I FZ 105/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 910/17 odrzucające skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowienie sądu I instancji Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 910/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. 2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu I instancji WSA przedstawił stan sprawy, wskazując, że spółka wniosła skargę na ww. decyzję i uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł. Po wskazaniu przez skarżącą wartości przedmiotu zaskarżenia, skarżąca została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 99.900 zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. WSA w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 7 kwietnia 2017 r. w sprawie uzupełnienia wpisu sądowego – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma pod rygorem odrzucenia skargi. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka listowa polecona zawierająca wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 6 października 2017 r. (a zatem termin do uiszczenia wpisu upływał 13 października 2017 r.). W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Gdyby zaś sąd nie przychylił się do jej wniosku, ogranicza wartość przedmiotu zaskarżenia do 5.000 zł. W dokumentach księgowych WSA w Warszawie dotyczących opłat sądowych na 23 listopada 2017 r. nie stwierdzono wpływu kwoty 99.900 z tytułu wpisu sądowego do sprawy o sygn. akt III SA/Wa 910/17, do którego uiszczenia skarżąca została wezwana. Z uwagi na art. 220 § 3 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.),dalej: P.p.s.a., WSA skargę odrzucił. Na marginesie WSA wyjaśnił, że próba ograniczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w piśmie z dnia 13 października 2017 r. jest nieskuteczna. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynika ze skarżonej decyzji, a nie z woli skarżącej i wpis w niniejszej sprawie wynosi 100.000 zł. 3. Zażalenie W zażaleniu pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca miała prawo zmodyfikować w trakcie postępowania przed sądem I instancji podaną wartość przedmiotu zaskarżenia, biorąc pod uwagę m.in. to, że to osoba wszczynająca spór z organem administracji publicznej najlepiej orientuje się w przedmiocie tego sporu i potrafi określić właściwe granice poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. 4.2. Zgodnie z przepisem art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest natomiast wpis stały. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że właściwie to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić (zob. S. Babiarz, P. Zaborniak, Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy z 2005, nr 5, s 161-162). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się również, że wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi przy tym wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I FZ 239/08, LEX nr 493823). NSA w powołanej w zażaleniu spółki uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. 4.3. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że spółka decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. zaskarżyła w całości (k. 3 akt sądowych), zaś wezwana przez sąd do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, pismem z dnia 27 marca 2017 r. (k. 34) podała wartość 29.876.441 zł. Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. (k. 37-38) Przewodniczący Wydziału III wezwał stronę do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi, jednocześnie wskazując, że wysokość wpisu została ustalona na 100.000 zł stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) przy przyjęciu wartości przedmiotu zaskarżenia 29.876.441 zł. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi spółki (k. 40), przy czym zarządzenie nie zostało zaskarżone, natomiast strona wnioskowała o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. WSA odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy (data wpływu do WSA – 19 października 2017 r., k. 94) spółka złożyła już po wystosowaniu wezwania z dnia 21 września 2017 r. w wykonaniu prawomocnego zarządzenia z dnia 7 kwietnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W wezwaniu tym wskazano na rygor odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu we wskazanym terminie. W piśmie z dnia 13 października 2017 r. (data wpływu 19 października 2017 r.) strona wskazała, że gdyby sąd uznał, że zwolnienie od kosztów w całości nie jest możliwe, to spółka ogranicza wartość przedmiotu zaskarżenia do kwoty 5.000 zł. W opinii NSA odrzucenie skargi postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. było zasadne, skoro, pomimo doręczonego w dniu 6 października 2017 r. (k. 93) wezwania do uiszczenia wpisu, spółka z obowiązku tego się nie wywiązała. Słusznie podkreślił WSA w Warszawie, że w zarządzeniu tym zawarto pouczenie o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie. Ponadto, wbrew twierdzeniom wnoszącego zażalenie, na obecnym etapie postępowania nie mogła być już kwestionowana i dowolnie zmieniana przyjęta przez sąd wartość przedmiotu zaskarżenia. 4.4. Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.