II FW 1/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Marek Olejnik, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Częstochowie z dnia 28 kwietnia 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Częstochowie a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta Częstochowy w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rozłożenia na raty kwoty grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a wskazać Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Częstochowie jako organ właściwy do rozpoznania sprawy 1. Wnioskiem z 28 kwietnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta C. poprzez wskazanie tego organu, jako organu właściwego do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu wniosku ww. organ wskazał, że nie jest związany postanowieniem NSA z 19 stycznia 2017 r., w sprawie II FW 2/16, gdyż nie był on stroną opisanego sporu kompetencyjnego. Jednakże zdaniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. jest on natomiast związany treścią postanowienia z 20 marca 2017 r. “o przekazaniu przedmiotowego wniosku w takim znaczeniu, że ani nie jest władny przekazać takiego podania strony do organu właściwego, ani zwrócić go przesyłającemu organowi w sytuacji gdy nie uważa się właściwym w sprawie. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie uznaje się właściwym do merytorycznego rozpoznania przesłanego wniosku dłużnika, zaistniała konieczność wystąpienia z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego". 2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C., zwrócił uwagę, że w wyniku skierowania przez Wojewodę Śląskiego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ww. Sąd postanowieniem z 19 stycznia 2017 r., w sprawie II FW 2/16, oddalił wniosek Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym postanowieniu stwierdził również że ani Wojewoda Śląski ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. nie są właściwi do rozpatrzenia wniosku pana H. B. Jednocześnie z treści uzasadnienia niniejszego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. wywiódł, iż to Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 22 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 1a pkt. 12 ppkt. b, art. 19 § 1, art. 20 § 1 pkt. 4, art. 71c, art. 124 i art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), wniósł o "wskazanie, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty grzywny w celu przymuszenia w wysokości 66.487,89 zł" a nałożonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu właściwości organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która musi być usunięta na skutek zastosowania środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozstrzygnięcia tożsamej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się lub odmawiają zajęcia się co najmniej dwa organy. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego to wskazanie organu administracji publicznej właściwego w sprawie na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu stosowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny środka. W rozpoznawanej sprawie występuje spór negatywny, który powstał pomiędzy Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w C. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w zakresie właściwości organu do wydania decyzji o rozłożeniu na raty grzywny w celu przymuszenia. W niniejszej sprawie Strony powołują się w swoich uzasadnieniach na postanowienie NSA z 19 stycznia 2017 r., II FW 2/16, w którym Sąd oddalił wniosek Wojewody i zasadnie uznał, że w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani Wojewoda Śląski, ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C., nie są organami właściwymi do wydania decyzji o rozłożeniu na raty grzywny w celu przymuszenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wypowiedź NSA zawartą w uzasadnieniu ww. postanowienia z 19 stycznia 2017 r., w którym Sąd wyczerpująco wyjaśnił już kwestię, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. nie posiada kompetencji do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozłożenia na raty grzywny. Wobec powyższego należy wyjaśnić wątpliwości Stron czy w niniejszej sprawie organem właściwym do wydania przedmiotowej decyzji będzie naczelnik urzędu skarbowego? W art. 124 § 1 u.p.e.a. ustawodawca wskazał, że grzywny nałożone w celu przymuszenia "podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych". Innymi słowy, chociaż nałożenie grzywny jest środkiem egzekucyjnym o charakterze niepieniężnym, wymienionym w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a., jej zapłata egzekwowana jest tak jak każda inna należność pieniężna. Zaś w świetle art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 19 § 2-7 u.p.e.a., gdzie ustawodawca wymienił inne organy, które w określonym zakresie mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych. Niemniej jednak w żadnym z tych przepisów powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie został wymieniony jako organ egzekucyjny. Natomiast art. 19 § 8 u.p.e.a. ma charakter przepisu blankietowego, odsyłającego do innych ustaw. Również ten przepis nie daje podstawy do uznania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego za organ egzekucyjny w zakresie opisanym we wniosku, skoro żadna ustawa nie przyznaje mu kompetencji do egzekwowania należności pieniężnej (grzywny). Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 19 § 1 u.p.e.a. organem właściwym do wydania decyzji w sprawie rozłożenia na raty grzywny nałożonej w celu przymuszenia będzie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. Podkreślić należy, że rozważania Stron zawarte w uzasadnieniach ich stanowisk, odnośnie do naruszenia art. 71c u.p.e.a. są zasadne, gdyż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ani z jednolitym tytułem wykonawczym ani tym bardziej zagranicznym tytułem wykonawczym. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy tytuł wykonawczy został sporządzony w oparciu o art. 26 u.p.e.a., dlatego też rozważania Stron odnośnie do art. 71c u.p.e.a., pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.