I OSK 463/18

Dnia 24 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2241/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 roku Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę kasacyjną. [pic] I OSK 463/18 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Od ww. wyroku skargę kasacyjną wniósł M. K.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania art. 130 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej p.r.d., wobec uznania za skuteczne punktów wpisanych do ewidencji naruszających przepisy ruchu drogowego jako tymczasowe i bezpodstawnego uznania za niedopuszczalne zmniejszenia liczby punktów w sytuacji dopuszczenia się przez kierującego naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i tymczasowych przekroczyła 24, pomimo że ustawa nie wymienia takiej możliwości. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie można przyjmować, że w sytuacji, w jakiej się znalazł, niemożliwe było zmniejszenie liczby przypisanych mu punktów wskutek uczestnictwa w kursie. Zgodnie z art. 130 ust. 2 p.r.d. punkty wpisane do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego roku kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. Brzmienie tego przepisu w sposób jednoznaczny nakazuje usunięcie punktów karnych po upływie jednego roku od wykroczenia. Usunięcie punktów karnych po upływie jednego roku uniemożliwia jednocześnie ich "reaktywację", albowiem brak jest ustawowej podstawy ku temu. W ocenie skarżącego organ nie jest uprawniony również do powoływania się na punkty wpisane tymczasowo w przypadku szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., albowiem ustawa kategorii punktów wpisanych tymczasowo nie przewiduje. Autor skargi kasacyjnej złożył przy tym oświadczenie, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 130 ust. 2 p.r.d. punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Z przepisu tego wynika wprost, że punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego nie usuwa się z ewidencji, jeśli przed upływem roku od dnia naruszenia kierowca naruszy przepisy ruchu drogowego skutkujące przypisaniem mu ponad 24 punktów. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała właśnie miejsce. Skarżący kasacyjnie dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego w dniu [...] maja 2014 r. (10 pkt), w dniu [...] czerwca 2014 r. (8 pkt – punkty stały się ostateczne się wobec uprawomocnienia się z dniem [...] kwietnia 2016 r. wyroku Sądu Rejonowego dla W., sygn. akt [...]) oraz w dniu [...] sierpnia 2014 r. (10 pkt). Zatem wobec dokonania w ciągu 3 miesięcy naruszeń przepisów ruchu drogowego skutkujących przypisaniu kierowcy 28 punktów, nie mogło być mowy o usunięciu punktów z ewidencji. Dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotne znaczenie ma data naruszenia (naruszeń) przepisów. Nie ma natomiast znaczenia data dokonania przez organ rejestracyjny wpisu tego naruszenia, czy też data przekwalifikowania punktów tymczasowych na ostateczne. (wyroki NSA: z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10, z dnia 1 czerwca 2012 r., I OSK 225/12, z dnia 31 października 2012 r., I OSK 1084/12, z dnia 17 czerwca 2010 r., I OSK 1152/09). Uprawomocnienie się orzeczenia w postaci wyroku sądu, jak w niniejszej sprawie wobec naruszenia przepisów ruchu drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r., było warunkiem koniecznym do skierowania kierowcy na badania psychologiczne, ale pozostaje bez wpływu na sposób oceny wynikającej z art. 130 ust. 2 p.r.d. negatywnej przesłanki uniemożliwiającej usunięcie punktów karnych z ewidencji, w przypadku dopuszczenia się przez kierowcę przed upływem jednego roku od pierwszego wykroczenia kolejnych wykroczeń, za które przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. Punkty te winny być przypisane na podstawie rozstrzygnięć prawomocnych, ale nie oznacza to, że rozstrzygnięcia te muszą się również uprawomocnić przed upływem roku od dnia naruszenia przepisów. Nie mógł też przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 130 ust. 3 p.r.d., w myśl którego kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie wziął udział w szkoleniu, o którym mowa w cytowanym przepisie, w dniu [...] września 2014 r., a więc już po dokonaniu naruszeń przepisów ruchu drogowego skutkujących zgromadzeniem ponad 24 punktów. Tymczasem w myśl § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że choć § 8 ust. 6 rozporządzenia ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, to ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Jakkolwiek, zgodnie z jej art. 130 ust. 3 zd. pierwsze p.r.d., obniżenie posiadanych punktów z tytułu naruszenia przepisów drogowych po odbyciu reedukacyjnego szkolenia jest prawem przysługującym kierowcy, to jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punktów karnych można punkty te zredukować. (por. wyroki NSA: z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 763/12, z dnia 24 sierpnia 2017 r., I OSK 2883/15). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowego w tej sprawie, uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.