika VAT. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym wskazał, że przyjęcie na gruncie podatku VAT tożsamości podmiotowo-podatkowej gminy, a nie jej zakładu budżetowego, oznacza, że to gmina bezpośrednio świadczy usługi opodatkowane, związane z realizacją jej zadań własnych, które w ramach jej wewnętrznej organizacji zostały przekazane do wykonania zakładowi budżetowemu.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela stanowisko zajęte w powołanej uchwale, nie znajdując podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
8. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zakład budżetowy ma status odrębnego od Gminy podatnika VAT, mimo to dochodząc jednak do prawidłowego wniosku, że to Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne oraz bieżące na budowę i utrzymanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej wykorzystywanej przez Gminę (za pośrednictwem zakładu budżetowego) do świadczenia usług z zakresu uzdatniania i dostarczania wody oraz usuwania i oczyszczania ścieków.
9. Ponieważ skarga kasacyjna organu podatkowego oparta została o podstawowe założenie, zgodnie z którym zakład budżetowy jest odrębnym od Gminy podatnikiem podatku od towarów i usług, który to pogląd zarówno w świetle wskazówek zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-276/14, jak i wywodów uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FPS 4/15, jest błędny, podniesiony zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. nie zasługuje na uwzględnienie. Szczegółowe odniesienie się do rozważań organu (zwłaszcza w zakresie różnic między stanem faktycznym sprawy a okolicznościami faktycznymi, na gruncie których zapadły przywołane przez sąd pierwszej instancji wyroki Trybunału Sprawiedliwości) jest w świetle przedstawionego już wyżej stanowiska zbędne.
10. Z powyższych względów należało uznać, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia, sąd pierwszej instancji wydał wyrok odpowiadający prawu, a Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względzie art. 184 p.p.s.a. in fine, nie miał podstaw do uchylenia tego wyroku. Niemniej jednak konieczna okazała się pewna korekta wywodów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdyż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy powinien uwzględnić to, że zarówno w stosunkach pomiędzy zakładem budżetowym i Gminą, jak i w stosunkach z podmiotami trzecimi, podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u., będzie tylko Gmina.
11. Skoro w świetle art. 184 p.p.s.a. in fine brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie tego przepisu, oddalił skargę kasacyjną.
12. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 2 i art. 205 tej ustawy w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 i § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31, poz. 153).
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło