I SA/Wa 691/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego M. P.. Z ustaleń organu wynika, że decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] Wójt Gminy N. przyznał M. P. świadczenie wychowawcze na dzieci K. P. i H. P. w wysokości 500 zł na każde z dzieci miesięcznie, na okres od 1.04.2016 r. do 30.09.2017 r. W dniu [...].11.2016 r. do organu I instancji wpłynął odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...].09.2016 r. sygn.. akt [...], z treści którego wynika, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi K. i H. powierzono ojcu J. P., a władza rodzicielska matki została ograniczona. Sąd orzekł, że miejscem zamieszkania dzieci będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ojca J. P.. Mając na uwadze powyższe Wójt Gminy N., decyzją z [...].12.2016 r. uchylił swoją decyzję z [...].06.2016 r. Organ odwoławczy w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, podzielił stanowisko organu I instancji, iż dzieci K. i H. P. nie podlegają zaliczeniu do rodziny ich matki M. P.. Po pierwsze, osoby te nie zamieszkują z ubiegającą się o świadczenie wychowawcze matką. Po drugie, miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania ich ojca, gdyż to jemu sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej, zaś matce ograniczył wykonywanie tej władzy. Okoliczność ta niewątpliwie powoduje, zdaniem organu, wstrzymanie wypłaty świadczenia i stanowi podstawę uchylenia decyzji przyznającej to świadczenie. M. P. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzuciła obrazę prawa materialnego w postaci art. 2 pkt. 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez błędną jego wykładnię prowadzącą do uznania, że Skarżąca wraz z małoletnimi dziećmi nie stanowią rodziny, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do uznania, że Skarżąca wraz z małoletnimi dziećmi stanowi rodzinę w rozumieniu tej ustawy. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy N. z [...].12.2016 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Skarżąca M. P. utrzymuje, że małoletnie dzieci K. i H. P. od 1 lutego 2016 r. zamieszkują z nią do chwili obecnej – tak oświadczyła na rozprawie w dniu 7 lipca 2017 r. Okoliczność zamieszkiwania dzieci ze Skarżącą potwierdzają załączone przez nią do skargi kserokopie sprawozdań z nadzoru kuratorskiego nad rodziną M. P., sporządzone w dniach: [...].07.2016r., [...].08.2016 r., [...].12.2016 r., [...].02.2017 r., 24.03.2017 r. Skarżąca załączyła do skargi kserokopię decyzji Wójta Gminy N. z [...] lutego 2017 r. [...], którą przyznano jej zasiłek celowy na zakup żywności, odzieży i obuwia dla dzieci w miesiącu lutym 2017 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że rodzina składa się z M. P. oraz dzieci H. P. i K. P.. Skarżąca twierdzi, że w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci i nadal dzieci mieszkają z nią i są na jej utrzymaniu. Pozostaje to w sprzeczności z treścią prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...] września 2016 r. sygn.. akt [...], który w pkt. 3 ustalił, że miejscem zamieszkania dzieci będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ich ojca J. P.. To rozstrzygnięcie wyroku organ przyjął jako podstawę faktyczną orzeczenia w zaskarżonej decyzji, którą uchylił ostateczną decyzję przyznającą M. P. prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz K. i H. P.. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Natomiast art. 2 pkt 16 tej ustawy definiuje rodzinę w ten sposób, że oznacza ona odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu m.in. dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. Istotne dla ustalenia, czy dzieci wchodzą w skład rodziny tego rodzica, który ubiega się o świadczenie wychowawcze jest dokonanie wykładni sformułowania "zamieszkujące wspólnie", zawartego w legalnej definicji rodziny z art. 2 pkt 16 ustawy. Sformułowanie "zamieszkujące wspólnie" należy rozumieć jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica, który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspakaja jego potrzeby życiowe. Wskazuje na to cel na jaki przyznawane jest świadczenie wychowawcze, który określony jest w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych. Dlatego też w sytuacji, gdy Skarżąca w toku postępowania administracyjnego utrzymywała, że stan faktyczny jest odmienny od stanu prawnego wynikającego z prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...].09.2016 r. rzeczą organu było wyjaśnienie tych kwestii i ustalenie, gdzie faktycznie zamieszkiwały dzieci Skarżącej i pod czyją faktycznie opieką pozostawały w okresie objętym decyzją z [...].06.2016 r. przyznającą świadczenie wychowawcze na te dzieci. W rozpoznawanej sprawie organ tego nie uczynił i przyjął wyłącznie do rozstrzygnięcia stan wynikający z prawomocnego wyroku co oznacza, że zostały naruszone przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej rozstrzygnięcie jak w zaskarżonej decyzji, a uchylenie decyzji z [...].06.2016 r. należy uznać za co najmniej przedwczesne, jeśli nie w ogóle pozbawione podstaw. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni powstałe wątpliwości dotyczące faktycznego zamieszkiwania dzieci Skarżącej K. i H. oraz faktycznego sprawowania opieki nad nimi i w tym celu przeprowadzi rodzinny wywiad środowiskowy w trybie art. 15 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego organ oceni, czy przyznanie świadczenia wychowawczego decyzją z [...].06.2016 r. było prawidłowe czy też nie, co pozwoli na właściwe zakończenie postępowania wszczętego zawiadomieniem z [...].11.2016 r. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.