III SA/Wr 282/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-09-20

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, jest prawidłowa, mimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym braku uzasadnienia prawnego decyzji organu I instancji i uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym jest obligatoryjne w przypadku niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Nawet jeśli decyzja organu I instancji miała wadę w postaci braku uzasadnienia prawnego, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ sama decyzja o cofnięciu uprawnień była zgodna z prawem. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku możliwości czynnego udziału strony, nie zostały uznane za zasadne, ponieważ strona nie wykazała, w jaki sposób te uchybienia uniemożliwiły jej dokonanie konkretnych czynności procesowych lub wpłynęły na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, do którego został skierowany prawomocną decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wadliwe uzasadnienie decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. ( Nr [...]), podjętą na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej zw. Prawem o ruchu drogowym) Starosta B. cofnął A.L. (zwany dalej: skarżący, strona skarżąca) uprawnienia kategorii B, dokument nr: [...] druk nr: [...] wydane dnia [...] marca 2004 r. przez Starostę B. Jednocześnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając decyzję organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, w tym wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a następnie decyzję z dnia [...] maja 2011 r. kierującą stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, która po jej utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, a skarga strony oddalona przez ten Sąd. W dalszej kolejności organ wskazał na wszczęcie w dniu [...] lipca 2014 r. postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu stronie uprawnień w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym. Przywołał także kwestię złożonego przez pełnomocnika strony wniosku o zawieszenie postępowania, będącego następnie przedmiotem rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a także wskazał na dalszą korespondencją pomiędzy organem, a pełnomocnikiem strony, który domagał się uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. lub wznowienia postępowania. Wobec braku jego sprecyzowania, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Konkludując organ I instancji wskazał, iż skoro do dnia [...] października 2016 r. skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kat. B, zasadnym było cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił: - wydanie decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów (ostatnie zawiadomienie pochodziło z 16 lipca 2015 r.); - wydanie decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a., polegającym na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie kierowania części przesyłek do strony lub pełnomocnika za pokwitowaniem odbioru, co zniweczyć mogło sposobność obliczania terminów; - wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i załatwienia sprawy z rażącym naruszeniem interesu odwołującego się oraz słusznego interesu społecznego - poprzez wielokrotne wzywanie do powtórzenia czynności już wykonanej oraz niewzięcie pod uwagę treści pism przygotowawczych, w których precyzowano żądanie uchylenia decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 154 k.p.a.; - wydanie decyzji z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niewzięcie pod uwagę treści pism przygotowawczych; - naruszenie art. 8, art. 9 i art. 81 k.p.a. przez zaniechanie informowania o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony; - naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia prawnego decyzji; - naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. przez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przy braku spełnienia ku temu przesłanek ustawowych. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w J., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej k.p.a.) oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Motywując zasadność podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zasady i tryb orzekania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami regulują przepisy Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z jego art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. W niniejszej sprawie ustalono bezspornie, że wnioskiem z dnia 25 stycznia 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji we W. zwrócił się do Starosty B. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego. Uzasadnienie wniosku stanowiło otrzymanie łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Starosta B. orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Decyzja ta została przez stronę zaskarżona najpierw do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało ją w mocy (decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. [...]), a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę (wyrokiem z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 498/11). Tym samym decyzja ta zyskała przymiot prawomocności. Dalej Kolegium wskazało, że zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2014 r. Starosta poinformował stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Podstawą wszczęcia postępowania było niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W toku postępowania strona, działając przez pełnomocnika, składała wnioski o jego zawieszenie i wyznaczenie nowego terminu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami. W tym zakresie przeprowadzone zostały dwa niezależne postępowania – tj. przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. W toku dalszego postępowania pełnomocnik strony składał pisma przygotowawcze z dnia 28 lipca 2015 r., z dnia 7 października 2015 r. oraz z dnia 22 lutego 2016 r., którymi zawracał się o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] maja 2011 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, ewentualnie o wydanie postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w powyższej sprawie (pismem z 28 lipca 2015 r. i z dnia 7 października 2015 r.). Wezwaniami z dnia 11 września 2015 r., z dnia 3 listopada 2015 r., z dnia 15 grudnia 2015 r. oraz z dnia 13 stycznia 2016 organ I instancji występował do pełnomocnika o sprecyzowanie zgłoszonych wniosków. Nadto zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2015 r. Starosta poinformował pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W tak przywołanych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa, zaś odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie. W tym kontekście uznało, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym przyjąć należy, że w wymienionym w tym przepisie przypadku organ obligatoryjnie wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, przy czym przepis nie przewiduje tu jakiejkolwiek sfery uznania, w której organ mógłby podjąć inną decyzję, tzn. odmówić cofnięcia uprawnień. Skoro zatem ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Starosta B. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, to trudno przyjąć jakiekolwiek argumenty strony wyrażone w pismach wniesionych przez pełnomocnika strony w toku postępowania, jak również zawarte w samym odwołaniu, gdyż już co najmniej od utrzymania w obrocie prawnym decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji skarżący powinien mieć świadomość konieczności odbycia kontrolnego sprawdzenia jego kwalifikacji. Tylko porządkująco Kolegium wskazało, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym nie określa terminu sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a tym samym nie precyzuje, po jakim czasie od skierowania na egzamin, starosta może zastosować powyższą sankcję. Właściwy w tym zakresie starosta każdorazowo jest zobowiązany ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku. Strona powinna jednak obowiązek, który na nią nałożono wykonać w najszybszym możliwym terminie. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepoddanie się zaś egzaminowi obliguje organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Biorąc więc pod uwagę datę wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kat. B, z uwzględnieniem wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Kolegium uznało, że nie ma absolutnie żadnych podstaw aby przyjąć za uzasadnioną argumentację strony w zakresie zasadności wyznaczenia nowego terminu sprawdzenia kwalifikacji. Decyzja w przedmiocie skierowania osoby z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musi być ona respektowana przez samą osobę (odstępując od możliwości zaskarżenia ostatecznej decyzji w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zobowiązany był wykonać ją w wyznaczonym terminie, o ile nie było ku temu istotnych przeszkód), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium nie przychyliło się do podniesionych przez odwołującego się zarzutów. W tym kontekście wskazało, że zrozumiałe jest dążenie pełnomocnika do podważenia prawidłowości przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania przez wskazanie takich okoliczności, które w ocenie odwołującego się mogły stanowić naruszenie procedury, jednakże po przeanalizowaniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także biorąc pod uwagę przeprowadzone przez organ I instancji czynności w postępowaniu, Kolegium nie dopatrzyło się takich uchybień, które skutkować mogłyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że w sprawach związanych z uprawnieniami do kierowania pojazdami, należy mieć na uwadze naczelny cel uregulowań ustawowych, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Tylko więc takie uchybienia proceduralne, w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, które mogą mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, czy też niezapewnienie praw strony w postępowaniu, skutkować mogą uchyleniem decyzji. Odnosząc się do podniesionych przez odwołującego się zarzutów, Kolegium wskazało, że zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2015 r. Starosta zawiadomił pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Następująca po tej dacie korespondencja prowadzona pomiędzy organem, a stroną (jego pełnomocnikiem) sprowadzała się do wyjaśnień złożonego wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a., lub też o wznowienie postępowania. Stąd już pismem z 28 lipca 2015 r. strona, działając przez pełnomocnika, zgłosiła swoje stanowisko w sprawie. Nie można więc uznać, że prawa strony w postępowaniu nie zostały w należyty sposób zapewnione. Skarżący był bowiem w postępowaniu należycie reprezentowany, miał możliwość zapoznania się z aktami oraz odniesienia się do materiału zgromadzonego w sprawie. W dalszym okresie czasu, już po piśmie zawiadamiającym z dnia 16 lipca 2015 r., organ I instancji nie przeprowadził w sprawie żadnych dodatkowych dowodów ani nie zebrał materiału, który miałby jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie i z którym strona nie miałaby możliwości zapoznania. Nie było zatem w ocenie Kolegium podstaw do ponawiania pisma informującego o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się przez stronę. Za całkowicie niezrozumiały Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. przez zaniechanie kierowania części przesyłek do strony lub pełnomocnika za pokwitowaniem odbioru. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że odwołujący się nie precyzuje tego zarzutu, a z akt sprawy wynika, że wszelkie pisma Starosty, w tym postanowienie z [...] lipca 2015 r., zawiadomienie z 16 lipca 2015 r., a także pisma z 11 września 2015 r., z 3 listopada 2015 r., z 15 grudnia 2015 r. (nie podjęte w terminie), z 13 stycznia 2016 r., mają załączone w aktach zwrotne potwierdzenia odbioru. Wreszcie ustosunkowując się do zarzutów braku rozpoznania sprawy przez brak wzięcia pod uwagę pism przygotowawczych oraz wielokrotne wzywanie do powtórzenia czynności już wykonanej (sprecyzowania wniosku), Kolegium zwróciło uwagę, że istotnie organ I instancji ponawiał wezwania do sprecyzowania wniosku przez pełnomocnika, jednakże nie sposób uznać, że stanowiło to jakiekolwiek uchybienie, które miałoby istotny wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Odnośnie natomiast "niewzięcia pod uwagę treści pism przygotowawczych" Kolegium wskazało, że biorąc pod uwagę ich intencję, tj. wniosek o podjęcie czynności z art. 154 k.p.a., strona nie zgadzając się z działaniem (czy tez brakiem działania) organu w tym zakresie, winna zastosować określone przepisami proceduralnymi środki. Jednocześnie, w ocenie Kolegium fakt usiłowania wszczęcia przez stronę procedury z art. 154 k.p.a. odnośnie decyzji ostatecznej, kierującej stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kat. B i podniesiona w tym kierunku argumentacja, pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, które zostało wydane w zgodzie z obowiązującymi przepisami proceduralnymi i posiada uzasadnioną podstawę materialną. Kolegium podzieliło zarzut strony w zakresie braku uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji oraz braku wskazania przyczyn, dla których organ odmówił pismom przygotowawczym mocy dowodowej uznało jednakże, że pozostaje on bez wpływu na wynik sprawy i tym samym nie może stanowić samoistnej przesłanki uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył A. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że nie zawierała ona uzasadnienia faktycznego ani prawnego, co stanowi wymóg formalny decyzji administracyjnej; przez brak wskazania podstaw, na których oparto dane rozstrzygnięcie stronie ograniczono możliwości odwoławcze; organ I instancji nie odniósł się do pism składanych w toku postępowania przez stronę, a organ II instancji dostrzegając wadliwość decyzji w tym zakresie uznał, że nie jest to wystarczające do uchylenia decyzji; - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu stronie brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania - przez zaniechanie kierowania części przesyłek do skarżącego lub pełnomocnika za pokwitowaniem odbioru - co faktycznie zniweczyć mogło chociażby sposobność obliczania terminów przewidzianych ustawą, a także uniemożliwiło stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - skarżący nie otrzymał żadnej informacji o zakończeniu postępowania i sposobności zaznajomienia się z aktami przed wydaniem decyzji (ostatnie zawiadomienie datowane jest na dzień 16 lipca 2015 roku, podczas kiedy decyzję wydano w dniu [...] października 2016 r.); - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu, poprzez naruszenie zasady praworządności, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, z rażącym uchybieniem słusznego interesu skarżącego, jak również interesu społecznego przez nieuprawnione niewzięcie pod uwagę treści pism przygotowawczych, kierowanych przez pełnomocnika skarżącego, między innymi w miesiącu lipcu 2015 roku, wrześniu 2015 roku, listopadzie 2015 roku i lutym 2016 roku, w których wielokrotnie precyzowano żądanie strony co do uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a., a tym samym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie; - art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej oraz zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego - poprzez zaniedbanie kierowania części korespondencji drogą listów doręczanych za pokwitowaniem odbioru, jak również niezawiadomienie strony o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy i wydanie rozstrzygnięcia bez wzięcia pod uwagę czynionych przez stronę uzupełnień i precyzowania stanowiska w konsekwencji czego skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a okoliczności faktyczne, stosownie do brzmienia art. 81 k.p.a., nie powinny być uznane za udowodnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. utrzymująca w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] października 2016 r. orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1, tj. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem, na które została skierowana decyzją starosty. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami następuje po uprzednim przeprowadzeniu odrębnego postępowania, w toku którego organ dysponuje wyłączną kompetencją do orzekania o skierowaniu zainteresowanego na sprawdzenie kwalifikacji, zakreślając jego zakres. Wydane w tym przedmiocie prawomocne orzeczenie ma charakter wiążący i stanowi następnie jedną z przesłanek do wszczęcia postepowania w przedmiocie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Tym samym zagadnienie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz samo cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest rozstrzygane w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, przy czym organ orzekając o cofnięciu stronie uprawnień jest zobligowany wziąć pod uwagę treść wydanej - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym decyzji. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości to, że w przypadku gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Co istotne - decyzja taka ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego i zobligowany jest do zastosowania oznaczonej sankcji. Niniejsze wynika z tego, iż niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się egzaminowi obliguje zaś organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień (por. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 821/16, CBOSA; Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 459/14, CBOSA). Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać należy, iż w jej realiach bezspornym pozostaje to, iż ostateczną i prawomocną decyzją Starosty B. z dnia [...] maja 2011 r. skierowano skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta pozostając więc w obrocie prawnym z uwagi na przymiot swej wykonalności obligowała skarżącego do niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Niewątpliwe zaś zaniechanie czynności przez skarżącego związanych z podaniem sprawdzeniu kwalifikacji obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnień. Z tych też względów Sąd nie miał wątpliwości, iż kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. odpowiada prawu. Odnosząc się zaś do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd wyjaśnia, iż bezspornym i niewątpliwym pozostaje to, iż wydanie decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień winno poprzedzać zbadanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Spoczywający w tym zakresie na organach obowiązek znajduje bowiem swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Przypomnieć wszak należy, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ administracji publicznej w ramach przyznanych kompetencji – czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Niezbędnym zaś elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną wyżej zasadą praworządności pozostaje określona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne", s.108). Z niniejszą zasadą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 k.p.a. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pominąć przy ocenie żadnego dowodu, a stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Powyższe wymagania – w świetle brzmienia art. 15 k.p.a. - aktualne pozostają także na etapie postępowania odwoławczego. Przepis ten wprowadza bowiem obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania odwoławczego. Tym samym organ II instancji, rozpoznając odwołanie, nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu, gdyż zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji. Podobnie więc jak organ I instancji zobligowany jest dążyć z urzędu do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Powinien też ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem pierwszej instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności, może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o ile oczywiście nie zostaną przekroczone granice zakreślone art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy organy przeprowadziły postępowanie ukierunkowane na zbadanie wszystkich tych okoliczności, które były niezbędne z punktu widzenia prawidłowości wydanej decyzji. W rezultacie czego ustaliły ostateczny i prawomocny przymiot decyzji kierującej skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji oraz fakt zaniechania poddania się takim badaniom, a przesłanki te już same w sobie warunkowały wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Tym samym nie sposób podzielić zarzutów co do naruszenia art. 7, 77 k.p.a. Odnośnie zaś sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i związanego z tym pozbawienia skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu, które skarżący upatruje na uniemożliwieniu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również zaniechaniu kierowania części przesyłek do skarżącego lub pełnomocnika za potwierdzeniem odbioru wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Istotne jest jednak to, że zarzut podnoszony względem art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To więc na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13, Lex nr 1658530). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący pomimo sformułowania powyższego zarzutu nie przedstawił jakich konkretnych czynności procesowych zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonać. Stąd uznać należy, że zarzut ten podniesiony w kontekście kwestionowanego postępowania pozostawał bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się zaś do zarzutu zaniechanie kierowania części przesyłek do skarżącego lub jego pełnomocnika za potwierdzeniem odbioru przychodzi zauważyć, iż w treści skargi strona nie przedstawiła w jaki sposób niniejsze miałoby wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżący nie sprecyzował dokładnie omawianego zarzutu poprzestając wyłącznie na wskazaniu, iż mógł on faktycznie zniweczyć chociażby sposobność obliczania terminów ustawowych. Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Nadto z akt sprawy wynika, że za potwierdzeniem odbioru stronie skarżącej nadesłano zaskarżono decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą organu I instancji oraz pisma wzywające do sprecyzowania stanowiska przez stronę w toku prowadzonego postępowania – tj. pismo z dnia 16 lutego 2016 r., pismo z dnia 13 stycznia 2016 r., pismo z dnia 15 grudnia 2015 r., pismo z dnia 3 listopada 2015 r. oraz pismo z dnia 11 września 2015 r. Zdaniem Sądu bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji pozostaje także sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie do decyzji wydanej przez Starostę B. Istotnie – jak podniósł skarżący jego treść sprowadza się li tylko do przywołania okoliczności faktycznych rozstrzyganej sprawy. Brak wywodu prawnego będącego obligatoryjnym elementem uzasadnienia decyzji jakkolwiek stanowi naruszenie powyższego przepisu oraz sprzeniewierza się zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.), to jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nawet bowiem przy prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu prawnym decyzji pierwszoinstancyjnej, treść rozstrzygnięcia nie uległaby zmianie. Stąd w realiach niniejszej sprawy jakkolwiek treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji ze względu na swoją lakoniczność i brak staranności w jego redakcji narusza art. 107 kpa, gdyż nie sposób przyjąć, iż w sposób dokładny i kompletny przedstawia motywy rozstrzygnięcia, to jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, które jest prawidłowe. Wreszcie odnosząc się do zaniechania uwzględnienia w toku postępowania składanych pism procesowych, w których strona wnosiła o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami należy zauważyć, że z punktu widzenia legalności wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, która jak to już wspominano ma charakter związany wystarczające jest, aby decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji posiadała przymiot ostatecznej, a twierdzenie to znajduje także swoje uzasadnienie w celowości istnienia niniejszej instytucji w porządku prawnym, a zatem konieczności jak najbardziej skutecznego zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. To zaś jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy kierujący pojazdem względem, którego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego kwalifikacji - te niewątpliwe związane są z otrzymanymi punktami karnymi za łamanie przepisów ruchu drogowego - albo niezwłocznie podda się takiego sprawdzeniu albo też na skutek decyzji zostanie pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami. Stąd też zdaniem Sądu składanie wniosków o zmianę ostatecznej decyzji nie może wstrzymywać realizacji przez organ spoczywających na nim obowiązków, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym. Z tych też względów niniejszy zarzut również należy uznać za pozostający bez wpływu na finalną treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło