I SA/Wa 887/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M.P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 837/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.P. pismem z dnia 2 maja 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z dnia 9 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 837/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] , w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W pozostałym zakresie obejmującym zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej oraz ukaranie organu grzywną Sąd skargę oddalił. Skarżący w skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3.000 zł płatnej w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniósł o przyznanie od Prezydenta na jego rzecz sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 837/15, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo upływu wyznaczonego terminu organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu, pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. wezwał organ do wykonania prawomocnego wyroku Sądu. Pomimo wezwania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał decyzji w sprawie, jak również nie odniósł się do złożonego wezwania. Skarżący podkreślił, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Zaznaczył, że do dnia sporządzenia skargi, nie otrzymał żadnej informacji od organu. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...](Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. pełnomocnik strony został poinformowany, iż z uwagi na konieczność wykonania operatu szacunkowego określającego wartość ww. nieruchomości oraz ze względu na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 9 maja 2016r., sygn. akt I SAB/Wa 837/15. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania organ wskazał 31 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 837/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. , przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] , w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] w dniu 14 września 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 837/15 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 14 stycznia 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. poinformował skarżącego, że zlecono wykonanie operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśnił, że wobec braku kompletu dokumentacji oraz z uwagi na konieczność zabezpieczenia środków pieniężnych na odszkodowanie na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe wydanie decyzji. Jednocześnie wskazał na przewidywany termin rozpatrzenia wniosku do dnia 31 października 2017 r. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 9 maja 2016 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z dnia 9 maja 2016 r. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem. Wprawdzie okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak powinny być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na 6 miesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które rzutowały na przedłużanie się postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.