I SA/Gd 863/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-07-11
Skład orzekający: Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej jest uzasadnione, gdy jej wykonanie grozi pozbawieniem skarżącego znacznej części jego niewielkich dochodów i uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji podatkowej, która zobowiązuje do zapłaty kwoty przekraczającej milion złotych, może zostać wstrzymane, jeśli grozi pozbawieniem skarżącego znacznej części jego niewielkich dochodów, uniemożliwiając mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W takich okolicznościach, nawet jeśli świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne, jego egzekucja może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, takich jak pogorszenie stanu zdrowia, co uzasadnia zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący S.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok i odsetek od niezapłaconych zaliczek. Wraz ze skargą złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Jako uzasadnienie wniosku podał, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków wynika z jego trudnej sytuacji materialnej – poza rentą w wysokości 659,80 zł netto nie posiada innych dochodów ani oszczędności, a środki te przeznacza na bieżące potrzeby życiowe i leki.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 grudnia 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 grudnia 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 roku, nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok oraz odsetek od niezapłaconych zaliczek p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 grudnia 2016 r., nr [...]
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 roku, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok oraz odsetek od niezapłaconych zaliczek, S.S. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie posiada bowiem żadnych oszczędności i nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi pozwalającymi na zapłatę wysokiej kwoty zobowiązania podatkowego. Strona wskazała, że poza otrzymywaną rentą nie osiąga żadnych dochodów, a i z tej trudno jest pokryć nawet bieżące potrzeby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przywołany wyżej przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13, postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., I OZ 851/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Rozstrzygając zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest zasadny.
Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty należności należało mieć na uwadze jego wysokość, która w rozpoznawanej sprawie wynosi ponad milion złotych, jak również sytuację majątkową skarżącego.
Jakkolwiek wnioskodawca w złożonym wniosku nie przedstawił dokładnie swojej sytuacji majątkowej, wskazując jedynie na fakt otrzymywania renty, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania, w związku z ubieganiem się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek oraz dokumentacja obrazująca sytuację materialną wnioskodawcy. Z analizy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z załączonych dokumentów wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawca został uznany za osobę częściowo niezdolną do pracy i z tego tytułu została przyznana mu renta w wysokości 659,80 zł netto, która stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Dochód z tego tytułu wnioskodawca w całości przeznacza na opłaty za media (energię elektryczną, gaz, wodę) oraz zakup niezbędnych leków.
Mając na względzie przedstawioną powyżej sytuację materialną strony, jak również biorąc pod uwagę wysokość kwoty orzeczonej decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie nie może ulegać wątpliwości, że jej egzekucja groziłaby pozbawieniem skarżącego znacznej części, niewielkich w sumie dochodów. W obecnej sytuacji materialnej skarżącego, utrata choćby części środków pieniężnych stanowiłaby niewątpliwe istotną dla skarżącego dolegliwość, uniemożliwiając mu zaspokojenie podstawowych potrzeb materialno bytowych.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wykonanie decyzji zobowiązującej podatnika do uiszczenia kwoty pieniężnej będzie wywierało dotkliwe skutki finansowe dla strony, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego i zwrot wyegzekwowanego świadczenia. Konieczność przeznaczenia skromnych środków na spłatę zobowiązania podatkowego zamiast np. na potrzeby nabycia niezbędnych leków czy żywności, mogłoby doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w postaci pogorszenia stanu zdrowia. Stanowi to zdaniem Sądu okoliczność uzasadniającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło