II GSK 3755/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-25
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Krystyna Anna Stec, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczenie do użytkowania tachografu cyfrowego niespełniającego wymagań technicznych, w tym braku drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS), stanowi rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu uzasadniające cofnięcie zezwolenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że uzasadnienie tego wyroku nie zawierało stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sąd I instancji nie wykazał w sposób przekonujący, że stwierdzone nieprawidłowości nie były wynikiem niewłaściwego postępowania warsztatu, ani nie odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu tachografów cyfrowych spółce z o.o. z powodu dopuszczenia do użytkowania tachografów niespełniających wymagań technicznych, w tym braku drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) oraz potencjalnych manipulacji czujnikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Prezesa Głównego Urzędu Miar, uznając, że organ nie wykazał rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu. Prezes GUM złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Głównego Urzędu Miar od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1785/16 w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2016 r. nr bez numeru w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji oraz sprawdzania tachografów cyfrowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od [A.] Sp. z o.o. w B. na rzecz Prezesa Głównego Urzędu Miar 730 (siedemset trzydzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu skargi [A.] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (dalej: Skarżąca), na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar (dalej: Prezes GUM), z dnia [...] lutego 2016r., wydanej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar, z dnia [...] września 2015r.
Ze stanu sprawy przyjętej przez Sąd I instancji wynikało, że:
W dniu 27 lutego 2014 r. uprawniony technik warsztatu K.R., zatrudniony w warsztacie Skarżącej, przy użyciu karty warsztatowej nr [...], dokonał aktywacji tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki MAN nr rej. [1], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2014 r. Tachograf cyfrowy został wyprodukowany przez firmę Stoneridge Elektronics typ 900208R7.3/24R01, nr seryjny [...] z oprogramowaniem P4HH. Oznaczenie typu zainstalowanego tachografu wskazywało, że nie posiadał on funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (MS).
Zainstalowany w ww. pojeździe czujnik ruchu przekazujący parametry ruchu ze skrzyni biegów do przyrządu rejestrującego (nr fabryczny [...]), został sparowany po raz pierwszy z tachografem 27 lutego 2014 r. Cecha zabezpieczająca czujnik ruchu zawierała oznaczenie PL i numer [...], należący do Skarżącej.
Prezes GUM ustalił również, że w dniu 19 grudnia 2013 r., tenże technik K.R., przy użyciu karty warsztatowej nr [...], dokonał okresowego sprawdzenia tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki MAN nr rej. [2], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2013 r. Tachograf cyfrowy został wyprodukowany przez firmę Stoneridge Elektronics, typ 900208R7.4/04R02, nr seryjny [...] i posiadał oprogramowanie P5HM. Oznaczenie typu zainstalowanego tachografu wskazywało, że posiadał on funkcję drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS), która nie została w tachografie włączona
Zainstalowany w ww. pojeździe czujnik ruchu przekazujący parametry ruchu ze skrzyni biegów do przyrządu rejestrującego miał nr fabryczny [...] i został sparowany po raz pierwszy z tachografem 19 grudnia r. Cecha zabezpieczająca czujnik ruchu zawierała oznaczenie PL i numer [...], należący do Skarżącej.
Powyższe potwierdziły dane pobrane podczas kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu 21 listopada r., pojazdu o nr rej. [1] oraz w dniu 29 grudnia 2014 r. pojazdu o nr rej. [2]
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., Prezes GUM cofnął Skarżącej, zezwolenie na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych, wydane przez Prezesa GUM w dniu [...] września 2006 r., które zostało zmienione decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.
Prezes GUM wskazał, że z informacji serwisowej wynika, iż symbol dokumentu Nr SI 116 289, pobranej ze strony internetowej producenta czujnika ruchu firmy Continental Automotive GmbH, tachograf Stoneridge Elektronics 5000 w wersji R.7.4 sparowany z czujnikiem ruchu KITAS 2+ jest zgodny z wymaganiami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009. Natomiast tachograf SE5000 w wersji R.7.3 z przetwornikiem KITAS 2+ nie jest zgodny z ww. rozporządzeniem.
Podkreślił, że aktywacja tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [1] została wykonana po dniu 1 października 2012 r., gdy obowiązywały wymagania rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009 nakładające na warsztaty w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania tachografów cyfrowych, w tym ich kalibracji, obowiązek posiadania oprócz sygnału prędkość pochodzącego z czujnika ruchu drugiego niezależnego sygnał ruchu (IMS), który jest automatycznie porównywany z danymi pochodzącymi z czujnika ruchu, a także obowiązek posiadania czujników ruchu chronionych przed polem magnetycznym lub odpornym na niereagującym na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu.
Typ tachografu cyfrowego zainstalowanego w w/w pojeździe wskazuje, na podstawie instrukcji serwisowej, symbol dokumentu Nr SI 116 289, że nie spełnia on wymagań nowego rozporządzenia i nie posiada dostępnej funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS). Natomiast nr seryjny zainstalowanego w ww. pojeździe czujnika ruchu wskazuje, że jest on zgodny z wymaganiami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009.
Wskazał również, że dopuszczenie do obrotu tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [2] zostało dokonane również po dniu 1 października 2012 r., a więc w czasie, gdy obowiązywały w/w wymagania rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009.
Typ tachografu cyfrowego zainstalowanego w ww. pojeździe wskazuje, na podstawie instrukcji serwisowej symbol dokumentu Nr SI 116 289, że spełnia on wymagania nowego rozporządzenia i posiada dostępną funkcję niezależnego sygnału ruchu (IMS). Numer seryjny zainstalowanego, w ww. pojeździe czujnika ruchu wskazuje również, że jest on zgodny z wymaganiami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009. Technik warsztatu nie uruchomił natomiast drugiego niezależnego sygnału ruchu (MS), co wynika z dołączonej do akt dokumentacji filmowej. Dowodzi tego brak komunikatu o włączeniu tej funkcji wśród danych domyślnie wyświetlanych przez tachograf w trybie kalibracyjnym.
Ponadto, Prezes GUM stwierdził, że w obu pojazdach czujniki ruchu nosiły znamiona manipulacji, w postaci zmian w układzie elektronicznym płytki obwodu elektronicznego, znajdującego się wewnątrz impulsatora, w postaci przelutowania istniejących układów scalonych, co umożliwiło stosowanie magnesów w celu zakłócenia pracy tachografów.
Wobec powyższego przyjął, że ww. urządzenia rejestrujące nie spełniały wymagań odnośnie konstrukcji i funkcjonalności urządzenia rejestrującego, określonych w rozdziale III załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 370 z 31 grudnia 1985, str. 8), co do zakresu pomiaru prędkości i odległości (określone w punkcie 2 tego rozdziału) oraz w zakresie monitorowania wykonywanych czynności przez kierowcę (określone w punkcie 4 tego rozdziału).
Uznał więc, że w warsztacie tachografów cyfrowych Skarżącej, dopuszczone zostały do użytkowania tachografy niespełniające przepisów załącznika 1b do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, a tym samym zastosowanie znalazł art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r o systemie tachografów cyfrowych ( Dz.U. 2017 poz. 891, dalej: ustawa o systemie tachografów cyfrowych), zgodnie z którym Prezes GUM wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie warsztatu, jeżeli podmiot prowadzący warsztat rażąco naruszył warunki prowadzenia warsztatu. Jedną z przyczyn rażącego naruszenia warunków jego prowadzenia jest natomiast dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego. W warsztacie Skarżącej dopuszczono bowiem do użytkowania wadliwie działające tachografy cyfrowe pomimo tego, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie wymagań niezbędnych do prowadzenia warsztatu w zakresie napraw, instalacji lub sprawdzania tachografów cyfrowych oraz zakresu i sposobu dokumentowania czynności przy wykonywaniu tych usług (Dz. U. Nr 73, poz. 511), podczas sprawdzenia tachografu cyfrowego nowego lub po naprawie, jak też sprawdzania okresowego, przedsiębiorca zobowiązany był do sprawdzenia zgodności tachografu cyfrowego z homologowanym typem i wymaganiami. W związku z tym, doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2 o systemie tachografów cyfrowych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezes GUM decyzją z dnia [...] lutego 2016r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.), w związku z art. 13 ust. 1 pkt 4 oraz w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezesa GUM z dnia [...] września 2015 r.
Zdaniem Prezesa GUM, w warsztacie Skarżącej doszło do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, poprzez dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego, co potwierdza materiał zgromadzony w toku postępowania w I instancji, jak też Skarżąca.
Dotyczy to do aktywacji tachografu cyfrowego zainstalowanego w samochodzie marki MAN nr rej. [1], zarejestrowanym po raz pierwszy w 2014 r. Oznaczenie typu zainstalowanego tachografu wskazywało bowiem, że nie posiadał on funkcji drugiego sygnału (IMS), co przyznała Skarżąca.
Odnosząc się do treści zeznań świadka K.R., przesłuchanego dniu 9 grudnia 2015 r. przed Naczelnikiem Obwodowego Urzędu Miar w B. organ stwierdził, że nie wnoszą one żadnych nowych istotnych faktów, mających wpływ na wynik sprawy. Potwierdzają natomiast fakt, że tachograf cyfrowy zainstalowany w pojeździe o nr rej. [1] nie posiadał funkcji drugiego sygnału ruchu (IMS, Wskazał, iż na wykonanych przez tego świadka, a znajdujących w aktach sprawy wydrukach danych technicznych, numer wersji tachografu 900208R7.3/24R02 zawarta jest informacja, że ten tachograf nie posiada tej funkcji.
Ponadto, organ stwierdził, że w przypadku tego typu tachografu, do przeprowadzenia oceny, czy ma włączoną funkcję drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) nie jest potrzebny żaden "specjalistyczny tester", gdyż o powyższym świadczy komunikat o włączeniu tej funkcji dostępny wśród danych domyślnie wyświetlanych przez tachograf w trybie kalibracyjnym.
Podkreślił przy tym, że nawet gdyby przyjąć, że w przypadku obu pojazdów, czujniki ruchu zostały zmanipulowane po dokonaniu czynności przez Skarżącą, czy też drugi niezależny sygnał ruchu (IMS) w pojeździe o nr rej. [2] zostałby wyłączony przy użyciu karty warsztatowej nienależącej do techników warsztatu, to nie zmienia tego, że dopuszczając do użytkowania tachograf cyfrowy w pojeździe o nr rej. [1], bez drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS) rażąco naruszono warunki prowadzenia warsztatu.
Nadto, jak wskazał, z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach nie wynika, aby w trakcie dokonywania oględzin samochodów stwierdzono uszkodzenia cech zabezpieczających przed ich zdjęciem z czujników ruchu. Z tego tez względu nie można uznać za niebudzące wątpliwości twierdzeń co do tego, że do manipulacji w czujnikach ruchu mogło dojść po wykonaniu czynności w serwisie i że plomba mogła zostać zdjęta i ponownie założona, albo mogła zostać w inny sposób zmanipulowana.
Po rozpatrzeniu skargi, Sąd I instancji wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2017r. uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzająca ją decyzję Prezesa GUM z dnia [...] września 2015r., uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uznał, iż sens językowy przepisu art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, jest jasny i nie wymaga zabiegów interpretacyjnych, co do obowiązku organu cofnięcia zezwolenia w przypadku stwierdzenia określonego przepisem zdarzenia stanowiącego rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu.
Podkreślił jednak, że sprawowana przez sądy administracyjne kontrola wydawanych przez organy administracji publicznej decyzji nie może poprzestawać na stwierdzeniu, że jeżeli jest spełniona jest hipoteza normy prawnej, to skutek, bez wdania się w szerszą ocenę legalności badanego rozstrzygnięcia na tle wszystkich
stwierdzonych okoliczności danej sprawy jest nieunikniony. Jasny bowiem gramatycznie kontekst normy prawnej, jak to ma miejsce w przypadku art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych, w związku z ust. 2 pkt 2 tej ustawy, może okazać się niewystarczający, w konkretnych warunkach stwierdzonego stanu faktycznego, wobec niezgodności z celem określonym przez ustawę, przyjętymi przez nią aktami wykonawczymi oraz normami prawa europejskiego, do których dana ustawa się odwołuje
Prawidłowo przeprowadzona wykładnia jest bowiem szczególnie istotna tam, gdzie wykładana norma określa sankcję administracyjną, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, co do przepisów stanowiących podstawę prawną cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu, ze względu na rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu.
Stwierdził, iż ustawa o systemie tachografów cyfrowych wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi oraz przepisami wspólnotowymi m.in. rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85 i rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1360/2002, wpisuje się w szeroko rozumiany system przepisów związanych z transportem drogowym, służących jego prawidłowemu i bezpiecznemu wykonywaniu oraz umożliwieniu kontroli przestrzegania tych unormowań.
Jak wskazano w preambule rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, stosowanie urządzeń rejestrujących mogących wskazywać okresy aktywności określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, mają na celu zapewnienie skutecznej kontroli stosowania tego prawodawstwa (tiret drugie). Za konieczne uznano ponadto przyjęcie przepisów dotyczących konstrukcji i instalacji urządzeń rejestrujących, a także określenie jednolitych wymagań dotyczących okresowych kontroli i badań, którym urządzenia mają podlegać po zainstalowaniu dla zapewnienia prawidłowego i niezawodnego ich działania (tiret czternaste).
Wobec tego nie budzi wątpliwości, zdaniem Sądu I instancji wniosek, że cała regulacja dotycząca tachografów cyfrowych i działalności podmiotów, zapewniających obsługę tych urządzeń, służy ogólnemu celowi bezpieczeństwa w transporcie drogowym i skutecznego wykonywania kontroli działalności z transportem związanej, który to cel należy mieć na uwadze przy dokonywaniu odkodowania treści poszczególnych przepisów aktów prawnych, o których mowa w sprawie.
Sąd I instancji wobec powyższego stwierdził, że opisany stan faktyczny, nie może usprawiedliwiać zastosowania sankcji z art. 13 ust. 1 pkt 4 u.s.t.c., bo sprzeciwia się temu funkcjonalna wykładnia tej normy oraz prokonstytucyjna wykładnia art. 13 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy.
Organ nie wykazał bowiem w toku prowadzonego postępowania w sposób nie budzący wątpliwości, że wykazane w toku kontroli nieprawidłowości dotyczące dwóch tachografów były wynikiem niewłaściwego postępowania ze strony spółki.
Jako jedyne uchybienie mające uzasadniać cofnięcie skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie warsztatu wskazał na dopuszczenie do użytkowania tachografu cyfrowego w pojeździe o nr rej. [1], bez drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS). Jednak uwzględniając wyjaśnienia Skarżącej, składane w toku postępowania dotyczącego braku możliwości stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu tachografu oraz wyjaśnienia spółki [B.] przedstawiciela Stoneridge Electronics co do zasad działania spornych tachografów, uznał że organ nie wykazał, że stwierdzone uchybienie nosiło znamiona rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu.
Podkreślił, ze przepis art. 13 ust. 1 ustawy o systemie tachografów cyfrowych obliczony jest na eliminowanie działań rażąco sprzeciwiających się celowi całej regulacji jakim jest, stworzenie warunków bezpiecznego, zgodnego z przepisami wykonywania transportu drogowego. Służy temu celowi faktyczna możliwość kontroli podmiotów wykonujących tak działalność transportową, jak też, niezbędną dla jej wykonywania, działalność polegającą na instalacji, naprawie i sprawdzaniu urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Przeciwdziałaniu takim zjawiskom niewątpliwie służy regulacja zawarta w art. 13 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych, jednak stosowana bez względu na towarzyszące indywidualnej sprawie okoliczności, może nie tylko naruszać cel, dla którego została przyjęta, ale może zagrozić wywodzonym z art. 2 Konstytucji RP zasadzie sprawiedliwości społecznej i zasadzie proporcjonalności (ta druga znajduje swój pełny wyraz w art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej).
Podkreślił, że surowość określonej art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy sankcji wyraża się tym, że nie tylko pozbawia możliwości wykonywania dotychczas prowadzonej działalności, lecz skutecznie uniemożliwia, przez okres następnych 4 lat od dnia kiedy decyzja o
cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna (art. 8 pkt 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych), ponowne uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych. Przepis ten nie przewiduje również możliwości "naprawienia" wytkniętego przez udzielający zezwolenia organ błędu prowadzenia warsztatu.
Natomiast Skarżąca podkreśliła, że działa na rynku od wielu lat i wykonuje 70- 80 kalibracji miesięcznie, sprawdzeń tachografów cyfrowych i obsługuje setki firm posiadających pojazdy wyposażone w tachografy cyfrowe. W żadnym wypadku spółka nie podjęłaby się takiej manipulacji stawiając na szali swoją renomę, a zwłaszcza możliwość dalszego prowadzenia działalności. Skarżąca od lat współpracuje z podlaskim oddziałem ITD pomagając służbom kontrolującym w wykrywaniu manipulacji w zatrzymanych pojazdach, ale nie podejmuje się żadnych manipulacji i działania niezgodnego z prawem.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Prezes GUM zasakrżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, poprzez:
A. błędną wykładnię art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy systemie tachografów cyfrowych i przyjęcie, że dopuszczenie do użytkowania wadliwych tachografów cyfrowych nie stanowi rażącego naruszenia warunków prowadzania warsztatu, o którym mowa w tym przepisie;
B. błędną wykładnię art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych i przyjęcie, że dopuszczenie się rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, o którym mowa w tym przepisie, nie uzasadnia wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie tego warsztatu.
na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest
A. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
- brak jednoznacznego wskazania jaki stan faktyczny Sąd przyjął za ustalony,
- błędną ocenę stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że organ w toku postępowania nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że wykazane w toku kontroli nieprawidłowości dotyczące dwóch tachografów były wynikiem niewłaściwego postępowania prowadzącego warsztat.
Wobec podniesionych zarzutów na podstawie art. 176 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, oraz o zasądzenie na rzecz Prezesa GUM, na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna była uzasadniona.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu określonego w pkt II A tiret pierwszy, to jest do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego istota, jak wynika ze sposobu, w jaki zarzut ten został sformułowany oraz uzasadniony, wiąże się z kwestią prawidłowości wskazania przez Sąd I instancji faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że zarzut ten okazał się uzasadniony, a tym samym i skuteczny.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4, należy rozumieć nie tylko jako zwięzłe (krótkie, lakoniczne) przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Koniecznym jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość i było ono jedynie syntezą stanowiska sądu (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., I OSK 62/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie Sądu I instancji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej, nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy, a wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione i możliwe jest przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia (tak: wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10).
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić więc, samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, jak również, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie realizuje powyższej funkcji, co pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku, bowiem w świetle art. 141 § 4 p.p.s.a., nie spełnia ono wymogów tam określonych.
Sąd I instancji, podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji, uczynił art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a więc naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku przytoczył natomiast szeroko, wywody zawarte w wyroku NSA z dnia 31 marca 2017r. ( II GSK 302/17) wskazując, iż opisany stan faktyczny nie może usprawiedliwiać zastosowania sankcji z art. 13 ust.1 pkt. 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych, bowiem sprzeciwia się temu funkcjonalna wykładnia tej normy, oraz prokonstytucyjna wykładnia art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych. Nie dokonał jednak wskazanej wykładni, nie przytaczając przy tym argumentacji na poparcie braku podstaw do zastosowania sankcji określonej w w/w przepisie, w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Sąd I instancji wskazał również, iż organy nie wykazały w toku prowadzonego postępowania, że wykazane w toku kontroli nieprawidłowości, dotyczące dwóch tachografów, były wynikiem niewłaściwego postępowania Skarżącej, a więc oparł swój wyrok również na naruszeniu przepisów postępowania, czego w podstawie prawnej wyroku nie wskazał.
Na poparcie takiego wywodu argumentował, iż organ nie wykluczył, że w przypadku w/w pojazdów, czujniki ruchu zostały zmanipulowane, po dokonaniu czynności przez Skarżącą, a w przypadku pojazdu nr rej. [2], niezależny sygnał ruchu (IMS) został w pojeździe wyłączony przy użyciu karty warsztatowej nienależącej do techników Skarżącej.
Przedmiotem dociekań organów, jak zasadnie wskazał Prezes GUM, nie były jednakże okoliczności związane z wyłączeniem sygnału ruchu ( IMS), ale to, że po dokonanej kalibracji w dniu 27 lutego 2014r., w pojeździe nr rej. [2], w/w funkcja rejestracji niezależnego sygnału ruchu nie została włączona.
Okoliczności powyższe, można natomiast było stwierdzić na podstawie analizy zapisów danych, domyślnie wyświetlanych przez tachograf na jego wyświetlaczu, w toku sprawdzania tachografu. Do tej kwestii Sąd I instancji się w ogóle, w uzasadnieniu się nie odniósł, przyjmując niezgodnie ze stanem faktycznym, iż przedmiotem sporu, istotnym ze względu na stwierdzenie rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, jest to, czy sygnał ruchu został w pojeździe wyłączony przy użyciu karty warsztatowej.
Sąd I instancji, w stosunku do uchybienia polegającego na dopuszczeniu do użytkowania tachografu cyfrowego w pojeździe nr rej. [1], w uzasadnieniu
wyroku wskazał, że organ nie wykazał, że stwierdzone uchybienie nosiło znamiona rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, powołując się w tej mierze jedynie na wyjaśnienia Skarżącej i spółki [B.], przedstawiciela Stoneridge Electronics.
Nie wskazał, jednakże, na treść tych wyjaśnień i nie zawarł argumentacji która wskazywałaby, iż treść tych wyjaśnień przemawia za uznaniem, że naruszenie nie było rażące.
Nie odniósł się również do ustaleń poczynionych w toku postępowania przed organem. W toku postępowania ustalono bowiem, iż to, że ten typ tachografu nie spełniał wymagań rozporządzenia Komisji (UE) 1266/2009, a więc nie posiadał funkcji drugiego niezależnego sygnału ruchu (IMS), można było ustalić na podstawie informacji serwisowej pobranej ze stron producenta czujnika ruchu oraz wydruku danych technicznych z tegoż tachografu.
Tak więc, uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, co pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku.
Za nie zasadny natomiast należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, określony w punkcie II.A. tiret dwa, polegający zdaniem Skarżącej na błędnej ocenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że organ w toku postępowania nie wykazał, aby nieprawidłowości wykazane w toku kontroli były wynikiem niewłaściwego postępowania Skarżącej.
Zaznaczyć należy, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera formalnie określonych elementów, które są określone w ustawie. Tak więc, naruszenie powyższego przepisu może nastąpić, poprzez brak części składowych uzasadnienia, a nie przez sformułowanie tez i ocen, z którymi strona się nie zgadza. Tego rodzaju wady wyroku i uzasadnienia Skarżąca winna podważać poprzez sformułowanie zarzutów dotyczących uchybienia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, którym uchybił Sąd I instancji, a nie poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nie zasadne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego określone w punkcie I.A i B. polegające na błędnej wykładni art. 13 ust. 2 pkt 2 i art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych.
Sąd I instancji bowiem nie dokonał wykładni powyższych przepisów, w uzasadnieniu wyroku ograniczając się do stwierdzenia, iż opisany stan faktyczny nie może usprawiedliwiać zastosowania sankcji określonej w art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie tachografów cyfrowych, bo sprzeciwia się temu wykładnia funkcjonalna tego przepisu i wykładnia prokonstytucyjna art. 13 ust. pkt 2 w/w ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, o kosztach orzekając stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od Skarżącej na rzecz Prezesa GUM zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 730,0 zł.
-----------------------
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
8
8
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
12
12
IIGSK 3755/17
9
II GSK 3755/17
II GSK 3755/17
14
13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło