IV SA/Wa 27/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez G. K. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu G. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Stan faktyczny sprawy jest następujący. W dniu [...] sierpnia 2016 r., na wniosek M. Z., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania G. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. orzekł o wymeldowaniu wyżej wymienionej spod wskazanego adresu. W ocenie organu I instancji został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 722), dalej jako "ustawa", bowiem G. K. opuściła przedmiotowy lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Wojewoda wziął pod uwagę następujące kwestie. We wniosku o wymeldowanie i późniejszych wyjaśnieniach M. Z. poinformowała organ I instancji, że G. K. nie zamieszkuje w spornym lokalu, przebywa natomiast pod adresem: ul. [...], [...], gm. [...]. Wnioskodawczyni potwierdziła, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] nabyła w drodze licytacji komorniczej. Klucze do ww. lokalu otrzymała [...] sierpnia 2016 r., tj. w dniu, w którym odbyła się eksmisja G. K. z tego lokalu. Pomimo, że G. K. była wielokrotnie informowana o terminie eksmisji, nie uczestniczyła przy czynnościach komorniczych. Z dołączonej do akt sprawy kopii protokołu z czynności komorniczych z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] wynika, że tego dnia w Urzędzie Miasta [...] zastano G. K., która oświadczyła, że otrzymała zawiadomienie o wyznaczeniu eksmisji z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół z czynności komorniczych z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] przybyła na miejsce czynności celem dokonania przymusowego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] i wydania go wierzycielowi. Na miejscu stwierdzono, że lokal jest zamknięty oraz, że jest w nim pies. Na podstawie informacji uzyskanej od sąsiadów ustalono, że G. K. wyszła w dniu [...] sierpnia 2016 r. z lokalu nr [...], przy ul. [...] w [...] z dużymi torbami i kotem. Po wejściu do lokalu komornik stwierdził, że lokal został opróżniony z rzeczy osobistych oraz z rzeczy stanowiących jakąkolwiek wartość rynkową. Na podstawie art. 1046 K.p.c. i art. 999 K.p.c. w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., sygn., akt [...] komornik sądowy wprowadził wierzyciela w posiadanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. W oparciu o powyższe ustalenia Wojewoda stwierdził, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, na czele z art. 35, który zobowiązuje organ gminy do wydania z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce stałego pobytu albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ podkreślił, że nastąpiło zajęcie nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w [...]. M. Z. nabyła ww. lokal mieszkalny w drodze licytacji. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt [...] została przysądzona własność lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] na rzecz M. Z.. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...], w dniu [...] sierpnia 2016 r., na podstawie tytułu wykonawczego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt [...] z wniosku wierzyciela M. Z. wszczął przeciwko dłużnikom G. K. i A. K. egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Dłużnik oświadczyła, że będzie korzystać z pomieszczenia tymczasowego. Opuściła zlicytowany lokal w dniu [...] sierpnia 2016 r. przed rozpoczęciem wykonywania przez komornika sądowego czynności polegających na wprowadzeniu wierzyciela w posiadanie lokalu. Wojewoda podkreślił, że w orzecznictwie przyjął się pogląd, iż opuszczenie lokalu wskutek wykonania prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby opuszczającej lokal. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze podniosła, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, gdyż było wynikiem nękania i gróźb ze strony osoby podającej się za właściciela lokalu. Podniesiono kwestie pozostawienia niektórych rzeczy skarżącej w lokalu i brak ustosunkowania się do tego Wojewody. Dalej skarga zarzuca kwestie związane z treścią protokołu z czynności komorniczych czy też zapewnienia pomieszczenia tymczasowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji był art. 35 ustawy. Zgodnie z jego treścią organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 ustawy wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta na skutek działania upoważnionego organu – komornika, działającego na podstawie ustawowego upoważnienia i prawomocnego orzeczenia sądowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że opuszczenie lokalu mieszkalnego wynikające z wykonania orzeczenia nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu obecnie art. 35 ustawy, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby zobowiązanej do opróżnienia lokalu (vide przykładowo wyrok NSA z dnia 19.06.2012 r., sygn. akt II OSK 526/11). W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że opuszczenie lokalu nastąpiło w związku z wszczęciem przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], na podstawie tytułu wykonawczego - postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lutego 2016r. (sygn. akt [...]) przysądzającego własność lokalu nr [...] położonego przy [...] w [...] na rzecz M. Z. – postępowania o opróżnienie lokalu. Na podstawie art. 999 § 1 K.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Z przepisu tego wynika, iż jednym ze skutków procesowych prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości jest powstanie tytułu wykonawczego do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, opróżnienia znajdujących się na nieruchomości pomieszczeń, a także eksmisji osób zajmujących te pomieszczenia (vide komentarz do art. 999 K.p.c. pod kierunkiem Zbigniewa Szczurka, Wydanie IV, Currenda 2013r). Zatem obecnie skutki przysadzenia własności w trybie egzekucji komorniczej są tożsame z wyrokiem eksmisyjnym. Konsekwencją powyższego jest możliwość zastosowania – tak jak to uczyniono w niniejszej sprawie – przepisu art. 1046 § 1 K.p.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik ma wydać nieruchomość albo opróżnić pomieszczenie, komornik sądu, w którego okręgu rzeczy te się znajdują, wezwie dłużnika do dobrowolnego wykonania tego obowiązku w wyznaczonym stosownie do okoliczności terminie, po którego bezskutecznym upływie dokona czynności potrzebnych do wprowadzenia wierzyciela w posiadanie. Dłużnik G. K. została wezwana do dobrowolnego opróżnienia lokalu i przeprowadzenia się do pomieszczenia odpowiadającego wymogom pomieszczenia tymczasowego. Jak wynika z ustaleń organu dłużnik w dacie wykonania eksmisji tj. [...] sierpnia 2016r. nie był obecny osobiście w spornym lokalu, bowiem tegoż dnia skarżąca opuściła lokal z częścią swych rzeczy oraz z kotem. Pozostałe rzeczy osobiste pozostawione w lokalu zostały opróżnione przez komornika i oddane pod dozór M. Z.. W takiej sytuacji skoro opuszczenie miejsca stałego zameldowania nastąpiło wskutek wykonania orzeczenia sądowego przez organ egzekucyjny, wystąpiła przesłanka do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego. Zarzuty skargi dotyczące zanegowania przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu (z powodu nękania przez osobę podającą się za właściciela lokalu) pozostają bez znaczenia dla sprawy wymeldowania. Istotą jej bowiem jest okoliczność, że skarżąca opuściła sporny lokal wskutek komorniczej egzekucji. Bez znaczenia pozostaje również kwestia pozostawienia pewnych przedmiotów w lokalu i ewentualnej ich wartości rynkowej. Zarzuty tego rodzaju mogą być zgłaszane w toku postępowania egzekucyjnego, nie zaś w postępowaniu o wymeldowanie. Nie mogły skutkować również uchyleniem zaskarżonej decyzji kwestie związane z treścią protokołu z czynności komorniczych czy też zapewnienia pomieszczenia tymczasowego. Skargi na prawidłowość czynności egzekucyjnych rozpoznają bowiem sądy powszechne, nie zaś sąd administracyjny kontrolujący legalność decyzji o wymeldowaniu. Stanowi o tym art. 767 § 1 K.p.c.. Przepis ten brzmi, że na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Do rozpoznania skargi na czynności komornika właściwy jest sąd, przy którym działa komornik. Jeżeli do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.