II OSK 2908/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "N." Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1824/16 w sprawie ze skargi "N." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2017 roku, którym oddalono skargę w/w spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] września 2016 roku, doręczoną w dniu 14 września 2016 r., Starosta T. odmówił firmie N. Sp. z o.o. w S. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania (odzysku) odpadów w Ł. gm. W. Decyzja ta zawierała pouczenie o uprawnieniu do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. W dniu 3 października 2016 r. skarżąca spółka złożyła za pośrednictwem Starosty Powiatu T. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ze względu na brak spełnienia wymogów z art. 58 §1 i § 2 k.p.a. Równocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku, wydanym na podstawie przepisu art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Organ wskazał, że decyzja Starosty T. z dnia [...] września 2016 r. została doręczona skarżącej spółce w dniu 14 września 2016 r. Termin do złożenia odwołania minął w dniu 28 września 2016 r. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został uwzględniony, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Skarżąca Spółka wniosła skargę na postanowienie Kolegium o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Jednocześnie wniosła odrębną skargę w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W treści skargi skarżąca Spółka skupiła się na okolicznościach przemawiających w jej ocenie za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania związanych z przebywaniem pełnomocnika skarżącej na zwolnieniu lekarskim, a w rezultacie niemożnością wykonania obowiązków zawodowych w terminie. Uznała, że Kolegium naruszyło przepisy postępowania poprzez niezebranie materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, oparło rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym oraz nie rozpatrzyło materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wyrokiem z dnia 7 marca 2017 roku sygn. akt III SA/Kr 1824/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Wobec powyższego zważywszy na fakt, iż decyzja organu I instancji, tj. Starosty T. została doręczona skarżącej w dniu 14 września 2016 roku, termin do wniesienia odwołania upłynął dnia 28 września 2016 roku. Skarżąca, wnosząc odwołanie w dniu 3 października 2016 roku, uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, czego konsekwencją pozostaje konieczność stwierdzenia na gruncie przepisu art. 134 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Złożony jednocześnie z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozpatrzony negatywnie. Z tych powodów Sąd oddalił skargę N. Sp. z o.o. na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła N. Sp. z o.o. z siedzibą w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie na podstawie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2016 roku stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: -a ) w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 134 w zw. z art. 58 §1 i art. 59 § 2 pkt 2 k.p.a. polegające na uznaniu, iż odwołanie od Decyzji Starosty T. z dnia [...] września 2016 roku odmawiającej firmie N. Sp. z o.o. w S. w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania (odzysku) odpadów zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy, skarżący wnioskował o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji na skutek wystąpienia okoliczności od niego niezależnych - nagła choroba pełnomocnika skarżącego oraz fakt przebywania za granicami kraju zarządu spółki uzasadniał pozytywne rozpatrzenie wniosku i przywrócenie terminu, i w konsekwencji rozpoznania złożonego przez odwołującego odwołania, oraz: - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy: art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności zatem rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów procesowych, a to art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy prawidłowo i wyczerpująco przeprowadziły postępowanie dowodowe i ustalił stan faktyczny oraz, że dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego z zachowaniem zasady swobody oceny wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji miał podstawy, aby uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w sposób prawidłowy przeprowadziło postępowanie dowodowe z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego i właściwie uzasadnił postanowienie z dnia [...] listopada 2016 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. O naruszeniu przez organy norm zawartych w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. można mówić jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organ nie ustala faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa. Z akt sprawy administracyjnej wynika w sposób jednoznaczny, iż stronie skarżącej kasacyjnie doręczono decyzję Starosty T. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w dniu 14 września 2016 roku. Strona wniosła natomiast odwołanie od powyższej decyzji dopiero w dniu 3 października 2016 roku, a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., który upłynął z dniem 28 września 2016 roku. Oznacza to ewidentnie, iż przedmiotowe odwołanie wpłynęło po terminie przysługującym do jego wniesienia, co jest nie kwestionowane przez skarżącego. Są to istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zachowania przez stronę skarżącą kasacyjnie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Strona powyższych ustaleń nie kwestionowała. Tym samym zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie jest zasadny. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty rozwinięte w jej uzasadnieniu są związane z rozpoznaniem złożonego przez stronę wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wskazanego środka odwoławczego, co stanowiło przedmiot innej sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w następstwie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazać należy, że odwołanie wniesione przez Spółkę zawierało wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty T. z dnia [...] września 2016 roku, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1823/16 oddalił skargę Spółki na to postanowienie. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie II OSK 2907/18 oddalił skargę kasacyjną Spółki od tego wyroku. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego wniosku zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Skoro w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania nie został przywrócony, to jak słusznie wskazał Sąd I instancji, wydanie przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia było czynnością prawidłową. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a., art. 58 § 1 k.p.a. i art. 59 § 1 k.p.a w niniejszej sprawie nie ma uzasadnionych podstaw. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.