III SA/Łd 532/17
WyrokWSA w Łodzi2017-08-23
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, w sytuacji gdy wykroczenie zostało zarejestrowane przez urządzenie kontrolno-pomiarowe Inspekcji Transportu Drogowego, a prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane przez Policję w momencie popełnienia czynu, może nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2017 r., mimo że wykroczenie popełniono w 2016 r.? Czy zastosowanie tych przepisów narusza zasadę ochrony praw nabytych i zakaz działania prawa wstecz?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2017 r. do zatrzymania prawa jazdy za wykroczenie popełnione w 2016 r. jest prawidłowe, ponieważ postępowanie zostało wszczęte po dacie wejścia w życie nowych przepisów, a przepisy nowelizujące nie zawierały przepisów intertemporalnych. Zmiana dotyczyła źródła informacji o wykroczeniu, a nie charakteru sankcji, która ma charakter administracyjny, a nie karny. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony praw nabytych, gdyż skarżącemu nie przysługiwało żadne prawo nabyte w związku z niezatrzymaniem prawa jazdy w momencie popełnienia wykroczenia.Stan faktyczny
Skarżący M.H. został ukarany decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy za przekroczenie prędkości o 51 km/h na obszarze zabudowanym w dniu 13 sierpnia 2016 r. Wykroczenie zostało zarejestrowane przez urządzenie kontrolno-pomiarowe Inspekcji Transportu Drogowego, a prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane przez Policję w momencie popełnienia czynu. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte po 1 stycznia 2017 r., a organy zastosowały przepisy w brzmieniu obowiązującym od tej daty. Skarżący zarzucił naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zakazu działania prawa wstecz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
III SA/Łd 532/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydana na podstawie ar. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U.z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1 c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.) – dalej: u.k.p.; art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) – dalej: ustawa zmieniająca, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...], nr [...] orzekająca o zatrzymaniu M.H. prawa jazdy, na okres trzech miesięcy liczony od dnia zwrotu dokumentu, za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 2 lutego 2017 r. Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym Głównego Inspektora Transportu Drogowego poinformowało Starostę W., że w dniu 31 stycznia 2017 r. uprawomocnił się mandat karny seria i nr [...], nałożony na M.H., który w dniu 13 sierpnia 2016 r., w miejscowości P., kierując pojazdem marki VW, nr rej. [...] przekroczył w obszarze zabudowanym prędkość o 51 km/h. Wyjaśniło, że mandat karny, którego kserokopia została załączona do niniejszego pisma, został wystawiony podczas osobistego stawiennictwa ukaranego w organie, a prawo jazdy nie zostało zatrzymane.
Decyzją z dnia [...] Starosta W. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy, wezwał skarżącego do złożenia dokumentu prawa jazdy do depozytu w Wydziale Komunikacji oraz nadał wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż okres zatrzymania prawa jazdy liczony jest od dnia zwrotu dokumentu do właściwego wydziału komunikacji.
W dniu 20 marca 2017 r. skarżący zdeponował posiadane przez siebie prawo jazdy kategorii B w Wydziale Komunikacji Transportu i Dróg Starostwa Powiatowego w W. Jednocześnie w tym samym dniu wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania w całości oraz pozbawienie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 7 ust 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zmieniającej. W uzasadnieniu wniesionego odwołania pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w dacie popełnienia wykroczenia drogowego obowiązywały inne przepisy dotyczące podstawy wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, gdyż do dnia 1 stycznia 2017 r. jedyną podstawą do wydania takiej decyzji stanowiła informacja Policji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu Drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 128) – dalej: p.r.d. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż prawo jazdy skarżącego nie zostało zatrzymane, a tym samym brak było podstaw do wydania kwestionowanej decyzji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego wydanie decyzji na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2017 r. łamie naczelną zasadę ochrony praw nabytych i zakazu działania prawa wstecz, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał na brak możliwości automatycznego stosowania przepisów nowej ustawy do stanów prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy, w szczególności uwzględniając ściśle sankcyjny charakter art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., co przemawia za wymierzeniem sankcji względniejszych dla sprawcy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu i instancji. Uzasadniając Kolegium wskazało, iż jak wynika z treści art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Decyzję tę zgodnie z art. 102 ust. 1c u.k.p. wydaję na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 p.r.d. Przy czym datą początkową 3 miesięcznego okresu zatrzymania jest data zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. (przez Policję za pokwitowaniem w sytuacji ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkości przekraczającą dopuszczalną o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym), bądź też data zwrotu dokumentu do właściwego organu, a w sytuacji gdy dokument jest już w posiadaniu starosty data wydania decyzji. Ponadto, co istotne decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż uzyskana od właściwego podmiotu informacja, co do przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h, rodzi po stroni właściwego starosty obowiązek jej wydania. Dalej Kolegium wskazało na przepis art. 50 ustawy z dnia 1 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.), z którego wynika, iż do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy między innymi kontrola przestrzegania przepisów ruchu drogowego w zakresie i na zasadach określonych w u.p.r.d., w tym, co uregulowane zostało w art. 129a ust. 1 pkt 3 u.p.r.d., w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych lub przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących. W takiej sytuacji, stosownie do treści art. 129a ust. 2 u.p.r.d., inspektorom Transportu Drogowego przysługują uprawnienia funkcjonariuszy Policji, o których mowa w art. 129 ust. 1 i ust. 2 u.p.r.d. Organ odwoławczy wskazał nadto na przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, z którego wynika, iż podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 oraz art. 103 ust. 5 u.k.p.. jest informacja właściwego podmiotu.
Kolegium wskazało, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący w dniu 13 sierpnia 2016 r. w miejscowości P., kierując pojazdem marki VW przekroczył dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Powyższe wynika z przesłanego Staroście W. zawiadomienia Głównego Inspektoraty Transportu Drogowego z dnia 2 lutego 2017 r. Wykroczenie to zostało zarejestrowane za pomocą przyrządu kontrolno - pomiarowego. Tym samym powyższa informacja obligowała starostę do zatrzymania prawa jazdy skarżącemu, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że dokument nie został faktycznie zatrzymany, co wynika z treści art. 102 ust. 1c u.k.p. Odnosząc się do zarzutu odwołania, co do konieczności zastosowania przepisów ustawy zmieniającej, w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia wykroczenia Kolegium wskazało, iż ustawodawca dokonując z dniem 1 stycznia 2017 r. nowelizacji art. 7 ustawy zmieniającej, co nastąpiło ustawą z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 2001), nie przewidział możliwości uwzględnienia okoliczności daty popełnienia wykroczenia. Zarówno informacja o popełnieniu wykroczenia, jak i uprawomocnienie się mandatu karnego nałożonego na skarżącego za to wykroczenie, nastąpiło po dacie wejścia w życie znowelizowanej treści art. 7 ustawy zmieniającej, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znalazły przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji. Natomiast stosownie do treści art. 6 k.p.a. organy administracji mają obowiązek działania na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.H. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika powtórzył argumentację i zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M.H. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] orzekającą o zatrzymaniu M.H. prawa jazdy, na okres trzech miesięcy liczony od dnia zwrotu dokumentu, za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1 c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.) – dalej: u.k.p. oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) – dalej: ustawa zmieniająca.
Zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 pkt. 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie do treści art.102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji (art. 102 ust. 1e u.k.p.).
Przy czym, co wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy zmieniającej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., do dnia 3 czerwca 2018 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3, to jest pochodząca od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 128) – dalej: u.p.r.d. lub też wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej), bądź informacja pochodząca od organu kontroli ruchu drogowego, który stwierdził kierowanie pojazdem silnikowym w okolicznościach, o których mowa w art. 102 ust. 1d albo art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej).
Zgodnie z art. 135 ust.1 pkt. 1a u.p.r.d., policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczaną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Przy czym, co w sprawie istotne zgodnie z art. 129a ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b u.p.r.d. kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu: a) przyrządów kontrolno-pomiarowych, b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących, należy również do Inspekcji Transportu Drogowego. W ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu (art. 129a ust. 2 u.p.r.d.).
W przedmiotowej sprawie z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że M.H. w dniu 13 sierpnia 2016 r., w miejscowości P., kierując pojazdem marki VW nr rej. [...] przekroczył dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Powyższe wykroczenie zostało zarejestrowane przez urządzenie kontrolno-pomiarowe Inspekcji Transportu Drogowego, a w dniu jego popełnienia skarżącemu nie zostało zatrzymane prawo jazdy. Ponadto z treści pisma Głównego Inspektora Transportu Drogowego Centrum Automatycznego Nadzoru na Ruchem Drogowym z dnia 2 lutego 2017 r., stanowiącego podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., wynika, że mandat karny kredytowany z dnia 15 stycznia 2017 r. nr [...], wystawiony i przyjęty przez skarżącego w trakcie osobistego stawiennictwa, uprawomocnił się w dniu 31 stycznia 2017 r. Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania.
Natomiast istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, wpływu daty popełnienia przez skarżącego wykroczenia na możliwość zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2017 r., jako podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h.
Wskazać bowiem należy, iż w dacie popełnienia wykroczenia powołany wyżej przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej stanowił, że do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 (to jest u.p.r.d. przypomnienie Sądu). Powyższy stan prawny uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2017 r., w wyniku przeprowadzonej nowelizacji ustawy zmieniającej, co nastąpiło ustawą z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 2001). Z treści znowelizowanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, wynika, iż podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3, to jest jak już wcześniej wskazano, informacja pochodząca od podmiotu to jest pochodząca od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. lub też wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie bądź informacja pochodząca od organu kontroli ruchu drogowego, który stwierdził kierowanie pojazdem silnikowym w okolicznościach, o których mowa w art. 102 ust. 1d albo art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p.
Skarżący kwestionując zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia argumentuje, iż w jego sprawie brak było podstaw do zatrzymania prawa jazdy, gdyż z treści obowiązującego w dacie popełnienia wykroczenia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, który to przepis zdaniem skarżącego winien znaleźć zastosowanie w sprawie, wprost wynika, że jedyną podstawą do wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., stanowiła informacja Policji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a u.p.r.d.. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż skarżącemu za przedmiotowe wykroczenie nie zostało zatrzymane prawo jazdy. Odmienne stanowisko, w ocenie strony skarżącej stanowiłoby naruszenie art. 2 Konstytucji RP, wyrażającego naczelna zasadę ochrony praw nabytych i zakazu działania wstecz.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko uznać należy za nieprawidłowe. Dla Sądu jest bowiem rzeczą oczywistą, iż konstrukcja obowiązującego do dnia 31 grudnia 2016 r. przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie miała na celu– poprzez literalną interpretację art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. – umożliwienie kierowcom uniknięcia sankcji za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, w postaci zatrzymania prawa jazdy. Obowiązek wydania takiej decyzji wynika bowiem wprost z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Natomiast powyżej powołany przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia przez skarżącego przedmiotowego wykroczenia, jak i w aktualnie obowiązującym brzmieniu odnosi się jedynie do źródła wiedzy starosty o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z nadmierną prędkością w obszarze zabudowanym, która to informacja, z woli ustawodawcy, stanowi podstawę obligującą właściwego starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z powyższego wynika, że do 31 grudnia 2016 r. starosta wydawał decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w oparciu o informację o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. (czyli od Policji), a od 1 stycznia 2017 r. na podstawie informacji otrzymanych między innymi od podmiotu który ujawnił popełnienie naruszenia określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1a u.p.r.d. lub też wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. W tym także informacji przesłanych przez Inspekcję Transportu Drogowego, do której na podstawie art. 129a ust. 1 i ust. 2 u.p.r.d. należy kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu: a) przyrządów kontrolno-pomiarowych, b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących. Inaczej mówiąc również po 31 grudnia 2016 r. podstawę do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi wyłącznie informacja tylko, że pochodząca z innego źródła i dotyczy to również sytuacji, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane. Zarówno w poprzednio, jak i w aktualnie obowiązującym stanie prawnym fakt niezatrzymania prawa jazdy w momencie popełnia wykroczenia ma jedynie wpływ na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który uregulowany został w powołanym wcześniej art. 102 ust. 1e u.k.p.
Ponadto, co istotne przepisy ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw nie zawierają przepisów intertemporalnych, regulujących kwestię zastosowania znowelizowanych przepisów do stanów faktycznych powstałych przed dniem jej wejścia w życie. Przepis art. 9 powołanej ustawy stanowi jedynie, iż wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Tym samym w ocenie Sądu do prowadzonego wobec skarżącego postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, wszczętego na podstawie informacji Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 lutego 2017 r., organy administracji publicznej zasadnie zastosowały znowelizowane przepisy ustawy zmieniającej w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2017 r. Do powyższego obligowała je bowiem wyrażona w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U.z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a., zasada działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, realizowana między innymi, w przypadku zmiany obowiązującego stanu prawnego i braku odpowiednich przepisów intertemporalnych w tym zakresie, do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o nowe bądź znowelizowane przepisy (podobn. wyrok NSA z 21 lutego 2017 r., II OSK 172/16 – www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto w sprawie nie doszło do fizycznego zatrzymania prawa jazdy skarżącemu, bowiem popełnienie przedmiotowego wykroczenia zostało zarejestrowane przez stacjonarne urządzenie kontrolno-pomiarowe nr [...], zlokalizowane w miejscowości P., ul. A. (DK 44), do którego stosowania, od dnia 1 stycznia 2016 r., jest uprawniona wyłącznie Inspekcja Transportu Drogowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd stwierdził, iż wbrew stanowisku strony skarżącej nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Wskazać bowiem należy, iż wynikająca z konstytucyjnej zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasada ochrony praw nabytych, odnosi się do praw lub interesów nabytych w toku bądź też do ekspektatywy prawa i nie może być w żaden sposób naruszana poprzez pogorszenie sytuacji prawnej adresatów przepisów prawnych, w następstwie przeprowadzanej przez prawodawcę ich nowelizacji. Inaczej mówiąc zasada ochrony praw nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym. Jednakże, co należy podkreślić ochrona praw nabytych nie oznacza nienaruszalności tych praw i nie ma ona charakteru absolutnego. Odstąpienie od zasady ochrony praw nabytych jest dopuszczalne w szczególnych okolicznościach, gdy przemawia za tym inna zasada prawnokonstytucyjna (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2015 r., II GSK 1629/15; wyrok NSA z dnia 31 marca 2016 r., II FSK 90/14 – www.cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, w wyniku zastosowania znowelizowanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie doszło do naruszenia zasady ochrony praw nabytych skarżącego, gdyż na podstawie tego przepisu, zarówno w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r., jaki w brzmieniu aktualnie obowiązującym, skarżącemu nie przysługuje żadne prawo nabyte lub jego ekspektatywa.
Wbrew stanowisku strony skarżącej przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie ma charakteru sankcyjnego, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., K 24/15, w którym Trybunał stwierdził, że "zasada ne bis in idem nie została naruszona, gdyż zatrzymanie prawa jazdy w tym przypadku nie jest sankcją karną, lecz administracyjną. Przewidują ją przepisy prawa administracyjnego za naruszenie zakazu administracyjnego ograniczającego prędkość poruszania się pojazdem mechanicznym na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie prawa jazdy realizuje przede wszystkim funkcję prewencyjną, ma działać odstraszająco na kierowców, zniechęcając ich do nadmiernego przekraczania dozwolonej prędkości. Tego rodzaju działanie jest charakterystyczne dla sankcji administracyjnej, która nie jest odpłatą za popełniony czyn, lecz środkiem służącym zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji. O karnym charakterze tej sankcji nie przesądza ani dolegliwość, która jest kategorią względną, zależną od sytuacji, w jakiej znajduje się dana osoba, ani jej podobieństwo do środka karnego w postaci czasowego zakazu prowadzenia pojazdów. Ta sama co do istoty sankcja może być bowiem stosowana w ramach różnych reżimów odpowiedzialności prawnej". Tym samym w sprawie nie znajdzie zastosowania zasada stosowania przepisów obowiązujących w dacie popełniania czynu stanowiącego podstawę do wymierzenia sankcji, a dodatkowo względniejszych dla sprawy czynu. Ponadto w ocenie Sądu przeprowadzona nowelizacja art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej nie dokonywała zmiany rodzaju sankcji za jazdę z nadmierną prędkością w obszarze zabudowanym, czy też zakresu jej dolegliwości, a odnosiła się jedynie, jak już wcześniej wskazano do zmiany źródła informacji o popełnieniu tego wykroczenia. Natomiast zaaprobowanie stanowiska skarżącego, stanowiłoby w ocenie Sądu prawne usankcjonowanie uniknięcia odpowiedzialności skarżącego za popełnione wykroczenie, co w istocie stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne, wyrażonej w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło