II OSK 3311/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-19

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Andrzej Jurkiewicz, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawiera trzech wymaganych ustawowo wariantów realizacji przedsięwzięcia (proponowanego, racjonalnego alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska), spełnia ustawowe wymagania do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawiera trzech wymaganych ustawowo wariantów realizacji przedsięwzięcia (proponowanego, racjonalnego alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska), nie spełnia ustawowych wymagań do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wariant zerowy (niepodejmowanie przedsięwzięcia) nie jest wariantem realizacji przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów. Wadliwość raportu w zakresie wariantów uniemożliwia ocenę prawidłowego zastosowania przepisów dotyczących oddziaływania na wodę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej inwestora od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję SKO w Kaliszu ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy fermy drobiu. WSA uznał, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie był kompletny, nie zawierał racjonalnego wariantu alternatywnego, a także naruszał przepisy dotyczące obszaru chronionego krajobrazu oraz poziomu hałasu. Inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących raportu, wariantów, opinii hydrologicznej oraz statusu rozporządzenia o obszarze chronionego krajobrazu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia WSA (del.) Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 27/17 w sprawie ze skarg P.M. i innych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 17 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skarg P.M., G.P., M.O., T.Z., J.W., M.K., W.P., A.P., H.K., S.S., P.A. (dalej: skarżący) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z [...] września 2016 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] lipca 2016 r. Wójt Gminy Łęka Opatowska odmówił L.J. (dalej: inwestor) ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu składającej się z trzech budynków inwentarskich wraz z zapleczem, w którym prowadzona będzie produkcja zwierzęca brojlera kurzego o łącznej maksymalnej obsadzie 840 DJP, w miejscowości [...], gmina [...], na działce nr [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał m.in. art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 80 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa środowiskowa). Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor. Decyzją z [...] lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ponownie odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniósł inwestor. Decyzją z [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Łęka Opatowska z [...] lipca 2016 r. oraz ustaliło środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Skargi na powyższą decyzję wnieśli skarżący. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że zasadnicze znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy nadal obowiązuje dla terenu przedsięwzięcia rozporządzenie Wojewody Kaliskiego nr 65 z 20 grudnia 1996 r. w sprawie ustalenia obszaru chronionego krajobrazu "Dolina rzeki Prosny" na terenie województwa kaliskiego i zasad korzystania z tego terenu (Dz.Urz. Woj. Kaliskiego z 1997 r. Nr 1, poz. 1). Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 106 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Wojewoda Wielkopolski wydał w dniu 24 marca 1999 r. obwieszczenie w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie województwa wielkopolskiego (Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 14, poz. 246). W pkt III ppkt 33 tego obwieszczenia wymieniono rozporządzenie Wojewody Kaliskiego nr 65, co oznacza, że nie zostało ono uchylone w związku ze zmianą podziału administracyjnego państwa. Podstawę prawną rozporządzenia stanowił art. 32 ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 114, poz. 491 ze zm.). Ustawa została znowelizowana m.in. przez ustawę z 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2011 r. Nr 3, poz. 21; dalej: ustawa nowelizująca), a następnie uchylona przez obecnie obowiązującą ustawę z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.; dalej: u.o.p.). Zgodnie z art. 7 ustawy nowelizującej parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu tejże ustawy. Z kolei art. 11 ustawy nowelizującej przewidywał, że przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody z 1991 r. zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne, jednak nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, tj. do dnia 3 sierpnia 2001 r. Analizując przytoczone przepisy, Sąd I instancji przyjął, że art. 7 ustawy nowelizującej stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 11 tej ustawy. Zakres zastosowania tego ostatniego przepisu obejmuje akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów powołanej ustawy o ochronie przyrody z 1991 r. Nie dotyczy natomiast aktów ustanawiających określone formy ochrony przyrody, w tym aktów tworzących obszary chronionego krajobrazu. Stosownie do art. 153 u.o.p., formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–4 i 6–10 u.o.p., utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu powołanej ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. Natomiast zgodnie z art. 157 u.o.p. przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o ochronie przyrody z 1991 r. zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydany na podstawie cytowanej ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. Relacja między art. 153 i art. 157 u.o.p. odzwierciedla relację między art. 7 i art. 11 ustawy nowelizującej. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.o.p. formami ochrony przyrody są obszary chronionego krajobrazu. Tym samym art. 153 u.o.p. należy uznać za lex specialis względem art. 157 u.o.p. Zdaniem Sądu I instancji, analizowane rozporządzenie Wojewody Kaliskiego obowiązuje w pełnym zakresie, tj. ze wszystkimi nakazami i zakazami w nim wyrażonymi. Nie można wobec tego podzielić stanowiska wyrażonego w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z [...] lipca 2015 r., zgodnie z którym rozporządzenie pozostaje w mocy, ale nie ustanawia żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu. Oznacza to, że organ współdziałający nie wypowiedział się w istocie w kwestii zgodności przedsięwzięcia z przepisami ochrony przyrody. Niewystarczające jest bowiem poprzestanie w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z [...] października 2015 r. na ogólnym stwierdzeniu, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać ujemnie na cel ochrony obszaru chronionego krajobrazu. Sąd I instancji nie podzielił przy tym stanowiska skarżących, że uzgodnienie wydane w trybie art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy środowiskowej jest bezwzględnie wiążące i wyklucza jakąkolwiek weryfikację ze strony organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej. Ponadto Sąd I instancji ocenił, że złożony w tej sprawie przez inwestora raport nie jest kompletny. W raporcie z lutego 2015 r. przedstawiono dwa warianty, tj. realizację przedsięwzięcia (wariant proponowany przez inwestora) oraz niepodejmowanie inwestycji (wariant alternatywny). W opracowaniu tym wskazano zarazem, że wnioskodawca rozważał zmianę umiejscowienia wjazdu do fermy od strony drogi biegnącej wzdłuż wschodniej granicy nieruchomości. Droga ta nie jest jednak przystosowana do ruchu pojazdów powyżej 3,5 Mg. Konieczność zapewnienia odpowiednich odległości między budynkami i szerokości dróg dojazdowych wymusiłaby poza tym inną lokalizację kurników na terenie działki. Znajdowałyby się one bliżej zabudowy mieszkalnej wsi. Taka organizacja fermy w ocenie inwestora zwiększyłaby również koszty doprowadzenia mediów, a wykorzystanie zabudowy siedliskowej byłoby niemożliwe i należałoby ją wyburzyć. Wreszcie rozważano wykorzystanie kotłowni węglowej na potrzeby centralnego ogrzewania i dostarczenia ciepłej wody użytkowej dla części socjalno-biurowej. Spalanie węgła w kotłowni skutkuje jednak powstawaniem odpadów i zanieczyszczeń pyłowych. Wobec tego opisany wyżej wariant alternatywny realizacji przedsięwzięcia proponowany przez inwestora jest jedynym racjonalnym. Stanowisko to inwestor podtrzymał w odwołaniu z 22 lipca 2016 r. W ocenie Sądu I instancji, racjonalny wariant alternatywny powinien wskazywać odmienny i zarazem realny sposób realizacji przedsięwzięcia. Ponadto, warianty nie mogą również odbiegać od siebie w tak zasadniczym stopniu, że stanowiłyby zmianę tożsamości przedsięwzięcia w drodze przekształcenia jego cech konstytutywnych. Nie wystarcza w tej mierze wskazanie wariantu zerowego bądź też poprzestanie wyłącznie na zmianie lokalizacji zabudowań na tym samym terenie. Sąd I instancji zaznaczył, że inwestor dysponuje nieruchomościami o znacznym obszarze, na których mógłby zrealizować rozważane przedsięwzięcie. W trakcie rozprawy sądowej w dniu 3 lipca 2017 r. H.K. oświadczył bowiem, że inwestor posiada duże gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni ok. 100 ha. Dysponuje on m.in. nieruchomościami rolnymi o powierzchni ok. 15 ha i 20 ha, położonymi w sąsiednich gminach. Skarżący podnosił ponadto, że niektóre z tych terenów znajdują się z dala od terenów zamieszkałych przez ludzi, a zatem byłby one lepsze dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Okoliczność ta nie została przedstawiona w raporcie. Sąd uznał także, że inwestor powinien przedłożyć odpowiednie opracowania, np. w postaci opinii hydrologicznej, które potwierdzałoby możliwość zaopatrzenia inwestycji w wodę ze studni głębinowej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika bowiem, że wykluczone jest dostarczenie wody z istniejącej gminnej instalacji wodociągowej. Nie wiadomo aktualnie, czy możliwe jest w ogóle pobranie w opisany wyżej sposób wody na terenie działki inwestora. Nie odniesiono się także do ewentualnego oddziaływania studni głębinowej na środowisko. Z art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy środowiskowej wynika, że raport powinien zawierać uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu wraz ze wskazaniem oddziaływania m.in. na wodę. Dodatkowo Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z raportu, przedsięwzięcie nie oddziałuje negatywnie na otoczenie pod względem akustycznym. Do obliczeń przyjęto aktualny sposób zagospodarowania działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Dane te jednak nie uwzględniają, że dla działki nr [...]/1, położonej obok działki inwestora, wydana została decyzja nr [...]/07 Starosty Kępińskiego z [...] sierpnia 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, ponieważ z danych zawartych raporcie wynika, że w porze nocnej przez działkę nr 38/1 przechodzi izofona 45 dB. Oznacza to, że przedmiotowa inwestycja narusza normy ustanowione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2017 r., poz. 112 ze zm.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor. W pierwszej kolejności inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 106 § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 233 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm. – dalej: k.p.c.) przez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez przyjęcie na podstawie oświadczenia strony postępowania, że inwestor dysponuje nieruchomościami o znacznym obszarze, na których mógłby zrealizować planowane przedsięwzięcie bez jakiejkolwiek weryfikacji tego oświadczenia oraz braku jakichkolwiek dokumentów w materiale dowodowym potwierdzających tę okoliczność. Po drugie, art. 141 § 4 p.p.s.a. Polegało to na wyjaśnieniu w uzasadnieniu wyroku niektórych podstaw rozstrzygnięcia zbyt ogólnikowo. Po trzecie, art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., przez błędne przyjęcie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że planowane przedsięwzięcie negatywnie oddziałuje na otoczenie pod względem akustycznym. Ponadto, Sąd przekroczył kompetencje przez dokonanie oceny merytorycznej treści raportu. Po czwarte, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Polegało to na uchyleniu przez Sąd zgodnej z prawem decyzji organu odwoławczego, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i mógł stanowić podstawę do wydania decyzji merytorycznej. W szczególności zawierał analizę oddziaływania przedsięwzięcia na wodę oraz zawierał przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego. Po piąte, "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)" w związku z art. 11 ustawy z 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody. Polegało to na uwzględnieniu skarg, w sytuacji gdy ewentualne naruszenie prawa materialnego pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego wobec wiążącego "stanowiska" Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu stwierdzającego brak negatywnego wpływu przedsięwzięcia na cel ochrony obszaru chronionego Dolina Rzeki Prosny. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że raport nie był kompletny. Po drugie, błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt. 7 lit. a) ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że inwestor w toku postępowania powinien przedłożyć opinię hydrologiczną wraz z odniesieniem się do oddziaływania studni głębinowej na środowisko. Po trzecie, art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy środowiskowej w związku z art. 106 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu nie wiąże bezwzględnie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Po czwarte, niezastosowanie § 3 ust. 1 pkt 70 lub 71 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez przyjęcie, że w raporcie konieczne jest szczegółowe odniesienie się do ewentualnego oddziaływania studni głębinowej na środowisko. Po piąte, błędną wykładnię art. 11 "ustawy z 7 grudnia 2000 r." skutkującą uznaniem, że rozporządzenie nr 65 Wojewody Kaliskiego z 20 grudnia 1996 r. na terenie województwa kaliskiego zachowało moc. Inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną H.K. wniósł o jej oddalenie. Natomiast pozostali skarżący w odrębnej odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, chybione są zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wynika to z tego, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. Dlatego też brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 7 i 77 k.p.a. jak i art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. Należy bowiem w pierwszej kolejności zaznaczyć, że Sąd I instancji słusznie orzekł, że będący w aktach sprawy przedmiotowy raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko nie jest kompletny, a jest to jeden z podstawowych dowodów w tej sprawie. Przepis art. 65 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej wymaga bowiem w raporcie opisu trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska razem z uzasadnieniem ich wyboru. Natomiast w raporcie przedstawiono tylko dwa warianty czyli wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz wariant niepodejmowania przedsięwzięcia jako wariant alternatywny, który w ogóle nie jest wariantem realizacji danego przedsięwzięcia, w rozumieniu przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. W tym zakresie należy także podzielić dotychczasową linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jeżeli zachodzi tego rodzaju wadliwość ujętych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2320/17, LEX nr 2707070). Dlatego też nawet ewentualne naruszenie w stanie faktycznym tej sprawy art. 106 § 5 w związku z art. 233 § 1 k.p.c. z powodu przyjęcia oświadczenia strony postępowania, że inwestor dysponuje jeszcze innymi nieruchomościami o znacznym obszarze, na których mógłby zrealizować przedmiotowe przedsięwzięcie, bez jego weryfikacji w materiale dowodowym sprawy potwierdzających tę okoliczność, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Po drugie, chybiony jest również zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) (w istocie chodzi tu o ustawę p.p.s.a.) w związku z art. 11 ustawy z 7 grudnia 2000 o zmianie ustawy o ochronie przyrody z tej przyczyny, że rozporządzenie nr 65 Wojewody Kaliskiego z 20 grudnia 1996 r. w części dotyczącej ówczesnego województwa kaliskiego zachowało moc obowiązującą oraz biorąc pod uwagę "stanowisko" Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu stwierdzające brak negatywnego oddziaływania danego przedsięwzięcia na cel ochrony "terenu" chronionego krajobrazu (w istocie jest to obszar chronionego krajobrazu) Dolina Rzeki Prosny. Wynika to z tego, że przepis art. 7 ustawy z 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, w świetle którego parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu tejże ustawy, jest to przepis szczególny, a zatem w stosunku do wymienionych form ochrony przyrody nie ma zastosowania klauzula intertemporalna zawarta w art. 11 ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1808/09 LEX nr 597390). Ponadto reguła kolizyjna lex specialis derogat legi generali zachodzi kiedy w oznaczonym systemie prawa obowiązują dwie normy, które są ze sobą sprzeczne. W tej sprawie relacja między normą z art. 7, a normą z art. 11 cyt. ustawy z dnia 20 grudnia 2000 r. nowelizującej ustawę o ochronie przyrody z 16 października 1991 r. nie zachodzi, ponieważ każda z tych norm dotyczy innych aktów i z tego powodu pomiędzy normami tymi kolizja w istocie nie jest możliwa. Oznacza to, że rozporządzenie Wojewody Kaliskiego zachowało moc obowiązującą na podstawie art. 7 cyt. ustawy, a nie ma zastosowania w tej sprawie art. 11 cyt., wyżej ustawy. Dlatego też należy także brać pod uwagę rozporządzenie Wojewody Kaliskiego także przy ocenie możliwości lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na tym oznaczonym obszarze. Po trzecie, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności prawne i faktyczne nie są także zasadne zarzuty, które podnoszą naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W szczególności chybiony jest zarzut kasacyjny, co już podniesiono wyżej, który w stanie faktycznym tej sprawy podnosi błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 5 jak i art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. a) ustawy środowiskowej. Nie budzi bowiem żadnej wątpliwości, że raport oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko nie zawiera trzech wymaganych ustawowo wariantów jego realizacji. Ponadto tzw. wariant zerowy braku jego realizacji nie jest żadnym z wariantów, który dopuszcza przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a)–c) ustawy środowiskowej. Z kolei ocena prawidłowego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 7a ustawy środowiskowej w zakresie obowiązku przedłożenia opinii hydrologicznej razem z odniesieniem się do oddziaływania studni głębinowej na środowisko nie jest możliwa w sytuacji wadliwego opracowania wymaganych przez ustawodawcę wariantów jego realizacji w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy. Należy podkreślić, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 7a cyt. ustawy jest z nimi integralnie powiązany. Wynika to z tego, że wprowadza obowiązek uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu realizacji przedsięwzięcia na środowisko w zakresie jego oddziaływania na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, powietrze oraz właśnie na wodę, co w tej sprawie w podniesionym wyżej zakresie przedmiotowym nie zostało w żadnym wariancie prawidłowo przedstawione. Ponadto zarzut kasacyjny, który podnosi alternatywnie niezastosowanie § 3 ust. 1 pkt 70 lub 71 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z powodu przyjęcia stanowiska, że w raporcie konieczne jest szczegółowe odniesienie się do ewentualnego oddziaływania studni głębinowej na środowisko został błędnie sformułowany. Zarzut kasacyjny nie może bowiem być w ten sposób formułowany w zakresie alternatywnej możliwości naruszenia podnoszonej normy prawnej, a co właśnie wystąpiło w tym przypadku w zakresie sądowej kontroli zaskarżonej ostatecznej decyzji środowiskowej dokonanej przez Sąd I instancji. Po czwarte, nie jest także zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy środowiskowej w związku z art. 106 § 1 k.p.a. z powodu błędnej wykładni i przyjęcia, że opinia, a jest to w istocie uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu nie wiąże bezwzględnie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Należy bowiem zauważyć, że tego rodzaju uzgodnienie, a nie "opinia" podlega ocenie przez organ główny prowadzący postępowanie, który jeśli nie podziela w całości lub w części treści powyższego uzgodnienia musi to jednoznacznie wyjaśnić w uzasadnieniu prawnym i faktycznym decyzji środowiskowej w korelacji z jej osnową. Po piąte, brak jest także podstaw do uwzględnienia naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie wymagane przez ten przepis elementy, a w szczególności podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tylko jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska dotyczącego stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast w tej sprawie Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku spełnił oczywiście ten obowiązek. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że zachodzi w tej sprawie szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło