VII SA/Wa 1823/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-19

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, który nie spełnia wymogów dotyczących odległości od granicy działki sąsiedniej określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., może nastąpić w ramach postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jeśli brak jest zagrożenia dla dóbr chronionych prawem publicznym?
Ratio decidendi
Samo ustalenie, że projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogów dotyczących odległości od granicy działki sąsiedniej określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie stanowi podstawy do odmowy jego zatwierdzenia w postępowaniu naprawczym, jeśli nie wiąże się to z zagrożeniem dla dóbr chronionych prawem publicznym. Przepis ten wykracza poza delegację ustawową i ogranicza konstytucyjne prawo własności, dlatego w sytuacji braku konkretnego niebezpieczeństwa dla dobra chronionego prawem, należy odmówić jego zastosowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.P. i P.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla budynku gospodarczego. Budynek ten został wybudowany z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę, m.in. został przesunięty bliżej granicy działki sąsiedniej i posiadał okna od strony tej granicy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że projekt zamienny, przewidujący zastąpienie okien luksferami, doprowadzi inwestycję do zgodności z prawem. Skarżący zarzucili niekompletność projektu, jego niezgodność z przepisami technicznymi i zagospodarowania przestrzennego oraz stronniczość organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi E.P. i P. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego, po rozpoznaniu odwołania E. P. i P. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], zatwierdzającej H. S. projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany dokonane w trakcie realizacji budynku gospodarczego w zabudowie bliźniaczej położonej przy ul. P. w J. oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do zgodności z prawem, zgodnie z projektem budowlanym zamiennym ww. budynku, tj. otwory okienne występujące w elewacji wschodniej budynku należy zastąpić luksferami grubości 10 cm spełniającymi wymogi przeciwpożarowe oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego złożyli E.P. i P. P.. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w O. zatwierdził H. S. projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany dokonane w trakcie realizacji budynku gospodarczego w zabudowie bliźniaczej położonej przy ul. P. w J. oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do zgodności z prawem zgodnie z projektem budowlanym zamiennym ww. budynku, tj. otwory okienne występujące w elewacji wschodniej budynku należy zastąpić luksferami grubości 10 cm spełniającymi wymogi przeciwpożarowe. Ww. decyzją organ nałożył również obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji obszernie omówił stan faktyczny sprawy, wskazując że postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie, tj. w sprawie budynku gospodarczego bliźniaczego wybudowanego na nieruchomości położonej przy ul. P. i w J. wykazało, że ww. budynek, wybudowany przez R. S. i H. S. w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] grudnia 1976 r. o pozwoleniu na budowę, wybudowano z istotnymi odstępstwami od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy obiekt został przesunięty w kierunku działki o nr ew. [...] obr. [...], jego odległość od granicy ww. działki wynosi 118 cm jednym brzegiem i 100 cm drugim brzegiem. Uległa zmianie również jego powierzchnia zabudowy. W ścianie budynku od strony działki o nr ew. [...] obr. [...], zarówno w segmencie północnym budynku jak i w segmencie południowym znajdują się po trzy okna, w tym jedno w podpiwniczeniu. H. S. i R.S. dołączyli do akt sprawy oświadczenie A.P. z dnia [...] lutego 2003 r., w którym potwierdza on, że przesunięcie budynku nastąpiło za zgodą jego rodziców. Budynek gospodarczy w zabudowie bliźniaczej na ww. nieruchomości był realizowany w okresie od 1977 r. do 1983 r. Następnie organ wskazał na wydane w przedmiotowym postępowaniu decyzje i postanowienia mające na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami i zakończenie postępowania oraz zapadłe, w wyniku rozpoznania skarg na te rozstrzygnięcia, orzeczenia sądów administracyjnych. Organ podniósł, iż w sprawie ww. inwestycji powstałej na podstawie decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...] grudnia 1976 r. prowadzone jest postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W ocenie PINB, analiza akt sprawy wykazała, iż inwestor dostarczył dokumentację żądaną decyzją PINB z [...] stycznia 2010 r., nr [...], o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, a zatem wypełnił obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ przywołał również wnioski i zalecenia zawarte w projekcie zamiennym sporządzonym przez inż. S. G. (nr upr. [...]) i wskazał, że ponieważ czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 3 września 2015 r., 14 stycznia 2016 r. wykazały, iż w rzeczywistości roboty tam wskazane nie zostały wykonane, to w ocenie organu zasadne jest wznowienie robót budowlanych w celu wstawienia luksferów spełniających wymogi przeciwpożarowe. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji złożyli E. P.i P. P.. Decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż przedmiotowy budynek został wybudowany z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. Przywołał treść opisu technicznego załączonego do projektu inwentaryzacyjnego oraz podniósł, iż postanowieniem z [...] lutego 2005 r., nr [...], Starosta O. udzielił R. S. zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych umożliwiające rozbudowę budynku gospodarczego z jego adaptacją na cele mieszkalne na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. P. w J., w odległości 1,5 m od granicy działki nr ew. [...]. W ocenie organu odwoławczego, inwestor wykonał obowiązek przedłożenia uzupełnionego projektu budowlanego zamiennego. Organ podniósł ponadto, iż w wyniku oględzin organu powiatowego z dnia [...] stycznia 2016 r. potwierdzono, że aby doprowadzić stan rzeczywisty do stanu zgodnego z projektem budowlanym zamiennym należy wstawić w miejscu trzech okien, od strony skarżących, luksfery. Organ przywołał również treść ekspertyzy technicznej załączonej do uzupełnionego projektu zamiennego, w której wskazano, iż: "(...) Obecnie budynek gospodarczy, parterowy całkowicie podpiwniczony i przysunięty do wschodniej granicy działki na odległość 1,18 m (zamiast 4,0 m) został zrealizowany w niewątpliwym odstępstwie od ustaleń pozwolenia na budowę z dnia 31.12.1976 r., a nadto budynek został całkowicie podpiwniczony i zmieniono jego parametry jak wymiary długości, szerokości i długości oraz kubaturę obiektu co stanowi o istotnym odstępstwie. Jednak był realizowany w okresie obowiązującego prawa budowlanego z 1974 roku i pełnej akceptacji byłego właściciela sąsiadującej nieruchomości, przy granicy której nie planował żadnej zabudowy. Nowy nabywca działki nr [...] w momencie kupna widział stan zainwestowania działek sąsiadujących z jego nieruchomością oraz powinien znać jej zobowiązania (par. 12 ust. 6 Rozporządzenia z 8 lutego 1995 roku). Obecna zabudowa bliźniacza budynków gospodarczych na sąsiadujących działkach nr [...] i [...] o istotnych odstępstwach nie może w pełni sprostać wykonania wymogów art. 51 obecnie obowiązującego prawa budowlanego. Stan techniczny omawianego budynku nie wykazuje żadnych zmian konstrukcyjnych, jest odpowiednio ocieplony i wyposażony w miejską instalację wodno - kanalizacyjną i posiada lokalne C.O. i wewnętrzną instalację elektryczną i może być nadal bezpiecznie użytkowany. Wnioski i zalecenia: 1. W obecnym stanie technicznym budynek jednotraktowy w pełni podpiwniczony nie może być przesunięty ani też częściowo rozebrany ze względów techniczno - ekonomicznych. 2. W celu częściowego sprostania obecnym wymogom prawa zaproponowano w projekcie zamiennym zastąpienie istniejących okien występujących we wschodniej elewacji luksferami grubości 10 cm spełniającymi wymogi przeciwpożarowe. 3. Brak obowiązku w pozwoleniu na budowę z dnia 31.12.1976 roku zgłoszenia obiektu do użytkowania spowodował u inwestorów opóźnienie w zgłoszeniu powstałego odstępstwa." W ocenie organu II instancji, przedłożony projekt zamienny jest kompletny, zgodny z przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego, zaś projekt zagospodarowania działki nie narusza przepisów techniczno - budowlanych. Ponadto, został on sporządzony przez osobę posiadającą stosowane uprawnienia oraz zgodnie z wymogami Prawa budowlanego. W ocenie organu, przyjęte w projekcie rozwiązania nie naruszają uzasadnionych i chronionych interesów osób trzecich i czynią zadość warunkom określonym w przepisach. Organ wskazał, iż działka nr ew. [...] o powierzchni ok. 661 m2 występuje na terenach już zagospodarowanych zabudową mieszkaniową jednorodzinny a jej przekształcony istniejący budynek gospodarczy jest jej dopuszczalnym uzupełnieniem. Nadto spełnia ustalone zasady kształtowania zabudowy poprzez zachowanie formy architektonicznej, zachowuje 50% powierzchni biologicznie czynnej. Teren działki jest płaski, pozbawiony starodrzewu, na którym występują jedynie drzewa i krzewy ozdobne o znacznym stopniu zadbania. W przyległej ulicy P. (obecnie gruntowej) występuje sieć energetyczna, telekomunikacyjna i gazu zmiennego, a w przygotowaniu jest miejska sieć wodno - kanalizacyjna. Wody deszczowe rozprowadzane są na terenie działki oraz do lokalnych studzienek chłonnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podniósł, iż bezsporne pozostaje, że przedmiotowy budynek gospodarczy bliźniaczy został wybudowany na przełomie lat 80 i 90 z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. Do chwili obecnej obiekt ten jest użytkowany, zamieszkiwany i znajduje się w dobrym stanie technicznym. W ocenie organu, nakazanie jak to podnoszą skarżący "(...) zamurowania cegłami trzech otworów okiennych występujących w elewacji wschodniej przedmiotowego budynku gospodarczego oraz nakazanie częściowej rozbiórki tego budynku gospodarczego, tak aby jego długość wynosiła 5,5 m, a wysokość 3 m (...)" jest nie do pogodzenia z powszechnie obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym zasadami prawa oraz względami społeczno - gospodarczymi. Organ wskazał, iż w trakcie realizacji inwestycji istnieje możliwość dokonania odstępstw od dokumentacji projektowej, o ile pozostają one w zgodności z przepisami, co miało miejsce w omawianej sprawie. Ponadto, przywołał treść § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i podniósł brak nieprawidłowości w nałożeniu na inwestora obowiązku zastąpienia otworów okiennych występujących w elewacji wschodniej budynku luksferami grubości 10 cm spełniającymi wymogi przeciwpożarowe. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. P. i Pi. P., wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako w sposób rażący naruszającej prawo materialne, to jest art. 51 ust. 1 pkt. 3, art. 51 ust. 1a, oraz art. 51 ust. 4 i art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz 2) zobowiązanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania w terminie 14 dni roboczych decyzji nakazującej H. S.: a) przywrócenie funkcji gospodarczej przedmiotowego budynku, b) zlikwidowanie otworów znajdujących się w elewacji wschodniej budynku od strony granicy z działką skarżących nr [...] poprzez ich zamurowanie, c) rozbiórkę przedsionka w obrysie 3,7 m x 2,3 m ze schodami zewnętrznymi na poziomie piwnic i parteru stanowiącego istotne odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. wydaną dla H. S. i R. S. przez Urząd Miejski w J.. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg działań organów nadzoru w niniejszej sprawie od formalnego wszczęcia postępowania w 2002 roku i zarzucili tym organom daleko idącą stronniczość i działanie w interesie H. S.. Przedłożonemu projektowi zamiennemu skarżący zarzucili niekompletność poprzez niewskazanie zakresu odstępstw, bezpodstawne ograniczenie opisu tylko do części dawnej budynku bez opisu części rozbudowanej, nieuwzględnienie zmiany sposobu użytkowania całego budynku oraz niewyjaśnienie dlaczego wstawienie luksferów ma doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem. Skarżący podnieśli ponadto niezgodność projektu zamiennego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazali, iż dla przedmiotowej nieruchomości nie ma planu zagospodarowania przestrzennego, a H. S. nie legitymuje się żadną decyzją o warunkach zabudowy i takiej decyzji w prowadzonym postępowaniu nie może uzyskać, co wynika z zapadłych w sprawie orzeczeń sądów administracyjnych. Wskazali również na przekroczenie przez organ nadzoru jego kompetencji poprzez dokonanie w zaskarżonej decyzji analizy zagospodarowania przestrzennego terenu. Zarzucili również projektowi zamiennemu oczywistą sprzeczność z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto w ocenie skarżących, powołanie się przez organ na art. 7 i 8 kpa jest po prostu żenujące. Wskazali, iż interes społeczny, słuszny interes obywateli, oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie nigdy nie mogą prowadzić do naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r. zatwierdzającą H.S. projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany dokonane w trakcie realizacji budynku gospodarczego w zabudowie bliźniaczej położonego na nieruchomości przy ul. P. w J. oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do zgodności z prawem, zgodnie z projektem budowlanym zamiennym ww. budynku, tj. otwory okienne występujące w elewacji wschodniej budynku należy zastąpić luksferami grubości 10 cm spełniającymi wymogi przeciwpożarowe oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w trybie przepisów naprawczych art. 50 - 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej "Prawem budowlanym". Powyższy tryb naprawczy przewiduje określoną sekwencję wydawania aktów administracyjnych. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja dotyczy ostatniego etapu legalizacji realizowanych robót budowlanych, w którym organ nadzoru budowlanego sprawdza nałożony wcześniej obowiązek i, w zależności od okoliczności faktycznych, wydaje stosowną decyzję w trybie art. 51 ust. 4 lub ust. 5 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego, po sprawdzeniu wcześniej nałożonego obowiązku, wydał na podstawie art. 51 ust 4 Prawa budowlanego decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą jednocześnie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uznając, że pewne roboty budowlane pozostały do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem (zastąpienie otworów okiennych luksferami). Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący podnosząc, iż zatwierdzono projekt budowlany zamienny, który jest niekompletny, a także niezgodny z przepisami techniczno - budowlanymi (§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.) oraz przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Sądu, wbrew podniesionym w skardze zarzutom, kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa. Bezsporne jest, iż zatwierdzony powyższą decyzją projekt budowlany zamienny dotyczy istniejącego budynku gospodarczego zrealizowanego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. P. w J.. Budynek ten został zrealizowany w okresie od 1977 r. do 1983 r. w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] grudnia 1976 r., lecz z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia. Obiekt został przesunięty w kierunku działki o nr ewid. [...], odległość jego od granicy tej działki wynosi 118 cm jednym brzegiem, i 100 cm drugim brzegiem. Uległa zmianie również powierzchnia zabudowy obiektu. Ponadto, w ścianie budynku od strony działki o nr ew. [...], zarówno w segmencie północnym jak i segmencie południowym, znajdują się po trzy okna, w tym jedno w podpiwniczeniu. W ocenie Sądu, prawidłowo uznały organy, iż zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany zamienny opisanego wyżej obiektu spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z analizy tego projektu wynika, iż uwzględnia on zmiany wynikające z robót budowlanych wykonanych już przy budowie przedmiotowego budynku Ponadto, projekt ten został opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia oraz zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót w obrębie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. Za prawidłowe uznać bowiem trzeba, w świetle § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., zobowiązanie inwestora do zastąpienia otworów okiennych w elewacji wschodniej budynku luksferami o grubości 10 cm spełniającymi wymogi przeciwpożarowe. W ocenie Sądu, zawarty w projekcie zamiennym projekt zagospodarowania działki nie narusza również przepisów techniczno - budowlanych, w tym § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej "Rozporządzenie", dotyczącego odległości, w jakiej powinno sytuować się budynki od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Podkreślić trzeba, iż przy wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie można pomijać charakteru prawnego tych norm. W ocenie Sądu, przepisy uregulowane analizowanym aktem prawnym mają za zadanie służyć przede wszystkim bezpieczeństwu obiektów budowlanych i zapobiegać zagrożeniom dla życia, zdrowia a także mienia. Również wymogi dotyczące odległości, w jakiej powinny być usytuowane budynki od granicy z sąsiednią działką budowlaną, o czym stanowi powołany przez skarżących § 12 Rozporządzenia, służyć mają zapewnieniu bezpieczeństwa, na które wskazano powyżej. Do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nie powinno zatem prowadzić samo ustalenie, iż ściana zawierająca otwory okienne usytuowana jest w odległości mniejszej niż wymagana w § 12 ust. 1 Rozporządzenia. W przypadku takiego ustalenia, badaniu organu podlega również to, czy powyższa niezgodność zagraża bezpieczeństwu obiektu budowlanego lub innych dóbr prawem chronionych. Analiza akt sprawy nie potwierdza zaś aby takie zagrożenie w niniejszej sprawie występowało. Przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1977 - 1983 i, pomimo istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę z [...] grudnia 1976 r., to jednak jego realizacja nastąpiła na podstawie obowiązującej wówczas ustawy Prawo budowlane z 21 października 1974 roku. Ponadto, jak wynika z opisu technicznego załączonego do projektu inwentaryzacyjnego, budynek od granicy wschodniej przesunięto z 4,50 m do 1,18 m w wyniku uzyskanej zgody byłego właściciela działki sąsiedniej, a w trakcie sukcesywnej realizacji budowa uzyskała potwierdzenie ważności ww. pozwolenia na budowę z [...] grudnia 1976 r. przez Inspektora ds. Budownictwa z dnia [...] grudnia 1982 r., które tym samym akceptuje powstałe odstępstwa. Akta sprawy potwierdzają, iż do chwili obecnej budynek ten jest użytkowany, zamieszkiwany i znajduje się w dobrym stanie technicznym. Stan techniczny budynku nie wykazuje żadnych zmian konstrukcyjnych, jest on odpowiednio ocieplony i wyposażony w miejską instalację wodno - kanalizacyjną i posiada lokalne C.O. i wewnętrzną instalację elektryczną i może być nadal bezpiecznie użytkowany (ekspertyza techniczna z [...] listopada 2015 r. - str. 7 projektu zamiennego). We wnioskach i zaleceniach zawartych w powyższej ekspertyzie technicznej projektant wskazał ponadto, iż w obecnym stanie technicznym budynek jednotraktowy, w pełni podpiwniczony, nie może być przesunięty ani też częściowo rozebrany ze względów techniczno - ekonomicznych. W ocenie Sądu, kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu wykonawczym do Prawa budowlanego, w pewnych okolicznościach w ogóle nie może mieć charakteru przepisów techniczno - budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby przyjęcie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów Prawa budowlanego stanowiska o naruszeniu przepisów techniczno - budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Powyższy pogląd znajduje również uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 1999 r., sygn. akt P 9/98, gdzie Trybunał podkreślił, że w art. 7 ust. 1 Prawa budowlanego wyraźnie określono, że za przepisy techniczno-budowlane uważa się przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, oraz przepisy określające warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. W ocenie Trybunału, materia dotycząca budowy przy granicy nieruchomości nie należy do przepisów techniczno -budowlanych. W uzasadnieniu wyroku podkreślono również, że delegacja określona w art. 7 Prawa budowlanego zezwala wyłącznie na uregulowanie warunków technicznych, a więc przepisów techniczno-budowlanych, nie zawiera natomiast, tak jak żaden inny przepis Prawa budowlanego, upoważnienia do jakiegokolwiek doprecyzowania, czy też uzupełnienia procedury określonej w art. 9 ustawy. Nie ulega natomiast wątpliwości, że przepis Rozporządzenia wskazujący na sposób usytuowania budynku względem działki sąsiedniej ogranicza konstytucyjne prawo własności. W myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw osób, nie mogą przy tym naruszać istoty wolności i praw. Tymczasem żaden z przepisów Prawa budowlanego nie wskazuje na ograniczenie prawa własności poprzez określenie odległości od granicy nieruchomości, na której nie jest możliwe usytuowanie budynku. W szczególności, takiego ograniczenia nie zawiera ani art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, w którym sformułowano delegację do wydania Rozporządzenia, ani art. 5 tej ustawy określający wymagania dotyczące inwestycji budowlanych. Tym samym uznać trzeba, iż sama niezgodność projektu budowlanego zamiennego z zapisem § 12 ust. 1 Rozporządzenia nie uzasadnia odmowy zatwierdzenia takiego projektu, w sytuacji gdy brak jest naruszenia innych przepisów techniczno - budowlanych. Jak już podkreślono wyżej, § 12 ust. 1 Rozporządzenia wykracza poza delegację ustawową ograniczając przy tym konstytucyjne prawo własności. Powoduje to konieczność odmowy jego zastosowania w sytuacji gdy sposób usytuowania nieruchomości na działce nie wiąże się z konkretnym niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem. W takiej sytuacji sposób usytuowania budynku ogranicza się wyłącznie do prawa sąsiedzkiego i ewentualnych oddziaływań realizowanej nieruchomości na prawa właściciela działki sąsiedniej, co z kolei jako domena prawa cywilnego może podlegać kontroli sądów powszechnych. Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony w skardze zarzut, iż przedłożony projekt budowlany zamienny narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym. Naruszenia tych przepisów skarżący upatrują w wykroczeniu przez organ nadzoru budowlanego poza swoje kompetencje i dokonaniu analizy zagospodarowania przestrzennego terenu w sytuacji gdy dla przedmiotowej nieruchomości brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy. Odnosząc się do powyższego, jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja o warunkach zabudowy nie może być wydana dla inwestycji, która podlega legalizacji w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawa budowlanego. W odróżnieniu bowiem od art. 48 Prawa budowlanego, art. 51 tej ustawy nie przewiduje możliwości nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i to dla inwestycji już zrealizowanej (por. wyrok NSA z 16 września 2010 r., II OSK 1451/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1903/14, którym uchylono postanowienie o zawieszeniu postępowania naprawczego dotyczącego przedmiotowego budynku do czasu ostatecznego zakończenia postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na przedmiotowy budynek. W tej sytuacji, wobec braku przepisu, który pozwalałby wydać decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji, co do której prowadzone jest postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zarzut niezgodności projektu budowlanego zamiennego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym uznać trzeba za niezasadny. Mając powyższe uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło