IV SA/Po 754/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-22

Skład orzekający: Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na uchwałę rady gminy, jeśli rada ta, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględniła skargę w całości i stwierdziła nieważność zaskarżonej uchwały przed rozpoczęciem rozprawy?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, gdy organ, którego działanie zostało zaskarżone, uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przypadku uchwały rady gminy, która została zaskarżona, rada ta może skorzystać z uprawnień autokontrolnych, stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie objętym skargą, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Śremie wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Śremie dotyczącą trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności części uchwały. Następnie Rada Miejska w Śremie, uwzględniając skargę Prokuratora, podjęła nową uchwałę, w której stwierdziła nieważność zaskarżonych punktów pierwotnej uchwały. W związku z tym Burmistrz Śremu wniósł o umorzenie postępowania sądowego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Śremie na uchwałę Rady Miejskiej w Śremie z dnia 24 listopada 2016 r. Nr 262/XXVIII/2016 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w gminie Śrem oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne W dniu 24 listopada 2016 r. Rada Miejska w Śremie podjęła uchwałę nr 262/XXVIII/2016 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w gminie Śrem oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego (poz. 7246). Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Prokurator Rejonowy w Śremie, domagając się stwierdzenia nieważności pkt 2, 3, 4, 5 i 6 § 4 załącznika do uchwały. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Śremu wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że Rada Gminy podjęła w dniu 27 lipca 2017 r. uchwałę nr 342/XXXVI/2017 w sprawie skargi Prokuratora Rejonowego w Śremie z dnia 30 czerwca 2017 r. PR PA.47.2017 na uchwałę Nr 262/XXVIII/2016 z dnia 24 listopada 2016 r. Rady Miejskiej w Śremie w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w gminie Śrem oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. We wskazanej uchwale uwzględniono wnioski skargi i stwierdzono nieważność § 4 pkt 2, 3, 4, 5 i 6 załącznika do uchwały z 24 listopada 2016 r. nr 262/XXVIII/2016. Ww. uchwała także została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego (poz. 5246). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej uchwały Sąd uznał, że postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W sprawie nie została jeszcze wyznaczona rozprawa, a zatem uwzględnienie skargi nastąpiło w terminie wynikającym z art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. stało się bezprzedmiotowe. Przyczyną taką jest uwzględnienie przez organ, którego działanie zaskarżono, skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W tej sprawie do chwili rozstrzygnięcia skargi, Rada Miejska w Śremie podjęła uchwałę o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały, obejmującej w całości zakres zaskarżenia w tej sprawie. Sąd w tej sprawie przychyla się do stanowiska, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2402/15 (LEX nr 2169079) oraz WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2017 r. III SA/Kr 353/17 (CBOSA), zgodnie z którym rada gminy, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 P.p.s.a. może uwzględnić skargę do sądu administracyjnego na własną uchwałę będącą aktem prawa miejscowego i stwierdzić jej nieważność. Podjęta w tym trybie uchwała stanowi odrębny akt prawa miejscowego i podlega ogłoszeniu i kontroli sądu na zasadach ogólnych. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2377/14 (LEX nr 1657777) stwierdził, że rada gminy, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 P.p.s.a., może uwzględnić skargę do sądu administracyjnego na własną uchwałę będącą aktem prawa miejscowego i stwierdzić jej nieważność. Pogląd przeciwny prowadziłby do wyłączenia możliwości zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. w przypadkach, gdy przedmiotem skargi jest uchwała rady gminy (analogicznie również rady powiatu, sejmiku województwa) będąca aktem prawa miejscowego, czy też inne uchwały lub akty, których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. Tak szerokiego wyłączenia zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. nie można wyprowadzać w drodze wykładni, lecz wymagałoby to wyraźnej regulacji ustawowej. Należy stwierdzić, że w przypadku skorzystania przez organ, którego uchwałę zaskarżono do sądu administracyjnego, z uprawnień autokontrolnych, Sąd nie dokonuje oceny merytorycznej uchwały podjętej w trybie autokontroli, ale zobowiązany jest stwierdzić, czy działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. właściwy organ uwzględnił skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Taka uchwała podlega bowiem odrębnego zaskarżeniu i w tej sprawie Sąd nie ma kompetencji do oceny legalności uchwały podjętej w trybie autokontroli. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w tej sprawie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w wyniku uwzględnienia skargi w całości, zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwała została, w zakresie zaskarżenia, wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a w związku z tym przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Z uwagi na powyższe postępowanie sądowe należało umorzyć.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło