I OSK 2746/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-24

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Jolanta Sikorska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym, a następnie zwolniony ze służby z powodu niezdolności do jej pełnienia, przysługuje zawieszona część uposażenia, jeżeli postępowanie karne zostało prawomocnie umorzone dopiero po jego zwolnieniu ze służby?
Ratio decidendi
Policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych przysługuje zawieszona część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli postępowanie karne lub dyscyplinarne będące przyczyną zawieszenia zakończyło się umorzeniem lub uniewinnieniem, a policjant nie został skazany prawomocnym wyrokiem lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Kluczowe jest zakończenie postępowania w sposób uniewinniający lub umarzający, a nie fakt pozostawania policjanta w służbie w momencie wydania orzeczenia kończącego postępowanie.
Stan faktyczny
H.C., policjant, został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym od 13 października 2007 r. do 13 listopada 2008 r. Następnie, z powodu orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby, został zwolniony ze służby z dniem 26 lutego 2009 r. Postępowanie karne przeciwko niemu zostało umorzone postanowieniem z 23 kwietnia 2014 r., zatwierdzonym 29 kwietnia 2014 r., czyli po jego zwolnieniu ze służby. H.C. wystąpił o wypłatę zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia. Organy policji odmówiły wypłaty, uznając, że przesłanki do jej otrzymania nie zostały spełnione w czasie, gdy H.C. pozostawał w służbie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 192/17 w sprawie ze skargi H.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] na rzecz H.C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2017 r. o sygn. akt IV SA/Wr 192/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi H.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] z dnia 20 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 20 marca 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H.C. (dalej: strona, odwołujący się, skarżący) od decyzji Komendanta Miejskiego Policji we [...] z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia, zakwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. Jak podał organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, pismem z dnia 18 maja 2016 r. strona wystąpiła do Komendanta Miejskiego Policji o wypłatę zaległych zobowiązań finansowych związanych z zawieszeniem jej w czynnościach służbowych na podstawie postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...], za okres od dnia 13 października 2007 r. do dnia 13 listopada 2008 r., w związku z toczącym się śledztwem, w którym występowała jako osoba podejrzana. Komendant Miejski Policji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia 14 października 2016 r. nr [...], odmówił stronie wypłaty zawieszonej części uposażenia za powyższy okres. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Od powyższej decyzji strona odwołała się do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ odwoławczy, decyzją z dnia 1 grudnia 2016 r. nr [...], uchylił w całości zakwestionowaną decyzję Komendanta Miejskiego Policji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Komendant Miejski Policji, po ponownym przeanalizowaniu akt postępowania, decyzją z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...], odmówił zwolnionemu ze służby w Policji odwołującemu się wypłaty zawieszonej części uposażenia z tytułu zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od dnia 13 października 2007 r. do dnia 13 listopada 2008 r. Strona, w ustawowym terminie, złożyła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. W odwołaniu podniosła, iż decyzja organu I instancji jest wadliwa z uwagi na dokonanie przez organ orzekający błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 2 w związku z art. 125 ust. 2 ustawy o Policji. Organ odwoławczy nie podzielił argumentów strony i uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że obowiązany jest do merytorycznego jej rozpatrzenia i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności jak i celowości oraz rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym. Stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko obiektywna ocena całokształtu materiału dowodowego. Jak dalej podkreślił organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 13 października 2007 r. nr [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postawił odwołującemu się zarzut o czyn z art. [...] ustawy o [...] w związku z art. [...] ustawy o przeciwdziałaniu [...] w związku z art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. Wobec podejrzanego zastosowano środki zapobiegawcze w postaci [...]. Postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. nr [...] Komendant Miejski Policji zawiesił prowadzone przeciwko stronie postępowanie dyscyplinarne, z uwagi na fakt, iż w prowadzonym równolegle postępowaniu karnym trwały dalsze czynności dowodowe mające istotne znaczenie dla merytorycznych decyzji w postępowaniu dyscyplinarnym, a prokurator z uwagi na etap śledztwa, odmówił przekazania materiałów z prowadzonego postępowania karnego. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział II Karny uchylił postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w zakresie pkt 3 tj. w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych związanych ze sprawowaniem funkcji funkcjonariusza Policji. Tym samym odwołujący się pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 13 października 2007 r. do dnia 13 listopada 2008 r. W dniu 6 lutego 2009 r. do Komendanta Miejskiego Policji wpłynął raport strony o zwolnienie go ze służby w Policji z dniem 26 lutego 2009 r. w związku z orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy MSWiA Nr [...] uznającym go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. W związku z powyższym, rozkazem personalnym z dnia 6 lutego 2009 r. nr [...], Komendant Miejski Policji zwolnił policjanta ze służby w Policji z dniem 26 lutego 2009 r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. W dniu 29 kwietnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zatwierdził postanowienie z dnia 23 kwietnia 2014 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko stronie z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających przyjęcie, że podejrzany dopuścił się zarzucanych mu czynów. O przedmiotowym rozstrzygnięciu odwołujący się poinformował Komendanta Miejskiego Policji pismem z dnia 18 maja 2016 r. zwracając się równocześnie z prośbą o wypłatę zawieszonej części uposażenia za okres od dnia 13 października 2007 r. do dnia 13 listopada 2008 r. Pismem z dnia 13 lipca 2016 r., Komendant Miejski Policji, po dokonaniu ustaleń w przedmiocie prawomocności wydanego postanowienia, poinformował stronę, iż w myśl obowiązujących przepisów brak jest podstaw uprawniających do otrzymania zawieszonej części uposażenia. Pismem z dnia 1 września 2016 odwołujący się zwrócił się o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz ugruntowane w tej mierze orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie stosowania art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, Komendant Miejski Policji decyzją z dnia 14 października 2016 r. nr [...] odmówił stronie wypłaty zawieszonej części uposażenia. Przedmiotowa decyzja w trybie odwoławczym została w całości uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. Komendant Miejski Policji, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, uwzględniając stan faktyczny w zakresie stosowania art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, decyzją z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...] odmówił wypłaty zawieszonej części uposażenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał stan faktyczny, przepisy regulujące kwestię zawieszonego uposażenia oraz wyroki sądów administracyjnych. Ponadto stwierdził, że funkcjonują w orzecznictwie sądowoadministracyjnym sprzeczne stanowiska w zakresie wykładni przepisu art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Organ I instancji pokreślił, że do dnia zwolnienia ze służby strony nie ustąpiły przesłanki stanowiące zawieszenie jej w czynnościach służbowych. Komendant Miejski Policji wskazał, że przepis art. 124 ust. 2 ustawy o Policji przewiduje, że wypłata zawieszonej części uposażania następuje wówczas, gdy zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki: 1) zakończone zostanie prawomocnie postępowanie karne lub dyscyplinarne będące podstawą zawieszenia w czynnościach oraz 2) wynik tego postępowania będzie miał określony skutek dla policjanta, tj. postępowanie karne zakończy się umorzeniem lub uniewinnieniem, a w postępowaniu dyscyplinarnym nie zostanie orzeczona wobec niego kara wydalenia ze służby. Organ stwierdził, że zastosowanie tego przepisu nie budzi wątpliwości w sytuacji, gdy te przesłanki zostaną spełnione w czasie, gdy policjant pozostaje w służbie, natomiast przepis nie reguluje sposobu postępowania w przypadku, gdy umorzenie lub uniewinnienie nastąpi już po zwolnieniu policjanta ze służby. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że do czasu zwolnienia odwołującego się ze służby z dniem 26 lutego 2009 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji (orzeczenie o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską), nie ustała przyczyna zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, tj. nie zakończyło się prowadzone wobec niego postępowanie karne, związane z wszczętym w dniu 13 października 2007 r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej śledztwem i przedstawionym zarzutem popełnienia przestępstw z art. [...] ustawy w związku z art. [...] ustawy [...] w związku z art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. Prowadzone postępowanie karne zakończyło się dopiero na skutek prawomocnego postanowienia z dnia 29 kwietnia 2014 r. Prokuratora Prokuratury Rejonowej o zatwierdzeniu postanowienia z dnia 23 kwietnia 2014 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko stronie, z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających przyjęcie, iż podejrzany dopuścił się zarzucanych mu czynów. Organ wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Powołany przepis gwarantuje zawieszonemu w czynnościach służbowych policjantowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, otrzyma on zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, pod warunkiem, że w postępowaniach tych nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Dla zastosowania dyspozycji tego przepisu konieczne jest, by przesłanki warunkujące otrzymanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia ziściły się łącznie w czasie, gdy policjant wciąż pozostaje w służbie. W związku z powyższym organ podał, że jeśli do czasu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji nie ustąpią przyczyny zawieszenia go w czynnościach służbowych, brak jest podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia, choćby po zakończeniu prowadzonych postępowań (karnego lub dyscyplinarnego) będących podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Ponadto organ podkreślił, że przepis art. 125 ust. 2 ustawy o Policji zawiera dodatkową przesłankę, która obliguje właściwy organ do przyznania zainteresowanemu zawieszonej części uposażenia nawet w sytuacji, gdy umorzenie postępowania karnego będące przyczyną tymczasowego aresztowania lub uniewinnienie prawomocnym wyrokiem sądu, miało miejsce po zwolnieniu policjanta ze służby. Przepis ten w sposób wyraźny stanowi, że w razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu policjanta ze służby. Jedyne odstępstwo od tej zasady przewiduje w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art. 125 ust. 3, a więc w przypadku, gdy postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia lub amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego. Przepis art. 124 ust. 2 takiej szczególnej regulacji nie zawiera, co przemawia za przyjęciem, iż nawet w sytuacji, gdy policjant - zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym - nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, lecz stosowne orzeczenie uniewinniające lub umarzające postępowanie zostało wydane po zwolnieniu policjanta ze służby, brak jest podstaw do przyznania zawieszonej części uposażenia wraz z obligatoryjnymi podwyżkami. Zdaniem organu odwoławczego, analiza treści powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw do stosowania art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, gdyż do czasu zwolnienia skarżącego ze służby, nie ustąpiła przyczyna zawieszenia w czynnościach służbowych. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła "naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwą interpretację art. 124 ust. 2 ustawy o Policji", wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, nakazanie wypłacenia świadczenia pieniężnego i nakazanie organowi I instancji wyliczenia wysokości kwoty będącej przedmiotem sporu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2017 r. złożonym na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację skarżącego. Skarżący zaś oświadczył, że po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu go w czynnościach służbowych wrócił na poprzednie stanowisko i pełnił służbę na dotychczasowym stanowisku. Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 124 ust. 1 ustawy policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby (ust. 2). Art. 125 ust. 1 ustawy natomiast stanowi, że policjantowi tymczasowo aresztowanemu zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu policjanta ze służby, z zastrzeżeniem przepisu ust. 3 (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia lub amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego (ust. 3). Dalej Sąd zauważył, iż spór w sprawie powstał w związku z dokonaną przez strony odmienną wykładnią powołanych przepisów, dotyczących kwestii wypłaty uposażenia po okresie zawieszenia w pełnieniu służby. W tym względzie Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1437/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że organy dokonały interpretacji art. 124 ust. 2 ustawy w zakresie uprawnienia policjanta do otrzymania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia stosując przede wszystkim wykładnię systemową. Powołując treść art. 125 ust. 2 ustawy, dotyczącego sytuacji prawnej policjantów tymczasowo aresztowanych i wskazując na zakres zastosowania tej normy przyjął, że warunkiem otrzymania przez policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia jest zakończenie w/w postępowań i wydanie określonych orzeczeń wyłącznie w czasie pozostawania policjanta w służbie. W istocie uzależnił uprawnienie policjanta do zawieszonej części uposażenia od tego, kiedy zapadł wyrok uniewinniający, w sytuacji, gdy policjant nie ma wpływu zarówno na to, że zostanie ze służby zwolniony przed wydaniem tego rodzaju wyroku z uwagi na stan zdrowia (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji), jak i na termin wydania takiego wyroku. W ocenie Sądu I instancji, dokonana przez organy orzekające wykładnia art. 124 ust. 2 ustawy jest błędna. Opiera się ona na wprowadzeniu dodatkowej, nieprzewidzianej przez ustawodawcę, przesłanki skutkującej pozbawieniem policjanta uprawnienia określonego przez ustawę, przede wszystkim jednak nie uwzględnia celu i funkcji regulacji zawartej w tym przepisie. Jak wyżej wskazano, jest nim gwarancja otrzymania przez policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia pod warunkiem, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, nie zostanie on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Oznacza to, że wypłatę zawieszonej części uposażenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie. W sytuacji, gdyby ustawodawca warunkował otrzymanie przez policjanta zawieszonej części uposażenia od pozostawania w służbie, niewątpliwie w omawianym przepisie, z uwagi na jego cel i funkcję, zamieściłby konieczność spełnienia tego rodzaju przesłanki. Sąd podkreślił, iż zaaprobowanie stanowiska organów orzekających skutkowałoby tym, że skarżący, który został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 13 miesięcy, a następnie pełnił służbę przez okres około 3 miesięcy i został z niej zwolniony z uwagi na stan zdrowia, traciłby uprawnienie do otrzymania zawieszonej części uposażenia tylko dlatego, że orzeczenie o umorzeniu śledztwa przeciwko niemu, zostało wydane po zwolnieniu go ze służby z powodu orzeczenia całkowitej niezdolności do służby, tj. w dniu 29 kwietnia 2014 r. W konsekwencji Sąd uznał, że stwierdzone naruszenie prawa materialnego uprawniało go do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Komendant Wojewódzki Policji we [...], zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób, które w dacie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia nie były już policjantami, podczas gdy z przepisu tego wynika, że przesłanki determinujące jego zastosowanie zostaną spełnione wyłącznie w odniesieniu do policjanta, to znaczy w czasie, gdy policjant w dacie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia pozostaje nadal w służbie. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną H.C. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę w zasadzie tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkich sądów administracyjnych, nie bada całokształtu sprawy, w tym nie bierze pod rozwagę z urzędu okoliczności mających wpływ na ocenę legalności kontrolowanego aktu administracyjnego, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały wyczerpująco określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z danego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy wnoszący skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został podważony, a Sąd ten właściwie procedował, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a więc na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Wnoszący skargę kasacyjną organ, pomijając wynik wykładni literalnej, uznał za niezbędne zastosowanie wykładni systemowej oraz uwzględnienie przy interpretacji art. 124 ust. 2 ustawy o Policji przede wszystkim treści art. 125 ust. 2 ustawy o Policji dotyczącego sytuacji prawnej policjantów tymczasowo aresztowanych. W konsekwencji organ administracji przyjął, że policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w czasie zawieszenia wyłącznie wtedy, gdy zakończenie postępowań i wydanie orzeczeń wymienionych w art. 124 ust. 2 ustawy o Policji nastąpiło w czasie pozostawania funkcjonariusza w służbie. Oznacza to, że realizację przedmiotowych uprawnień organ uzależnił od tego kiedy zapadł między innymi wyrok uniewinniający policjanta od stawianych mu zarzutów, nie zauważając, że funkcjonariusz nie ma w istocie wpływu ani na to czy i kiedy zostanie z nim rozwiązany stosunek służbowy ani na czas trwania innych postępowań i to czy postępowanie to zostanie zakończone przed czy po wydaniu decyzji zwolnieniowej. Okoliczność ta, jakkolwiek również istotna w omawianej kategorii spraw, nie ma jednak decydującego znaczenia dla oceny prawidłowości przyjętej wykładni art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Zastosowany sposób interpretacji omawianej regulacji dyskwalifikuje przede wszystkim to, że przyjęta wykładnia opiera się na wprowadzeniu przez organ dodatkowej, nieprzewidzianej przez ustawodawcę przesłanki mogącej doprowadzić do pozbawienia uprawnień określonych przez ustawę. Ponadto wykładnia ta nie uwzględnia charakteru, celu i funkcji przedmiotowej regulacji. Art. 124 ust. 2 ustawy o Policji jest przepisem płacowym o charakterze gwarancyjnym, co samo przez się powoduje, że norma ta musi być bezwzględnie interpretowana w sposób ścisły. Omawiany przepis policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych gwarantuje otrzymanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia. Warunkiem realizacji takich uprawnień jest to, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, funkcjonariusz nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Oznacza to, że wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w czasie zawieszenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie. W sytuacji, gdyby ustawodawca rzeczywiście zamierzał uwarunkować otrzymanie przedmiotowych świadczeń od nieprzerwanego pozostawania przez policjanta w służbie, to wyraźnie musiałby to stwierdzić, przewidując konieczność spełnienia takiej przesłanki. Tego rodzaju wymogu w art. 124 ust. 2 ustawy o Policji jednak nie wprowadzono. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wyraził między innymi w wyroku z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3232/14 (dostępny Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie akceptuje takie stanowisko, natomiast nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. I OSK 700/12 (lex 1341479). Zauważyć ponadto należy, że w art. 124 ust. 2 nie zawarto żadnego odesłania do regulacji zawartej w art. 125 ust. 2 ustawy o Policji. Ponadto oba wskazane przepisy, jakkolwiek normują kwestie uprawnień do zawieszonej części uposażenia, to jednak odnoszą się one do innego kręgu osób uprawnionych. Art. 124 ust. 2 ustawy o Policji dotyczy bowiem policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych a art. 125 ust. 2 odnosi się do funkcjonariuszy, którzy zostali tymczasowo aresztowani. Zatem całkowicie nieuprawniona jest próba dokonywania zmiany rzeczywistej treści art. 124 ust. 2 ustawy o Policji i uzupełnianie zawartej tam regulacji przez elementy wynikające z treści normatywnej zawartej w art. 125 ust. 2 ustawy o Policji. Zastrzeżenie "chociażby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu policjanta ze służby" zostało zawarte tylko w art. 125 ust. 2 ustawy o Policji. W art. 124 ust. 2 takiego zastrzeżenia nie wprowadzono, ale też ani wprost ani w sposób pośredni nie przewidziano żadnych ram czasowych mogących ograniczać możliwość realizacji zagwarantowanych przez ustawodawcę uprawnień płacowych. Z powyższych względów zarzut błędnej wykładni art. 124 ust. 2 ustawy o Policji jest nieuzasadniony. Końcowo zauważyć również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego od wielu lat prezentowany jest pogląd, że przepisy płacowe, w tym dotyczące uposażenia policjantów i funkcjonariuszy innych służb mundurowych muszą być interpretowane i stosowane w sposób ścisły. Niedopuszczalna jest nie tylko ich wykładnia rozszerzająca. Nie można w tym zakresie stosować także interpretacji zawężającej. Jeżeli zatem zamiarem ustawodawcy jest zróżnicowanie uprawnień finansowych określonych grup osób, to ustawodawca powinien to uczynić wyraźnym przepisem. Nie można w drodze wykładni przypisywać ustawodawcy intencji co do zawężenia podmiotowego lub przedmiotowego zakresu danej regulacji płacowej, jeżeli on sam takiej woli wprost nie wyraził. Zamiar wszelkich takich ograniczeń powinien być rozważany i realizowany już na etapie redagowania tekstu prawnego, nie zaś wywodzony w drodze skomplikowanych metod wykładni przepisu prawnego już ustanowionego. Ponadto należy mieć na uwadze, że w państwie prawa obowiązuje generalna zasada, zgodnie z którą pozbawienie lub ograniczenie uprawnień pewnej kategorii osób może nastąpić wyłącznie na podstawie wyraźnego uregulowania. Konieczne jest więc istnienie jasnego przepisu wyłączającego lub ograniczającego prawa do danych świadczeń w związku z zaistnieniem określonego zdarzenia. Wykładnia musi opierać się na założeniu, że działania ustawodawcy są racjonalne. Zatem tam gdzie określonych ograniczeń lub wyłączeń nie ustanawia sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi teksu prawnego (wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 93/15 dostępny: Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło