II OSK 3080/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-06
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. musi być poprzedzona zobowiązaniem właściciela do przeprowadzenia kontroli obiektu lub przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego na podstawie art. 62 ust. 3 P.b.?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. nie musi być bezwzględnie poprzedzona zobowiązaniem do przeprowadzenia kontroli lub przedstawienia ekspertyzy na podstawie art. 62 ust. 3 P.b. Organy nadzoru budowlanego, jako wyspecjalizowane jednostki, mogą dokonywać ustaleń na podstawie własnych czynności kontrolnych i zebranych dowodów, stosując zasady postępowania dowodowego określone w K.p.a. Wyniki kontroli lub ekspertyzy są cennymi dowodami, ale nie jedynymi ani niezbędnymi do wydania decyzji.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została zobowiązana do wykonania remontu dachu, orynnowania i elewacji budynku ze względu na zły stan techniczny, który zagrażał bezpieczeństwu i powodował oszpecenie otoczenia. Po odwołaniu, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił decyzję organu I instancji, uznając potrzebę wyjaśnienia stanu faktycznego i wskazania przepisów technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy błędnie wymagał uprzedniego zobowiązania do kontroli, ale sam błędnie uznał, że nie jest potrzebna wiedza specjalistyczna do oceny stanu elewacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję WINB.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz zaskarżoną decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G.-D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 444/17 w sprawie ze skargi W. G.-D. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [..] nr [..] w przedmiocie wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie na rzecz W. G.-D. kwotę 1.227 (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 444/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę W. G.-D. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z [..] nr [..] w przedmiocie wykonania robót budowlanych.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z [..], znak: [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczytnie (dalej PINB), na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej P.b.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [..] w Szczytnie wykonanie wyszczególnionych obowiązków związanych z remontem dachu, orynnowaniem i elewacją budynku.
W uzasadnieniu PINB podał, że w dniu [..]v na skutek wniosku jednego ze współwłaścicieli budynku, W. G.-D., przy udziale wszystkich współwłaścicieli przeprowadzono kontrolę stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W trakcie kontroli stwierdzono, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. W trakcie oględzin stwierdzono całkowicie zniszczone belki (krokwie zewnętrzne) i deski (wiatrownice) na obu szczytach budynku. Elementy te z jednej strony już częściowo zwisają i nie są trwale związane z pozostałą częścią budynku, a przy większym wietrze mogą w każdej chwili całkowicie oderwać się i spaść na dół. Stwierdzono ponadto zniszczenie i nieodpowiedni stan dwóch kominów, w części strychu i ponad dachem. PINB uznał, że istniejący stan techniczny kominów stwarza realne zagrożenie wystąpienia pożaru. Kominy w tej części wymagają w całości odbudowy wraz z obróbkami blacharskimi oraz betonowymi czapkami. W nieodpowiednim stanie technicznym zastano także część deskowania dachu. Organ uznał, że kwalifikuje się ona wyłącznie do wymiany na nową. Na dachu stwierdzono braki w pokryciu oraz w kilku miejscach pozsuwane dachówki. W ocenie PINB, niewłaściwy stan pokrycia powoduje zniszczenia deskowania, konstrukcji dachu, jak też innych elementów wewnątrz budynku. Organ ustalił, że wyłazy na dach są całkowicie zużyte i wymagają wymiany na nowe, a ponadto zniszczone jest całkowicie orynnowanie (rynny na dachu oraz wszystkie rury spustowe). Poza negatywnym wpływem na stan techniczny budynku zniszczenia te powodują swym wyglądem oszpecenie budynku. Orynnowanie nadaje się wyłącznie do wymiany. Występują także miejscowe braki i uszkodzenia tynków ścian zewnętrznych, co powoduje oszpecenie otoczenia.
Odwołanie od tej decyzji wniosła współwłaścicielka budynku E. D.-K., zarzucając organowi I instancji niewskazanie przepisów technicznych, które naruszałby zaistniały stan faktyczny.
Zaskarżoną decyzją z [..]r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia uznając, że stan faktyczny sprawy został nienależycie wyjaśniony w stopniu uniemożliwiającym merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1 P.b. Ustalenia stanu faktycznego w sprawie powinny opierać się w szczególności na wynikach przeprowadzonych kontroli okresowych w użytkowanym obiekcie budowlanym (art. 62 ust.1 P.b.), która m. in. weryfikuje stan obiektu określony w protokołach kontroli okresowych w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu kontroli, a także w razie potrzeby na treści wykonanej ekspertyzy technicznej. W przedmiotowej sprawie współwłaściciele nieruchomości nie dokonywali okresowych przeglądów stanu technicznego, co jest obowiązkiem wynikającym wprost z ustawy Prawo budowlane. Wyegzekwowanie od właścicieli obiektu ww. obowiązków powinno stanowić podstawę dla prawidłowej oceny stanu technicznego oraz dla prawidłowego ewentualnego sformułowania obowiązków wskazanych w decyzji administracyjnej (art. 62 P.b.). Organ odwoławczy zarzucił też organowi I instancji niewskazanie w treści rozstrzygnięcia przepisów technicznych, które zaistniały stan faktyczny by naruszały. Zdaniem WINB, skoro przepis art. 61 i 62 P.b. precyzuje obowiązki spoczywające z mocy prawa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowanego, to ocena, czy stan techniczny danego obiektu jest nieodpowiedni, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem organu odwoławczego można stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi.
