I SA/Ol 436/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-07-12
Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów wniesionych przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. W takiej sytuacji organ egzekucyjny prawidłowo umarza postępowanie dotyczące rozpoznania zarzutów na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ponieważ zniknęła podstawa do merytorycznego badania zasadności zarzutów.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o umorzeniu postępowania dotyczącego rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu podatku VAT. Spółka wniosła zarzuty, podnosząc m.in. nieistnienie obowiązku. W międzyczasie wierzyciel (Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego) zażądał umorzenia postępowania egzekucyjnego, co zostało uwzględnione przez organ egzekucyjny. W związku z tym organ egzekucyjny umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozpoznania zarzutów. Spółka kwestionowała zasadność umorzenia postępowania w przedmiocie zarzutów, domagając się ich merytorycznego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B., W. Spółka A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę
N Sp. j. w T. (dalej jako "strona", "zobowiązana", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny:
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]", wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – marzec 2011r., w łącznej kwocie należności głównej 6.350.434 zł. Zawiadomieniem z dnia "[...]". Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia przysługującego zobowiązanej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu "[...]"..
Pismem z dnia "[...]" Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc m. in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm. dalej jako u.p.e.a.) - w odniesieniu do kwoty odsetek obliczonych bez uwzględnienia przerw w ich naliczaniu, spowodowanych przewlekłością postępowania kontrolnego, w toku którego ustalono podstawę do określenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz objęto egzekucją opłaty za czynności egzekucyjne, powstałe na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne.
Złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku we wskazanej części skutkowało wszczęciem przez organ postępowania w trybie art. 34 u.p.e.a. i zwróceniem się do wierzyciela - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, o wyrażenie stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia "[...]" r., organ ten uznał zaś powyższy zarzut za nieuzasadniony, co postanowieniem z dnia "[...]" r. podtrzymał Dyrektor Izby Skarbowej w związku z wniesionym zażaleniem.
Natomiast zarzut dotyczący nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej za zajęcie nieruchomości został rozpoznany przez organ egzekucyjny w trybie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a.. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skargę za zasadną w zakresie nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej w kwocie 844.792,57 zł za zajęcie nieruchomości, ustalając wysokość tej opłaty na 34.200 zł. W pozostałym zakresie skargę zaś oddalił. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" umorzył postępowanie odwoławcze w tym przedmiocie.
Z akt sprawy wynika również, że pismem z dnia "[...]" r., wierzyciel - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zwrócił się do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., a więc na żądanie wierzyciela. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia "[...]" r., działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 60 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]" r. oraz uchylił czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości, dokonaną zawiadomieniem z dnia "[...]"..
Jednocześnie, z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela, które nastąpiło przed dniem rozpoznania wniesionych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia "[...]" r., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"
Pismem z dnia "[...]" r. zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, w którym podniosła zarzut naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a., a także art. 105 § 1 w związku z art. 8 oraz art. 11 k.p.a. Spółka kontynuowała argumentację prezentowaną w piśmie z dnia "[...]" r., zawierającym zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wskazała m.in. na zastrzeżenia dotyczące zarówno postępowania w sprawie zarzutów (postanowienie z dnia "[...]" r.), jak i umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tj. na żądanie wierzyciela, (postanowienie z dnia "[...]" r. - rozpoznawane w odrębnym postępowaniu odwoławczym). W ocenie strony z uwagi na treść art. 34 § 4 u.p.e.a., jak i powołane zasady ogólne wyrażone w Kodeksie postępowania administracyjnego, złożone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powinny zostać rozpoznane merytorycznie. W następstwie powyższego, w opinii strony, organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne, z uwagi na podnoszoną zasadność złożonych zarzutów.
Kolejnym pismem z dnia "[...]" r. zobowiązana złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności egzekucyjnych, które postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"r. zostało utrzymane w mocy.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem oceny jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r., którym umorzono jako bezprzedmiotowego postępowanie dotyczące rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r.. Podniósł, że w ramach tej oceny zbadano prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w przedmiocie wniesionych zarzutów, zgodnie z trybem określonym w art. 34 u.p.e.a., a następnie, z uwagi na zaistniałe okoliczności faktyczne i prawne (żądanie wierzyciela umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego), umorzono postępowanie w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnoszone na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., są środkiem prawnym służącym zobowiązanym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Powołując treść art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art.33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., wskazano, że organ egzekucyjny rozpatruje je po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące. Stosownie zaś do art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż wniesienie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne powoduje wszczęcie procedury ich rozpatrzenia, określonej przepisami art. 34 u.p.e.a., kończącej się wydaniem postanowienia w sprawie. W ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie zarzutów podnoszone zastrzeżenia, wyczerpujące okoliczności wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a., rozpatrywane są przez organ egzekucyjny przy udziale wierzyciela. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ prowadzący egzekucję, który nie jest jednocześnie wierzycielem, w tym przypadku na Naczelnika Urzędu Skarbowego, obowiązek uzyskania opinii wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, jeżeli zarzuty te zostały wniesione w oparciu o którąś z podstaw wymienionych w przepisie art. 33 § 1 pkt 1-7,9 i 10 u.p.e.a. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa wart. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążąca co oznacza, że organ egzekucyjny rozpatrując wniesione zarzuty nie ma prawa merytorycznie weryfikować stanowiska wierzyciela. Organ powołał również treść art. art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, poprzez odesłanie wynikające z art. 18 u.p.e.a. Wskazywana bezprzedmiotowość postępowania przejawia się brakiem przedmiotu postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ponownie przywołał przebieg chronologiczny postępowania oraz stwierdził, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. Podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszonych zarzutów, wszczęte pismem Spółki z dnia "[...]"r. wskutek uprzedniego umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na wniesione żądanie wierzyciela, stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Zarówno uwzględnienie zarzutów, wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., jak i wystąpienie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. - skutkuje obligatoryjnym umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W treści pisma z dnia "[...]"r. w sprawie zarzutów do prowadzonej egzekucji administracyjnej strona żądała zaś właśnie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r.. Powyższy skutek został osiągnięty, w związku z żądaniem wierzyciela, a następnie wydaniem przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia "[...]" W przedstawionej sytuacji organ egzekucyjny został zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co też nastąpiło przed dniem rozpoznania zarzutów wniesionych pismem z dnia "[...]"r., z uwagi na cofnięcie wniosku o prowadzenie egzekucji administracyjnej z majątku Spółki, o którym mowa w art. 26 § 1 u.p.e.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona skarżąca, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie przepisów prawa:
- art. 59 § 1 pkt 2 i 9 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a., poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na mocy niewłaściwej podstawy prawnej; w ocenie skarżącej, umorzenie postępowania egzekucyjnego nie mogło nastąpić na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (na żądanie wierzyciela), powinno natomiast nastąpić na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie złożonych zarzutów, zgodnie z trybem przewidzianym w art. 34 § 4 u.p.e.a.
- art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 124 § 1 i § 2, art. 138 § 1 i § 2, w zw. z art. 126 k.p.a., w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a., poprzez podnoszony brak odniesienia się przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wszystkich zastrzeżeń skarżącego, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w konsekwencji wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia,
- art. 105 § 1, W zw. z art. 8 oraz art. 11 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej podniesionego zarzutu o niepoinformowaniu strony o przyczynach umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Strona powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu oraz wskazała, że organ egzekucyjny- Naczelnik Urzędu Skarbowego, nie miał uprawnień do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a., z pominięciem oceny wniesionych zarzutów. Z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego strona wywiodła konieczność poinformowania jej o przyczynach podjęcia przez wierzyciela decyzji o złożeniu żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje :
Na mocy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powyższego unormowania sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości, obejmującej stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania postanowienia.
Kontrola zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym obejmuje zatem kwestie związane z procesem stosowania prawa, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów.
Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Celowe jest ponadto przywołanie w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c), pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a., w myśl którego, skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie stwierdzenia kwalifikowanych przyczyn określonych w pkt 2 i pkt 3 ww. przepisu.
Wobec tak określonej kognicji Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przesłanych do kontroli sądu akt administracyjnych, jak również treści wniesionej skargi, zasadnicza kwestia sporna pomiędzy stronami dotyczyła oceny zasadności stanowiska organów egzekucyjnych w zakresie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego rozpoznania wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r. o nr "[...]". W związku z umorzeniem postępowania organy obu instancji zgodnie bowiem stwierdziły brak podstaw do rozpoznania wniesionego zarzutu, natomiast zdaniem strony skarżącej, z uwagi na treść art. 34 § 4 u.p.e.a., jak i zasady ogólne wyrażone w Kodeksie postępowania administracyjnego złożone zarzut ten powinien być rozpoznany merytorycznie.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do uznania słuszności twierdzeń skarżącej. Uznał natomiast, że stanowisko organu jest prawidłowe i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Z kolei w myśl art. 34 § 4 tej ustawy organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie.
W orzecznictwie podnosi się, że postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro postępowanie egzekucyjne, w ramach którego prowadzona jest dana egzekucja, wszczęta na podstawie danego tytułu wykonawczego, zostało umorzone, to postępowanie w przedmiocie zarzutów na ową egzekucję, staje się bezprzedmiotowe. Znika bowiem przyczyna, dla której organ egzekucyjny zobowiązany byłby do zbadania, czy prowadzona egzekucja jest niezasadna ze względu na trafność zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a.. Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpoznanie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, a zmierzających do umorzenie postępowania egzekucyjnego lub zastosowania mniej uciążliwego środka (art. 34 § 4 u.p.e.a.), staje się bezprzedmiotowe i organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie tych zarzutów sięgając po normę zwarta w art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a." (tak np. wyrok NSA z dnia 28 maja 2014r., II FSK 1607/12). NSA wręcz podkreśla, że w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego dyspozycja art. 33 u.p.e.a. nie mogłaby być zrealizowana, nie istnieje już przedmiot, którego zwalczanie jest istotą zarzutów, a skoro brak jest postępowania kwestionowanego zgłoszonym zarzutem, to rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności tego zarzutu jest bezprzedmiotowe (zob. wyrok NSA z dnia 2 października 2014r., II FSK 3233/12). Uzupełniająco dodać można, że zakończyło się w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot, tj. egzekucja prowadzona w ramach umorzonego postępowania, do którego odnosiły się wniesione zarzuty. W sytuacji braku egzekucji, do której odnosiły się zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty nie można ani załatwić sprawy zgodnie z żądaniami strony ani też wydać postanowienia o ich oddaleniu (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Brak jest bowiem przedmiotu, w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutami. Co istotne umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest zależne ani od woli organu, ani tym bardziej pozostawione uznaniu organu, który jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego. A zatem zmiana okoliczności faktycznych polegająca na umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu żądania wierzyciela, czyni postępowanie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego bezprzedmiotowym. W wymiarze praktycznym oznacza to, że nie może toczyć się postępowanie w sprawie zarzutów w sytuacji, gdy wierzyciel żąda umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zważywszy na powyższe regulacje prawne organ odwoławczy, zdaniem Sądu prawidłowo przywołał i ocenił okoliczności proceduralne niniejszej sprawy.
Odnosząc się do kwestii związanej z podnoszonym w postępowaniu egzekucyjnym zarzutem nieistnienia dochodzonego obowiązku podkreślić należy, że mógł on być oceniony w sprawie, w ramach badania wystąpienia przesłanki z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.. Jak zaś już wskazano, w toku postępowania w sprawie zarzutów, prowadzonego w trybie art. 34 u.p.e.a., organ egzekucyjny pismem z dnia "[...]" r., zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, po czym ostanowieniem z dnia "[...]", wierzyciel - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, uznał ten zarzut za nieuzasadniony. Natomiast po rozpoznaniu zażalenia Spółki z dnia "[...]"r. na przedmiotowe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]", utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Reasumując, organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego nie mógł wydać merytorycznego rozstrzygnięcia zawierającego ocenę wniesionego zarzutu, gdyż przed dniem wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo wierzyciela - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r. zawierające w swej treści jednoznaczne i niebudzące wątpliwości interpretacyjnych żądanie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zgłoszone na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a.. W zgodzie z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego, realizując żądanie wierzyciela, postanowieniem z dnia "[...]"r., prawidłowo, w oparciu o przepisy art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 60 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"r., oraz uchylił czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości, dokonaną zawiadomieniem z dnia "[...]".
W odniesieniu do zarzucanego naruszenia przepisu art. 54 § 5 u.p.e.a., wskazać należy, że przepis ten nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów.
W tym miejscu przypomnieć należy, że skarga na czynność, wnoszona na podstawie art. 54 u.p.e.a. została rozpoznana przez organy w odrębnym trybie, w odniesieniu do zastrzeżeń strony dotyczących nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej za zajęcie nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia "[...]"r. nr Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał skargę za zasadną w zakresie nieprawidłowego naliczenia opłaty egzekucyjnej w kwocie 844.792,57 zł za zajęcie nieruchomości, w konsekwencji czego określił wysokość tej opłaty w kwocie 34.200 zł, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. W wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanej, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]"r., które w wyniku wniesionej przez stronę skargi jest również przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie, prawidłowo umorzył zaś postępowanie odwoławcze.
Nie mógł zasługiwać na uwzględnienie zarzut Spółki dotyczący naruszenia art. 59 u.p.e.a., albowiem powołany przepis był podstawą wydania odrębnego rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny - w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności egzekucyjnych.
Reasumując podnieść należy, iż wydając zaskarżone postanowienie zasadnie organ egzekucyjny stwierdził, że zachodziła podstawa do umorzenia postępowania dotyczącego wniesionego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z kontrolą tego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził zaś, aby działania tego organu naruszały powołane w skardze przepisy prawa, tj. art. 59 § 1 pkt 2 i 9 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 124 § 1 i § 2, art. 138 § 1 i § 2, w zw. z art. 126 k.p.a.w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a., art. 105 § 1 u zw. z art. 8 oraz 11 k.p.a. Z akt wynika, że organy dokonały prawidłowej oceny okoliczności sprawy na gruncie obowiązujących przepisów. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób dokładny przedstawia jego podstawy faktyczne i prawne, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a..
Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając aby w związku z wydaniem tego postanowienia doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego lub procesowego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło