VI SA/Wa 919/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przeprowadzenie certyfikacji wina oddala skargę w całości Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwany dalej organem) decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę W. spółka z o.o. siedzibą w K. (zwaną dalej stroną/skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z [...] października 2014 r. (zwanego dalej organem I instancji), umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku o przeprowadzenie certyfikacji wina określonego rocznika lub wina z określonej winorośli, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wnioskiem z [...] sierpnia 2014 r. strona wystąpiła o przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli. Jednocześnie z wnioskiem o przeprowadzenie certyfikacji strona wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z [...] września 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli wskazując, iż termin o którym mowa w art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 120, poz. 690 ze zm.; dalej ustawy o organizacji rynku wina) jest terminem prawa materialnego, wobec czego nie może być przywrócony w trybie i na warunkach określonych w art. 58 i 59 ustawy z 14 czerwca 1660 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej kpa). Stanowisko to podzielił Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który to postanowieniem z [...] października 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W niniejszej sprawie decyzją z [...] października 2014 r. organ I instancji, powołując się na przepis art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina, umorzył postępowanie administracyjne z wniosku o przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina certyfikację wina, o której mowa w art. 63 rozporządzenia (WE) nr 607/2009 z dnia 14 lipca 2009 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do chronionych nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych, określeń tradycyjnych, etykietowania i prezentacji produktów sektora wina (zwanego dalej rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009), przeprowadza się na wniosek producenta albo przedsiębiorcy niebędącego producentem wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, składany na dany rok gospodarczy w terminie do dnia 15 sierpnia. Uchybienie przez stronę terminowi, o którym mowa w art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina uniemożliwia przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli, a w konsekwencji pozbawia przyznania jej uprawnienia do umieszczania na etykiecie wina numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ww. ustawy, obok danych identyfikujących producenta w rozumieniu art. 56 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009. Zdaniem organu I instancji powyższy termin ustawowy jest terminem prawa materialnego. Uchybienie temu terminowi powoduje wygaśnięcie praw o charakterze materialnym, wobec czego nie ma przedmiotu postępowania. Stosowanie do treści art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzją o umorzeniu postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji: naruszenie art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina w zw. z ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009, poprzez uznanie, iż po 15 sierpnia danego roku gospodarczego przeprowadzenie certyfikacji wina jest niemożliwe. Jej zdaniem, wyżej wymieniony przepis rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 stanowi, że certyfikację zapewnia się niezależnie od etapu produkcji. Podniosła naruszenie wspólnotowej zasady proporcjonalności poprzez dokonanie takiej wykładni art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynka wina, która prowadzi do zastosowania nadmiernych środków w stosunku do uchybienia, w postaci sankcji umorzenia postępowania i braku możliwości uzyskania certyfikacji wina w przypadku złożenia wniosku po 15 sierpnia danego roku gospodarczego, pomimo że ustawa wyraźnie skutku takiego nie przewiduje, co jednocześnie powoduje ograniczenie swobody przepływu towarów i usług. Jej zdaniem doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa wyrażającego zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli zgodnie ze złożonym wnioskiem, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzją z [...] stycznia 2015 r. organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że producent składając wniosek, o którym mowa w art. 44 ust 3 ustawy o organizacji rynku wina, realizuje przysługujące mu uprawnienie (żądanie przeprowadzenia certyfikacji wina na dany rok gospodarczy). Jego zdaniem przeprowadzenie stosownej procedury skutkuje uzyskaniem decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego każdej partii wina. Podniósł, że stosownie do art. 46 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina podmiot nabywa uprawnienie do umieszczania tego numeru identyfikacyjnego na etykiecie wina obok danych identyfikujących producenta w rozumieniu art. 56 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009. Jego zdaniem możliwość umieszczania rocznika i nazwy odmiany winorośli w prezentacji i etykietowaniu wina z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej istnieje w przypadku, gdy zostanie ono poddane certyfikacji w sposób opisany w ustawie o organizacji rynku wina oraz przy uwzględnieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009. Wskazał, że certyfikację wina, o której mowa w art. 63 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 przeprowadza się na wniosek producenta albo przedsiębiorcy niebędącego producentem, wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, składany na dany rok gospodarczy w terminie do dnia 15 sierpnia (art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina). Zdaniem organu jest to termin prawa materialnego. Jego uchybienie powoduje wygaśnięcie praw o charakterze materialnym, nie ma zatem przedmiotu postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając: - naruszenie art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina w zw. z art. 63 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 poprzez uznanie, iż po 15 sierpnia danego roku gospodarczego przeprowadzenie certyfikacji wina jest niemożliwe, podczas gdy wyżej wymieniony przepis rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 stanowi, iż certyfikację zapewnia się niezależnie od etapu produkcji, w tym także w czasie rozlewu wina; - naruszenie wspólnotowej zasady proporcjonalności poprzez dokonanie takiej wykładni art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina, która prowadzi do zastosowania nadmiernych środków w stosunku do uchybienia w postaci sankcji umorzenia postępowania i brak możliwości uzyskania certyfikacji wina w przypadku złożenia wniosku po 15 sierpnia danego roku gospodarczego, pomimo że ustawa wyraźnie skutku takiego nie przewiduje, i co jednocześnie powoduje ograniczenie swobody przepływu towarów i usług. W związku z powyższymi zarzutami wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uwzględnienie w całości niniejszej skargi przez organ poprzez dokonanie zmiany zaskarżonej decyzji polegającej na uchyleniu decyzji organu I instancji i przeprowadzeniu certyfikacji wina, względnie przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa) Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne samodzielnie mogą jedynie odmawiać zastosowania przepisu rozporządzenia w stosunku do którego stwierdzają niezgodność z normą ustawową. Uprawnienie to wynika bezpośrednio z art. 175 i z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom, a nie wszelkim innym aktom prawnym, nawet jeśli one mają charakter aktów powszechnie obowiązujących. W świetle powyższych uwag Sąd mógł odnieść się jedynie do legalności (zgodności z prawem) zastosowanych przez organ administracji przepisów. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] stycznia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] października 2014 r. umarzającą postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej o przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli. Stan faktyczny w sprawie nie jest kwestionowany. Wnioskiem z [...] sierpnia 2014 r. skarżąca wystąpiła o przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli. Jednocześnie wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Organy odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przeprowadzenie certyfikacji, opierając swoje rozstrzygnięcie na uznaniu, iż termin przewidziany w art. 44 ust 3 ustawy o organizacji rynku wina, jest terminem materialnoprawnym, i w związku z tym nie podlega przywróceniu. W sprawie tej została złożona do Sądu skarga, a sprawa jest zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 4209/14. W sprawie niniejszej organy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku skarżącej o przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli. Skarżąca kwestionuje prawidłowość wykładni art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina, dokonanej przez organ. Wykładania ta prowadzi do przyjęcia, że w przypadku złożenia wniosku o uzyskanie certyfikacji po 15 sierpnia danego roku gospodarczego, uzyskanie tej certyfikacji staje się niemożliwe. W ocenie skarżącej, norma ustawowa, której wykładnia mogłaby prowadzić do ograniczenia złożenia wniosku o certyfikację w czasie, musiałaby zostać uznana za sprzeczną z art. 63 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009. Zgodnie z tym przepisem certyfikację wina zapewnia się niezależnie od etapu produkcji, w tym także w czasie rozlewu wina. Zgodnie z art. 44 ust. 3 ww. ustawy "Certyfikacją wina, o której mowa w art. 63 rozporządzenia nr 607/2009, przeprowadza się na wniosek producenta albo przedsiębiorcy niebędącego producentów wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, składany na dany rok gospodarczy w terminie do dnia 15 sierpnia". Stosownie do treści art. 44 ust. 1 ww. ustawy o organizacji rynku wina "Organem właściwym do zapewniania procedury certyfikacji wina, o którym mowa w art. 61 rozporządzenia nr 607/2009, zwanego dalej "winem z określonego rocznika", oraz wina, o którym mowa w art. 62 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009, zwanego dalej "winem z określonej odmiany winorośli", jest wojewódzki inspektor właściwy ze wzglądu na miejsce wyrobu wina". Zgodnie z art. 60 ust. 2 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 państwa członkowskie wprowadzają przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne zapewniające procedury certyfikacji, zatwierdzania i kontroli, tak by zagwarantować prawdziwość danych informacji. Biorąc pod uwagę ten przepis Sąd uważa, że organy prawidłowo, skorzystały z możliwości przewidzianej w art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzją o umorzeniu postępowania. Uchybienie przez stronę terminowi, o którym mowa w art. 44 ust. 3 ustawy o organizacji rynku wina uniemożliwia przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej winorośli, a w konsekwencji pozbawia przyznania jej uprawnienia do umieszczania na etykiecie wina numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ww. ustawy, obok danych identyfikujących producenta w rozumieniu art. 56 rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009. W ocenie Sądu prawidłowo wskazano, że omawiany termin jest terminem prawa materialnego a więc uchybienie temu terminowi powoduje wygaśnięcie praw o charakterze materialnym. W konsekwencji powyższego, organy prawidłowo uznały, że nie ma przedmiotu postępowania i należy umorzyć postępowanie. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Rozstrzygając sprawę oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.