W wyniku rozpoznania sprawy ze skargi na opisaną powyżej decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesionej przez W. G.-D., zaskarżonym wyrokiem z [..]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargę tę oddalił. Sąd I instancji stwierdził, że decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu, chociaż nie wszystkie zawarte w niej argumenty Sąd uznał za zasługujące na uwzględnienie.
Sąd zgodził się z organem odwoławczym w zakresie, w jakim WINB stwierdził, że organ I instancji nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pk1 P.b. tylko na podstawie własnej oceny stanu technicznego budynku. W ocenie Sądu, na mocy art. 62 ust. 3 P.b. PINB zobowiązany był nakazać właścicielom przeprowadzenie kontroli okresowej, o której mowa w ust. 1 art. 62 P.b. lub żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Stosownie do art. 62 ust. 4-6 P.b. kontrole przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności albo kwalifikacje. Dopiero po zapoznaniu się ze stanowiskiem uprawnionego podmiotu co do oceny stanu technicznego budynku, PINB mógł sformułować nakazy w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Sąd nie podzielił natomiast podzielić poglądu organu II instancji, że stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego zawsze należy utożsamiać z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Nieodpowiedni stan techniczny może wynikać również z braku dbałości o budynek, wykonywania wymaganych remontów, napraw. Zdaniem Sądu, organ I instancji dowiódł i prawidłowo uzasadnił w decyzji, że stan techniczny budynku w części dachu, kominów i orynnowania jest nieodpowiedni, gdyż urządzenia te nie spełniają prawidłowo swoich funkcji, a nadto powodują swym wyglądem oszpecenie otoczenia, co dotyczy też elewacji budynku. W aktach sprawy znajduje się protokół z przeprowadzonej w dniu 6 września 2016 r. kontroli przedmiotowego budynku wielorodzinnego oraz zdjęcia. Sąd ustalił, że wszyscy współwłaściciele budynku brali udział w oględzinach i nie kwestionowali poczynionych ustaleń. Z załączonych fotografii wynika zaś bezspornie, że dach ma ubytki, przecieka (na co wskazuje stan odeskowania dachu), rynny porasta roślinność, tynk na elewacji zewnętrznej jest spękany, w wielu miejscach odpadł i dalej może odpadać, tynk na kominie w części poddasza jest spękany i okopcony, co wskazuje na jego nieszczelność. Ubytki ma także część komina w części ponad dachem. W oparciu o powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma racji organ odwoławczy twierdząc, że rozstrzygnięcie organu I instancji wykracza poza zakres art. 66 P.b. Przepis ten ma na celu przywrócenie prawidłowego stanu obiektu budowlanego, który powinien być utrzymywany i użytkowany przez właściciela lub zarządcę zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (art. 61 pkt 1P.b.)
Konkludując Sąd I instancji wskazał, że treść obowiązków nakładanych na podstawie art. 66 P.b. każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, przy czym granicę będzie tu wyznaczać wykładnia celowościowa. Zakres zaleceń powinien służyć jedynie przywróceniu prawidłowego stanu obiektu budowlanego, czyli zgodnego z prawem.
Nawiązując do argumentacji organu II instancji WSA w Olsztynie podkreślił, że przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymywanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka. Przedmiotowa przesłanka odnosi się do skrajnych zaniedbań w estetyce obiektu przy uwzględnieniu otoczenia (wyrok NSA z 2 lutego 2017r. II OSK 1242/15). Zdaniem Sądu, dla oceny nieprawidłowego stanu elewacji budynku i jego elementów, jak również do tego żeby obiektywnie stwierdzić, że budynek powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia nie jest potrzebna wiedza specjalistyczna. Niemniej jednak, z mocy przepisu art. 62 ust. 3 P.b., dowodem w rozpatrywanej sprawie powinno być także niezależne stanowisko podmiotu uprawnionego, którego zalecenia PINB powinien wziąć pod uwagę, wobec ustalenia stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b.
Skargę kasacyjną od wyroku z [..]r. złożył W. G.-D. zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i decyzji organu II instancji na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a.), ewentualnie, na podstawie art. 185 P.p.s.a., o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:
1) przez niezastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania;
2) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 62 ust. 3 P.b. poprzez przyjęcie, że do wydania decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy konieczne jest uprzednie skuteczne zastosowanie art. 62 ust. 3 P.b.,
a także naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu II instancji oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 P.b.;
4) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji argumentów przemawiających za koniecznością zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 62 ust. 3 P.b. w sytuacji uznania przez ten Sąd, że stan faktyczny potrzebny do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 3 P.b. został już ustalony.
Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Trafne okazały się podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 62 ust. 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji – dalej powoływana jako "P.b.").
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jedynym powodem, który doprowadził Sąd pierwszej instancji do konkluzji, że zaskarżona decyzja Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 22 marca 2017 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi było stwierdzenie, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. musi być poprzedzona zobowiązaniem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego – na podstawie art. 62 ust. 3 P.b. – do przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego, bądź do przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Powołany przepis znajduje się w rozdziale 6 P.b. zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Postępowanie prowadzone w trybie art. 66 służy więc usunięciu nieprawidłowości (np. stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu lub nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przypadku, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest użytkowany w taki sposób, bądź znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, ratio legis analizowanej regulacji przemawia za jak najszybszym usunięciem takiego stanu. Funkcja rozstrzygnięcia wydawanego w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b., który m.in. stanowił podstawę prawną wydania decyzji organu pierwszej instancji, powoduje również, że nie musi być ono poprzedzone stwierdzeniem zagrożenia, a tylko możliwości jego wstąpienia.
Znajdujący się w tym samym rozdziale P.b. art. 62 określa obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w zakresie przeprowadzania jego kontroli. Stosownie do treści art. 62 ust. 3 P.b. organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Wyniki kontroli lub ekspertyza techniczna sporządzona na skutek zobowiązania nałożonego przez organ nadzoru budowlanego z pewnością są dowodami, które powinny zostać uwzględnione przez ten organ przy rozstrzyganiu sprawy na podstawie art. 66 P.b. Niemniej jednak, należy podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ten przepis, jak w każdym postępowaniu administracyjnym, organ nadzoru budowlanego musi kierować się, określonymi w K.p.a., ogólnymi zasadami postępowania. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. obliguje go więc do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Z kolei art. 107 § 3 K.p.a. wskazuje na konieczność należytego uzasadnienia podjętej decyzji z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Ani z przepisów P.b., ani z przepisów K.p.a., nie wynika zatem, że protokół kontroli przeprowadzonej na skutek zobowiązania nałożonego w trybie art. 62 ust. 3 P.b. lub sporządzona w tym trybie ekspertyza stanu technicznego obiektu budowlanego są jedynymi, bądź niezbędnymi dowodami, pozwalającymi rozstrzygnąć o konieczności (lub jej braku) nałożenia nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 P.b.
Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie nieprawidłowości jest prowadzone przez organy nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 i ust. 2 P.b.), zatem wyspecjalizowane organy administracji publicznej, których zadaniem jest m.in. kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia przy utrzymywaniu obiektów budowlanych (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 84 ust. 1 pkt 1 P.b.), a także wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą (art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 i ust. 2 P.b.). Stosownie do treści art. 81 ust. 4 P.b. organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.
Nie można oczywiście wykluczyć, że wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. nie będzie możliwe bez uprzedniego zobowiązania właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 P.b. lub przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Wyniki takiej kontroli lub ekspertyza sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową (art. 12 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 P.b.) z pewnością mogą być istotnym, obiektywnym i miarodajnym dowodem, stanowiąc podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Nie ma jednak w tym zakresie miejsca na jakkolwiek automatyzm, a ocena takiego dowodu, podobnie, jak potrzeby jego przeprowadzenia, pozostawiona jest organowi administracji nadzoru budowlanego, który powinien się przy tym kierować odpisanymi wyżej celami regulacji zawartej w art. 66 ust. 1 P.b. i regułami administracyjnego postępowania dowodowego.
Jak natomiast wynika z akt postępowania administracyjnego, a zarazem z przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy, stan techniczny przedmiotowego budynku w części dachu, kominów i orynnowania jest nieodpowiedni, gdyż urządzenia te nie spełniają prawidłowo swoich funkcji, a ponadto powodują swym wyglądem oszpecenie otoczenia, co dotyczy też elewacji budynku. Jak podał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, odwoławszy się do akt sprawy, z fotografii dołączonych do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [..]r. bezspornie wynika, że dach ma ubytki, przecieka, rynny porasta roślinność, tynk na elewacji zewnętrznej jest spękany, w wielu miejscach odpadł i dalej może odpadać, tynk na kominie w części poddasza jest spękany i okopcony, co wskazuje na jego nieszczelność, ubytki ma także część komina w części ponad dachem.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd pierwszej instancji trafnie skonstatował, że nie ma racji organ odwoławczy twierdząc, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wykracza poza zakres art. 66 P.b. Dalej zaś Sąd celnie wskazał, że dla oceny nieprawidłowego stanu elewacji budynku i jego elementów, jak również do tego żeby obiektywnie stwierdzić, że budynek powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, nie jest potrzebna wiedza specjalistyczna. Błędnie jedynie, z przedstawionych wyżej powodów, Sąd stwierdził konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o stanowisko uprawnionego podmiotu (uzyskane przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 62 ust. 3 P.b.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Brak było bowiem podstaw do stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które uniemożliwiało wydanie przez organ administracji decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zarówno zaskarżony wyrok, jak i zaskarżoną decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [..]
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji oraz zaskarżoną decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 193 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło