I OZ 1119/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 282/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 282/17 w sprawie ze skargi A. L. (dalej skarżący), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2017 r.) w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. Pismem z 1 marca 2017 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - bez uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej ppsa) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 zdanie 1 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji unormowana art. 61 § 3 ppsa, dotyczy tylko takich sytuacji, w których akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ramach postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny samego kwestionowanego orzeczenia, tj. czy jest ono zgodne z prawem (zaskarżona decyzja, do momentu jej uchylenia, korzysta z domniemania zgodności z prawem). Instytucja przewidziana w art. 61 § 3 ppsa ma charakter szczególny. Jako zasadę przyjmuje się bowiem, że ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w trybie art. 61 § 3 ppsa, wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony. To oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. W niniejszej sprawie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w ogóle nie uzasadnił, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo skutków określonych w powołanym przepisie. Na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zakwestionowanego orzeczenia nie przywołano żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania wobec skarżącego trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczył się jedynie do uzasadnienia zasadności samej skargi i przedstawienia naruszeń, które w jego ocenie wystąpiły po stronie organu. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem uwzględnienia żądania o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Najdobitniej wyraził to NSA w postanowieniu z 18.5.2004 r., FZ 65/04 ([ Lex 1405435]), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Wobec braku w rozpoznawanym wniosku uzasadnienia w tym zakresie, badaniu przez Sąd podlegały akta sprawy, w których nie sposób jednak dopatrzeć się uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek zastosowania reżimu suspensywności wobec zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W konsekwencji powyższe braki uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 61 § 3 ppsa. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. L. zarzucając postanowieniu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ppsa polegające na jego niezastosowaniu przez odmowę wstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 1 marca 2017 r. mimo, że brak wstrzymania jej wykonalności może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, a okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku zostały podniesione w skardze do sądu administracyjnego. Między innymi wskazano, że skutki decyzji są znaczące, dotkliwe i znajdują bezpośrednie przełożenie na sferę prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący ma ograniczoną mobilność, a tym samym może utracić intratne zlecenia, co z kolei może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody; 2. w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49 § 1 ppsa polegające na jego niezastosowaniu i braku wezwania przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych pisma w zakresie niepowołania jakichkolwiek okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Jeśli Sąd doszedł do przekonania, że wniosek nie zawiera stosownego uzasadnienia uznanie, że w skardze brak jakichkolwiek okoliczności w tym zakresie winno doprowadzić do wezwania skarżącego do uzupełnienia braków w trybie art. 49 § 1 ppsa, co nie miało miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 § 3 ppsa. Przepis ów dotyczy możliwości udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 ppsa). Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ppsa). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty i oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z ww. przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek skarżącego. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2016 r., s. 556-557, uw. 1, 2). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wskazał konkretnego stanu faktycznego ani materiału na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie zawiera takiego uprawdopodobnienia uzasadnienie skargi. Przy ocenie przesłanek konieczności zastosowania ochrony tymczasowej, Sąd nie może sam doszukiwać się hipotetycznych sytuacji w zakresie dyspozycji art. 61 § 3 zd. 1 ppsa. Skarżący reprezentowany jest w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, na którym ciąży obowiązek właściwego uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 zd. 1 ppsa. Sąd nie jest obowiązany do wezwania skarżącego do uzupełnienia braków wniosku w trybie art. 49 § 1 ppsa, bowiem brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 zd. 1 ppsa nie jest brakiem formalnym pisma. Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 61 § 3 ppsa, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił, by wykonanie zaskarżonej decyzji wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.