VII SA/Wa 2842/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-11
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może zawierać zmiany w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, w tym doprecyzowanie numeracji załączników, i czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty dotyczące przebiegu inwestycji i jej wpływu na nieruchomości prywatne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury, która uchyliła w części decyzję Wojewody i orzekła co do istoty, wprowadzając doprecyzowania dotyczące numeracji załączników, była zgodna z prawem. Sąd podzielił stanowisko organu, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma charakter związany, a organ nie może dokonywać zmian w zakresie lokalizacji, przebiegu czy parametrów technicznych inwestycji, gdyż jest związany wnioskiem inwestora. Zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na nieruchomości prywatne, w tym kwestie podziału nieruchomości i nabycia jej części, zostały uznane za niezasadne, ponieważ organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy, a roszczenia cywilnoprawne pozostają poza zakresem postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg E. W. i T. W. oraz H. A. C. i T. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., która uchyliła w części i zmieniła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy), w ramach budowy drogi ekspresowej S [...] ([...]) [...] - [...] - [...]". Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania odwoławczego, brak rozpoznania istoty sprawy, a także wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia przebiegu drogi i podziału ich nieruchomości. Wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skarg E. W. i T. W. oraz H. A. C. i T. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi
I. Stan sprawy
1. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej "kpa", oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", po rozpatrzeniu odwołań D.T. [...] sp. j., T. W., R. L., R. J. i T. J., M. K., Z. D. i A. K., H. C. i T. C. oraz K. T., od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy), w ramach budowy drogi ekspresowej [...] ([...]) [...] - [...] - [...]": w punkcie I uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 7 w części oznaczonej punktem II. Linie rozgraniczające teren inwestycji: "Zgodnie z "Mapą w skali 1:1000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji drogowej oraz istniejące uzbrojenie terenu"- linie rozgraniczające teren inwestycji określono na planie sytuacyjnym linią koloru czerwonego. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości." - i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejscu uchylenia zapisu: "Zgodnie z "Mapą w skali 1:1000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji drogowej oraz istniejące uzbrojenie terenu", stanowiącą załącznik nr 66 do niniejszej decyzji - linie rozgraniczające teren inwestycji określono na planie sytuacyjnym linią koloru czerwonego. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości."; w punkcie II. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 12, stanowiący oznaczenie pkt V., o treści: "Zatwierdzony podział nieruchomości:", i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejscu uchylenia zapisu: "Zatwierdzam projekt podziału nieruchomości przedstawiony na mapach w skali 1:1000, 1:2000 oraz 1:5000 oraz w wykazach zmian gruntowych, stanowiących załączniki nr od G/1 do G/638 do niniejszej decyzji, gdzie zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren inwestycji stanowią linie podziału nieruchomości:"; w punkcie III. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 34, stanowiący oznaczenie pkt VII., o treści: "Zatwierdzony projekt budowlany składa się z następujących części:", i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejscu uchylenia zapisu: "Zatwierdzam projekt budowlany dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, stanowiący załączniki nr od 1 do 36 do niniejszej decyzji, składający się z następujących części:"; w punkcie IV. - w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
2. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zwany dalej "inwestorem", działając na podstawie art. 11b ust. 1 ustawy wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na "Rozbudowie drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy), w ramach budowy drogi ekspresowej [...] ([...]) [...] - [...] - [...]".
Inwestor wniósł również o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w myśl przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku ".
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], Wojewoda [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. inwestor dokonał zmiany zakresu wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], podjął z urzędu postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy), w ramach budowy drogi ekspresowej [...] ([...]) [...] - [...] - [...]", zawieszone postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r.
Z uwagi na stwierdzenie przez organ pierwszej instancji nieprawidłowości, występujących w przedłożonym przez inwestora wniosku, dotyczących m.in. przedłożenia poprawnie sporządzonych map zawierających projekty podziału nieruchomości i skorygowanej mapy przedstawiającej proponowany przebieg drogi, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nałożył na inwestora obowiązek ich usunięcia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Inwestor usunął stwierdzone nieprawidłowości przedkładając organowi brakującą dokumentację przy piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. inwestor wystąpił do Wojewody [...] o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Uznając, że zebrany materiał dowodowy w sprawie pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Wojewoda [...] na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy, wydał w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzję nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy), w ramach budowy drogi ekspresowej [...] ([...]) [...] - [...] - [...]".
Od decyzji Wojewody [...] odwołanie złożyli [...] sp. j., T. W., R. L., R. J. i T. J., M. K., Z. D. wraz z M. O. i A. K., H. C. i T. C., K. T., W. W., T. C., K. K., T. G. i S. G.
3. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:1000 przedstawiająca proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącym uzbrojeniem terenu, stanowiąca załącznik nr 66 decyzji, będący jej integralną częścią). Decyzja zawiera także zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości (mapy z projektem podziału nieruchomości w skali 1:1000, 1:2000 oraz 1:5000 wraz z wykazami zmian gruntowych, stanowiące załączniki nr od G/1 do G/638 decyzji, będące jej integralną częścią). Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący załączniki nr od 1 do 36, będący integralną częścią decyzji. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, nieruchomości przeznaczone do czasowego zajęcia, ustalono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zgodnie z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, Wojewoda [...] doręczył decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. wnioskodawcy. O wydaniu przedmiotowej decyzji pozostałe strony zawiadomiono w drodze obwieszczenia umieszczonego: na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniach od [...] grudnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r.; na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2010 r.; na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Miasta [...] w dniach od [...] do [...] grudnia 2010 r.; na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Gminy [...] w dniach od [...] grudnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r.; na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Miasta [...] w dniach od [...] grudnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. oraz na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w [...] w dniach od [...] grudnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. Ponadto obwieszczenie zostało zamieszczone w prasie lokalnej "Dziennik Wschodni" z dnia [...] grudnia 2010 r., co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W aktach sprawy znajdują się również zwrotne potwierdzenia odbioru przez dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych zawiadomień o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji, wysłanych im na adres określony w katastrze nieruchomości.
Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które inwestor przedstawił w załączonej do wniosku dokumentacji. Wynika z niej, że przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie województwa [...], w powiatach [...] i [...], na terenach gmin: [...], [...]. [...], [...] i [...]. Przedmiotowe przedsięwzięcie polegać będzie na rozbudowie drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy) w ramach budowy drogi ekspresowej S [...]([...]) [...] - [...] - [...]. W jego ramach przewiduje się przebudowę początkowego odcinka drogi krajowej nr [...]([...]) długości 1,684 km (do planowanego węzła "[...]"), rozbudowę do parametrów drogi ekspresowej pozostałego odcinka drogi krajowej nr [...]([...]) długości 12,1 km, budowę węzła "[...]" typu "półkoniczyna" w km 621+820 drogi głównej, budowę dróg dojazdowych po obu stronach drogi ekspresowej, remont istniejących dróg gminnych i lokalnych mających bezpośrednie połączenie z istniejącą drogą ekspresową i włączenie ich do projektowanych dróg dojazdowych obsługujących tereny przyległe do drogi ekspresowej, przebudowę przystanków autobusowych zlokalizowanych przy drodze głównej, budowę ciągów pieszych wzdłuż dróg dojazdowych na odcinkach silnie zurbanizowanych, budowę 15 obiektów mostowych: 5 wiaduktów nad S [...]([...]), 4 mostów drogowych w ciągu projektowanych dróg dojazdowych, 2 kładek dla pieszych nad rzeką [...], 4 kładek dla pieszych umożliwiających bezkolizyjne przekroczenie drogi głównej, przebudowę dwóch istniejących mostów drogowych, budowę szczelnych rowów drogowych i przepustów, budowę odcinków kanalizacji deszczowej, budowę oświetlenia, budowę 20 zbiorników retencyjno-infiltracyjnych wzdłuż drogi, budowę urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, ekranów akustycznych, a także przebudowę i zabezpieczenie istniejącego uzbrojenia kolidującego z projektowaną drogą - sieć wodociągowa, gazowa, teletechniczna i energetyczna.
Minister Infrastruktury, po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdził, że Wojewoda [...] oznaczył poszczególne załączniki do decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nie wyszczególniając jednak ich numerów w treści decyzji, konieczne zatem było uzupełnienie przez organ odwoławczy pominiętych przez organ pierwszej instancji informacji. Tym samym, Minister Infrastruktury w pkt I, II i III niniejszej decyzji uchylił poprzednie zapisy nie zawierające numerów załączników do przedmiotowej decyzji Wojewody [...], a w ich miejsce ustalił nowe, wskazujące te numery.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez skarżące strony w odwołaniach, Minister Infrastruktury uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości
II. Zarzuty podniesione w skargach i stanowisko organu
5. Skargi na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H. C. i T. C. – sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2842/15 oraz E. W. i T. W., których sprawę zarejestrowano pod sygn. akt VII SA/Wa 2843/15.
T. i H. C. zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury oraz organu pierwszej instancji w części, w jakiej ustalają przebieg przedmiotowej drogi wzdłuż stanowiącej ich własność nieruchomości oznaczonej nr [...] znajdującej się w obrębie [...] w gminie [...], zatwierdzają jej podział na działki o nr [...], [...] i [...] z jednoczesnym przejęciem dwóch pierwszych na własność Skarbu Państwa. Zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury zarzucili naruszenie przepisów postępowania polegające na:
- nieprzeprowadzeniu w należyty sposób postępowania odwoławczego, ograniczenie się do zbadania formalnych przesłanek do wydania przez Wojewodę [...] decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji, z jednoczesnym zaakceptowaniem w tym zakresie stanowiska inwestora w sytuacji, gdy - w kontekście podnoszonych w odwołaniu zarzutów, a także ustawowych wymagań dotyczących ochrony uzasadnionego interesu skarżących - zachodziła potrzeba oceny prawidłowości przebiegu pierwszoinstancyjnego postępowania administracyjnego i przyjętej w decyzji Wojewody [...] trasy inwestycji,
- przyjęciu, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w żadnym jej zakresie nie ma charakteru uznaniowego,
- ograniczenia uzasadnienia decyzji do powołania obowiązujących przepisów prawa.
Zdaniem skarżących, na skutek powyższych uchybień, nie doszło do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a wskutek tego do stwierdzenia formalnej i merytorycznej wadliwości decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonym zakresie.
Ponadto T. C. sformułował w skardze następujące zarzuty wobec postępowania przeprowadzonego przez Wojewodę [...] i wydanej przez niego decyzji:
- przeprowadzenie istotnej części postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w okresie zawieszenia postępowania,
- zaniechanie zawiadomienia stron o zmianie wniosku i uzupełnieniu jego braków przez inwestora w dniu [...] listopada 2010 r. - na wezwanie organu prowadzącego postępowanie z dnia [...] października 2010 r., co skutkowało niemożnością zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego, co uniemożliwiło na tym etapie sprawy zbadanie zmian we wniosku, zgłoszenie uwag i zastrzeżeń, przez co skarżący zostali w istotnym zakresie pozbawieni możliwości brania udziału w postępowaniu i obrony swoich praw,
- zaakceptowanie bez zastrzeżeń wniosku inwestora o wydanie decyzji zezwalającej na realizację przedmiotowej inwestycji, w tym w jego zmodyfikowanej wersji, pomimo że w kwestionowanym przez skarżących zakresie pozostaje on w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym ustaw o drogach publicznych i Prawo budowlane,
- uznanie, że poza interesem inwestora - w ramach przedmiotowej inwestycji - ochronie podlega jedynie interes osób trzecich sprowadzający się do zapewnienia dostępu komunikacyjnego przyległych do drogi nieruchomości,
- niezbadanie okoliczności związanych z rozbiórką części należącego do skarżących budynku produkcyjnego znajdującego się w pasie drogi - według ostatecznie przyjętej wersji jej lokalizacji w terenie - pod kątem bezpieczeństwa budowlanego pozostałej części budynku jako obiektu budowlanego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] w zaskarżonej części oraz zasądzenie rzecz kosztów postępowania.
E. W. i T. W. zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury oraz decyzję organu pierwszej instancji w części, w jakiej ustalają przebieg przedmiotowej drogi wzdłuż stanowiącej ich własność nieruchomości oznaczonej nr [...] znajdującej się w obrębie [...] w gminie [...], zatwierdzają jej podział na działki o nr [...], [...] i [...] z jednoczesnym przejęciem dwóch pierwszych na własność Skarbu Państwa. Odwołujący się przedstawili wobec zaskarżonych decyzji te same zarzuty, jakie zawarł w odwołaniu T. C., z jednym odstępstwem - prowadzonemu przez Wojewodę [...] postępowaniu zarzucili niewyjaśnienie okoliczności związanych z możliwością dalszego prowadzenia działalności gospodarczej po odjęciu prawa własności znacznej części nieruchomości, która skutkuje całkowitą utratą funkcji obsługi komunikacyjnej domu weselnego i centrum motoryzacyjnego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] w zaskarżonej części oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu odwołania skarżący, poza opisanymi powyżej argumentami podniesionymi przez H. C. i T. C., wskazali, iż w pierwotnej wersji lokalizacyjnej pas drogowy był zaprojektowany w znacznym oddaleniu od należących do nich budynków, w których znajdują się dom weselny i centrum motoryzacyjne, zajmując jedynie część parkingu zewnętrznego. Obecnie pas drogowy zajmuje cały parking zewnętrzny i wewnętrzny, a granica jego leży w odległości 1 m od ściany budynku. Sytuacja ta powoduje zamknięcie dróg wewnętrznych i uniemożliwia transport wewnętrzny niezbędny do prawidłowego prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołujący się poinformowali, iż aprobowali oni pierwotny wariant lokalizacyjny, natomiast jego zmiana spowodowała ich aktywność podejmowaną w toku postępowania, w tym złożenie odwołania, które obecnie w pełni podtrzymują.
6. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
8. Na rozprawie 27 kwietnia 2016 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2842/15 oraz VII SA/Wa 2843/15, i prowadzić je pod sygn. akt VII SA/Wa 2842/15.
9. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Minister Infrastruktury uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty, oraz utrzymał w mocy w pozostałym zakresie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – Rozbudowa drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł [...]) – [...] (początek obwodnicy) w ramach budowy drogi ekspresowej S [...] [...] – [...] – [...]: od km 616 + 616 do km 618 + 300 do parametrów klasy GP, - od km 618 + 300 do km 630 + 400 do parametrów klasy S.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
10. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 i art. 12 ust. 1. Zgodnie z art. 11a ust. 1 wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy. Z akt sprawy wynika, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad - inwestor, na podstawie art. 11b ust. 1 ustawy wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej polegającej rozbudowie drogi krajowej nr [...] ([...]) na odcinku [...] (węzeł "[...]") - [...] (początek obwodnicy), w ramach budowy drogi ekspresowej [...] ([...]) [...] - [...] - [...]". Z art.12 ust. 1 tej ustawy wynika, że decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości, stosownie natomiast do ust. 2 tego artykułu, linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy określone w art. 11f ust. 1 ustawy, takie jak: wymagania dotyczące powiązania drogi z drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości wraz z wykazami zmian gruntowych i zatwierdza projekt budowlany. Decyzja określa również nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, nieruchomości przeznaczone do czasowego zajęcia, ustala warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków, określa wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Decyzja została prawidłowo doręczona i obwieszczona.
