I SA/Gl 532/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-08-08
Skład orzekający: Ewa Madej, Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) adresu elektronicznego w pełnomocnictwie szczególnym stanowi brak formalny, który uzasadnia pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Brak wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu elektronicznego w pełnomocnictwie szczególnym nie stanowi braku formalnego, który uzasadnia pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji organ podatkowy powinien zastosować art. 144 § 3 Ordynacji podatkowej, traktując brak adresu elektronicznego jako problem techniczny uniemożliwiający doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co pozwala na doręczenie w sposób tradycyjny.Stan faktyczny
Strona wniosła odwołanie od nakazu płatniczego ustalającego łączną wysokość zobowiązania pieniężnego. Pełnomocnik strony, adwokat, złożył pełnomocnictwo szczególne, w którym nie wskazał adresu elektronicznego, podając jedynie, że takiego adresu nie posiada. Organ podatkowy wezwał do uzupełnienia tego braku, a następnie pozostawił odwołanie bez rozpoznania z powodu niewykonania wezwania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej Kolegium lub SKO) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm. dalej O.p.) - po rozpoznaniu zażalenia Z. C. (dalej strona lub podatnik) reprezentowanego przez pełnomocnika w osobie adwokata na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie pozostawienia odwołania od nakazu płatniczego Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 16 sierpnia 2016 r. ustalającego wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 bez rozpatrzenia - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż podaniem z dnia 1 września 2016 r. adwokat C. B. wniósł w imieniu podatnika odwołanie od ww. nakazu płatniczego Prezydenta Miasta R. ustalającego wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 na kwotę [...] zł.
Następnie organ odwołał się do art. 169 § 1 O.p., zgodnie z którym jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. [...] reprezentujący stronę adwokat został wezwany do złożenia pełnomocnictwa według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 O.p., w tym do podania elektronicznego adresu do doręczeń, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Postanowienie o uzupełnieniu braków formalnych zostało również skierowane do wiadomości samego podatnika z pouczeniem, że usunięcie braku formalnego podania może również nastąpić poprzez jego osobiste podpisanie w siedzibie Kolegium, ewentualnie przesłanie nowego podpisanego przez niego egzemplarza. W takiej sytuacji odwołanie od nakazu płatniczego byłoby rozpatrywane z pominięciem ustanowionego przez stronę pełnomocnika.
Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. pełnomocnik złożył pełnomocnictwo szczególne na druku wskazanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw. Złożone pełnomocnictwo ponownie zawierało braki formalne, gdyż w rubryce 44 druku, nie został wskazany adres elektroniczny do doręczeń profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego Kolegium ww. postanowieniem z dnia [...] r. pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. Postanowienie zostało doręczone w dniu 8 grudnia 2016 r. zarówno pełnomocnikowi podatnika, jak i podatnikowi.
Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. (nadanym w dniu 12 grudnia 2016 r.) podatnik złożył zażalenie na wydane postanowienie, jednocześnie zwracając się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i składając podpisane przez siebie odwołanie. Natomiast pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. (nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 15 grudnia 2016 r.) na postanowienie to wniósł zażalenie pełnomocnik podatnika. W zażaleniu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:
1) naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 138c § 1 oraz art. 138j § 1 w związku z art. 121 § 1, art. 122 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że przepis ten zawiera obowiązek ustanowienia i posiadania adresu elektronicznego, podczas gdy zobowiązuje tylko do jego podania, gdy pełnomocnik już taki adres posiada;
2) naruszenie tych samych przepisów postępowania podatkowego poprzez uznanie, iż prawidłowo wypełniony formularz pełnomocnictwa szczególnego podający zgodnie z prawdą informację, że pełnomocnik nie posiada adresu elektronicznego, nie odpowiada warunkom formalnym przewidzianym przez prawo;
3) naruszenie przepisu postępowania podatkowego, tj. art. 144 § 3 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sytuacji wystąpienia problemów technicznych, za jakie należy uznać brak adresu elektronicznego pełnomocnika, pisma winny być doręczane zgodnie z art. 144 § 1 O.p..
4) naruszenie przepisu postępowania podatkowego, tj. art. 144 § 5 w zw. z art. 144 § 2 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że doręczenia profesjonalnemu pełnomocnikowi może nastąpić wyłącznie poprzez zastosowanie środków komunikacji elektronicznej, podczas gdy z treści art. 144 § 5 jednoznacznie wynika, iż doręczenie profesjonalnemu pełnomocnikowi może nastąpić również w siedzibie organu podatkowego;
5) naruszenie przepisu postępowania podatkowego, tj. art. 169 § 1 O.p. mające wpływ na wynik sprawy:
- poprzez błędne przyjęcie, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych wskazanych w wezwaniu,
- poprzez błędne przyjęcie, iż jakikolwiek brak formalny odwołania uprawnia organ do pozostawienia go bez rozpoznania, podczas gdy skutek w postaci pozostawienia bez rozpoznania nie dotyczy pisma spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczna ocenę,
- poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku stwierdzenia braku formalnego pełnomocnictwa w postaci braku podania adresu elektronicznego pełnomocnika należy pozostawić odwołanie bez rozpoznania, podczas gdy w przypadku stwierdzenia braku formalnego pełnomocnictwa należy wezwać do uzupełnienia tego braku.
Dodatkowo - na wypadek uznania zażalenia za bezzasadne - pełnomocnik na podstawie art. 162 § 1 i § 2 O.p. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez złożenie pełnomocnictwa sporządzonego według wzoru określonego w art. 138 1 pkt 2 O.p., względnie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od nakazu płatniczego ustalającego wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016.
Rozpatrując sprawę merytorycznie Kolegium powołało się na wstępie na art. 1 pkt 98 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (t. i. Dz. U. z 2015 r. poz. 1649 ze zm.), który wprowadził zmiany w zasadach reprezentowania podatników przez pełnomocników. Zgodnie z art. 138c § 1 O.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny.
Z kolei, z treści art. 144 O.p. wynika, że organ podatkowy doręcza pisma:
1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub
2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
Jeżeli jednak przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Dopiero w sytuacji, gdy wystąpią problemy techniczne uniemożliwiające organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1 powołanego wyżej przepisu. Jednocześnie jednoznaczne brzmienie art. 144 § 5 tej ustawy wskazuje, że doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.
Zdaniem SKO treść art. 138c § 1 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, elementem koniecznym pełnomocnictwa jest zawarcie w jego treści adresu elektronicznego pełnomocnika. Powyższe wynika również z pouczenia zawartego na druku PPS-1, stanowiącym wzór pełnomocnictwa szczególnego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw.
Ponadto SKO powołało się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 874/16, w myśl którego: " (...) wskazanie adresu elektronicznego stanowi obowiązek pełnomocnika a nie uprawnienie. Nadto, zgodnie ze wskazanymi przepisami, pełnomocnik zawodowy nieposiadający adresu elektronicznego jest zobligowany do jego utworzenia, celem umożliwienia organowi podatkowemu doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Przez pojęcie "adres elektroniczny" należy rozumieć adres elektroniczny w systemie teleinformatycznym, służącym do obsługi doręczeń, za pomocą którego organ podatkowy może doręczyć dokumenty elektroniczne i otrzymać wymagane przepisami elektroniczne urzędowe potwierdzenie doręczenia. Organ podatkowy zobowiązany jest zaś do stosowania dedykowanego do tego celu systemu teleinformatycznego, spełniającego określone przepisami prawa wymogi techniczne i funkcjonalne." Jeżeli zatem przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą.
W ocenie SKO konsekwencją niewskazania adresu elektronicznego przez profesjonalnego pełnomocnika, przez które należy również rozumieć wpisanie w rubryce 44 formularza - "brak adresu elektronicznego" jest równoznaczne nie tylko ze stwierdzeniem, że pełnomocnictwo jest nieprawidłowe, albowiem nie spełnia wymogów określonych w art. 138c § 1 O.p., ale także uznaniem, że brak jest możliwości skutecznego doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Podobne stanowisko zajął WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 636/16, w którym za jedyną drogę skutecznego doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym uznał ich doręczanie na adres elektroniczny albo doręczenie w siedzibie organu podatkowego.
Jak podkreśliło Kolegium, zarówno pełnomocnik podatnika, jak i podatnik zostali powiadomieni o brakach podania oraz zobowiązani do ich usunięcia poprzez złożenie pełnomocnictwa sporządzonego według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j pkt 2 O.p. Przy czym konieczność wskazania adresu elektronicznego w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego została w postanowieniu z dnia [...] r. dodatkowo wytłuszczona, co powinno zwrócić uwagę profesjonalnego pełnomocnika.
SKO zwróciło nadto uwagę, że w postanowieniu zawierającym wezwanie do uzupełniania braków formalnych odwołania wskazało na dwa sposoby usunięcia braku formalnego. Natomiast od podatnika i jego pełnomocnika zależało, z której możliwości skorzystają. Po pierwsze można było wskazać elektroniczny adres do doręczeń w systemie e-PUAP, tak jak to aktualnie uczynił pełnomocnik podatnika, przesyłając wraz z zażaleniem ponownie wypełniony druk pełnomocnictwa szczególnego wraz z adresem elektronicznym do doręczeń, bądź też strona mogła podpisać odwołanie osobiście. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach jego niewykonania.
Odnosząc się do okoliczności naruszenia art. 144 § 3 oraz art. 144 § 5 w zw. z art. 144 § 2 O.p. Organ odwoławczy stwierdził, że powoływanie się na problemy techniczne związane z komunikacją elektroniczną, jak również doręczanie pism w siedzibie organu podatkowego, możliwe jest dopiero po skutecznym uzupełnieniu braku formalnego podania w postaci wskazania elektronicznego adresu, co wynika z redakcji całego przepisu art. 144 O.p. Ponadto, możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania uzależniona jest od uprzedniego uznania, że nie zawiera ono braków formalnych, w tym czy umożliwiono organowi prawidłowe doręczenie decyzji. Pełnomocnik podatnika przesłał w wyznaczonym terminie druk pełnomocnictwa (okoliczność ta nie jest kwestionowana), będący odpowiedzią na częściowe usunięcie braków podania. Przekazany druk pełnomocnictwa szczególnego nie zawierał wszystkich wymaganych danych (brak adresu elektronicznego). Z kolei sam podatnik nie przesłał w wyznaczonym terminie podpisanego odwołania. W związku z powyższym odwołanie należało pozostawić bez rozpatrzenia.
Końcowo SKO wskazało, że wnioski pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz do uzupełniania braków formalnych odwołania zostaną rozpatrzone odrębnie.
W skardze na tak wydane postanowienie pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a mianowicie:
1) art. 144 § 5 oraz art. 144§ 1 pkt 1 i § 3 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez doręczanie pism w postępowaniu, w tym w szczególności postanowienia z dnia [...] r. i z dnia [...] r., a przede wszystkim postanowienie z dnia [...] r. za pośrednictwem operatora pocztowego, podczas gdy doręczanie korespondencji profesjonalnemu pełnomocnikowi będącemu adwokatem, wobec braku wystąpienia problemów technicznych, zgodnie z treścią art. 144 § 5 O.p. jeśli nie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej może nastąpić wyłącznie w siedzibie organu podatkowego, zaś z akt sprawy wynika, że organ orzekający w sprawie przyjmuje, iż skuteczne doręczenie następuje w sposób dowolnie przez niego wybrany (nawet po nadesłaniu pełnomocnictwa wraz z adresem elektronicznym nadaje przesyłki wyłącznie przez operatora pocztowego), a takie działanie wprowadza niepewność i przeczy zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i rzutuje na prawidłowość rozstrzygnięcia;
2) art. 187 § w zw. z art. 121 § 1, art. 122 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że postanowienie z dnia [...] r. zostało doręczone pełnomocnikowi będącym adwokatem prawidłowo, podczas gdy zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego, zaś jak wyraźnie podkreśla sam organ jednoznaczne brzmienie art. 144 § 5 O.p. wskazuje, że doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, zatem termin do uzupełnienia dostrzeżonego przez organ braku odpowiedniej formy pełnomocnictwa nie rozpoczął dla pełnomocnika będącego adwokatem biegu;
3) art. 169 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p., polegające na doręczeniu i skierowaniu wezwania nie do "wnoszącego podanie" pełnomocnika, a równolegle do samej strony, podczas gdy do usunięcia braków formalnych odwołania złożonego przez pełnomocnika strony organ wzywa pełnomocnika, a nie stronę, zaś w niniejszej sprawie dokonując doręczenia na adres strony jak i pełnomocnikowi, organ naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, postępowanie takie rodzi bowiem niepewność procesową.
4) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz z art. 169 § 1 O.p., poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw do utrzymania w mocy postanowienia SKO z dnia [...] r. oraz błędne przyjęcie, że w przypadku stwierdzenia braku formalnego pełnomocnictwa szczególnego w postaci braku podania adresu elektronicznego pełnomocnika należy pozostawić odwołanie bez rozpoznania, podczas gdy w przypadku stwierdzenia braku formalnego pełnomocnictwa należy wezwać stronę do uzupełnienia tego braku w sposób i trybie opisanych przepisie;
Alternatywnie, w przypadku uznania przez Sąd, iż postanowienie z dnia [...] r. wzywające adwokata do złożenia pełnomocnictwa według wzoru zostało doręczone prawidłowo, zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz z art. 138c § 1 i 138j § 1 w związku z art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw do utrzymania w mocy postanowienia z dnia [...] r. i nieuprawnione przyjęcie, iż przepis art. 138c § 1 O.p. zawiera obowiązek ustanowienia i posiadania przez pełnomocnika adresu elektronicznego, podczas gdy zobowiązuje jedynie do jego "wskazania", zatem jedynie w sytuacji gdy pełnomocnik już taki adres elektroniczny posiada;
2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 138c § 1 oraz 138j § 1 w zw. z art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw do utrzymania w mocy postanowienia z dnia [...] r. i nieuprawnione przyjęcie, iż prawidłowo wypełniony formularz pełnomocnictwa szczególnego, podający zgodnie z prawdą informację, że pełnomocnik nie posiada adresu elektronicznego, nie odpowiada warunkom formalnym przewidzianym przez prawo, podczas gdy z przesłanych pełnomocnictw jednoznacznie wynika osoba pełnomocnika i mocodawcy oraz woła umocowania pełnomocnika, a prawidłowość umocowania nie budzi wątpliwości;
3) art. 169 § 1O.p., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych wskazanych w wezwaniu, podczas gdy dołączono wypełnione pełnomocnictwo szczególne na formularzu określonym w ustawie Ordynacja Podatkowa;
Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia SKO z dnia [...] r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik w pierwszej kolejności zauważył, iż zgodnie z ogólną zasadą obowiązującą w postępowaniu podatkowym, postępowanie to powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, co w niniejszej sprawie z całą pewnością nie miało miejsca, zaś wybiórcze i dowolne dokonywanie wykładni przepisów, skutkowało powstaniem stanu niepewności procesowej i wydania niekorzystnego dla podatnika rozstrzygnięcia. Jak podniósł, wydane w toku niniejszego postępowania postanowienia (a zwłaszcza postanowienie z dnia [...] r., które wydane zostało po złożeniu pełnomocnictwa z adresem e-PUAP) nie zostały nigdy prawidłowo doręczone pełnomocnikowi, bowiem doręczanie wszelkich pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem następuje wyłącznie w trybie art. 144 § 5 O.p. Dążenie organów administracji publicznej do literalnego rozumienia przepisów dotyczących pełnomocnictw i doręczeń pozwała domagać się przynajmniej konsekwencji w tym zakresie.
Jak podkreślił, złożone przez niego pełnomocnictwo nie zawierało wskazania adresu elektronicznego, który stanowi dane identyfikacyjne pełnomocnika wynikające z treści art. 138c § 1 O.p. bowiem pełnomocnik takiego adresu nie posiadał. Jednakże nie zgodził się, że w sytuacji gdy pełnomocnik nie ma takiego adresu brak jest możliwości skutecznego doręczania pism w postępowaniu podatkowym, ustawodawca bowiem dla profesjonalnych pełnomocników przewidział dwa sposoby doręczeń. W tym zakresie powołał się na wyrok WSA w Gdańsku dnia 29 września 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 636/16 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 874/16, zgodnie z którymi jedyną drogą skutecznego doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym jest doręczenie na adres elektroniczny albo doręczenie w siedzibie organu podatkowego. Z kolei wyjątek określony w art. 144 § 1 należy interpretować ściśle. Przepis ten odnosi się bowiem jedynie do sytuacji, w której doręczenie drogą elektroniczną nie jest możliwe z przyczyn nieleżących po stronie organu podatkowego, ale wskutek problemów związanych z samym funkcjonowaniem portalu podatkowego bądź elektronicznej skrzynki podawczej.
W tej sytuacji, skoro pełnomocnik nie przedłożył adresu elektronicznego, to korespondencja powinna była być mu doręczona w siedzibie organu podatkowego. Jak podniósł, prawidłowe doręczenie postanowienia to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, dopóki bowiem akt nie zostanie doręczony stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi on do obrotu prawnego. W niniejszej sprawie należało zatem wezwać pełnomocnika do stawienia się w siedzibie organu celem odbioru pisma zawierającego postanowienie z dnia [...] r. do uzupełnienia braków formalnych. Ponieważ tak się nie stało a postanowienie doręczono drogą pocztową, to było one zdaniem pełnomocnika nieskuteczne i postanowienie nie weszło do obrotu prawnego.
Następnie pełnomocnik umotywował zarzut błędnego doręczenia postanowienia wzywającego do uzupełniania braków podania równocześnie także i podatnikowi, po czym odniósł się do zarzutu naruszenia art. 169 § 1 O.p. Wskazał, iż SKO błędnie przyjęło, iż jakikolwiek brak formalny odwołania uprawnia organ podatkowy do pozostawienia go bez rozpoznania, podczas gdy skutek w postaci pozostawienia bez rozpoznania nie dotyczy pisma spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę - co podkreśla się zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie. W tym zakresie pełnomocnik powołał się na wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 247/13, WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 73/09. W niniejszej sprawie pełnomocnik podatnika, na żądanie organu doręczył pełnomocnictwo, z którego wynikało, że pozostaje on uprawniony do złożenia odwołania. Nawet jednak w przypadku stwierdzenia, iż brak podania adresu elektronicznego stanowi brak formalny pełnomocnictwa, organ winien w tym przypadku skierować wezwanie do strony, a nie wydawać postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania.
W przypadku uznania przez Sąd, iż postanowienie z dnia 18 listopada 2016 r. zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi autor skargi zwrócił uwagę na naruszenie przepisu art. 138c § 1 oraz 138j § 1 w związku z art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez uznanie, iż przepis ten zawiera obowiązek ustanowienia i posiadania adresu elektronicznego oraz, że prawidłowo wypełniony formularz pełnomocnictwa szczególnego, podający zgodnie z prawdą informację, że pełnomocnik nie posiada adresu elektronicznego, nie odpowiada warunkom formalnym tego pełnomocnictwa przewidzianym przez prawo.
W tym zakresie podkreślił, że znowelizowane przepisy O.p. powodują szereg trudności w ich stosowaniu zarówno organom podatkowym jak i profesjonalnym pełnomocnikom. Wobec powyższego w ich stosowaniu pełnomocnicy posiłkują się wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów oraz organów podatkowych, których wynika, iż pełnomocnik co do zasady powinien wskazać adres elektroniczny w formularzu pełnomocnictwa szczególnego, o którym mowa w ustawie, ale jedynie w przypadku, gdy już taki adres posiada. Ani powołane regulacje dotyczące pełnomocnictwa (art. 138 c oraz art. 138j O.p.) ani żadne inne przepisy wspomnianej ustawy, ani też innej ustawy nie nakładają na profesjonalnego pełnomocnika obowiązku posiadania adresu elektronicznego. Takiego obowiązku nie można też domniemywać i wnioskować pośrednio z obowiązujących przepisów. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której profesjonalny pełnomocnik nie posiada adresu elektronicznego. Wypełnienie wówczas rubryki nr 44 w formularzu pełnomocnictwa szczególnego poprzez zgodne z prawdą określenie "brak" - również należy uznać za dopuszczalne. Wypełniony prawidłowo formularz pełnomocnictwa szczególnego czyni zatem zadość ustawowym wymogom dotyczącym tego pełnomocnictwa.
Co więcej, sama treść pouczenia zawarta na druku PPS-1, który stanowi wzór określony w przepisach wykonawczych dotyczących pełnomocnictwa szczególnego udzielonego na piśmie do akt sprawy wskazuje, że wypełnienie poz. 44 jest obowiązkowe w przypadku pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz nierezydenta nieposiadającego identyfikatora podatkowego jeśli nie wskazują w sekcji D.2. adresu do doręczeń w kraju ( art. 145 § 2 i § 2a ustawy) (...) - punkt 6 pouczenia. W treści pełnomocnictwa zarówno złożonego w odpowiedzi na wezwanie jak i wraz z zażaleniem adres do doręczeń w kraju wskazano.
W ocenie pełnomocnika faktyczne ograniczenie możliwości bycia pełnomocnikiem adwokatowi radcy prawnemu czy doradcy podatkowemu, który nie posiada adresu elektronicznego pozbawione jest umocowania ustawowego. Ponadto w ustawie Ordynacja podatkowa nie ma legalnej definicji pojęcia "adres elektroniczny". Obowiązek zatem posiadania adresu elektronicznego oznaczającego adres w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, nie ma źródła ustawowego. Jego zdaniem, literalne brzmienie przepisu art. 138c § 1 O.p. obliguje co najwyżej pełnomocnika do wskazania adresu elektronicznego w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Sam ustawodawca nie ograniczył także sposobu doręczania pism profesjonalnym pełnomocnikom do środków komunikacji elektronicznej, bowiem art. 144 § 5 O.p. dopuszcza ich doręczenie w siedzibie organu.
Mając na uwadze powyższe autor skargi stwierdził, iż postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania wymagało uchylenia, zaś wniesione odwołanie winno być rozpatrzone.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego (nieskutecznego) doręczenia pism w toku postępowania, a szczególnie postanowienia wzywającego do uzupełnienia braków odwołania SKO wskazało, że wobec braku możliwości doręczenia orzeczenia drogą elektroniczną organ przyjął najszybszą i najpewniejszą drogę doręczenia tj. za pośrednictwem poczty. Organ zauważył, że przepisy O.p. nie regulują kwestii, w jaki sposób podatnik ma być powiadomiony o możliwości odbioru przesyłki w siedzibie organu, nie ustanowiono też domniemania doręczenia, gdyby np. strona jej w ogóle nie odebrała. Kolegium przyznało również, że ostateczne postanowienie z dnia [...] r. powinno było zostać doręczone na adres elektroniczny pełnomocnika wskazany wraz z zażaleniem, a zatem skarga podatnika mogłaby okazać się przedwczesna. Niemniej jednak, jak zauważyło SKO, późniejsze próby doręczenia postanowień pełnomocnikowi na wskazaną skrzynkę e-PUAP zakończyły się niepowodzeniem, jak bowiem wynika ze zrzutu ekranu platformy "e-PUAP" podany identyfikator podmiotu nie istnieje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty można uznać za uzasadnione.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości wydania przez SKO w K. postanowienia o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania podatnika wniesionego od nakazu płatniczego Prezydenta Miasta R., z uwagi na niewskazanie przez pełnomocnika strony, będącego adwokatem, w formularzu pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) - elektronicznego adresu dla doręczeń.
Należy w tym miejscu wskazać, że postępowanie odwoławcze przed organem drugiej instancji ze względu na swoją odrębność, zostało uregulowane w rozdziale 15 zatytułowanym "Odwołania" obejmującym art. 220 - 235 O.p. Artykuł. 235 O.p., odsyła w sprawach nieuregulowanych w art. 220 - 234 do stosowania odpowiednio przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Zgodnie z treścią przywołanego przez organ odwoławczy art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (art. 169 § 4 O.p.).
Wskazać w tym miejscu należy, że ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649, dalej "ustawa zmieniająca") wprowadzono z dniem 1 stycznia 2016 r. zmiany w Ordynacji podatkowej m.in. w zakresie pełnomocnictw oraz doręczeń, mające na celu usprawnienie postępowań podatkowych, w których strona reprezentowana jest przez pełnomocnika zawodowego. Na mocy art. 1 pkt 98 ustawy zmieniającej do Ordynacji podatkowej dodano art. 138c O.p. Zgodnie z § 1 tego przepisu pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny.
Z kolei na mocy art. 1 pkt 100 ustawy zmieniającej art. 144 O.p. otrzymał brzmienie:
" § 1. Organ podatkowy doręcza pisma:
1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub
2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
§ 2. Jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą.
§ 3. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1.
§ 4. W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys, za pokwitowaniem.
§ 5. Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego".
Począwszy zatem od dnia 1 stycznia 2016 r. z art. 144 § 5 O.p. wynika, że pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) oraz organom administracji publicznej pisma są doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w art. 144 § 1 oraz w art. 144a O.p. Doręczanie pism w postaci tradycyjnej - papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 O.p., co do zasady, jest możliwe tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej (w zasadzie osoba reprezentująca taki podmiot) znajdują się w siedzibie organu podatkowego. Ponadto doręczenie pełnomocnikowi profesjonalnemu może również nastąpić w sposób tradycyjny, czyli na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 3 O.p.).
Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (Sejm RP VII kadencji, nr druku sejmowego 3462) wynika, jak już wyżej wskazano, że celem nowelizacji Ordynacji podatkowej było stworzenie ram prawnych, które zracjonalizują i uproszczą postępowania podatkowe. Doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany adres elektroniczny, jak podano w uzasadnieniu, "będzie zawsze pewne, zostaną usunięte wątpliwości związane z miejscem doręczenia i klarownością treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, co jest obecnie częstym przedmiotem sporów. Pełnomocnik będzie mógł odbierać pisma w każdym miejscu, gdzie będzie miał dostęp do swojego adresu elektronicznego, więc znikną obecne problemy z ustaleniem adresu pełnomocnika i jego zmianami, szczególnie intensywne wobec zbliżającego się upływu terminu przedawnienia". W uzasadnieniu wyraźnie przewidziano, że pełnomocnicy zawodowi będą obowiązani wskazywać w pełnomocnictwie oprócz "zwykłego" adresu do doręczeń także adres poczty elektronicznej i zmiany tego adresu.
Treść wyżej cytowanego art. 138c § 1 O.p., zdaniem Sądu, nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku pełnomocnika profesjonalnego elementem koniecznym pełnomocnictwa jest zawarcie w jego treści adresu elektronicznego pełnomocnika. Przez pojęcie "adres elektroniczny" należy rozumieć adres elektroniczny w systemie teleinformatycznym, służącym do obsługi doręczeń, za pomocą którego organ podatkowy może doręczyć dokumenty elektroniczne i otrzymać wymagane przepisami elektroniczne urzędowe potwierdzenie doręczenia (vide. art. 144 § 2 O.p) Organ podatkowy zobowiązany jest zaś do stosowania dedykowanego do tego celu systemu teleinformatycznego, spełniającego określone przepisami prawa wymogi techniczne i funkcjonalne. Podkreślenia zatem wymaga, że jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy (vide. art. 3 pkt 14 O.p.), w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów (rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r.) lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Pojęcie "elektroniczna skrzynka podawcza" definiuje zaś art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1114 ze zm.) wskazując, że jest to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Art. 16 ust. 1a tejże ustawy stanowi przy tym, iż podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na e-PUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1030, ze zm.) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.
W konsekwencji powyższego, przez adres elektroniczny, o którym stanowią przepisy O.p., rozumieć należy adres, na który możliwe jest doręczanie przez organy podatkowe pism na zasadach określonych w art. 144 § 2 tej ustawy, tj. adres konta podatnika na Portalu podatkowym bądź adres elektronicznej skrzynki podawczej na platformie e-PUAP (tak też NSA w wyroku z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt I GSK 166/17).
Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy nie sposób podzielić tych zarzutów skargi, które poddają w wątpliwość obowiązek profesjonalnego pełnomocnika wskazania w treści pełnomocnictwa adresu elektronicznego właściwego do wymiany informacji z wykorzystaniem portalu lub elektronicznej skrzynki podawczej na platformie e-PUAP. O ile bowiem zgodzić się trzeba ze stroną skarżącą, że brak jest przepisu ustawowego nakazującego profesjonalnym pełnomocnikom posiadanie takiego adresu to nie może budzić wątpliwości, że doręczenie może nastąpić wyłącznie w sposób określony w art. 144 § 2 O.p., a nie na jakikolwiek adres elektroniczny wskazany przez pełnomocnika w pełnomocnictwie sporządzonym w oparciu o art. 138j § 1 O.p.
Sąd w składzie orzekającym podziela jednakże poglądy przedstawione w powołanym już wyżej wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt I GSK 166/17 co do problematyki pełnomocnictwa oraz związanych z tym dokumentem braków formalnych i w dalszej części uzasadnienia powoła się na argumentację w nim zawartą.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu, pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 § 1 O.p. W konsekwencji brak formalny w pełnomocnictwie w postaci niewskazania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu elektronicznego - co stanowi naruszenie art. 138c § 1 O.p. - nie podlega usunięciu na zasadach określonych w art. 169 § 1 O.p. i to niezależnie od tego, czy pełnomocnictwo złożono razem, czy też odrębnie z podaniem (w niniejszej sprawie - z odwołaniem). Przepis ten ma bowiem zastosowanie wyłącznie do podań, których braki uniemożliwiają nadanie właściwego biegu tym podaniom, w tym również związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania - o ile jednak uniemożliwia to nadanie sprawie dalszego biegu. Natomiast w świetle treści art. 138c § 1 i art. 144 § 3 i 5 O.p brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez profesjonalnego pełnomocnika nie sposób zaliczyć do tej kategorii braków, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. Stąd też według NSA, w takim przypadku zastosowanie może znaleźć art. 155 § 1 O.p.
Sąd ten podkreślił także, iż wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa. Wiąże się natomiast z przewidzianą w art. 144 § 5 O.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej i w istocie stanowi ułatwienie dla organu podatkowego, który w jednym dokumencie otrzymuje pełnomocnictwo oraz dane niezbędne do komunikowania się z pełnomocnikiem.
Jednocześnie - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - niewskazanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. W takim przypadku należy bowiem zastosować art. 144 § 3 O.p. W zakresie pojęcia "problemy techniczne" mieści się także nieposiadanie przez pełnomocnika adresu elektronicznego, albowiem pojęcie to dotyczy zarówno organu jak i adresata. Jak przy tym zaznaczył NSA, wprowadzeniu obowiązku dokonywania doręczeń pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na zasadach określonych w O.p. nie sprzyja brak wyraźnego zobowiązania tych podmiotów do posiadania adresów elektronicznych w Portalu podatkowym lub w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, który obsługuje elektroniczną skrzynkę podawczą tego organu. W konsekwencji bowiem brak takiego adresu nie stanowi naruszenia przez pełnomocnika przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego też, jeżeli pełnomocnik profesjonalny nie posiada takiego adresu, mamy do czynienia z sytuacją problemu technicznego w rozumieniu art. 144 § 3 O.p.
Zapatrywanie to należy - zdaniem składu orzekającego w sprawie - w pełni podzielić. Analogiczne stanowisko zajął tutejszy Sąd w wyroku z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 447/17 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 270/17, również opowiadając się za mniej restrykcyjną interpretacją art. 144 § 3 i 5 O.p.
Na marginesie zauważyć przyjdzie, że cytowany powyżej pogląd NSA jest zbieżny z poglądem Ministra Finansów wyrażonym w odpowiedzi nr RS5.054.27.2016 na interpelację poselską nr 6584 z dnia 14 października 2016 r., w której Minister Finansów stwierdził, iż "brak adresu elektronicznego pełnomocnika może być potraktowany jako problem techniczny uniemożliwiający doręczenie pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, co pozwala na zastosowanie art. 144 § 3 O.p."(vide.orka.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/interpelacja.xsp?documentId...).
W świetle powyższego, wydane przez Kolegium postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania z powodu niewykonania wezwania i utrzymujące je w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] r. należało uznać za wadliwe. Jednocześnie wskazać należy, iż w ocenie Sądu w sytuacji zaistniałego w sprawie problemu technicznego uniemożliwiającego doręczenie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zasadnie Kolegium doręczyło pełnomocnikowi pisma za pośrednictwem operatora pocztowego. Dotyczy to także ostatecznego postanowienia z dnia [...] r. Pominięcie przez organ próby doręczenia tego postanowienia za pomocą platformy e-PUAP (w sytuacji wskazania adresu elektronicznego przez pełnomocnika na etapie zażalenia) należy uznać za uchybienie nie mające żadnego wpływu ani na sytuację strony ani na wynik postępowania. Pełnomocnik bowiem otrzymał to postanowienie drogą pocztową, mógł zapoznać się z jego treścią i w rezultacie skutecznie wywieść skargę do tutejszego Sądu. Co więcej, z odpowiedzi na skargę wynika, że podjęte następnie próby doręczenia korespondencji na adres elektroniczny pełnomocnika zakończyły się niepowodzeniem, a zatem nie ustały problemy techniczne uzasadniające doręczenie za pośrednictwem poczty. W tym zakresie zatem Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Podsumowując, w ocenie Sądu brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie odwołaniu właściwego biegu. Tym samym podzielić trzeba zarzut, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 169 § 1 O.p. W zaistniałej sytuacji organ powinien był rozpatrzyć odwołanie, uznając za dopuszczalne zastosowanie art. 144 § 3 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszych rozważaniach.
Mając powyższe na uwadze Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie o pozostawieniu odwołania strony bez rozpatrzenia, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 597 zł, co obejmuje uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł i opłatę skarbową w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło