I GZ 31/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 368/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 października 2017 r. odmówił Stowarzyszeniu [...] w P. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez to Stowarzyszenie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych. Stowarzyszenie [...] w P. (dalej: "Stowarzyszenie" lub "Skarżący") zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Rozwoju i Finansów, w której zobowiązane zostało do zwrotu otrzymanych środków unijnych w kwocie 227.157,89 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podniosło, iż nie ma możliwości jednorazowej spłaty wskazanej należności, a przymusowa egzekucja oznacza na tyle poważnie zachwianie jego sytuacji finansowej, że będzie zmuszone podjąć kroki w celu zakończenia działalności. Skarżący wskazał, że przychód z jego działalności w ciągu ostatnich lat kształtował się następująco: rok 2012 – 2.183.694,42 zł, rok 2013 – 1.627.378,62 zł, rok 2014 – 1.394.121,61 zł, rok 2015 – 839.983,65 zł, zaś rok 2016 – 855.280,00 zł. Przyczyną pogorszenia się sytuacji są ograniczone środki pieniężne, które można pozyskać z funduszy unijnych oraz fakt, że rynek jest bogaty w liczne oferty szkoleń. Skarżący podkreślił, że podejmuje działania mające na celu poprawę jego kondycji finansowej. Prognozując na przyszłość Skarżący zakłada, że w latach 2017-2019 kwota jego zobowiązań z tytułu zwrotu dotacji, debetów (łącznie z kwotą wynikającą z zaskarżonej decyzji) wyniesie ok. 1.703.941,89 zł. Jednocześnie Strona przewiduje przychody na poziomie 3.895.000,00 zł, a wysokość kosztów bieżącej działalności na poziomie ok. 1.923.000,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił uwzględnienia wniosku. Wskazał, że każda decyzja nakładająca na stronę obowiązek pieniężny jest ze swej natury odwracalna. Naturalnym jest również, że decyzja tego rodzaju pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Tym samym argumenty tego rodzaju nie mogą stanowić wystarczających przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto analiza dokumentów finansowych Stowarzyszenia dołączonych do wniosku, jaki i złożonych na potrzeby postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie potwierdza zdaniem Sądu, twierdzeń Skarżącego, o skutku wykonania decyzji w postaci zachwiania sytuacji finansowej Stowarzyszenia do tego stopnia, że zmuszone będzie ono zakończyć prowadzoną działalność. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wskazało, że przedstawiona na lata 2017 - 2019 prognoza opiera się jedynie na założeniach, nie wiadomo natomiast czy będzie miała ona odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zwróciło uwagę, że Sąd przy dokonywaniu oceny sytuacji finansowej Stowarzyszenia skupił się na wygenerowanym przychodzie, o jego sytuacji świadczy zaś dochód, który nie jest wysoki. Zdaniem wnioskującego jednorazowa zapłata tak dużej kwoty - 227.157,89 zł powiększona o odsetki zmusi go do zakończenia działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena, z której wynika, że skarżąca spółka nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi prawdopodobieństwo doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, jest prawidłowa. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona skarżąca winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Ponadto, w przypadku przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie chodzi o wskazanie na jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (v. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I FZ 311/13). Podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia lub zwrotu należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodzić się bowiem należy z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia i nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. II GSK 49/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Decyzją objętą wnioskiem zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu dotacji w kwocie 227.157,89 zł. Jest to świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. Prawidłowo zatem Sąd I instancji zwrócił uwagę na uzyskiwane przez wnioskodawcę przychody w celu oceny zasadności złożonego wniosku. I tak, Stowarzyszenie od kilku lat corocznie uzyskuje znaczne przychody. W roku 2012 – 2.183.694,42 zł, w roku 2013 – 1.627.378,62 zł, w roku 2014 – 1.394.121,61 zł, w roku 2015 – 839.983,65 zł, zaś w roku 2016 – 855.280,00 zł. Pomimo zmniejszenia wysokości przychodów są one w miarę równoważne w stosunku do kosztów działalności generując niewielkie dochody lub straty. W latach 2013, 2014 i 2015 Skarżący uzyskał dochody w wysokości odpowiednio 505,16 zł, 1.341,55 zł i 774,19 zł, a w roku 2016 stratę w wysokości 5.068,81 zł. Sąd I instancji prawidłowo zwrócił uwagę, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prawnej lub innej organizacji nieposiadającej osobowości prawnej nie jest jednak istotna kategoria "dochodu/zysku" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Brak zysku nie oznacza bowiem automatycznie braku środków finansowych, lecz jest skutkiem nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to oznacza jedynie brak dochodu do opodatkowania, tj. brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Co więcej sporządzona przez Skarżącego prognoza w zakresie jego zdolności płatniczych na lata 2017-2019 jest pozytywna. Stowarzyszenie przewiduje przychody na poziomie ok. 3.895.000,00 zł, natomiast koszty w wysokości ok 3.626.941,89 zł (obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji i debetów w łącznej kwocie ok 1.703.941,89 zł oraz koszty bieżącej działalności na poziomie ok. 1.923.000,00 zł). Stowarzyszenie spodziewa się więc uzyskać dochody w kwocie ok. 260.000,00 zł, pomimo konieczności zwrotu dofinansowania wynikającego zarówno z zaskarżonej decyzji jak i z innej, planowanej decyzji określającej takie zobowiązanie. Należy zauważyć bowiem, że przedstawiona prognoza obejmuje koszty z tytułu zwrotu spornego dofinansowania w kwocie 227.157,89 zł (wraz z odsetkami w kwocie 285.000,00 zł) oraz innego przewidywanego zwrotu wobec PARP w kwocie 93.431,00 zł (wraz z odsetkami w kwocie ok. 125.500,00 zł). Wobec takich prognoz niezrozumiałe są twierdzenia Stowarzyszenia, iż będzie zmuszone zakończyć prowadzoną działalność statutową. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznał ocenę wniosku Stowarzyszenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej zwrot otrzymanego dofinansowania dokonaną przez Sąd I instancji. Wskazane przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności, dane oraz wnioski nie wskazują na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności dających możliwość zastosowania ochrony przewidzianej przez przepis art. 61 § 3 ppsa. Z podanych powodów, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.