Jak wynika z akt sprawy, dokumentacja projektowa przygotowana na potrzeby niniejszej inwestycji została opracowana przez zespół projektowy posiadający stosowne uprawnienia projektowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami, rozwiązaniami technicznymi, a zakres inwestycji jest uzasadniony interesem publicznym.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Skoro zatem przyjęty w dokumentacji projektowej zakres inwestycji przewiduje zajęcie pod rozbudowę drogi jedynie części działki, to nie jest dopuszczalne, stosownie do obowiązujących przepisów prawnych, przejęcie jej w całości, a nabycie przez właściwego zarządcę drogi nieruchomości pozostałej po podziale, która nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowe cele – nie może być przedmiotem postępowania w sprawie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, bowiem roszczenie takie, przewidziane w art. 13 ust. 3 ustawy ma charakter cywilnoprawny.
Podkreślenia również wymaga, odnosząc się do twierdzeń H. C. i T. C., że § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa minimalne odległości dla budynków wznoszonych na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną, a zatem przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Minimalne odległości, jakie muszą być zachowane między obiektem budowlanym a krawędzią jezdni istniejącej drogi publicznej określa art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.), jednakże regulacje te odnoszą się wyłącznie do nowej zabudowy, tj. odległości, jakie muszą być zachowane między obiektem budowlanym, a krawędzią jezdni istniejącej drogi publicznej, podczas budowy obiektu budowlanego (v. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r. II OSK 1687/07). Nie budzi wątpliwości, że art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie dotyczy sytuowania drogi publicznej względem istniejącego obiektu budowlanego.
Zdaniem Sądu, organ, odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania T. W. – orzeczenia o przejęciu na rzecz Państwa należącej do niego nieruchomości, słusznie stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Skoro przyjęty w dokumentacji projektowej zakres inwestycji przewiduje zajęcie pod rozbudowę drogi jedynie części należącej do skarżącego działki, to niedopuszczalne jest przejęcie jej w całości. Słusznie również organ stwierdził, że kwestia nabycia przez właściwego zarządcę drogi nieruchomości pozostałej po podziale, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, nie jest przedmiotem tego postępowania, bowiem roszczenie przewidziane w art. 13 ust. 3 ustawy ma charakter cywilnoprawny, a zatem pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania, skoro art. 13 ust. 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe należy przyjąć, że organy administracji dokładnie ustaliły stan faktyczny opierając się na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Dlatego też zarzuty skarżących w szczególności te dotyczące przebiegu drogi jak i rozwiązań projektowych, nie mogły być przez organy administracji uwzględnione. Ustalenia faktyczne organów nie stoją w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Podkreślić należy, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma charakter związany. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 3 września 2014 r. II OSK 1730/14 stwierdził, że organ nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. To bowiem inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego. Rolą orzekającego w sprawie organu jest natomiast sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Dopuszczalna jest weryfikacja przez organ zasadności żądania w zakresie ewentualnego istnienia rozwiązania alternatywnego zapewniającego możliwość realizacji tego samego celu publicznego przy ograniczeniu stopnia ingerencji w prawo własności osób trzecich, a także ocena przez organ niezbędności realizacji celu inwestycji jako przesłanki ingerencji w prawo własności nieruchomości. Ta weryfikacja nie może mieć jednak na celu samej kontroli zasadności poszczególnych rozwiązań wskazanych we wniosku, ale ma na celu zbadanie niezbędności inwestycji do realizacji ogólnego celu przedsięwzięcia drogowego. Niniejszy skład orzekający stanowisko to podziela w zupełności.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 grudnia 2014 r. II OSK 2460/14 stwierdził, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu – niniejszy skład orzekający również ten pogląd podziela w zupełności.
11. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skarg stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne w obu instancjach zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane, czemu organ dał wyraz w obszernym i logicznym uzasadnieniu. Organ nie naruszył zasad wskazanych w art. 7, 8, 77 § 1 i 4, 78 § 1 kpa. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
12. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło