II GSK 755/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-22
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Cezary Pryca, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która udostępnia część wynajmowanego lokalu pod instalację automatów do gier, zatrudnia pracownika do ich nadzorowania i ponosi koszty związane z lokalem i pracownikiem, może być uznana za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet jeśli umowa najmu powierzchni pod automaty stanowi, że są to gry zręcznościowe bez możliwości wygranych pieniężnych, a automaty faktycznie wypłacają wygrane?Ratio decidendi
Skarżąca kasacyjnie może być uznana za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, jeśli wykaże się aktywnym udziałem w procesie urządzania gier, nawet jeśli nie jest właścicielem automatów. Wystarczające jest przypisanie jej nawet niewielkiego wycinka aktywności związanej z organizacją przedsięwzięcia, takich jak zapewnienie miejsca, przystosowanie go, umożliwienie dostępu, utrzymanie automatów w stanie aktywności, wypłacanie wygranych czy zatrudnianie personelu. W tym przypadku, udostępnienie lokalu, zatrudnienie pracownika, ponoszenie kosztów oraz nieodpłatne podnajęcie części lokalu pod automaty, mimo braku rozpoczęcia własnej działalności handlowej, świadczy o aktywnym udziale w urządzaniu gier hazardowych.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili w lokalu trzy urządzenia do gier, które były gotowe do gry i oferowały gry o charakterze losowym i komercyjnym, umożliwiające wygranie nagród pieniężnych. Automaty nie posiadały wymaganych oznaczeń. Lokal był wynajmowany przez skarżącą, która nie rozpoczęła w nim własnej działalności handlowej, ale podnająła część powierzchni J. K. pod instalację automatów na podstawie umowy bezterminowej, bez określenia czynszu. Skarżąca zatrudniła pracownicę do nadzorowania pracy automatów i ponosiła koszty czynszu za lokal i mediów. Organy celne wymierzyły skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. WSA oddalił skargę skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 475/17 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017r., sygn. akt III SA/Gl 475/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2017r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji wskazał, że w trakcie kontroli w lokalu "[...]" znajdującym się w Ś. przy ul. P. [...] funkcjonariusze celni stwierdzili trzy urządzenia o nazwie HOT SPOT, BLACK HORSE i LUXUS MAX CASH, które w momencie kontroli były podłączone od prądu i gotowe do gry. Przeprowadzony eksperyment na automatach HOT SPOT i BLACK HORSE gier kontrolnych (Burnning Hot, Sizzling Hot, Magic Fruits) wykazał losowy i komercyjny charakter gier. Natomiast automat LAXUS został zablokowany ponieważ brakło bilonu, gdyż gracz grywający na nim poprzedniego dnia wygrał 1.000 zł i automat wypłacił wygraną. Funkcjonariusze stwierdzili, że gry te mają charakter losowy, urządzane są w celach komercyjnych (uruchomienie automatu wymaga opłaty) i pozwalają na wygranie nagrody pieniężnej oraz punktów promocyjnych umożliwiających kontunuowanie gry bez uiszczania dodatkowej opłaty. Automaty nie posiadały znaków identyfikacyjnych, poświadczenia rejestracji ani oznaczenia właściciela. Kontrolowany lokal wynajmowany jest przez K. B., która aktualnie nosi nazwisko męża M., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. K. K. B. od R.E. M. - właściciela posesji, dla potrzeb prowadzonej działalności handlowej z umownym czynszem 1.100,00 zł miesięcznie. Umowa obowiązuje od 1 marca 2014r. Natomiast automaty zostały wstawione do lokalu na podstawie umowy najmu 3 m2 powierzchni zawartej bezterminowo od 2 kwietnia 2014r. przez skarżącą z J. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą PUH J. K. – Urząd Pocztowy R. [...] Skrytka Pocztowa nr [...]. Zgodnie z treścią tej umowy, jej przedmiotem jest najem części wskazanego lokalu, umożliwiający zainstalowanie urządzeń do gier, na których wynajmujący będzie prowadził działalność gospodarczą (§ 1 ust. 1 umowy) z wykorzystaniem automatów do gier zręcznościowych bez możliwości wygranych pieniężnych. W trakcie kontroli w lokalu przebywała D. K. zatrudniona na okres próbny przez K. B. od 7 kwietnia 2014r. oraz grający na automatach M. R.. Gry na automatach były urządzane bez stosownych koncesji lub zezwolenia oraz wbrew warunkom umowy najmu (automaty zręcznościowe bez możliwości wypłaty wygranej pieniężnej).
W tych okolicznościach decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 36.000 zł (3x12.000 zł) z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wskazując m.in. art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015r. poz.613 ze zm.), zwanej o.p., art. 2 ust. 3, ust. 4, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. z 2016r. poz.471), zwanej u.g.h.
Utrzymując w mocy tę decyzję Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że urządzenia te oferują gry podlegające rygorom u.g.h., a K. B. wypełniła swoim zachowaniem znamiona pojęcia urządzania gier na automatach, gdyż już przez samo udostępnienie powierzchni w wynajmowanym lokalu pod instalacje urządzeń do gier, w którym innej działalności gospodarczej nie prowadziła, stała się współurządzającym gry hazardowe. Udostępnienie nieodpłatnie lokalu do prowadzenia działalności z wykorzystaniem automatów, zatrudnienie pracownika do obsługi lokalu, bez prowadzenia własnej odrębnej działalności, oznaczenie lokalu w sposób jednoznacznie wskazujący na prowadzenie w lokalu działalności w zakresie gier (nazwa lokalu " [...]", naklejki na szybach, ścianach i drzwiach) wskazują, że proces urządzania gier objęty jest przez podmioty w nim występujące porozumieniem charakteryzującym się współdziałaniem czy współpracą. O istnieniu tego elementu świadczy zawarta 2 kwietnia 2014 r. umowa najmu powierzchni. Co istotne, czynsz nie został w niej określony mimo ponoszenia czynszu przez skarżącą na rzecz właściciela lokalu i opłaty za energię elektryczną oraz kosztów zatrudnionej pracownicy. Powyższe wskazuje na podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego przez K. B. i J. K., polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały obie strony umowy.
Dyrektor Izby Celnej podniósł, że obowiązujące przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie do nałożenia kary pieniężnej za czyn opisany w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. na osobę fizyczną. Powołując wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach o nr C-213/11, C-214/11 i C-217/11, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015r., sygn. P 4/14, oraz uchwałę NSA z dnia 16 maja 2016r., sygn. akt II GSK 1/16, stwierdził, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest przepisem obowiązującym i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej.
Oddalając skargę K. M. na tę decyzję - Sąd I instancji zdefiniował pojęcie "urządzający gry" i wskazał, że kwalifikacja prawna skarżącej jako podmiotu "urządzającego" gry na automatach została oparta na prawidłowych oraz wystarczających ustaleniach faktycznych, które pozwoliły na sformułowanie wniosku, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier hazardowych. Oznacza to, że stan faktyczny w tym zakresie stał się podstawą zgodnej z prawem subsumpcji. W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca w istocie nie neguje ustaleń faktycznych organów obu instancji, ale ich ocenę. W szczególności nie zgadza się ze stanowiskiem, że zawarte przez nią umowy najmu, ale głównie umowa najmu podpisana z J. K. na nieodpłatny podnajem 3 m2 lokalu, którego była dysponentem a w którym sama nie prowadziła własnej działalności handlowej wskazuje, że była osobą współorganizującą gry na automatach.
Sąd I instancji wskazał, że automaty nie są jej własnością, zostały wstawione do lokalu przez dwóch mężczyzn, na potwierdzenie czego spisano stosowną umowę. Nie ustalono czynszu, gdyż miał być rozliczony gdy automaty "zaczną zarabiać". Nie wyjaśniła jednak co to oznacza i jakie to mają być zarobki. Potwierdziła, że była zobowiązana regulować właścicielowi lokalu czynsz w wysokości 1.100 zł miesięcznie i opłacać media. Wyjęła lokal z dniem 1 marca 2014r. w celu prowadzenia w nim własnej działalności handlowej, której jednak do dnia kontroli nie rozpoczęła. Podnajęła jednak nieodpłatnie część lokalu dla posadowienia 3 automatów do gier i zatrudniła pracownicę do nadzorowania ich pracy. Nie ma też wątpliwości, że wbrew zapisom umowy automaty wypłacały wygraną pieniężną, przez co jeden został zablokowany. Wskazała, że jednym z mężczyzn miał na imię M., ale umowę podpisała z J. K., który jak adres prowadzonej działalności wskazuje skrytkę pocztową. Pracownica natomiast mówiła o właścicielu automatów, który ma na imię M.. Organ zweryfikował również działalność J. K. w CEiDG, z którego wynika, że zajmuje się wynajmem i zarządzaniem nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Działalność prowadzi w J. Z. i R. pod konkretnymi adresami. Sama skarżąca, co wynika również z CEIOG rozpoczęła działalność 2 października 2013r. w lokalu przy ul P. nr [...] w Ś.. Innego miejsca działalności nigdy nie zgłosiła i wbrew treści pisma pełnomocnika z dnia 8 marca 2016r. nigdy nie ustaliła J. K. wysokości czynszu, co sama oświadczyła do protokołu przesłuchania w dniu 10 kwietnia 2014r. Umowa z J. K. jest bez daty ale obowiązuje od 2 kwietnia 2014r.
Za istotną okoliczność Sąd I instancji uznał to, że umowa najmu nie określa czynszu chociaż nakłada na wynajmującego określone obowiązki (§ 3 pkt 3 do 8). Najemca ma dostarczyć automaty i zapewnić ich obsługę techniczną (§ 3 pkt 1-2), a automaty mają być zręcznościowe bez możliwości wygranej pieniężnej (§ 1 pkt 1-2). Jak wynika z ustaleń organu i samej skarżącej warunek ten nie został spełniony, bowiem automaty wypłacały wygrane pieniężne a przeprowadzony eksperyment wykazał, że rozgrywane na automatach gry miały charakter losowy. Z umowy nie wynika, aby skarżąca winna zatrudnić dla nadzoru automatów pracownika, co uczyniła, ponosząc z tego tytułu dodatkowe koszty, poza czynszem i opłatą energii elektrycznej. Sąd stwierdził zatem, że dopiero zestawienie wszystkich powyższych okoliczności oraz ich ocena w świetle logiki i doświadczenia życiowego (również powstałego na tle podobnych spraw o wymierzenie kar za nielegalne urządzanie gier na automatach poza kasynem gry) pozwala na sformułowanie wniosku, że skarżąca uczestniczyła w sposób aktywny w urządzaniu nielegalnych gier poprzez zapewnienie technicznych i organizacyjnych warunków do ich niezakłóconego funkcjonowania w zamian za przyszłe korzyści finansowe osiągane bezpośrednio (poprzez czynsz dzierżawny z wymagalnością uzależnioną od faktycznego rozpoczęcia procesu urządzania gier hazardowych i osiąganych zysków) lub pośrednio (poprzez wzrost atrakcyjności handlowo-usługowej miejsca prowadzenia działalności gospodarczej) czy zagospodarowanie najmowanego lokalu.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła K. M., zaskarżając ten wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie:
1. prawa procesowego, tj. art. 3 § 1, art. 151, art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1 - 2, art. 122, art. 199a § 1 i art. 197 § 1 o.p., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organ w wyniku niedokonania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów dokonał błędnego ustalenia, iż skarżąca urządzała gry na automatach, co z kolei uzasadniać miało wymierzenie wobec skarżącej kary pieniężnej w łącznej kwocie 36.000,00 zł;
2. prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry, co z kolei uzasadnia wymierzenie wobec skarżącej kary pieniężnej w łącznej kwocie 36.000,00 zł.
W oparciu o te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania czy też modyfikowania, niejako w zastępstwie skarżącego kasacyjnie, podstaw kasacyjnych. Zatem każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego lub materialnego.
Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach sformułowanych zarzutów kasacyjnych - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że istota sporu sprowadza się do tego, czy skarżąca kasacyjnie może być uznana za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a istota tego sporu sprowadza się do dwu kwestii, a mianowicie, czy automaty rzeczywiście służyły do urządzania gier o charakterze losowym, czy tylko do prowadzenia gier zręcznościowych; oraz czy skarżącej można przypisać podejmowanie aktywnych działań w celu urządzania gier na automatach do gier losowych. Swoje wątpliwości w tym zakresie skarżąca kasacyjna wywodzi - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - z zaniechania przez organy uzyskania opinii biegłego na okoliczność rzeczywistego przeznaczenia automatów, oraz wadliwej wykładni umowy i przepisów prawa materialnego w zakresie przesłanki "podmiot urządzający gry".
Wobec tak sformułowanych zrzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności należy podnieść, że charakter gier na spornych w sprawie automatach - wbrew odczuciom skarżącej - został w sposób niewątpliwy ustalony w tej sprawie w toku czynności kontrolnych i przeprowadzonego eksperymentu. Okoliczności wynikających z tych ustaleń, jak i zasadności przeprowadzenia eksperymentu, skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, a jedynie podnosi, że zaniechano uzyskania opinii biegłego, nie wyjaśniając przy tym, jakie znaczenie dla wyniku sprawy miałaby mieć ta opinia i jakie wiadomości specjalistyczne są niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy. Nie wykazała więc tym samym wpływu zarzucanego naruszenia na wynik rozstrzygnięcia tej sprawy, co stanowi obligatoryjny wymóg formalny skargi kasacyjnej, którego brak już uzasadnia oddalenie skargi. Nie wystarczy bowiem zarzucić Sądowi I instancji, a poprzednio organom celnym, naruszenia określonego przepisu prawa procesowego, ale konieczne jest jeszcze wykazanie stosowną argumentacją, że gdyby nie doszło do tego naruszenia, to jest prawdopodobne, że w sprawie zapadłoby rozstrzygnięcie innej treści niż zaskarżone. W tym zakresie skarga kasacyjna - jak wynika z jej uzasadnienia - sprowadza się, poza zaprezentowaniem poglądów doktryny, do stwierdzenia, że "(s)karżąca nadal poddaje ustalenia organów oparte wyłącznie na eksperymencie (...)" w wątpliwości. Skarżąca nie wyjaśnia jednakże w żaden sposób jakie jest źródło tych wątpliwości. Wskazanie na zapis umowy, że automaty służą do prowadzenia gier zręcznościowych nie jest wystarczające, gdyż samo w sobie nie wyklucza ich użycia niezgodnie z zapisem umowy do celów "hazardowych". Jest to tym bardziej uzasadnione, że przeprowadzony eksperyment potwierdził losowy i komercyjny charakter gier rozgrywanych na spornych w sprawie automatach. Skarżąca pomija również wynikającą z akt sprawy okoliczność, że świadkowie (pracownica skarżącej i grający na automatach) potwierdzili wypłacanie wygranych pieniężnych przez automaty i charakter gier. Co istotne w postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje wynikająca z art. 180 § 1 o.p. zasada otwartego katalogu środków dowodowych, a eksperyment stanowi, obok doświadczenia i odtworzenia gry na automacie, jedno z narzędzi dowodzenia wymienionych w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej (Dz. U z 2015r. poz. 990 ze zm.), podlegające ocenie jak każdy inny dowód wszechstronnej, swobodnej ocenie organów celnych, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 o.p.). Na uprawnienie organów celnych do przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, a w jej ramach przeprowadzenie eksperymentu zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2015r., II GSK 183/14). Zarzucając zaniechanie pozyskania w sprawie opinii biegłego co do charakteru gier rozgrywanych na spornych automatach skarżąca kasacyjnie nie dostrzega tego, że dowód z opinii biegłego jest - jak wynika z art. 197 § 1 o.p. - wymagany jedynie wówczas gdy niezbędne są wiadomości specjalistyczne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności tej sprawy, analogiczne jak w szeregu tożsamych rozpoznawanych przez Sąd sprawach, nie uzasadniały powołania biegłego, ustalone w toku eksperymentu i niekwestionowane skargą kasacyjną okoliczności w sposób jednoznaczny wskazywały na losowy charakter gier. Z tych też względów nie sposób podzielić zarzutu kasacyjnego zaniechania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też argumentacji skarżącej kasacyjnie w drugiej podnoszonej kwestii, a mianowicie, że wadliwie skarżąca kasacyjnie została uznana za podmiot urządzający gry losowe. W tym zakresie podnieść przede wszystkim trzeba, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni umowy, lecz jedynie ocenił treść tej umowy w kontekście przesłanek uznania skarżącej za urządzającego gry; a nadto w sposób prawidłowy, a powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądowym, dokonał wykładni pojęcia "urządzający gry", jak i w sposób prawidłowy ocenił postanowienia umowy i okoliczności faktyczne zaangażowania skarżącej w proces urządzania gier hazardowych. W tym zakresie podkreślić trzeba, że skarga kasacyjna żadnym zarzutem kasacyjnym nie kwestionuje poczynionych w sprawie przez organy, a zaaprobowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, lecz zarzuca wadliwą wykładnię umowy i przepisów prawa materialnego. W konsekwencji tego poczynione w sprawie ustalenia faktyczne są wiążące w procesie subsumpcji normy materialnoprawnej, stanowią one zatem podstawę oceny prawidłowości jej zastosowania. W świetle tych ustaleń zaś za prawidłowy uznać należy prezentowany przez Sąd I instancji i organy celne pogląd, że skarżąca kasacyjnie jest podmiotem urządzającym gry hazardowe i ma do niej zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Zresztą sama skarżąca kasacyjnie nie przedstawia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej żadnych okoliczności wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, które potwierdzałyby jej - formułowane dość ogólnikowo -twierdzenia. Podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty mają wyłącznie charakter polemiczny ze stanowiskiem Sądu I instancji i organami celnymi, a nadto wskazują na przedstawienie przez skarżącą własnych ustaleń faktycznych i własnej subiektywnej ich oceny. Wbrew twierdzeniom skarżącej treść mającego kluczowe znaczenie w tej sprawie dowodu - umowy nie pozwala uznać, iż skarżąca tylko osiągała na podstawie tej umowy dochód z czynszu dzierżawnego lokalu. Z umowy tej wynika bowiem nie tylko fakt nieodpłatnego udostępnienia części lokalu innej osobie celem urządzania i prowadzenia przez tę osobę gier na automatach losowych (nie zaś jak wynika z umowy zręcznościowych), ale przede wszystkim szereg obowiązków skarżącej, wskazujących na jej zaangażowanie w proces urządzania gier hazardowych. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżąca kasacyjnie posiada tytuł do lokalu na podstawie umowy najmu z właścicielem lokalu i ponosi z tego tytułu miesięczne koszty czynszu najmu w kwocie 1.100 zł. Lokal wynajęła na prowadzenie własnej działalności handlowej, której jednak nie rozpoczęła i nie osiąga przychodu z tego tytułu, choć jak wyjaśniła płaciła z tego tytułu ustalony czynsz najmu w kwocie 1.100 zł miesięcznie i opłaca media w lokalu. Zatrudniła też pracownicę do nadzorowania pracy automatów do gier. Natomiast z umowy najmu części powierzchni tego lokalu w celu prowadzenia i urządzania gier na automatach wynika, iż czynsz najmu tej powierzchni nie został ustalony. Skarżąca przyznała też, że czynszu nie ustalono, gdyż miał być rozliczony gdy automaty "zaczną zarabiać", nie wyjaśniła jednakże szczegółów tego rozliczenia. Nie może być jednakże uznane za logiczne, a tym bardziej racjonale i ekonomiczne, wynajęcie przez skarżącą lokalu, zatrudnienie pracownicy do nadzoru nad automatami i ponoszenie z tego tytułu kosztów i jednocześnie nieodpłatne podnajęcie części najętej powierzchni. Nieodpłatne wynajęcie części lokalu sugeruje zatem, że skarżąca czerpie korzyści finansowe związane z uczestnictwem w urządzaniu gier hazardowych na automatach poza kasynem gry zwłaszcza wobec faktu nie osiągania dochodów z działalności handlowej. Co istotne wskazując właściciela automatów skarżąca podała imię M., choć umowę podnajmu zawarła z J. K., z kolei zatrudniona przez nią pracownica - wskazując właściciela automatów - podała imię M.. Jednakże J. K. (z którym zawarła umowę podnajmu części powierzchni lokalu) prowadzi działalność w zakresie najmu i zarządzania nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi (nie zaś w zakresie urządzania gier na automatach) w dodatku w innych miejscowościach niż miejsce położenia podnajętej części lokalu. Całokształt tych okoliczności wskazuje zatem, że to skarżąca kasacyjnie, nie zaś najemca podnajmowanej części lokalu, prowadziła działalność w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach, a w ramach tej działalności wykazywała dużą aktywność. Z umowy wynika również, iż na skarżącej kasacyjnie ciążył szereg obowiązków związanych z eksploatacją automatów, w szczególności stałego dostarczania energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę automatów, ochrony automatów przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, udostępnienia swobodnego dostępu do automatów klientom lokalu, a także informowania najemcy o zmianach godzin pracy lokalu czy zamiarze przerwania pracy lokalu. Powyższe w konfrontacji z faktem, iż skarżąca kasacyjnie nie rozpoczęła własnej działalności gospodarczej - działalności handlowej, ponosząc koszt czynszu najmu lokalu, prowadzi do wniosku o prowadzeniu przez skarżącą w tym lokalu działalności polegającej na urządzaniu gier hazardowych. Zwrócić też należy uwagę na oznaczenie spornego lokalu symbolami " [...]", kart do gry, bębnów do gier, sugerującymi niewątpliwie urządzanie w spornym lokalu gier hazardowych, nie zaś prowadzenie działalności handlowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie te okoliczności wskazują niewątpliwie na aktywny udział skarżącej w spornym przedsięwzięciu. Czynności te mieszczą się w przyjmowanej w orzecznictwie szerokiej definicji pojęcia "urządzający gry" na automatach o niskich wygranych, rozumianego jako podejmowanie aktywnych działań i czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, a obejmujących w praktyce szeroki zakres różnorodnych czynności, w szczególności zachowanie polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwieniu ich sprawnego funkcjonowania, wypłacaniu wygranych, obsłudze urządzeń czy zatrudnianiu odpowiednio przeszkolonego personelu. Przyjmuje się przy tym, że czynności związane z procesem udostępniania automatów, w tym z ich obsługą oraz stworzeniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, mogą być wykonywane w ramach podziału zadań i funkcji pomiędzy współpracujące podmioty. Dla uznania danego podmiotu za "urządzającego gry" hazardowe wystarczające jest zatem przypisanie temu podmiotowi nawet niewielkiego wycinka z opisanej aktywności, zakres pojęcia "urządzanie gier" nie jest bowiem tożsamy z szerszym pojęciem "prowadzenie działalności" gospodarczej.
W tych okolicznościach zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego i procesowego nie mają usprawiedliwionej podstawy prawnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł zaś na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło