V SA/Wa 2136/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2016 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez ... sp. z o.o., na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 29 sierpnia 2014 r. do dnia 28 sierpnia 2015 r., tj. za drugi rok działalności. Prezes ARiMR decyzją nr ... z dnia ... maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ drugiej instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją nr ... z dnia ... listopada 2015 r. prezes ARiMR przyznał grupie producentów rolnych ... sp. z o.o. (zwanej dalej ,,Grupą" albo ,,Stroną") pomoc finansową w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" w okresie od dnia 29 sierpnia 2014 r. do dnia 28 sierpnia 2015 r.. W dniu ... listopada 2015 r. Grupa złożyła w ... Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność za drugi rok prowadzenia działalności. Do wniosku o płatność dołączony został wniosek o przywrócenie terminu. Po rozpatrzeniu złożonego przez Grupę wniosku Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem nr ... z dnia ... stycznia 2016 r. odmówił Grupie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność. W dniu ... lutego 2016 r. Grupa złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Decyzją nr ... z dnia ... lutego 2016 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił Grupie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" za drugi rok działalności. Postanowieniem z dnia ... marca 2016 r. nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność. W dniu ... marca 2016 r. Grupa złożyła odwołanie od ww. decyzji. Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji wskazał m.in., że zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 81, poz. 550, z późn. zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem wykonawczym", wniosek o płatność składa się w terminie 30 dni od dnia upływu okresów kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Natomiast § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego ARiMR, która jest wydawana w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o płatność. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że wypłata pomocy finansowej dokonywana jest na podstawie złożonego wniosku. Niezłożenie wniosku bądź jego złożenie z uchybieniem terminu skutkuje odmową przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych". Zgodnie z § 6 ust. 2a rozporządzenia wykonawczego ,,właściwy ze względu na siedzibę grupy dyrektor oddziału regionalnego Agencji, na pisemną prośbę grupy, w przypadku gdy grupa uprawdopodobni, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie jest niemożliwe albo znacznie utrudnione z powodu działania siły wyższej lub wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006, mających wpływ na funkcjonowanie grupy, wydłuża ten termin o czas niezbędny do dokonania tej czynności". Z powyższej regulacji prawnej wynika, że wprowadzona została możliwość przedłużenia ww. terminu ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Organ odwoławczy informuje, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie może było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. Jednoznacznie organ odwoławczy wyjaśnia, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ podkreśla, że Grupa nie złożyła żadnych dokumentów świadczących o wystąpieniu w sprawie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, o których stanowi art. 47 ust. 1 rozporządzenia 1947/2006. W złożonym piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. dotyczącym przywrócenia terminu Grupa wskazała, iż powodem niezłożenia wniosku o płatność było oczekiwanie na wydanie decyzji o przyznaniu pomocy. Powyższe nie stanowi jednak jednej ze wskazanych powyżej kategorii siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności, której wystąpienie warunkuje w sprawie możliwość wydłużenia terminu do złożenia wniosku o płatność. Organ przypomina, że Grupa została wpisana do rejestru Marszałka Województwa ... w dniu ... sierpnia 2013 r. W związku z powyższym termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności za drugi rok działalności – określony w § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego – rozpoczął się w dniu 29 sierpnia 2015 r., natomiast zakończył w dniu 28 września 2015 r. Grupa złożyła wniosek o płatność w dniu ... listopada 2015 r., natomiast w dniu ... stycznia 2016 r. Dyrektor ... Oddziału regionalnego ARiMR postanowieniem nr ... odmówił przywrócenia Stronie terminu do złożenia wniosku o płatność, zaś postanowieniem z dnia ... marca 2016 r. nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone przez Stronę postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. W związku z powyższym organ I instancji wydając w dniu ... lutego 2016 r. decyzję nr ... zasadnie odmówił Grupie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej z uwagi na niezłożenie przez nią wniosku o płatność w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" w terminie, o którym mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Organ odwoławczy jeszcze raz podkreśla, że 30-dniowy termin do złożenia wniosku o płatność jest niewątpliwie terminem prawa materialnego, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, regulującego przywracanie terminu. Możliwość przedłużenia terminu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, zdaniem organu odwoławczego, potwierdza materialny charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy, bowiem niezasadnym jest, aby w przypadku wniosku o przyznanie pomocy finansowej miały zastosowanie dwie instytucje chroniące wnioskodawcę przed negatywnymi skutkami wniesienia wniosku z uchybieniem terminu: jedna, umożliwiająca wydłużenie terminu do wniesienia wniosku z uchybieniem terminu, druga, umożliwiająca wydłużenie terminu zgodnie z art. 58 k.p.a. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła ... sp. z o.o. w ... zarzucając jej: 1. naruszenie dyspozycji norm § 6 ust. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez uznanie, że w spawie nie zaistniała szczególna okoliczność, niezależna od woli strony skarżącej, powodująca uchybienie terminu wskazanego w § 6 ust. 2 rozporządzenia do złożenia wniosku; 2. naruszenie dyspozycji norm § 4 i § 6 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że wnioskodawca był uprawniony do wcześniejszego złożenia wniosku o płatność finansową, podczas gdy nie przysługiwało mu jeszcze uprawnienie do pomocy finansowej; 3. § 4 rozporządzenia dot. pomocy w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wyciąganie negatywnych konsekwencji wobec wnioskodawcy z oczywiście opieszałego i nieterminowego działania organów administracji publicznej; 4. naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 15, art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieznajdujące uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, nie poparte należycie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, pozostające w sprzeczności z zasadą praworządności utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, którą wydano z rażącym naruszeniem przepisów prawa, niezbadanie w sposób wyczerpujący i wnikliwy istotnych dla sprawy okoliczności, niewyjaśnienie zastosowania w sprawie przesłanek wskazanych w § 6 rozporządzenia, uchybienie zasadom działania w granicach uznania administracyjnego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: – uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w całości, – zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Sąd zauważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Na wstępie przypomnieć jednak należy, iż skarżąca grupa Producentów rolnych ... sp z o.o. została wpisana do rejestru grup na podstawie decyzji Marszałka Województwa ... Nr ... . Pomoc przyznana została Grupie na podstawie decyzji prezesa ARiMR z dnia ... listopada 2015 r., nr ... w okresie od dnia 29 sierpnia 2013 do dnia 28 sierpnia 2018 r. Podstawą przyznania skarżącej płatności były przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 81, poz. 550, z późn. zm.). Zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia pomoc wypłacana jest w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Wniosek o płatności składa się do oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na siedzibę grupy w terminie 30 dni od dnia upływu okresu, o którym mowa w ustępie 1, czyli upływu okresu kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę. Niespornym jest, że w niniejszej sprawie ostatni dzień na złożenie przedmiotowego wniosku upływał w dniu ... września 2015 r. Grupa złożyła wniosek o płatność w dniu ... listopada 2015 r., a więc po upływie terminu na jego złożenie. Do wniosku o płatność dołączony został wniosek o przywrócenie terminu. Po rozpatrzeniu tegoż wniosku Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem nr ... z dnia ... stycznia 2016 r. odmówił Grupie przywrócenia terminu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia ... marca 2016 r. nr ... . Odmowa przywrócenia terminu w I instancji skutkowała tym, że decyzją nr ... z dnia ... lutego 2016 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił Grupie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" za okres od dnia 29 sierpnia 2014 r. do dnia 28 sierpnia 2015 r., tj. za drugi rok działalności. Odmowa przywrócenia terminu spotkała się z akceptacją organu odwoławczego (postanowienie Prezesa ARiMR z dnia ... marca 2016 r. nr ...), a także tutejszego sądu, który wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt VSA/WA1594/16 oddalił skargę na to postanowienie. Zdaniem sądu organy obu instancji trafnie uznały, iż termin określony w § 6 ust. 2 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1849/14, lex nr 1986713), tzn. jest terminem nieprzywracalnym. Może natomiast zostać wydłużony (o co jednak strona nie występowała), zgodnie bowiem z § 6 ust. 2a rozporządzenia właściwy ze względu na siedzibę grupy dyrektor oddziału regionalnego Agencji, na pisemną prośbę grupy, w przypadku gdy grupa uprawdopodobni, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie jest niemożliwe albo znacznie utrudnione z powodu działania siły wyższej lub wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006, mających wpływ na funkcjonowanie grupy, wydłuża ten termin o czas niezbędny do dokonania tej czynności. Podkreślenia wymaga, że możliwość wydłużenia terminu przewidziana w § 6 ust. 2a rozporządzenia mogłaby mieć miejsce ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), do których zaliczyć należy: – śmierć beneficjenta, – długotrwałą niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, – wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie może było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania, – katastrofę naturalną poważnie dotykająca grunty gospodarstwa, – wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich, – chorobę epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. Sąd wskazuje, iż okoliczności wyżej wymienione nie zostały wskazane przez skarżącą na żadnym etapie postępowania, także w złożonym przez nią wadliwym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o płatność. Nie zostały przez nią wskazane także inne okoliczności, które mogłyby być uznane za równoważne wyżej wymienionym, jako że wyliczenie zawarte w ww. przepisie nie ma charakteru wyczerpującego. Z pewnością bowiem nie można było uznać, iż należy do nich opieszałość organu związana z nieterminowym załatwieniem wniosków strony, w tym także wniosku o płatności za pierwszy rok działalności grupy. Stąd też odmowa przyznania pomocy skarżącej spółce za drugi rok działalności była trafna. Powyższe oznacza, że żaden z zarzutów skargi nie mógł zostać uznany za zasadny, co skutkowało koniecznością jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.