III SA/Wr 79/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-07-06
Skład orzekający: Maciej Guziński, Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący placówkę oświatową jest zobowiązany do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, jeśli sposób wyliczenia liczby wychowanków opierał się na instrukcji Systemu Informacji Oświatowej (SIO) obowiązującej w poprzednim okresie, a nie na nowej instrukcji obowiązującej w trakcie okresu rozliczeniowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ prowadzący placówkę nie miał obowiązku zwrotu dotacji. Kluczowe było ustalenie, że uchwała Rady Powiatu K. nie precyzowała jednoznacznie, która wersja instrukcji SIO powinna być stosowana do obliczania liczby wychowanków w celu ustalenia wysokości dotacji. Brak mechanizmu "wstecznej korekty" w uchwale uniemożliwiał zastosowanie nowej instrukcji SIO z 31.03.2014 r. do rozliczenia dotacji za okres od maja do sierpnia 2014 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Starosty K. nakazującą zwrot dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości przez spółkę cywilną "A" na prowadzenie placówki "B". Organ prowadzący wykazał liczbę wychowanków zgodnie ze starą instrukcją SIO, podczas gdy organ kontrolujący zastosował nową instrukcję, co doprowadziło do stwierdzenia nadpłaty dotacji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, wskazując na niejasność uchwały Rady Powiatu K. w kwestii stosowanej instrukcji SIO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 2.000 złotych tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości na prowadzenie "A" w D. wraz z odsetkami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.000 (dwa tysiące) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U z 2016 r., poz. 1870), po rozpatrzeniu odwołania K. P. i Ł. C. - wspólników spółki cywilnej "A" w D., ul. W. [...] (organ prowadzący), od decyzji Starosty K. z dnia [...].05.2016 r., nr [...] nakazującej organowi prowadzącemu zwrot dotacji w łącznej kwocie 107.489,60 zł pobranej w okresie od maja do sierpnia 2014 r. z budżetu Powiatu K. w nadmiernej wysokości na prowadzenie "B" w D. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] lipca 2015 r. do dnia zapłaty, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że zgodnie z § 9 Uchwały Nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...].06.2013 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych na terenie powiatu k. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (dalej: uchwała Nr [...]) została przeprowadzona kontrola w niepublicznym "B" w D. Kontrolą objęto prawidłowość przedstawienia informacji o faktycznej liczbie uczniów za miesiące: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r. (protokół z dnia [...].10.2014 r.).
Organ prowadzący ww. "B", w miesiącach od maja do sierpnia 2014 r. wykazał uczniów zgodnie z metodą przyjętą w instrukcji Sytemu Informacji Oświatowej (SIO) obowiązującej na 30.09.2013 r., podczas gdy obowiązywała już nowa z 31.03.2014 r. instrukcja. Dane zawarte w księgach wychowanków podlegające kontroli były zgodne z danymi wykazanymi w miesięcznych informacjach o liczbie wychowanków złożonych za miesiące od maja do sierpnia 2014 r. w Starostwie Powiatowym w K. w celu otrzymania dotacji oświatowej, jednak w wyliczeniu średniej liczby uczniów w tej placówce nie zastosowano aktualnej metody SIO, tzn. bez uwzględniania uczniów, którzy nie skorzystali z noclegu w placówce.
W wyniku kontroli stwierdzono, że różnica w liczbie wykazanych wychowanków placówki w celu otrzymania dotacji w okresie za maj-sierpień 2014 wyniosła 40 osób. (12+16+4+8). Wynikło to, ze sposobu wyliczenia liczby uczniów; organ prowadzący nie zastosował zmiany metody wykazywania wychowanków domu wczasów dziecięcych zgodnie z aktualną instrukcją SIO obowiązującą od 31.03. 2014 r., podczas gdy zespół kontrolujący wykazywał tylko tych wychowanków, którzy skorzystali z noclegu w placówce.
Ponieważ kontrola wykazała, że w okresie od maja do sierpnia 2014 r. organ prowadzący uwzględnił w rozliczeniu dotacji o 40 wychowanków za dużo, kwota dotacji podlegająca zwrotowi do budżetu Powiatu K. wynosi 107.489,60 zł (40 x 2.687,24 zł). Pismem z dnia [...].06.2015 r. (znak [...]) organ prowadzących został powiadomiony o kwocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie od maja do sierpnia 2014 r. W konsekwencji organ pierwszej instancji - Starosta K. decyzją z [...].05.016. nakazał zwrot dotacji pobranej w okresie od maja do sierpnia 2014 r. w nadmiernej wysokości.
W odwołaniu wniesiono o uchylenie w całości powyższej decyzji, uzasadniając swoje żądanie tym, że sposób wyliczenia przez kontrolujących wysokości dotacji nie jest zgodny z art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty (Dz. U. 2015 r., poz. 2156 ze zm.) oraz z art. 50 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. 2015 r., poz. 45 ze zm.). Zmiana instrukcji SIO na dzień 31 marca nie może mieć wpływu na wysokość otrzymywanej dotacji, gdyż dotację otrzymuje się wg danych przekazanych do SIO na dzień 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Sporządzanie SIO na dzień 31 marca i 10 września służy do aktualizowania danych dziedzinowych w bazie, za okres 7 miesięcy, tj. od września do marca, na potrzeby statystyki publicznej i nie zmienia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej jaką otrzymuje Powiat K. na dany budżetowy oraz zasad jej obliczania.
Podniesiono, że obowiązująca w 2014 roku uchwała nr [...] Rady Powiatu K. nie określała w sposób jednoznaczny i precyzyjny instrukcji SIO, według której należało przekazywać informację. Natomiast organ prowadzący "B", w spornych miesiącach, wykazał liczbę wychowanków zgodnie z instrukcją, wg której obliczana jest subwencja oświatowa, co potwierdziły osoby dokonujące kontroli w pkt 1 i 2 protokołu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji - wskazano, że przepisem materialnoprawnym, będącym podstawą nakazania zwrot dotacji jest art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2016 r., poz.23). Zgodnie z nim, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tożsame z obowiązkiem zwrotu dotacji, powstaje co do zasady w fazie rozliczania dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta.
Wskazano, że zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Uchwała organu stanowiącego, o której mowa w art. 90 ust. 4 cyt. ustawy, może wskazywać także na formę czynności konkretyzującej wysokość stawki dotacji przysługującej określonym placówkom oświatowym w danym roku kalendarzowym (wyrok NSA w Warszawie z 12.02.2014 r" sygn. akt II GSK 66/13).
Na podstawie przytoczonego przepisu Rada Powiatu K. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych na terenie powiatu k. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Wskazano, że według § 5 ust. 1 pkt 3 tej uchwały kwoty poszczególnych rat dotacji ustalane są na podstawie średniej liczby korzystających w danym miesiącu wykazanych zgodnie z Systemem Informacji Oświatowej (SIO), w sposób określony w zał. Nr 5 do tej uchwały p.n. "Informacja o faktycznej liczbie uczniów i średniej liczbie korzystających w danym miesiącu wykazanym w SIO w "B". Natomiast w Informacji tej wskazano w punkcie 2 dot. informacji o liczbie uczniów, iż należy wykazać: "Średnią liczbę korzystających w danym miesiącu (...), co jest zgodne z danymi wykazanymi w SIO".
Jak wskazał organ SIO jest aktualizowany na dzień 31 marca i 30 września każdego roku, a zmieniające się instrukcje wprowadzenia danych są częścią składową całego systemu, co wynika z ustawy z dnia 15.04.2011 r. o systemie informacji oświatowej. Artykuł 42 pkt 4 tej ustawy nakłada obowiązek przekazywania danych identyfikacyjnych i danych dziedzinowych do baz danych ucznia w systemie informacji oświatowej przez organy prowadzące domy wczasów dziecięcych. W celu potwierdzenia prawdziwości danych, dane zawarte w zestawieniach, m.in. w zakresie liczby uczniów, są porównywane z danymi, którymi dysponuje jednostka samorządu terytorialnego lub minister prowadzący szkoły i placówki oświatowe, w szczególności z danymi posiadanymi w związku ze sprawowaniem nadzoru nad działalnością prowadzonej szkoły lub placówki oświatowej w zakresie spraw finansowych i administracyjnych oraz w związku z udzielaniem i rozliczaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego dotacji dla publicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne oraz dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych.
Podniesiono w uzasadnieniu, że wskazuje to, iż instrukcja gromadzenia danych w systemie informacji oświatowej może ulec modyfikacji na dzień 31 marca oraz 30 września każdego roku. Brak takiego zapisu w uchwale nr [...]. Rady Powiatu K. nie jest podstawą do przyjęcia stanowiska), że nakłada on na organ dotowany obowiązek wykazywania liczby wychowanków zgodnie z metodą przyjętą na dzień 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Rada Powiatu K., wskazując w uchwale sposób wykazania liczby wychowanków domu wczasów dziecięcych, na których wypłacana jest miesięczna rata dotacji, powołuje się na metodę wykazania tej liczby przyjętą w SIO bez precyzowania w zapisie uchwały daty obowiązywania danej metody. Zgodnie z brzmieniem takiego zapisu oraz z przepisami ustawy o systemie informacji oświatowej, organ prowadzący dom wczasów dziecięcych ma jednocześnie obowiązek wykazywania liczby wychowanków w celu otrzymania dotacji zgodnie z aktualną metodą przyjętą w systemie informacji oświatowej, jak i gromadzenia w tym systemie zgodnie z aktualną metodą danych o liczbie wychowanków.
Wskazano, że powiat nie przekazuje domom wczasów dziecięcych rocznej dotacji równej wysokości otrzymanej subwencji, tylko przekazuje stawkę dotacji przypadającej na jednego wychowanka takiej placówki w wysokości równej otrzymanej subwencji na jednego wychowanka (§ 2 ust 3 cyt. uchwały [...]). W przypadku, gdy organ dotowany w ciągu danego roku wykazuje więcej wychowanków niż wykazał w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września roku poprzedzającego rok otrzymania dotacji, organ dotujący jest zobligowany wypłacić takiemu podmiotowi dotację w większej wysokości, niż otrzymał subwencję oświatową, i na odwrót.
Wskazano dalej w uzasadnieniu, że w sprawie prawidłowo zastosowano obowiązujące przepisy ustawy przewidujące zasady udzielania oraz zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości dotacji. Zwrot ten odbywa się, z mocy ustawy, po ostatecznym zweryfikowaniu danych, za pomocą których ustalono wstępnie wysokość dotacji.
W konsekwencji w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 252 ustawy o finansach publicznych o zwrocie kwoty dotacji 107.489,60 zł pobranej w okresie od maja do sierpnia 2014 r. z budżetu Powiatu K. w nadmiernej wysokości na prowadzenie "B" w D. wraz z odsetkami. W okresie od maja do sierpnia 2014 r. organ prowadzący, stosując instrukcję SIO obowiązującą w okresie od 30 września 2013 r. do 30 marca 2014 r., wykazał o 40 wychowanków więcej, niż gdyby zastosował metodę obowiązującą od 31 marca 2014 r. Przy stawce dotacji wynoszącej 2.687,24 zł za wychowanka, kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez organ dotowany na prowadzenie niepublicznej placówki wyniosła 104.489,60 zł.
Z instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.16 (marzec 2014) wynika odnośnie tabeli DWD1. Dom wczasów dziecięcych, iż "liczbę korzystających należy obliczyć według zasady: suma średnich stanów miesięcznych od września 2013 r. do marca 2014 r. podzielona przez 7. Średnią liczbę korzystających w danym miesiącu należy obliczyć sumując liczbę korzystających w poszczególnych dniach miesiąca i dzieląc ją przez liczbę dni w miesiącu. Za osobę korzystającą w danym dniu należy uznać osobę, która w tym dniu skorzystała z noclegu".
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Ł. C. (dalej: skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga drugiego wspólnika spółki cywilnej została odrzucona przez WSA postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. (sygn. akt III SA/Wr80/17).
W rozpatrywanej skardze decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa oraz naruszenie interesu prawnego skarżących.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przedmiotowej sprawie Starosta K. wydał dwie decyzje administracyjne: pierwszą z [...] września 2015 r. (nr [...]), która decyzją SKO w W. z [...] października 2015 r. (nr SKO [...]) została uchylona w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia; drugą nr [...] z [...] maja 2016 r.
Starosta K. w swojej drugiej decyzji nie wniósł żadnych nowych argumentów istotnych w sprawie, jak również nie odniósł się do uchybień, jakich się dopuścił a wskazanych przez SKO w W. w decyzji z dnia [...] października 2015 r., a mimo to SKO w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie mimo braku nowych dowodów ze strony Starosty K., SKO w W. wydaje dwie różniące się zasadniczo decyzje. Tym samym zaskarżona decyzja SKO w W. jest stronnicza, legalizuje łamanie prawa oświatowego i Konstytucję RP przez organ pierwszej instancji.
Podniesiono w uzasadnieniu, że Rada Powiatu K. w podjętej uchwale Nr [...] określiła wysokość dotacji. W par. 2 ust. 3 postanowiła "Placówki niepubliczne o których mowa w art.2 pkt 5 i 7 ustawy otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu k. w wysokości równej wysokości przewidzianej na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu K., a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym w art. 16 ust.7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty , a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w wysokości równej wysokości przewidzianej na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu K.".
Natomiast w par. 5 ust. 1 pkt 3 uchwały postanowiła: "Kwoty poszczególnych rat dotacji ustalane są na podstawie średniej liczby korzystających w danym miesiącu wykazanych zgodnie z Systemem Informacji Oświatowej". Bez określenia wg których zasad wyliczania i przekazywania danych do SIO ma być obliczana średnia liczba korzystających w danym miesiącu.
Wskazano w tym miejscu, że Rada Powiatu K. podjęła [...] października 2014 r. Uchwałę Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych na terenie powiatu k. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (uchwała Nr [...]). Jak wynika z jej par. 5 ust. 1 pkt 3 "Kwoty poszczególnych części dotacji ustalane są na podstawie średniej liczby uczniów w domu wczasów dziecięcych w danym miesiącu obliczonej zgodnie z metodą przyjętą w Systemie Informacji Oświatowej na dzień 30 września poprzedniego roku kalendarzowego".
W związku z powyższym, zdaniem organu, uznać należy, że przepisy wprowadzone uchwałą Nr [...] r. Rady Powiatu K. w przedmiotowej sprawie są niejasne i niezgodne z art. 2 Konstytucji RP.
Wobec powyższego, jak również na podstawie art. 50 ustawy z [...].04. 2011 r. o systemie informacji oświatowej, dotacja oświatowa za miesiące maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r. nie jest wypłacona przez Powiat K. w nadmiernej wysokości i nie podlega zwrotowi.
Wskazano, że art. 50 ust. 1 tej ustawy: "Raz w roku, według stanu na dzień 30 września, a w przypadku zakładów kształcenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych według stanu na dzień 10 października, na podstawie danych zawartych w zbiorach danych szkół i placówek oświatowych, zbiorach danych innych jednostek wykonujących zadania z zakresu oświaty, zbiorach danych uczniów oraz zbiorach danych nauczycieli, zgromadzonych w bazie danych SIO, są sporządzane:
zestawienia zawierające dane dotyczące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli, niezbędne do dokonania podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego.
zestawienia zawierające dane niezbędne do celów statystyki publicznej."
Wskazano, że z tych zapisów wynika, że część oświatowa subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu (na kolejny rok budżetowy) obliczana i wyliczana jest na podstawie instrukcji SIO na dzień 30 września (roku poprzedzającego rok budżetowy), natomiast wysokość dotacji określa art. 90 pkt 3a ustawy o systemie oświaty "Placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7, otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego". Tym samym zarówno w ustawi o systemie oświaty, jak również w ustawie o SIO brak jest jakichkolwiek zapisów informujących o zmianie z dnia 31 marca zasad wyliczania i obliczania wysokości należnej dotacji i innego sposoby liczenia uczniów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy ł, co następuje
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2016 r utrzymano w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...].05.2016 r., nakazującej organowi prowadzącemu zwrot dotacji w łącznej kwocie 107.489,60 zł pobranej w okresie od maja do sierpnia 2014 r. z budżetu Powiatu K. w nadmiernej wysokości na prowadzenie "B" w D.
Przepisem materialnoprawnym, jak wskazał organ, będącym podstawą nakazania zwrot dotacji jest art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z nim, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Natomiast dotacją pobrana w nadmiernej wysokości to dotacja otrzymana z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędnej do dofinansowania lub sfinansowania dotowanego zadania. Samo stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tożsame z obowiązkiem zwrotu dotacji, powstaje co do zasady w fazie rozliczania dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta..
Pobranie więc dotacji w wysokości wyższej niż wnikającej z obowiązującej regulacji, stwierdzone w trakcie kontroli jej wykorzystania, rodzi obowiązek jej zwrotu.
W rozpatrywanie sprawie, zdaniem organów administracji, organ prowadzący "B" , w miesiącach od maja do sierpnia 2014 r. wykazał wychowanków zgodnie z metodą przyjętą w instrukcji SIO obowiązującą na 30.09.2013 r., podczas gdy obowiązywała już nowa instrukcja na 31.03.2014 r., przewidująca nie uwzględniania wychowanków, którzy nie skorzystali z noclegu w placówce. Natomiast zdaniem skarżącego zmiana instrukcji SIO na dzień 31 marca 2014 r. nie może mieć wpływu na wysokość otrzymywanej dotacji.
Istotną w sprawie jest kwestia brzmienia przepisów ich interpretacji w zakresie ustalenia wysokości kwoty należnej dotacji - jakie winny być zastosowane – w zakresie rozliczenia dotacji pobranej od maja od sierpnia 2014 rok.
W przypadku dotacji oświatowej, otrzymanej przez skarżącego, zasady ich przyznawania, ustalania wysokości oraz zwrotu na rok 2014 były regulowane przez przepisy ustawy o systemie oświaty oraz stosowaną uchwałę Rady Powiatu K.
I tak, w myśl art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7, (w tym taka jak w rozpatrywanej sprawie) otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca placówkę przedstawi planowaną liczbę wychowanków organowi właściwemu do udzielenia dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Stosownie do ust. 3c art. 90 ustawy, dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub zespołu szkół lub placówek w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia.
Natomiast zgodnie z art. 90 ust. 4 tej ustawy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Zgodnie z powyższym założeniem, Rada Powiatu K. podjęła w dniu [...] czerwca 2013 r. uchwałę Nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych na terenie powiatu k. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.
Stosownie do jej postanowień (§ 2 ust. 3), placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7 ustawy, otrzymują na każdego wychowanka dotacje z budżetu powiatu k. w wysokości równej wysokości przewidzianej na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu K., a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym wart. 16 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w wysokości równej wysokości przewidzianej na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu K.
Natomiast stosownie do § 5 ust.1 tej uchwały: Kwoty poszczególnych rat dotacji ustalane są na podstawie informacji o:
faktycznej liczbie uczniów przekazywanej przez organ prowadzący szkołę lub placówkę,
w przypadku niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, na podstawie oświadczenia o frekwencji uczniów na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych
na podstawie średniej liczby korzystających w danym miesiącu wykazanych zgodnie z Systemem Informacji Oświatowej.
Zgodnie z ust. 3 § 5 uchwały, informacja o faktycznej liczbie uczniów oraz o średniej liczbie korzystających w domach wczasów dziecięcych, o której mowa w ust. 1, przekazywana jest według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do niniejszej uchwały, do Zarządu Powiatu K. W powyższy załączniku wskazano w punkcie 2, iż należy wykazać średnią liczbę korzystających w danym miesiącu.
Z powyższych regulacji zawartych w uchwale Nr [...] Rady Powiatu wynika, że kwoty poszczególnych rat dotacji (dla placówki objętej decyzją) ustalane są na podstawie informacji o faktycznej liczbie uczniów przekazywanej przez organ prowadzący tą placówkę, na podstawie średniej liczby korzystających w danym miesiącu z tej placówki wykazanych zgodnie z Systemem Informacji Oświatowej.
Przepisy uchwały nr [...] Rady Powiatu K. odsyłając, w zakresie ustalenie średniej liczby wychowanków korzystających z placówki, do SIO nie wskazują daty obowiązywania tej instrukcji, nie stanowią o możliwości zmiany tego Sytemu w okresie udzielania dotacji. Wskazuje to, że idzie wykazanie liczby wychowanków korzystających z domu wczasów dziecięcych wykazanych zgodnie z SIO obowiązującym w dacie udzielenia dotacji na 2014 r.- na 30.09.2013 r.
Przy stosowaniu prawa materialnego organ nie może rozstrzygać na niekorzyść strony wszystkich niejasności przepisów. Zasada zaufania do organów administracji wyrażana w przepisach proceduralnych przemawia za tym, aby w razie wątpliwości co konkretnego przepisu, stosować taką jego wykładnie, która nie byłaby krzywdząca dla podmiotu.
Za takim rozwiązaniem przemawiają także postanowienia uchwały Nr [...] r Rady Powiaty K. z dnia [...] października 2014 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych na terenie powiatu k. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uchylające uchwałę Nr [...].
Stosownie do postanowień § 5 ust. 1: Kwoty poszczególnych części dotacji ustalane są na podstawie:
informacji o faktycznej liczbie uczniów przekazywanej przez organ prowadzący szkołę lub placówkę.
oświadczenia o frekwencji uczniów na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w przypadku niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki,
3) średnie liczby uczniów w domu wczasów dziecięcych w danym miesiącu obliczonej zgodnie z metodą przyjęta w Systemie Informacji Oświatowej na dzień 30 września poprzedniego roku kalendarzowego.
Jak wynika z akt sprawy, czego nie negują organy rozpoznające sprawę, skarżący wykazał, w spornych miesiącach, wychowanków korzystających z prowadzonego domu wczasów dziecięcych zgodnie z SIO na 30.09.2013 r.
Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do uchwały nr [...], wysokość kwoty dotacji w danym miesiącu ustalano na podstawie faktycznej liczby wychowanków w oparciu o średnią liczbę korzystających w danym miesiącu z placówki. Idzie o korzystających z placówki wykazanych zgodnie z SIO. Przepisy uchwały nie zawężały – podobnie jak Instrukcja na 31.039.2014 r. tego pojęcia do wychowanków korzystających z noclegu.
Nawa instrukcja SIO obowiązująca na 31.03.2014 r. wskazuje, że przy wyliczaniu średniej liczby wychowanków w placówce nie uwzględnia się wychowanków, którzy nie skorzystali z noclegu w placówce. Wprowadza więc nowa metodę obliczania korzystających z placówki, zawężając tym samym dotychczasowe pojęcie korzystających z placówki. Wprowadza inny wyznacznik ustalenia wysokości kwoty dotacji w poszczególnych miesiącach w trakcie wydatkowania przyznanej na dany rok (2014) dotacji. Taki mechanizm korygowania wysokości kwoty dotacji należnych w miesiącu podmiotowi prowadzącemu przedmiotowa placówkę nie został przewidziany regulacjami uchwały Nr [...].
Definicja dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wymaga odniesienia kwot dotacji otrzymanej i należnej do przepisów prawa. Powołana uchwała Nr [...] Rady Powiatu, w zakresie ustalania miesięcznej stawki dotacji na korzystających z placówki nie wprowadzając mechanizm "wstecznej korekty", odwoływania się do danych z instrukcji SIO obwiązującej w danym miesiącu. Nie może zatem stanowić podstawy do przyjęcia przez organy w zaskarżonej decyzji kwoty 107.489,60 zł jako punktu odniesienia przy wyliczaniu kwoty dotacji pobranej przez skarżącego w okresie od maja do sierpnia 20145 r. w nadmiernej wysokości, w rozumieniu art. 252 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.
Zważywszy, że zaskarżona decyzja oparła swoje wyliczenia i wnioski w całości na nowej instrukcji SIO z 30.03.014 r., nie można zaakceptować tej decyzji jako zgodnej z prawem. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit a i c) i art. 135 p.ps.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło