V SA/Wa 2099/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-19
Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Matylda Arnold – Rogiewicz, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych była zasadna, gdy gmina nie uzupełniła wszystkich wskazanych braków we wniosku i załącznikach, a także wystąpiły rozbieżności w dokumentacji dotyczące zakresu operacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając odmowę przyznania pomocy finansowej za zgodną z prawem. Stwierdzono, że gmina nie uzupełniła wszystkich wskazanych braków we wniosku i załącznikach, w tym błędów formalnych, rachunkowych oraz braków w kosztorysie inwestorskim. Dodatkowo, rozbieżności w dokumentacji dotyczące liczby dróg objętych operacją uniemożliwiały jednoznaczne określenie zakresu projektu, co stanowiło istotną wadę wniosku. Nieuzupełnienie tych braków, mimo wezwań organu, uzasadniało odmowę przyznania pomocy na podstawie przepisów ustawy PROW i rozporządzenia wykonawczego.Stan faktyczny
Gmina złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na modernizację dróg lokalnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ wezwał gminę do uzupełnienia braków we wniosku i załącznikach, wskazując na nieprawidłowości w danych, kosztorysie inwestorskim oraz rozbieżności dotyczące liczby modernizowanych dróg. Gmina uzupełniła braki częściowo, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Gmina zaskarżyła tę odmowę, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Matylda Arnold – Rogiewicz (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na pismo Samorządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest czynność z zakresu administracji publicznej z dnia [...] maja 2016 r. - odmowa przyznania pomocy na realizację operacji pt. "[...]" z wniosku Gminy [...] o przyznanie pomocy dla operacji typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 11 stycznia 2016 r. Gmina [...] (dalej: "skarżąca") złożyła w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] (dalej: "organ") wniosek o przyznanie pomocy na operację typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Z uwagi na braki we wniosku o przyznanie pomocy, organ pismem z dnia 21 marca 2016 r. poinformował skarżącą o stwierdzonych uchybieniach oraz wezwał do ich uzupełnienia, informując przy tym, że na podstawie § 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1414, dalej: "rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r."), organ wzywa wnioskodawcę tylko raz do usunięcia braków wniosku. Nie usunięcie braków w terminie powoduje odmowę przyznania pomocy.
W wezwaniu do uzupełnienia braków organ zwrócił się do skarżącej między innymi o poprawienie wniosku zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku oraz zgodnie z kopią złożonego wniosku z naniesionymi błędami/uwagami w sekcji III, IV, V, VI. Ponadto wskazano, że dołączone do wniosku o przyznanie pomocy kosztorysy inwestorskie sporządzone były niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. Nr 130, poz. 1389, dalej "rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r."). Organ zwrócił się o weryfikację kosztorysu dla kosztów kanalizacji deszczowej z uwagi na brak założeń wyjściowych do kosztorysowania, błędną nazwę inwestycji (niezgodną z wnioskiem o przyznanie pomocy) oraz ujęcie kosztów niekwalifikowanych. Wskazano, że kanalizacja deszczowa może być uznana jako koszt kwalifikowany pod warunkiem, że jest budowana przy okazji modernizowanego odcinka drogi w ramach złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Kanalizacja deszczowa, która jest włączona w koszty kwalifikowane wniosku, nie może wychodzić poza pas drogowy modernizowanego odcinka drogi. Ponadto proszono o wyjaśnienia odnośnie kwalifikowanego zakresu rzeczowego dotyczącego kanalizacji deszczowej w ul. łączącej (dział 4 kosztorysu inwestorskiego), wskazując, iż ulica ta nie jest objęta wnioskiem o przyznanie pomocy, oraz że w nazwie kosztorysu inwestorskiego wpisane są dodatkowe ulice, które nie są objęte zakresem przedłożonego wniosku o przyznanie pomocy, a więc kanalizacja deszczowa w tych ulicach nie może stanowić kosztów kwalifikowanych operacji.
Pismo z uzupełnieniem braków formalnych wpłynęło do organu w dniu 7 kwietnia 2016 r. W wyniku analizy nadesłanego przez skarżącą uzupełnienia wniosku, organ dopatrzył się, że wniosek o przyznanie pomocy nie został w pełni uzupełniony. Wniosek nie został uzupełniony w zakresie wyszczególnionym w pkt 1 wezwania do usunięcia braków m.in. w sekcji III, w sekcji IV - nieprawidłowo przepisana została kwota kosztów kwalifikowanych z zestawienia rzeczowo-finansowego, błędnie podsumowane zostały etapy operacji, w sekcji VI - błędnie obliczona została wnioskowana kwota pomocy stanowiąca sumę etapów operacji. Wpisana we wniosku o przyznanie pomocy działka Nr [...] nie została wyszczególniona w decyzji Starostwa Powiatowego w P. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę dróg gminnych. W kosztorysie inwestorskim dla zakresu "kanalizacja deszczowa" nie dołączono założeń wyjściowych do kosztorysowania oraz ogólnej charakterystyki robót. Występują też rozbieżności w ilości dróg objętych operacją - skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy zadeklarowała jako miejsce operacji 3 drogi, natomiast zgodnie z załącznikiem do decyzji nr 487/09 z dnia 17 lipca 2009 r. jako miejsce realizacji operacji wykazana jest również ulica łącząca ulicę Napoleońską z ulicą Sucharskiego, co stanowi de facto cztery drogi. Mając na uwadze powyższe, organ pismem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] odmówił skarżącej przyznania pomocy na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 562 ze zm., dalej: "ustawa PROW"). Jako przyczyny odmowy przyznania pomocy wskazano, że zgodnie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r., jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął w terminie braków, pomocy nie przyznaje się, o czym informuje się podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. Skarżąca nie uzupełniła poprawnie wniosku o przyznanie pomocy, oraz nie przedstawiła kompletnych i zgodnych dokumentów potwierdzających realizację zakresu rzeczowego, to jest:
1. Wniosek nie został poprawiony w zakresie wyszczególnionym w pkt 1, wezwania do usunięcia braków z dnia 5 lutego 2016 r.:
a) sekcja III - błędnie określony nr TERYT miejscowości, w której realizowana będzie operacja,
b) sekcja III - jako miejsce realizacji operacji wpisano w pozycji 3C, ulice [...], nie wskazano natomiast miejscowości w której zlokalizowana jest ulica,
c) sekcja III - dla ulicy [...] wpisano działkę [...]jako miejsce realizacji operacji, podczas gdy działki tej nie odnotowano w decyzji o pozwoleniu na budowę ani w zgłoszeniu robót budowlanych,
d) sekcja IV (planowane koszty operacji) - nieprawidłowo przepisana kwota kosztów kwalifikowanych z zestawienia rzeczowo-finansowego,
e) sekcja IV (rodzaje kosztów operacji) - błędnie podsumowane koszty całkowite i kwalifikowane,
f) sekcja IV (koszty kwalifikowane etapów operacji) - błędne podsumowanie etapów operacji,
g) sekcja VI (wnioskowana kwota pomocy) - błędnie obliczona wnioskowana kwota pomocy, będąca sumą etapów operacji;
2. Wpisana do wniosku o przyznanie pomocy działka [...] nie występuje w decyzji o pozwoleniu na budowę, w decyzji zmieniającej do decyzji o pozwoleniu na budowę ani w zgłoszeniu robót budowlanych;
3. Kosztorys inwestorski dla zakresu "Kanalizacja deszczowa":
a) nie załączono założeń wyjściowych do kosztorysowania,
b) nie załączono ogólnej charakterystyki robót;
4. Występują rozbieżności w ilości dróg objętych operacją pomiędzy wnioskiem o przyznanie pomocy a dokumentami dostarczonymi przez skarżącą dotyczącymi ilości dróg stanowiących zakres operacji (decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.). Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy zadeklarowała jako miejsce realizacji operacji trzy drogi (ul. [...], ul. [...] i ul. [...]). Zgodnie z załącznikiem do decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. (mapa projektowa), jako miejsce realizacji operacji wykazana jest również ulica łącząca ulicę [...] z ulicą [...] (czwarta droga).
W odpowiedzi na odmowę przyznania pomocy, skarżąca w dniu 30 maja 2016 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym skarżąca wskazała, że błędy wniosku nie mają wpływu na utrudnienie w procedowaniu złożonej dokumentacji i nie powinny mieć wpływu na rozpoznanie wniosku o przyznanie pomocy. Przyznała też, że załączony do wniosku kosztorys dotyczący kanalizacji deszczowej nie zawierał założeń wyjściowych do kosztorysowania oraz ogólnej charakterystyki robót, jednakże biorąc pod uwagę szczegółowość wyliczeń i opis wykonywanych prac w podziale na etapy można swobodnie ustalić, że inwestycja pt. "[...]" spełnia kryteria przyznania pomocy. Wyjaśniono także, że w wyniku wezwania do poprawy wniosku i załączonej dokumentacji Wójt Gminy [...] wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a."). W decyzji uzupełniono brakujące działki. Wydano nową decyzję z dnia [...]kwietnia 2016 r. zamieniającą decyzję z dnia 17 lipca 2009 r. W tej decyzji znalazł się błąd pisarski polegający na zawarciu zapisu [...] zamiast [...] (pominięto cyfrę 4). Wójt Gminy [...] wystąpił o sprostowanie błędu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., co nastąpiło postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. Dokumenty to potwierdzające zostały dołączonego do wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Po otrzymaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ponownie dokonano weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy, uzupełnień przedmiotowego wniosku oraz wszystkich załączników. Analizie poddane zostały także przyczyny odmowy przyznania pomocy. W wyniku tej analizy organ uznał wniosek za poprawny w zakresie błędów rachunkowych występujących w złożonym wniosku w sekcji IV, jak również organ uznał za poprawny wniosek w zakresie, w jakim skarżąca przedłożyła postanowienie Starosty Powiatowego w [...] prostujące oczywistą omyłkę w decyzji o zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę dróg gminnych. Organ podtrzymał w pozostałym zakresie stanowisko zawarte w odmowie przyznania pomocy.
Skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność z zakresu administracji publicznej - odmowę przyznania pomocy. W przedmiotowej skardze skarżąca zarzuca organowi naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy PROW, poprzez odmowę przyznania pomocy, pomimo - zdaniem skarżącej - spełnienia wszystkich warunków jej przyznania oraz naruszenie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r., poprzez uznanie, że skarżąca nie uzupełniła w terminie wszystkich braków i chybień znajdujących się we wnioskach o przyznanie pomocy. Skarżąca podnosi, że organ naruszył § 10 ust. 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nie uzupełnił w terminie wszystkich braków i uchybień znajdujących się we wnioskach o przyznanie pomocy, w sytuacji gdy braki te albo zostały uzupełnione, albo nie stanowiły w istocie braku, lecz jedynie oczywiste błędy pisarskie. Przy czym naruszenie przedmiotowych przepisów rozporządzenia miało istotny wpływ na wynik postępowania , gdyż – zdaniem skarżącej - zastosowanie przepisów rozporządzenia skutkowałoby uznaniem, że wniosek skarżącej nie zawiera braków bądź że braki te zostały uzupełniane w terminie.
Skarżąca wniosła na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") o uchylenie zaskarżonej czynności i uznanie przez sąd, że Gminie [...] służy uprawnienie do otrzymania wnioskowanej pomocy, wynikające z przepisów ustawy PROW i przepisów ww. rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm., dalej "ustawa ustrojowa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez Samorząd Województwa [...]w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ("ustawa PROW"), przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Przepis ten, w związku z zasadą praworządności o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW, wyraża ogólną zasadę, że pomoc przyznawana jest wówczas, gdy aplikujący podmiot spełnił wszystkie kryteria wyboru, a jego wniosek jest kompletny, nie zawiera braków, gdyż dalsze procedowanie jest możliwe tylko z kompletnym wnioskiem.
Jednocześnie w art. 35 ust. 2 ustawy PROW, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, a więc po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy PROW zadania agencji płatniczej związane z przyznawaniem pomocy wykonuje w przypadku poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. c, oraz działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 i 14 tej ustawy, jako zadania delegowane, samorząd województwa.
Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wniosek o przyznanie pomocy zawiera dane niezbędne do jej przyznania, w szczególności opis planowanej operacji, przy czym wnioskodawca jest zobowiązany do dołączenia dokumentów niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy albo ich kopii, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy.
Natomiast zgodnie z § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia tych braków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął w terminie braków, pomocy nie przyznaje się, o czym informuje się podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy (§ 10 ust. 3 rozporządzenia).
Pismem z dnia 21 marca 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia stwierdzonych uchybień wniosku o przyznanie pomocy, dokładnie wskazując poszczególne uchybienia. Wezwanie do usunięcia braków zawierało pouczenie o treści § 10 ust. 3 rozporządzenia, z którego wynika, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, nie usunie w terminie braków, pomocy nie przyznaje się, o czym informuje się podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy.
Skarżąca uzupełniła te uchybienia jedynie w części, w tym nie dostarczyła wskazanych w wezwaniu właściwych dokumentów, co spowodowało konieczność odmówienia skarżącej przyznania pomocy na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy PROW.
W ocenie sądu nieusunięte braki polegają na:
1) niepoprawieniu błędnego numeru TERYT oraz nieuzupełnieniu części pół wskazujących miejscowość, w której operacja ma być realizowana,
2) niepoprawieniu błędów rachunkowych w sekcji IV,
3) niezłożeniu brakujących załączników do kosztorysu inwestorskiego dotyczącego modernizacji i odwodnienia dróg gminnych,
4) niewyjaśnieniu jednoznacznie przebiegu planowanej operacji (czy będzie ona przeprowadzona na trzech, czy na czterech drogach).
Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych", w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy"), dostępna na stronie internetowej: http://www.prow.[...].pl/upload/articles/Aktualnosci/2015/Magda/Drogi/IW_7_2_1_1z_16102015.pdf, stanowi, że w polu miejsca realizacji operacji należy wpisać dane dotyczące miejsca realizacji operacji, co oznacza że wnioskodawca jest zobowiązany do wpisania we wniosku nazw wszystkich miejscowości, w których realizowana będzie operacja, co ma bez wątpienia znaczenie w sprawie. Natomiast w polu 3.5. TERYT należy podać 7-cyfrowe oznaczenie dotyczące numeru miejscowości ustalonego na podstawie Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju (TERYT) dostępnego poprzez stronę internetową: www.stat.gov.pl w zakładce: Strona główna → Działalność statystyki publicznej → Rejestr TERYT → Baza Rejestru TERYT → Link do bazy Rejestru TERYT. Instrukcja informuje też, że kod TERYT zawiera również załącznik do rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200). Podkreślić należy, że Instrukcja wyraźnie wskazuje, że jest to sekcja obowiązkowa wniosku.
Powyższe zapisy nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Skarżąca pomimo faktu, że została wezwana przez organ do uzupełnienia wniosku i wpisania prawidłowego 7-cyfrowego oznaczenia numeru miejscowości, nie uzupełniła wniosku w tym zakresie. Informacje dotyczące prawidłowych kodów są powszechnie dostępne. Prawidłowy numer TERYT dla miejscowości [...] to [...], we wniosku o przyznanie pomocy skarżąca wskazała numer TERYT dla gminy [...]. Dodatkowo skarżąca niepoprawnie uzupełniła również pola wniosku wskazujące miejsce realizacji operacji, nie wypełniając wszystkich wymaganych pól wniosku (pola "województwo" i "miejscowość"). Sama skarżąca przyznaje ten fakt, oceniając jednak, że nie jest to brak we wniosku, a pozostałe pola wniosku oraz załączone do wniosku dokumenty, np. mapy z zaznaczeniem miejsca realizacji konkretyzują miejsce oraz stan prac opisanych we wniosku.
W ocenie sądu braki te utrudniają procedowanie w sprawie. Podkreślić należy, że jest to sekcja obowiązkowa wniosku, a jej nieuzupełnienie uniemożliwia precyzyjne określenie lokalizacji planowanej operacji.
Nie ma racji skarżąca twierdząc, że w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazano, iż wszystkie błędy rachunkowe występujące w sekcji IV wniosku stanowiły oczywisty błąd beneficjenta i w związku z tym wniosek uznano za prawidłowy. W piśmie z dnia 2 czerwca 2016 r. organ wyraźnie wskazał, które błędy rachunkowe uznaje za oczywiste błędy beneficjenta nie wpływające na poprawność wniosku (nieprawidłowo przepisana kwota kosztów kwalifikowanych z zestawienia rzeczowo-finansowego, błędnie podsumowane koszty całkowite i kwalifikowane, błędne podsumowanie kosztów operacji). W piśmie tym wyraźnie wskazano, że błędnie obliczona wnioskowana kwota pomocy, będąca sumą etapów operacji (pkt 1 g) ze względów formalnych nie mogła zostać uznana za "błąd oczywisty", gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana w wysokości 63,63% kosztów kwalifikowanych. Poziom pomocy wynosi dokładnie 63,63% kosztów kwalifikowanych i na skarżącej – jako ubiegającej się o tę pomoc - ciążył obowiązek dokładnego wyliczenia kwoty, w jakiej przyznana miałaby zostać pomoc. Jak wynika z Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, sekcja ta jest obowiązkowa we wniosku, natomiast jak już to zostało wyjaśnione, wnioskodawcy powinni dochować należytej staranności przy wypełnianiu wniosków.
Skarżąca mimo wezwania nie uzupełniła brakujących załączników do kosztorysu inwestorskiego. W kosztorysie dotyczącym modernizacji i odwodnienia dróg gminnych nie uzupełniła ogólnej charakterystyki obiektu lub robót budowlanych oraz założeń wyjściowych do kosztorysowania. Wskazać należy, że zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, kosztorys inwestorski obejmuje:
1) stronę tytułową zawierającą:
a) nazwę obiektu lub robót budowlanych z uwzględnieniem nazw i kodów Wspólnego Słownika Zamówień i podaniem lokalizacji,
b) nazwę i adres zamawiającego,
c) nazwę i adres jednostki opracowującej kosztorys,
d) imiona i nazwiska, z określeniem funkcji osób opracowujących kosztorys, a także ich podpisy,
e) wartość kosztorysową robót,
f) datę opracowania kosztorysu inwestorskiego.
2) ogólną charakterystykę obiektu lub robót, zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót;
3) przedmiar robót;
4) kalkulację uproszczoną;
5) tabelę wartości elementów scalonych, sporządzoną w postaci sumarycznego zestawienia wartości robót określonych przedmiarem robót, łącznie z narzutami kosztów pośrednich i zysku, odniesionych do elementu obiektu lub zbiorczych rodzajów robót;
6) załączniki:
a) założenia wyjściowe do kosztorysowania,
b) kalkulacje szczegółowe cen jednostkowych, analizy indywidualne nakładów rzeczowych oraz analizy własne cen czynników produkcji i wskaźników narzutów kosztów pośrednich i zysku.
Kosztorys załączony do wniosku o przyznanie pomocy nie spełnia wymogów prawa, gdyż nie zawiera ogólnej charakterystyki obiektu lub robót oraz założeń wyjściowych do kosztorysowania.
Rolą kosztorysu inwestorskiego jako załącznika do wniosku o przyznanie pomocy jest między innymi to, że kosztorys jest:
– podstawą do sporządzenia Zestawienia rzeczowo-finansowego operacji (tabela elementów scalonych),
– podstawą do weryfikacji zasadności i racjonalności planowanych kosztów operacji,
– podstawą do ustalenia szacunkowej wartości zamówienia.
W związku z powyższym kosztorys inwestorski powinien być kompletny oraz sporządzony zgodnie powołanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. Skarżąca, pomimo skierowanego przez organ wezwania, nie uzupełniła brukujących załączników do kosztorysu inwestorskiego, czyli ogólnej charakterystyki obiektu lub robót budowlanych oraz założeń wyjściowych do kosztorysowania. Obecnie twierdzi, że załączone do wniosku kosztorysy są bardzo szczegółowe i zawierają niezbędne wyliczenia, pozwalające na określenie zakresu i kosztu prac, a także opis wykonywanych prac w podziale na etapy. Zdaniem skarżącej, analizując kosztorys kanalizacji deszczowej, bez większych trudności można ustalić, że inwestycja pn. "Modernizacja i odwodnienie dróg gminnych na terenie miejscowości Sochocin" spełnia kryteria warunkujące przyznanie pomocy.
W ocenie sądu, nawet jeżeli pozostałe elementy kosztorysu inwestorskiego są bardzo szczegółowe, nie ma to wpływu na ocenę nieuzupełnionych przez Skarżącą braków. W Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy wyraźnie wskazano, że dla robót budowlanych, ujętych w Zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, należy sporządzić Kosztorys inwestorski wraz z tabelą elementów scalonych albo program funkcjonalnoużytkowy wraz z szacunkowym zestawieniem kosztów (w przypadku realizacji operacji metodą "zaprojektuj-wybuduj") i załączyć je do wniosku (str. 11). Na stronie 12 Instrukcji zapisano: "Kosztorys inwestorski należy sporządzić zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. Nr 130 poz. 1389).
Zgodnie z powyższym rozporządzeniem podstawę do opracowania kosztorysu inwestorskiego stanowią:
1. dokumentacja projektowo wykonawcza zawierająca przedmiar robót,
2. specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych,
3. założenia wyjściowe do kosztorysowania,
4. ceny jednostkowe robót podstawowych - przy wykonywaniu kosztorysu metodą uproszczoną,
5. jednostkowe nakłady rzeczowe i ceny czynników produkcji (R, M, S) oraz wskaźniki procentowe narzutu kosztów pośrednich i zysku - przy wykonywaniu kalkulacji ceny jednostkowej metodą szczegółową.
Kosztorys jest składany w każdym przypadku, gdy w zakresie operacji zaplanowano wykonanie robót budowlanych, z wyjątkiem realizacji operacji metodą "zaprojektuj – wybuduj". Jeżeli operacja polega na budowie kilku obiektów (np. budowa drogi i budowa kanałów technologicznych) powinien być przygotowany w sposób umożliwiający weryfikację wysokości kosztów budowy każdego z obiektów.
Składany dokument powinien zawierać w szczególności:
- tytuł projektu,
- nazwę obiektu lub robót budowlanych z podaniem lokalizacji,
- imię, nazwisko i adres albo nazwę i adres Wnioskodawcy oraz jego podpis,
- nazwę i adres jednostki opracowującej kosztorys;
- imiona i nazwiska, określenie funkcji osób opracowujących kosztorys oraz ich podpisy,
- wartość kosztorysową robót budowlanych,
- datę opracowania kosztorysu,
- ogólną charakterystykę obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót,
- przedmiar robót,
- kalkulację uproszczoną,
- tabelę wartości elementów scalonych, sporządzoną w postaci sumarycznego zestawienia wartości robót określonych przedmiarem robót, łącznie z narzutami kosztów pośrednich i zysku, odniesionych do elementu obiektu lub zbiorczych rodzajów robót.
- załączniki – założenia wyjściowe do kosztorysowania, kalkulację szczegółowe cen jednostkowych, analizy indywidualne nakładów rzeczowych oraz analizy własne cen czynników produkcji i wskaźników narzutów kosztów pośrednich i zysku."
Skoro w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy wyraźnie wskazano, że kosztorys składany jako załącznik do wniosku o przyznanie pomocy ma być zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. i zawierać konkretne, wyraźnie wskazane elementy, w tym ogólną charakterystykę obiektu lub robót budowlanych zawierającą krótki opis techniczny wraz z istotnymi parametrami, które określają wielkość obiektu lub robót oraz założenia wyjściowe do kosztorysowania, to braki kosztorysu w tym zakresie muszą być jednocześnie uznane za braki wniosku, zaś nieuzupełnione powodują odmowę przyznania pomocy. Dlatego sąd przyjął, że wobec nieuzupełnienia kosztorysu odmowa przyznania pomocy jest zgodna z prawem.
Dodatkowo rozbieżności występujące we wniosku o przyznanie pomocy złożonym w dniu 11 stycznia 2016 r. oraz uzupełnieniach do wniosku z dnia 5 kwietnia 2016 r. nie pozwalają jednoznacznie określić przebiegu planowanej operacji. Nie można stwierdzić wprost, czy planowana operacja będzie przebiegała na trzech drogach, jak napisano we wniosku, czy też na czterech drogach, jak wynika z dołączonych do wniosku dokumentów. Skarżąca do pierwotnie złożonego wniosku o przyznanie pomocy dołączyła kosztorys inwestorski, w którym w części dotyczącej ogólnej charakterystyki obiektu wskazała, że kosztorys obejmuje wykonanie kanalizacji deszczowej wg projektu "[...]" w zakresie ul. [...], ul. [...], ul. [...] oraz ul. łącząca ul. [...] i ul. [...], natomiast we wniosku skarżąca wskazała nazwy trzech dróg. Organ wezwał do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, jednak rozbieżności występujące we wniosku o przyznanie pomocy złożonym 11 stycznia 2016 r. oraz uzupełnieniach do wniosku z dnia 5 kwietnia 2016 r. nie określają nadal jednoznacznie przebiegu planowanej operacji. Kosztorys inwestorski złożony wraz z uzupełnieniem braków wskazuje, że inwestycja obejmuje trzy drogi, jednak połączony został zakres rzeczowy ul. łączącej ul. [...] z ul. [...], co budzi wątpliwości co do prawidłowości dokumentów złożonych wraz z pierwotnym wnioskiem, jak i w uzupełnieniach do wniosku. Ponadto skarżąca w ramach uzupełnień do wniosku dostarczyła mapę będącą załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2009 r. i decyzji zmieniającej z dnia 6 kwietnia 2016 r., na której zaznaczony jest zakres, którym objęte jest pozwolenie. Dołączona dokumentacja graficzna obejmuje m.in. odcinek drogi o nazwie ul. łączącą ul. [...] z ul. [...].
O cenie sądu brak szczegółowych wyjaśnień ze strony skarżącej w ramach uzupełnień do wniosku oraz rozbieżność w dostarczonej dokumentacji nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić czy planowana operacja będzie obejmowała trzy czy cztery drogi. W związku z rozbieżnościami na dołączonych mapach, szkicach i rysunkach charakterystycznych, dotyczących przebiegu ul. [...] (wyszczególnienie działek), nie jest możliwe zweryfikowanie, jakie działki obejmuje ul. [...] oraz określenie przebiegu ww. ulicy. Fakt ten ma istotne znaczenie dla wniosku o przyznanie pomocy, gdyż brak możliwości jednoznacznej weryfikacji ilości dróg objętych wnioskiem uniemożliwia dokonanie oceny punktowej operacji. Operacja otrzymuje punkty w ramach kryteriów wymienionych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. Aby operacja mogła uzyskać punkty za dane kryterium, kryteria te muszą być spełnione w odniesieniu do każdej drogi objętej wnioskiem o przyznanie pomocy (§ 11 ust. 4 rozporządzenia). Liczba uzyskanych punktów pozwala na umieszczenie operacji na odpowiednim miejscu na liście operacji zakwalifikowanych do współfinansowania. Projekty znajdujące się na ww. liście operacji otrzymują dofinansowanie w kolejności i do wysokości limitu środków dla danego typu operacji.
W celu właściwego poprawienia wniosku o przyznanie pomocy konieczne było nie tylko oświadczenie, że kanalizacja deszczowa odnosi się tylko i wyłącznie do wymienionych w zestawieniu rzeczowo-finansowym ulic przeznaczonych do modernizacji, lecz także poprawienie załączonej do wniosku dokumentacji.
Nieprawidłowe podanie danych w tym zakresie i nieprzedstawienie stosownych dokumentów nie może być kwalifikowane jako oczywisty błąd, który może zostać skorygowany i poprawiony w dowolnym czasie, dane te mogą mieć bowiem bezpośredni wpływ na wpływ na ocenę merytoryczną wniosku, a więc przyznanie lub nieprzyznanie wnioskowanej pomocy.
Podkreślić też należy, że każdy z wyżej opisanych braków z osobna byłby podstawą do odmowy przyznania pomocy, nawet w przypadku nieistnienia innych braków.
Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy jest postępowaniem konkursowym. Wynika z tego, że aplikujące o pomoc finansową podmioty muszą spełnić wszelkie wymagane przepisami prawa i procedurą wymagania, w tym wymagania formalne, które równie obowiązują każdy z tych podmiotów. To na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1500/11 dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić wypada także, że skarżąca ubiegając się o przyznanie pomocy winna znać zasady wypełniania wniosku, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik wyraża akceptację dla tych zasad i w dalszych swych działaniach, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjne ciąży zawsze na wnioskodawcy. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Brak jasnej deklaracji lub też sformułowanie deklaracji w sposób niejednoznaczny winny zostać ocenione negatywnie, a organ nie ma obowiązku (ani nawet możliwości) interpretowania niejasności na korzyść wnioskodawcy. Chodzi o to, aby w przejrzysty, a nie w dorozumiany, sposób doszło do wyboru projektów spełniających jasno określone wymagania. Jest to warunek konieczny dla rzetelnego i bezstronnego wyboru projektu do dofinansowania. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia podstawowej zasady prawa wspólnotowego, jaką jest w procedurach konkursowych zasada równego traktowania, niedyskryminacji oraz przejrzystości procedur.
Nie jest także uzasadnione określanie przez skarżącą części błędów jako oczywiste omyłki pisarskie. Została one wezwana do ich skorygowania, nie jest więc spełniona przesłanka, by sprostowanie lub poprawienie dotyczyło oczywistego błędu, a więc takiego, który mógł być niedostrzeżony przez skarżącą. Tymczasem zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 227 z 31 lipca 2014 r. str. 69 ze zm.), warunkiem skorygowania czy poprawienia oczywistych błędów jest to, że beneficjent działał w dobrej wierze.
Nie można zatem było uznać, że braki zostały uzupełnione w sytuacji, gdy pismo zawierające uzupełnienie braków nie wyczerpuje u pełni wezwania do ich usunięcia. W przedmiotowym stanie faktycznym skarżąca uzupełniła braki formalne tylko w części, co kwalifikuje się jako nieuzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie pomocy i stanowi przesłankę do odmowy przyznania pomocy. Ponadto błędy zawarte we wniosku skarżącej o przyznanie pomocy nie mogły zostać zakwalifikowane do kategorii błędów oczywistych. Istniejące braki i błędy wniosku o przyznanie pomocy utrudniają procedowanie w sprawie.
Z uwagi na opisane powyżej okoliczności faktyczne i prawne, brak jest przesłanek świadczących o tym, aby zaskarżona czynność – pismo z dnia [...] maja 2016 r. było obarczone wadami wynikającymi z naruszenia przepisów postępowania, czy naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Reasumując, wydany w niniejszej sprawie akt Samorządu Województwa [...] wydany został zgodnie z prawem. Stanowisko organu w przedmiocie odmowy przyznania pomocy z uwagi na nieuzupełnienie braków i nieprawidłowości wniosku należy uznać za całkowicie słuszne. Postępowanie prowadzące do wydania rozstrzygnięcia było prawidłowe, a uzasadnienie zaskarżone aktu wyczerpujące i przekonywujące co do swojej zasadności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło