VIII SA/Wa 480/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-06
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej stanowiącej część wspólną budynku?Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej, które stanowią część wspólną budynku. Stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca nieruchomości. Brak interesu prawnego uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielem lokalu w budynku wielorodzinnym zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu sprawdzenia stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej. Organy administracji budowlanej odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej (interesu prawnego), ponieważ instalacje te stanowią część wspólną budynku, a stroną w takiej sprawie jest spółdzielnia mieszkaniowa. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując powyższe stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 6 marca 2017 r. (data wpływu do organu) J. M. (dalej: skarżący, wnioskodawca) złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej: PINB, organ I instancji) wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu sprawdzenia stanu technicznego instalacji wodnej
i kanalizacyjnej w budynku wielorodzinnym, położonym przy ul. K.
w R. z uwagi na daleko idącą degradację rur w pionie wodnym i sanitarnym oraz udokumentowane przypadki awarii instalacji w tym i pozostałych pionach w całym budynku w ostatnich latach.
Postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., zwana dalej: p.b.), orzekł o odmowie wszczęcia postępowania
w sprawie stanu technicznego instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej w budynku wielorodzinnym przy ul. K. w R..
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż skarżący nie posiada legitymacji procesowej do inicjowania przedmiotowego postępowania. Jak wskazał PINB, skarżący jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku, którego zarządcą jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Ocenił, iż członkom spółdzielni mieszkaniowych, w tym także dysponującym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego, nie przysługują prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Spółdzielnia mieszkaniowa kieruje i reprezentuje na zewnątrz mieszkańców, to ona, a nie właściciele poszczególnych lokali, jest stroną postępowania administracyjnego i adresatem decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Zatem w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 61 a § 1 k.p.a.
Jednocześnie PINB wyjaśnił, iż roboty dotyczące konserwacji lub wymiany instalacji wodnej i kanalizacyjnej wykonywane są w trybie inwestycyjnym, a nie na podstawie ustawy Prawo budowlane, określającej zasady działania organów administracji publicznej. Wszelkich roszczeń wynikających z prawa do lokali i ich wyposażeń należy dochodzić bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź na zasadach ogólnych na drodze postępowania cywilnego.
W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie skarżący, wniósł
o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz podjęcie postępowania w trybie art. 66 ust. 1 p.b., względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący wywiódł, iż posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., orzekł
o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia, po przedstawieniu treści mających zastosowanie w sprawie przepisów (art. 61a § 1 i art. 28 k.p.a.), organ odwoławczy podał, iż obowiązkiem organu administracji publicznej przed wszczęciem postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy istnieją podstawy do podejmowania czynności administracyjnych. W przypadku braku takich podstaw obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W takich przypadkach organ administracji publicznej nie ma prawnego obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy.
Wskazał, iż jak przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie, interes prawny musi być oparty na prawie materialnym (czyli wynikać z obowiązujących przepisów prawa), a nie jedynie na subiektywnym przekonaniu podmiotu, że taki interes posiada. Interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego, musi się opierać na konkretnej normie prawa materialnego administracyjnego, bowiem jedynie orzekanie w tym dziale prawa należy do kompetencji organów administracji. Koniecznym jest więc ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych
z potrzebami danej osoby, a związanych z określoną inwestycją.
W sprawie wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej w budynku wielorodzinnym przy ul. K. w R. złożył wnioskodawca, któremu przysługuje prawo do lokalu nr [...]
w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, należącym do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, której skarżący jest członkiem. Członkowie spółdzielni są reprezentowani przez właściwe organy spółdzielni w sprawach, które - tak jak to miało miejsce w niniejszym przypadku - dotyczą części wspólnych obiektu. Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, choćby nawet właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni.
WINB stwierdził, iż stroną postępowania w sprawie stanu technicznego części wspólnych, na które składa się instalacja wodna i kanalizacyjna w całym budynku, nie może być właściciel lokalu. Nie wynika to bowiem z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa materialnego (art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.
o spółdzielniach mieszkaniowych – Dz. U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm., zwana dalej: u.s.m.), które wskazywałyby na posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego uprawniającego do występowania w charakterze strony.
Zdaniem organu odwoławczego, bezpośrednie zainteresowanie skarżącego rozstrzygnięciem sprawy świadczy jedynie o interesie faktycznym, który nie jest przesłanką do uznania go za stronę postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Za słuszne uznał zatem stanowisko organu I instancji, iż żądanie wszczęcia postępowania złożył podmiot do tego nieuprawniony, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśnił, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Jednocześnie stwierdził, iż PINB ma możliwość przeprowadzenia z urzędu czynności kontrolnych budynku oraz ewentualnego wszczęcia postępowania
z urzędu.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o reasumpcję zaskarżonego postanowienia poprzez jego zmianę
w trybie art. 132 k.p.a. oraz podjęcie postępowania w trybie art. 66 ust. 1 p.b.,
a w przypadku rozpoznania niniejszej sprawy przez właściwy Sąd o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 28 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że skarżący, posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. K. w R., nie jest stroną postępowania w niniejszej sprawie, nie czyniąc żadnych ustaleń na temat interesu prawnego czy też braku takiego interesu po stronie wnioskodawcy, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania;
2. art. 66 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 p.b. przez ich niezastosowanie
w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy z powyższych przepisów można wywieść interes prawny po stronie skarżącego;
3. art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu materiału dowodowego
i niepodjęciu jakichkolwiek kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, tj.: niewyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, a jedynie ograniczenie się do przytoczenia podstaw prawnych oraz ich uzasadnienia zawartych
w postanowieniu wydanym przez PINB, a także niewykazanie w żaden sposób, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy organ przyjął, że skarżącemu nie można przyznać przymiotu strony (art. 28 k.p.a.);
4. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego przez PINB, pomimo odmowy wszczęcia przez ten organ postępowania kontrolnego na podstawie art. 61a k.p.a., w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podał, iż zaskarżone postanowienie jest oczywiście bezzasadne i zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa. W szczególności przy jego wydaniu naruszono art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że właścicielowi lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym
o sprawdzenie stanu technicznego części wspólnej budynku. Wnioskodawca we wniosku o wszczęcie postępowania wyraźnie podnosił, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego w przedmiotowym budynku bezpośrednio zagrożonego w wyniku poczynionych ze strony spółdzielni mieszkaniowej zaniedbań. Dlatego, w ocenie skarżącego, błędne jest wywodzenie interesu prawnego z zasad reprezentacji określonych w ustawie Prawo spółdzielcze, bowiem podstawę do żądania wszczęcia postępowania przez PINB stanowi art. 61 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 p.b, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek utrzymywać obiekt budowlany w należytym stanie technicznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W przypadku obiektu budowlanego, położonego przy ul. K. w R., zobowiązanym do należytego utrzymywania instalacji wodociągowo-sanitarnej jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa im. [...] w R. (zwana dalej: SM). Jednakże skutki zaniedbań SM w zakresie utrzymywania i, w razie konieczności, modernizacji pionów wodociągowych i sanitarnych, ponoszą właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych położonych w przedmiotowym budynku, w tym także skarżący. Wynika z tego, że mają oni interes materialno-prawny w żądaniu wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania skutkującego przymuszeniem SM do usunięcia stanu zagrożenia dla zdrowia lub życia oraz bezpieczeństwa mienia właścicieli tych lokali, w tym także skarżącego.
Na potwierdzenie powyższe skarżący przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 305/15, stwierdzające, że art. 66 ust. 1 p.b. daje podstawy materialnoprawne do wyprowadzenia interesu prawnego właścicieli lokali mieszkalnych, których stwierdzone zagrożenia dotyczą,
a które podlegają szczególnej ochronie, zgodnie z art. 5 p.b. NSA wywiódł w tym wyroku, że nie można w świetle art. 66 ust. 1 p.b. podzielić stanowiska, że właściciel lokalu mieszkalnego, którego dotyczą zagrożenia nie ma interesu prawnego
w żądaniu wszczęcia postępowania o kontrolę stanu technicznego budynku. Ponadto podkreślił, że wykładnia art. 66 ust. 1 p.b. wyłączająca interes prawny właściciela lokalu, który dotknięty jest skutkami związanymi z użytkowaniem obiektu budowlanego w sposób zagrażający zdrowiu, jest wykładnią błędną i nie uwzględnia systemu regulacji prawnej przyjętej w tej ustawie, w tym art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 p.b.
Naruszenia art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. skarżący upatruje w utrzymaniu
w mocy przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia PINB z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego, podczas gdy z informacji zawartych we wniosku wnioskodawcy z 6 marca 2017 r. wraz z załączonymi dokumentami (zdjęcia
i stanowisko spółdzielni mieszkaniowej) wynikała konieczność podjęcia postępowania z urzędu. Wyjaśnił w tym zakresie, że prawo budowlane nakłada na właścicieli budynków lub zarządców budynków, m.in. obowiązek użytkowania budynków zgodnego z ich przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia ich właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 tej ustawy). Z drugiej strony prawo budowlane w art. 66 ust. 1 przyznaje uprawnienie, ale i obowiązek organom nadzoru budowlanego do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (określając jednocześnie termin wykonania tego obowiązku), jeżeli organy stwierdzą, że obiekt budowlany nie odpowiada warunkom techniczno-budowlanym. W przypadku zaistnienia przesłanek wszczęcia przedmiotowego postępowania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, PINB powinien wszcząć takie postępowanie z urzędu, nie zasłaniając się przy tym brakiem interesu prawnego po stronie wnioskującego o przeprowadzenie postępowania kontrolnego.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są postanowienia odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej w budynku wielorodzinnym, położonym przy ul. K. w R., z uwagi na brak po stronie wnioskodawcy przymiotu strony.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.).
Jak wynika z w.cyt. przepisów, w pierwszej kolejności obowiązkiem organu po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania w konkretnej sprawie jest ocena, czy wnioskodawca posiada przymiot strony konieczny do skutecznego wszczęcia postępowania, a więc czy ma on interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Dopiero pozytywna ocena w tej kwestii umożliwia wszczęcie postępowania i inicjuje jego drugi etap, w ramach którego odbywa się merytoryczna ocena wniosku.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy zauważyć, iż wniosek skarżącego z 6 marca 2016 r. dotyczył wszczęcia postępowania w sprawie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnym, położonym przy ul. K. w R. - konkretnie instalacji wodnej i kanalizacyjnej. Zdaniem wnioskodawcy, stan techniczny ww. instalacji zagraża życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. Istotną w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż budynek, co do którego stanu technicznego wnioskodawca żądał wszczęcia postępowania, jest administrowany przez spółdzielnię mieszkaniową. Skarżący jest właścicielem lokalu nr [...] w tym budynku.
Wyjaśnić należy, iż procedurę usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości reguluje art. 66 p.b. Przepis ten znajduje się w rozdziale 6 p.b. dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Podmiotami odpowiedzialnymi za utrzymanie i użytkowanie obiektów, zgodnie z art. 61 p.b., są właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zatem tylko na te podmioty mogą być nakładane obowiązki i tylko one ponoszą odpowiedzialność
w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu. Oznacza to, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 p.b. może zostać nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (wspólnota mieszkaniowa, właściciel obiektu budowlanego czy spółdzielnia mieszkaniowa). Urządzenia i instalacje stanowią części wspólne budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma doń indywidualnego tytułu prawnego. Sam fakt korzystania z tych urządzeń i instalacji
w ramach wyodrębnionych lokali przez ich właścicieli nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 484/15, wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Kr 151/11, oba publ. cbosa).
Zarząd przedmiotowym budynkiem wielorodzinnym, zgodnie z art. 27 ust. 2 u.s.m., sprawuje SM. Częściami wspólnymi – m.in. korytarzami, kominami i przewodami wentylacyjnymi oraz instalacjami: centralnego ogrzewania, wodną i sanitarną dysponuje zatem wyłącznie SM. Z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy stanu technicznego części wspólnych budynku – instalacji wodnej i sanitarnej – podmiotem, na który w trybie art. 66 p.b. może zostać nałożony obowiązek jest wyłącznie SM. Tym samym właściciele poszczególnych lokali nie posiadają przymiotu strony w sprawie dotyczącej wyłącznie części wspólnych budynku.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym niezależnie od tego, czy przysługuje im lokatorskie czy własnościowe prawo do lokalu. Stroną jest spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada tytuł prawny do nieruchomości (własność, użytkowanie wieczyste, por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 728/08, publ. LEX nr 506032).
Oceniając legitymację skarżącego do inicjowania postępowania w sprawie stanu technicznego części wspólnych budynku wielorodzinnego Sąd stwierdza, że organy prawidłowo uznały, iż posiada on jedynie interes faktyczny, a więc nie jest stroną w tym postępowaniu.
Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje zatem sama wola czy subiektywne przekonanie składającego wniosek, ale to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako "interes prawny". Tym samym nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, tj. musi istnieć norma prawna materialnego, przewidująca w określonym stanie faktycznym w stosunku do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności.
Jak wskazano wyżej, w postępowaniu dotyczącym utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych o tym, kto ma przymiot strony rozstrzyga prawo budowlane. Zgodnie z art. 61 w związku z art. 66 p.b., który wobec regulacji art. 28 k.p.a. stanowi lex specialis, stroną odpowiedzialną za właściwe użytkowanie i utrzymanie obiektu są wyłącznie właściciel i zarządca obiektu budowanego. Istotne jest w tym miejscu podkreślenie, że nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego, przewidziany
w art. 66 p.b., dotyczy samego obiektu budowlanego, a nie poszczególnych, wyodrębnionych lokali mieszkalnych.
Z uwagi na fakt, że przepis szczególny wyłącza przepis ogólny, w niniejszej sprawie stroną jest tylko właściciel lub zarządca obiektu budowanego. Skoro wnioskodawca nie jest ani właścicielem ani zarządcą obiektu budowanego, to jednocześnie z uwagi na powyższe regulacje prawne legitymuje się jedynie interesem faktycznym, a to z kolei oznacza, że nie jest stroną postępowania.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego jest brak interesu prawnego,
o którym mowa w art. 66 p.b., to jest przepisu prawa materialnego nakładającego na skarżącego obowiązki lub przyznającego uprawnienia. Ustalenie, że wnioskodawca nie jest stroną, obligowało organy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku wielorodzinnego, na potwierdzenie czego skarżący przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 305/15, Sąd uznał, iż wyrok ten zapadł w innym stanie faktycznym sprawy i nie może bezpośrednio przekładać się na tożsame orzeczenie w przedmiotowej sprawie.
Jak wynika z zawiadomienia skarżącego z dnia 6 marca 2017 r., dotyczyło ono stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. K. w R.
w zakresie instalacji wodnej i kanalizacyjnej. Niewątpliwie, w ocenie Sądu, ww. instalacje są częścią wspólną tego obiektu, którą zarządza SM, a żaden członek spółdzielni (w tym i skarżący) nie ma indywidualnego tytułu prawnego do tych części wspólnych. Skarżący nie wykazał, że w przedmiotowej sprawie przysługuje mu własny, indywidualny interes prawny, upoważniający go w drodze wyjątku do wystąpienia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w której co do zasady stroną jest SM. W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy widnieje korespondencja skarżącego ze SM w sprawie stanu technicznego instalacji wodnej i kanalizacyjnej w jego mieszkaniu, zobowiązująca skarżącego do udostępnienia lokalu w celu wykonania odpowiednich robót (pismo z dnia 13 października 2015 r.) oraz wyznaczenia terminu usunięcia przecieku na pionie wodnym (pismo z dnia 18 marca 2011 r.). Nie wynika z niej współpraca skarżącego ze SM w celu poprawy stanu technicznego ww. instalacji w jego mieszkaniu. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał organowi I instancji na możliwość przeprowadzenia czynności kontrolnych budynku oraz ewentualnego wszczęcia postępowania z urzędu.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, dając temu wyraz
w uzasadnieniach swoich postanowień, sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Poza tym w postępowaniu objętym zakresem zaskarżonych rozstrzygnięć nie zostały naruszone zasady określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący ustalił okoliczności mające wpływ na ustalenie po stronie skarżącego interesu prawnego do zainicjowania postępowania.
W związku z powyższym, Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanych postanowieniach naruszeń przepisów wskazanych w skardze, ani innych norm procesowych i prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło