II SAB/Bk 67/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. I. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę. Skarga M. I. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. dotyczące rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] września 2016r. M. I. (powoływana dalej jako "Skarżąca") wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci: K. i S. I. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r.: (1) przyznał zasiłek rodzinny na córkę K. I. w wysokości 135 zł na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 października 2017 roku wraz z dodatkami z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 110 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 maja 2017 roku oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł we wrześniu 2017 roku, (2) odmówił przyznania dodatku do zasiłku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania; (3) przyznał na córkę S. I. zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 października 2017 roku oraz dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, w związku z dojazdem z miejsca, zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 października 2017 roku, z wyłączeniem okresu wakacji letnich (lipiec, sierpień). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Skarżąca spełniła kryterium dochodowe dla przyznania świadczeń rodzinnych. W dniu [...] grudnia 2016 r. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną rozstrzygnięcie. W dniu [...] marca 2017 r. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na powyższą decyzję, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 243/17 oraz skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w przedmiocie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. – zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Bk 67/17. Uzasadniając zarzut przewlekłości Skarżąca wskazała, że decyzja SKO została wydana po upływie ustawowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji po upływie terminu – uznało go za niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Bk oddalił skargę M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w zakresie rozpatrzenia odwołania Skarżącej od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej; p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została wyodrębniona z dotychczasowego pojęcia bezczynności, w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/1). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Wobec czego organ prowadzi postępowanie przewlekle, gdy działania organu są opieszałe, niesprawne i nieskuteczne, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje czynności podejmowane przez organy, ich terminowość w zakresie przepisów wynikających z art. 35 - 36 k.p.a. (vide wyroki w sprawach II GSK 5346/16 z dnia 8 lutego 2017 r., IV SAB/Gl 68/17 z dnia 9 maja 2017 r., II SAB/Bk 11/17 z dnia 28 marca 207 r., wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy czym, co należy podkreślić, skarga na przewlekłość postępowania, podlega ocenie sądu niezależnie od faktu zakończenia tego postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania jest bowiem stanem obiektywnym, istniejącym lub nieistniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy (tak NSA w wyroku w sprawie II GSK 5346/16 wyżej cytowany). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie Skarżącej od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. zostało rozpatrzone przez SKO w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Rozważyć zatem należało, czy zaskarżona decyzja został wydana w ustawowym terminie. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl natomiast art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, odwołanie M. I. wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w dniu [...] stycznia 2017 r. Potwierdza to pieczątka dokumentująca datę wpływu na piśmie przewodnim Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. przesyłającym odwołanie skarżącej wraz z aktami sprawy z dnia [...] stycznia 2017 r. Posiedzenie niejawne składu orzekającego w przedmiotowej sprawie i podjęcie zaskarżonej decyzji odbyło się w dniu [...] lutego 2017 r. Zaskarżona decyzja została wysłana Skarżącej w dniu 8 lutego 2017 r. Jak wynika z powyższego zestawienia decyzja Kolegium została wydana wprawdzie z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., tym niemniej uchybienie to jest nieznaczne. W zaistniałych okolicznościach faktycznych należy dojść do wniosku, że SKO nie dopuściło się przewlekłości w rozpatrzeniu odwołania Skarżącej od decyzji organu I instancji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.