II FZ 122/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 627/17 w zakresie odrzucenia wniosku z dnia 25 września 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 27 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007, 2008 i 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. B. K. (zwana dalej skarżącą) złożyła za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 27 lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007, 2008 i 2009. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła informacje m.in. o przebytej rehabilitacji w innym mieście od dnia 25 lipca 2016 r. do dnia 22 września 2016 r., kserokopię zwolnienia lekarskiego obejmującego okres od dnia 4 lutego 2017 r. do dnia 10 marca 2017 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego w dniach 21-23 marca 2017 r. Sąd postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r. odrzucił wniosek skarżącej. Sąd nie uwzględnił wniosku, wskazując, że przed wyjazdem na rehabilitację do innego miasta skarżąca odebrała postanowienie organu o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i w tym samym dniu zapoznała się z nim w siedzibie organu podatkowego. Zatem jeszcze przed wyjazdem skarżącej na zaplanowaną rehabilitację posiadała ona wiedzę, że w niedługim czasie zostanie wydana decyzja kończąca postępowanie. Na rehabilitacji w innym mieście skarżąca przebywała w okresie od dnia 25 lipca 2016 r. do dnia 22 września 2016 r. Nie mogła więc odebrać decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lipca 2016 r., podwójnie awizowanej w dniach 29 lipca i 8 sierpnia 2016 r. Po powrocie z rehabilitacji skarżąca nie zainteresowała się swoją sprawą w urzędzie. Skarżąca przebywała co prawda na zwolnieniu lekarskim, ale dopiero kilka miesięcy po powrocie z rehabilitacji, tj. w lutym i marcu 2017 r. W miesiącach od września 2016 r. do lutego 2017 r. (od dnia 4 lutego 2017 r. do dnia 10 marca 2017 r. wystawiono zwolnienie) mogła zatem wykazać zainteresowanie swoją sprawą. Dopiero w dniu 21 kwietnia 2017 r., czyli 8 miesięcy po powrocie z rehabilitacji skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skargę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wniosła w dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że taką przeszkodą był wyjazd na rehabilitację, który zakończył się w dniu 22 września 2016 r. Kolejną udokumentowaną przeszkodą w działaniu – ale dopiero w lutym 2017 r. – jest zwolnienie lekarskie. Z dosłanych dokumentów wynika, że skarżąca miała możliwość działania po powrocie z rehabilitacji - we wrześniu, w październiku, w listopadzie, w grudniu 2016 r. i w styczniu 2017 r. Nie przedstawiła bowiem żadnych zwolnień lekarskich w tym okresie. Siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie. Skoro tak to zgodnie z art. 88 p.p.s.a., który wskazuje, że spóźniony wniosek podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym – sąd w dniu 12 lipca 2017 r. odrzucił spóźniony wniosek na posiedzeniu niejawnym. Odpis tego postanowienia skarżąca otrzymała w dniu 14 lipa 2017 r. (karta 41akt sądowych). W dniu 7 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W dniu 12 września 2017 r. wyznaczono radcę prawnego jako pełnomocnika z urzędu. Radca prawny powziął o tym wiadomość w dniu 15 września. W dniu 25 września 2017 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2017 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia skargi. Sąd w dniu 4 października 2017 r., I SA/Bl 627/17, przywrócił termin do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 12 lipca 2017 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2017 r., II FZ 737/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2017 r. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. WSA w Białymstoku odrzucił wniosek pełnomocnika z dnia 25 września 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu strona reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu wskazała, że na podstawie art. 88 p.p.s.a. sąd I instancji odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a w istocie rozpoznał go merytorycznie powołując się na przesłankę winy, tymczasem niewniesienie skargi w terminie było niezawinione przez stronę. Strona nie miała profesjonalnego pełnomocnika, nie mogła zadbać o swoje interesy. Jest osobą schorowaną, przyjmowała leki, pozostaje w konflikcie z siostrą, w separacji z mężem, jej synowie mieszkają w innym mieście, zatem musiałaby wyznaczyć obcą osobę do odbioru korespondencji. Skarżąca nie miała świadomości, że została wobec niej wydana decyzja. Po powrocie z rehabilitacji leczyła się w związku z wykrytym rakiem trzustki, zatem dopiero 20 kwietnia 2017 r., po odzyskaniu sił mogła się udać do organów celem ustalenia co dzieje się w jej sprawach. O decyzji skarżąca dowiedziała się w dniu 20 kwietnia 2017 r. i dzień później, tj. w dniu 21 kwietnia 2017 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Trafnie wskazał sąd I instancji, że ustanowienie pełnomocnika nie rozpoczyna biegu terminów zakończonych. Gdyby przyjąć stanowisko strony za prawidłowe, to po zakończeniu postępowania strony mogłyby ustanawiać pełnomocników i domagać się ponownego orzekania w swojej sprawie. Naruszyłoby to zasadę pewności prawa i trwałości orzeczeń. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Sąd prawidłowo wskazał, że wniosek ten był spóźniony. W dniu 14 lipca 2016 organ dał bowiem skarżącej możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału. W ten sposób skarżąca uzyskała wiedzę, że niebawem zostanie wydana w jej sprawie decyzja. Trafnie wskazał sąd I instancji, że od dnia 25 lipca 2016 r. do dnia 22 września 2016 r. – w związku z odbywaną rehabilitacją w innym mieście – skarżąca nie miała możliwości zająć się swoją sprawą. Po powrocie jednakże – jak wynika z akt – nie było przeciwwskazań, by skarżąca zainteresowała się tą kwestią. Skarżąca po powrocie z rehabilitacji nie straciła przytomności na wiele miesięcy, co naturalnie wykluczałoby możliwość działania; nie przedstawiła zwolnienia obejmującego okres od dnia 22 września do dnia 3 lutego włącznie; nie pozostawała również w szpitalu na leczeniu. W tym czasie skarżąca była w domu (z przedstawionych dokumentów nie wynika, by była na leczeniu w innym mieście), miała możliwość funkcjonowania, a argument o ogólnym złym samopoczuciu nie jest wystarczający, by przywrócić termin do dokonania czynności. Bez względu na to, jak złe jest to samopoczucie, jest to kwestia ocenna, której nie można zweryfikować na podstawie obiektywnych okoliczności, np. zaświadczenia ze szpitala o hospitalizacji. Z tego powodu wniosek skarżącej – złożony kilka miesięcy po uzyskaniu informacji, że organ zgromadził materiał dowodowy – został uznany za spóźniony. Ponowny wniosek – tym razem złożony przez profesjonalnego pełnomocnika – nie mógł zostać rozpatrzony bowiem kwestia wniosku została już rozstrzygnięta i zakończona. Wniosek pełnomocnika został prawidłowo odrzucony bowiem z art. 88 p.p.s.a. wynika, że z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.