II SA/Ol 483/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-07-18

Skład orzekający: Adam Matuszak, Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem?
Ratio decidendi
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia nie jest równoznaczny z okresem zatrudnienia i nie wyklucza spełnienia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wymienia pobierania zasiłku macierzyńskiego jako negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym synem. Organ odmówił przyznania świadczenia za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia, uznając, że okres ten jest równoznaczny z zatrudnieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło częściowo decyzję organu I instancji, przyznając świadczenie po zakończeniu okresu zasiłku macierzyńskiego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia również za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w punkcie III oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta O w punkcie I.1.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie III oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta z dnia "[...]" w punkcie I.1. Decyzją z dnia "[...]"r. Prezydent O odmówił M K przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na G Z za okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. oraz przyznał to świadczenia w kwocie "[...]" zł na okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. oraz w kwocie "[...]" zł na okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawczyni w okresie od "[...]"r. do "[...]"r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony, której rozwiązanie nastąpiło wraz z upływem czasu, na jaki została zawarta. W dniu "[...]"r. urodziła dwóch synów M Z i G Z, zaliczonych na podstawie stosownego orzeczenia o niepełnosprawności do osób niepełnosprawnych od urodzenia do dnia "[...]"r. W okresie od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. strona korzystała z zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu i emerytalno-rentowemu. Wskazano, że w ocenie organu w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba nabywająca prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia jest niezdolna do podjęcia zatrudnienia, bądź innej pracy zarobkowej. Zatem nie pozostaje w sytuacji, w której nie podejmuje zatrudnienia w związku z opieką nad dzieckiem, co wyklucza możliwość jednoczesnego korzystania z obydwu świadczeń. Podano, że zasiłek macierzyński jest świadczeniem pieniężnym mającym na celu zapewnienie środków utrzymania w czasie, kiedy otrzymująca go osoba nie wykonuje pracy w związku z urodzeniem dziecka i koniecznością opieki nad nim. Zasiłek ten zastępuje dochód z pracy. Jest to świadczenie okresowe dla osób pozostających w zatrudnieniu, ale przysługuje także osobom, którym umowa o pracę wygasła z dniem urodzenia dziecka. Z kolei świadczenie pielęgnacyjne ma na celu zrekompensować utracony zarobek osobie, która zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia lub nie może podjąć zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Przyznanie tego świadczenia także powoduje opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Tym samym świadczenie to przysługuje osobie bezrobotnej, tj. rezygnującej z zatrudnienia lub niepodejmującej zatrudnienia, a wnioskodawczyni nie jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia, ponieważ przebywanie na zasiłku macierzyńskim wyklucza możliwość podjęcia takiego zatrudnienia. Natomiast uznano, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania świadczenia od dnia "[...]"r., czyli po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, gdyż zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym do dnia "[...]"r. dziecko wymagać będzie dalszej osobistej opieki i uniemożliwi to podjęcie pracy zarobkowej. Od decyzji tej odwołała się M K. Wskazała, że w okresie korzystania z zasiłku macierzyńskiego możliwe jest podjęcie pracy, lecz ona zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Podniosła, że w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie ma zapisu o tym, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, a ponadto w sposób wyczerpujący określone są przypadki, kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje z powodu zbiegu świadczeń, lecz nie ma wśród nich zasiłku macierzyńskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O decyzją z dnia "[...]"r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części tj. w pkt II i orzekło w tym zakresie o przyznaniu M K świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem G Z za okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. w kwocie "[...]" zł, na okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. w kwocie "[...]" zł miesięcznie oraz na okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r., a także na okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. w miesięcznej kwocie ustalonej odpowiednio na rok "[...]" i "[...]" w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", a w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, że G Z zgodnie orzeczeniem o niepełnosprawności został zaliczony do osób niepełnosprawnych od urodzenia do dnia "[...]"r., a o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ubiega się jego matka, na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Odnosząc się do kwestii wnioskowanego świadczenia za okres od dnia "[...]"r. (pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek o orzeczenie niepełnosprawności) do dnia "[...]"r. (ostatniego dnia pobierania zasiłku macierzyńskiego) wyjaśniono, że świadczenie w postaci zasiłku macierzyńskiego, wypłacane jest w odpowiednim wymiarze miesięcznego wynagrodzenia, jakie pracownica otrzymywała w okresie sześciu miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym nabyła prawo do zasiłku. Świadczenie to ma zatem charakter ekwiwalentu wobec wynagrodzenia za pracę, jakie pracownica otrzymywała dotychczas. Zasiłek macierzyński związany jest co do zasady z pozostawaniem w stosunku pracy, ale przysługuje on również mimo rozwiązania tego stosunku po zajściu przez pracownicę w ciążę, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wskazano, że z treści art. 177 § 4 Kodeksu pracy wynika, że mimo niepozostawania formalnie w stosunku pracy okres pobierania zasiłku macierzyńskiego wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W związku z tym - zdaniem organu - w okresie otrzymywania zasiłku macierzyńskiego, nawet po ustaniu stosunku pracy, nie można otrzymywać równocześnie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, bowiem w istocie nie może zaistnieć przesłanka "niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. W tym okresie pracownica z mocy samego prawa zwolniona jest z obowiązku świadczenia pracy, w celu realizacji opieki nad dzieckiem. Podano, że art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog negatywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, który nie obejmuje zasiłku macierzyńskiego jako wykluczającego pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże to nie kwestia spełnienia negatywnych przesłanek, lecz brak spełnienia pozytywnej przesłanki, określonej w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy skutkował odmową przyznania świadczenia. Podano, że wbrew twierdzeniom strony w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nie ma przepisu, zgodnie z którym w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego możliwe jest podjęcie pracy na podstawie umowy o pracę. Wskazano także, że od dnia "[...]"r., czyli od pierwszego dnia po porodzie, w którym odwołująca się nie otrzymuje zasiłku macierzyńskiego, spełnione są przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie wskazano, że kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji i jego wysokość na kolejny rok kalendarzowy podlega ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski w terminie do 15 listopada każdego roku. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiodła M K, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od "[...]"r. do "[...]"r. obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, która nie podjęła zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W związku z tym wniosła o zmianę zaskrzonej decyzji poprzez uwzględnienie jej jako osoby uprawnionej do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od "[...]"r. do "[...]"r. w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem oraz o zasądzenie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres, ewentualnie o uchylenie decyzji obydwu organów w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że jako osoba korzystająca z zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia ma prawo do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bez utraty tego zasiłku. Tym samym decydując się na opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem rezygnuje z możliwości podejmowania pracy. Podała, że niewłaściwe jest powoływanie się przez organ na okoliczność, że świadczenie przysługuje osobie bezrobotnej, gdyż osoba bezrobotna to osoba, która jest gotowa do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i jest zarejestrowana w urzędzie pracy, a to wyklucza możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że jej stosunek pracy wygasł z dniem "[...]"r. i nie posiadała pełnego ubezpieczenia. W związku z tym nie jest to okres pozostawania w stosunku pracy, gdyż nie przysługuje jej urlop wychowawczy, czy też powrót do starego miejsca pracy. Ponadto art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog przypadków, kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje i także ta przesłanka w jej wypadku jest spełniona. W związku z tym w ocenie skarżącej spełnia warunki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1018) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2017 r. Dz.U. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1518 ze zm., dalej jako: u.ś.r.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy czym stosownie do art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca sprawuje opiekę nad swoim dzieckiem, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji - orzeczenie z dnia 16 stycznia 2017r. W orzeczeniu tym stwierdzono, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia ("[...]"r.), a zostało wydane na okres do "[...]"r. W związku z tym organ przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, począwszy od dnia "[...]"r., czyli od dnia następnego po utracie prawa do zasiłku macierzyńskiego i w tym zakresie zaskarżona decyzja nie budzi wątpliwości. Natomiast organ odmówił przyznania skarżącej świadczenia za okres od dnia "[...]"r. (pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek o orzeczenie niepełnosprawności – art. 24 ust. 2a u.ś.r.) do dnia "[...]"r. (ostatniego dnia pobierania zasiłku macierzyńskiego), gdyż w jego ocenie okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest równoznaczny z okresem zatrudnienia, a w związku z tym nie jest spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wskazać zatem należy, że niesporna jest okoliczność, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu jedynie do dnia "[...]"r., a następnie otrzymywała jedynie zasiłek macierzyński, przysługujący jej po utracie zatrudnienia. Z wyjaśnień skarżącej złożonych na rozprawie przed tut. Sądem wynika, że była ona zatrudniona na umowie na czas określony do "[...]"r. i umowa ta została jedynie przedłużona ze względu na ciążę skarżącej – do dnia porodu. Zgodnie bowiem z art. 177 § 3 Kodeksu pracy umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Z kolei stosownie do art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2016r. poz. 372 ze zm., dalej jako: ustawa o świadczeniach pieniężnych) ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu - przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia. Z przepisów tych jednak nie wynika, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego w takiej sytuacji, czyli po ustaniu zatrudnienia, może być traktowany równoznacznie z okresem zatrudnienia. Wyjaśnić bowiem należy, że powołany przez Kolegium art. 177 § 4 Kodeksu pracy reguluje szczególną sytuację, jaka ma miejsce w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy. Zgodnie z tym przepisem w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy może nastąpić rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem także w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego, jednakże pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę, a w razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. W takim przypadku okres pobierania świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Jednakże ani z wyjaśnień skarżącej, ani z akt sprawy nie wynika, aby pracodawca u którego była zatrudniona wypowiedziała jej umowę o pracę w związku z jego likwidacją lub upadłością, a zatem powołany przepis nie ma w tym wypadku w ogóle zastosowania. Także przywołana przez Kolegium okoliczność, że zgodnie z art. 31 ustawy o świadczeniach pieniężnych wysokość zasiłku macierzyńskiego ustalana jako określony procent podstawy wymiaru świadczenia nie świadczy o tym, że ustawodawca traktuje ten okres jako równoznaczny z zatrudnieniem. W ustawie tej rozróżnia się bowiem zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będących- pracownikami (rozdział 8) oraz niebędących pracownikami (rozdział 9). Z powyższych względów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela także poglądów zawartych w wyrokach sądów administracyjnych, przywołanych przez organy. Niezasadne jest także – jak to uczynił organ I instancji - powoływanie się na definicję osoby bezrobotnej, zwartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017r. poz. 1065 ze zm.). Wyjaśnić bowiem należy, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wymaga od osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne, aby spełniała warunki niezbędne do uznania jej za osobę bezrobotna. Ponadto skoro warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub niepodejmowanie zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to osoba taka – nawet jeśli nie pobiera zasiłku macierzyńskiego – i tak nie spełnia podstawowej przesłanki, warunkującej uznanie jej za osobę bezrobotną, a mianowicie nie jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Wskazać ponadto należy, że pobieranie zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia nie jest wymienione w art. 17 ust. 5 u.ś.r., określającym negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. okoliczności w których świadczenie nie może być przyznane mimo spełnienia kryteriów określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zauważyć zaś należy, że wśród okoliczności wykluczających przyznanie świadczenia wskazano m.in. na sytuację, w której ubiegający się o nie podmiot posiada m.in. uprawnienie do emerytury lub renty, a więc źródła dochodu ekwiwalentne wobec dochodów z pracy. Zgodnie zaś z zasadą domniemania racjonalnego prawodawcy, jeśli wśród przesłanek uniemożliwiających korzystanie ze świadczenia wymieniono niektóre świadczenia ekwiwalentne wobec dochodów z pracy, a pominięto w tym wyliczeniu zasiłek macierzyński otrzymywany po ustaniu zatrudnienia to uznać należy to za celowe działanie prawodawcy. Podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego nie ma charakteru uznaniowego. W związku z tym spełnienie przesłanek określonych w art. 17 u.ś.r. nakłada na organ obowiązek jego przyznania. Dlatego też Sąd uznał, że odmowa przyznania skarżącej świadczenia za okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. była niezasadna i w tym zakresie uchylił decyzje organów obydwu instancji. Organ winien zatem ponownie rozpoznać wniosek strony, mając na względzie powyższe wskazania. Natomiast skarżącej należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie załatwia spraw administracyjnych, a jedynie kontroluje legalność decyzji wydawanych przez organy administracji. W związku z tym bezskuteczny był zawarty w skardze wniosek o zasądzenie wypłaty należnego świadczenia, gdyż o jego przyznaniu może rozstrzygnąć wyłącznie organ administracji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło