II FW 2/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA del. Marek Olejnik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 4 maja 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w N. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rozłożenia na raty kwoty grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a wskazać Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy 1. Wnioskiem z 4 maja 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w N. znak [...] wystąpił na podstawie art. 22 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 23, dalej "k.p.a.") do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. poprzez wskazanie tego organu, jako organu właściwego do załatwienia sprawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty grzywny w celu przymuszenia. W jego ocenie stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II FW 2/16. 1.1. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że postanowieniem z dnia 27.11.2013r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nałożył na B. J., J. J. i J. J. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania przez w/w obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 27.08.1997 znak: [...] tj. rozbiórki samowolnie zrealizowanej nadbudowy nad istniejącym wiatrołapem przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym w miejscowości N. przy ulicy [...]. W związku z tym, że zobowiązani nie wywiązali się z nałożonego obowiązku, pomimo wydanego w dniu 07.03.2017r upomnienia , w dniu 27.03.2017r. tut. Organ skierował tytuł wykonawczy (TW-1) do Urzędu Skarbowego w S. w celu egzekucji należności pieniężnej. W dniu 23 marca 2017r wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w N. wniosek od B. J. z dnia 21 marca 2017r. z prośbą o rozłożenie na raty nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Z wnioskiem o rozłożenie na raty nałożonej grzywny w celu przymuszenia wystąpił również do Organu Nadzoru Budowlanego J. J. Uznając, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia ww. wniosków zawiadomieniem w trybie art. 65 § 1 k.p.a. przesłał je do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. 1.2. Zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2017r. /data wpływu 18.04.2017r./ Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w trybie art. 65 § 1 k.p.a. zwrócił do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w N. wnioski uznając, że nie jest właściwym do ich rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 2. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu właściwości organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która musi być usunięta na skutek zastosowania środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozstrzygnięcia tożsamej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się lub odmawiają zajęcia się co najmniej dwa organy. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego to wskazanie organu administracji publicznej właściwego w sprawie na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu stosowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny środka. W rozpoznawanej sprawie występuje spór negatywny, który powstał pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w N. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. w zakresie właściwości organu do wydania decyzji o rozłożeniu na raty grzywny w celu przymuszenia. 2.2. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wypowiedź NSA zawartą w uzasadnieniu postanowienia z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II FW 2/16, w którym Sąd wyczerpująco wyjaśnił już kwestię, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie posiada kompetencji do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozłożenia na raty grzywny. W art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz.1619 ze zm., dalej "u.p.e.a.") ustawodawca wskazał, że grzywny nałożone w celu przymuszenia "podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych". Innymi słowy, chociaż nałożenie grzywny jest środkiem egzekucyjnym o charakterze niepieniężnym, wymienionym w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a., jej zapłata egzekwowana jest tak jak każda inna należność pieniężna. Zaś w świetle art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 19 § 2-7 u.p.e.a., gdzie ustawodawca wymienił inne organy, które w określonym zakresie mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych. Niemniej jednak w żadnym z tych przepisów powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie został wymieniony jako organ egzekucyjny. Natomiast art. 19 § 8 u.p.e.a. ma charakter przepisu blankietowego, odsyłającego do innych ustaw. Również ten przepis nie daje podstawy do uznania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego za organ egzekucyjny w zakresie opisanym we wniosku, skoro żadna ustawa nie przyznaje mu kompetencji do egzekwowania należności pieniężnej (grzywny). Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 19 § 1 u.p.e.a. organem właściwym do wydania decyzji w sprawie rozłożenia na raty grzywny nałożonej w celu przymuszenia będzie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.