I OZ 851/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2384/12 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2011 r. nr [...] w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2384/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. L. wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z [...] 2011 r. nr [...] w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy własną decyzję z [...] 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2011 r. nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez wymaganego prawem zezwolenia w ramach działalności gospodarczej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku w [...] w [...] Pismem z dnia 29 października 2012 r. D. L. (dalej skarżąca) wniosła, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] 2012 r., zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] 2011 r. orzekającej o wymierzeniu kary, z uwagi na jej krzywdzący charakter. Sąd I instancji zaznaczył, że niniejszy wniosek skarżącej nie dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z [...] 2012 r., lecz decyzji Wojewody z [...] 2011 r., której stwierdzenia nieważności odmówił Minister zaskarżonym w niniejszym postępowaniu sądowym rozstrzygnięciem. W związku z tym stwierdził, że wniosek skarżącej dotyczy postanowienia wydanego w innym, zwykłym postępowaniu. Jednocześnie zaznaczył, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Zatem wstrzymanie wykonania dotyczy tylko takich sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich ponad wszelką wątpliwość nie wywołuje decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji. W zaskarżonym orzeczeniu stwierdza się, iż kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa, w związku z czym nie wywołuje ono żadnych skutków. Nie może być, zatem mowy o wykonalności tego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji o jego wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 ppsa. Nadto wskazał, że w skardze, w której zawarty został niniejszy wniosek, skarżąca nie uzasadniła na czym polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, bądź powstania trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wykazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z 6.2.2009 r., II FZ 39/09, cbosa). Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skarżąca, stwierdzając: "nie zgadzam się z odmową wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] w zakresie egzekucji komorniczej kary 10.000 zł, gdyż niebezpieczeństwo wyrządzenia mi szkody, bądź powstanie trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie decyzji Wojewody [...] spowoduje trudne do odwrócenia skutki i wyrządzi szkodę mnie i mojemu dziecku." Zaznaczyła również, że jest samotną matką dziecka dysfunkcyjnego w wieku 13 lat, nie ma pracy i stałego źródła utrzymania prócz alimentów w wysokości 500 zł i zasiłku rodzinnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 61 § 3 ppsa stanowi, że po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z art. 61 ppsa wynika, że wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć zaskarżonej decyzji. Dopiero, w razie gdy są podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "w granicach tej samej sprawy" należy rozumieć sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27.6.2000r., FPS 12/99, ONSA z 2001 r., nr 1, poz. 7, podjęta wprawdzie pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jednakże powyższy pogląd nadal zachowuje swą aktualność; postanowienie NSA z: 1.6.2012 r., II OZ 479/12; 20.9.2011 r., II OZ 801/11, cbosa) Wstrzymanie wykonania decyzji wydanych w innym postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, na podstawie art. 61 § 3 ppsa może nastąpić, jeżeli skarżący złoży wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu decyzji i są podstawy do wstrzymania wykonania tej decyzji. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał ani nawet nie uprawdopodobnił, że w wyniku wykonania objętych wnioskiem decyzji powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W skardze zawarto żądanie wstrzymania wykonania decyzji, nie wskazano jednak żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie. Sąd słusznie ocenił, że skarżący nie wskazał przesłanek mogących być postawą wstrzymania wykonania decyzji z [...] 2011 r. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi do Sądu nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem wstrzymania takiego aktu (decyzji) jest złożenie wniosku, który musi zawierać uzasadnione podstawy i wskazywać na konieczność wstrzymania zaskarżonej decyzji, z uwagi na możliwość nastąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 ppsa (postanowienie NSA z 24.9.2013 r., II OZ 788/13; cbosa). Wniosek o wstrzymanie wykonania złożony w niniejszej sprawie powyższych warunków nie spełniał. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z 6.2. 2009 r., II FZ 39/09; 26.11.2007 r., II FZ 338/07, cbosa). Wskazać należy, że mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji i ustawowe wymogi z tym związane, określenie dopiero w zażaleniu przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może prowadzić do uznania zażalenia za zasadne (postanowienie NSA z 10.11.2011 r., II OZ 1074/11). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.