VI SA/Wa 98/17
WyrokWSA w Warszawie2017-08-24
Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Izabela Głowacka – Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych z nieprawidłowym oznakowaniem, które nie odzwierciedla rzeczywistego składu produktu lub jego cech, stanowi zafałszowanie w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych z nieprawidłowym oznakowaniem, które ukrywa ich rzeczywisty skład lub inne właściwości, stanowi zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, nawet jeśli działanie producenta nie było zamierzone. Niezgodność składu z dobrowolną deklaracją producenta, podanie nieprawdziwych danych w oznakowaniu lub ukrycie istotnych informacji (np. o substancjach dodatkowych, alergenach) narusza interes konsumentów i obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. j. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Kontrola wykazała m.in. zawyżoną zawartość tłuszczu, obecność niedeklarowanych substancji (azotyny, azotyny, mięso wołowe), niepełne wyszczególnienie składników i alergenów, a także podanie nieprawdziwych informacji o składzie i zastosowanie wprowadzających w błąd nazw produktów. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie rozpatrzył sprawę, utrzymując karę, co zostało zaskarżone do WSA. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi S. Sp. j. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po rozpatrzeniu odwołania S. sp. j., z siedzibą w Z. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej WIJHARS lub organ I instancji), z dnia [...] maja 2014r. znak: [...], wymierzającej spółce S. sp. j., karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.- dalej: k.p.a.) oraz art. 21 i art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (jt. Dz.U. z 2016r. poz. 1604 – dalej: ustawa o jakości) w związku z art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust.1, art. 7 ust. 1, art. 17 ust.1 pkt 1 lit. a) oraz art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, art. 8 ust.1, art. 16, art. 17 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz.UE L 31 z 1.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdział 15, t. 6 str. 463 z późn. zm).
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach od [...] – [...] i [...] lutego 2014 r. oraz [...] marca 2014 r., inspektorzy WIJHARS, przeprowadzili kontrolę w S. Sp. j.,, w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego (Protokoły z kontroli: Nr [...] z dnia [...].02.2014 r., Nr [...] z dnia [...].02.2014 r. i Nr [...] z dnia [...].03.2014 r.).
W trakcie działań kontrolnych pobrano urzędowe próbki z partii produktów o nazwach:
- "KIEŁBASA [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: [...] kg, nr partii produkcyjnej: [...]., data produkcji: [...] r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: [...] r." cena zbytu brutto: [...] zł/kg,
- "KIEŁBASA [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: [...] kg, nr partii produkcyjnej: [...]., data produkcji: [...] r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: [...] r", cena zbytu brutto: [...] zł/kg,
w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych (Protokół z pobrania próbek nr [...] z dnia [...] lutego 2014 .).
Ponadto, pobrano również urzędowe próbki w celu przeprowadzenia oceny prawidłowości oznakowania z partii produktów o nazwach:
- "Kiełbasa [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 1178 kg, nr partii produkcyjnej: [...]., data produkcji: [...] r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: [...] r.", cena zbytu brutto: [...] zł/kg,
- "KIEŁBASA [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: 589 kg, nr partii produkcyjnej: [...]., data produkcji: [...].02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: [...] r.", cena zbytu brutto: [...] zł/kg,
- "KARCZEK [...] (wędzonka wieprzowa niskowydajna)", wielkość partii magazynowej 5,78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 150 kg, nr partii produkcyjnej: [...]., data produkcji: [...] r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: [...] r.", cena zbytu brutto: [...] zł/kg.
W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące parametrów jakościowych, tj.:
- w przypadku wyrobu o nazwie "KIEŁBASA [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" zawyżoną zawartość tłuszczu o 3,7 p.p. w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta, tj.: max 13% (wynik badania 16,7%) oraz obecność azotanów i azotynów w ilości 34,6 mg/kg w przeliczeniu na NaNo2 niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2014 r.),
- w przypadku wyrobu o nazwie "KIEŁBASA [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" zawyżoną zawartość tłuszczu o 16,60 p.p. w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta, tj.: max 13% (wynik badania 29,60%), obecność azotanów i azotynów w ilości 54,2 mg/kg w przeliczeniu na NaNo2 niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu oraz obecność surowca wołowego w ilości 15,8% niedeklarowanego w oznakowaniu wyrobu (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2014 r.).
Natomiast w wyniku przeprowadzonej oceny oznakowania ww. partii wędlin stwierdzono:
I. 1. nie wyszczególnienie w wykazie wszystkich składników i dozwolonych substancji dodatkowych zastosowanych podczas produkcji, w tym:
- w przypadku KIEŁBASY [...]: konserwantu E250,
- w przypadku KIEŁBASY [...]: konserwantu - E250, skrobi, laktozy, przeciwutleniaczy - E300 i E316, wzmacniacza smaku - E635, maltodekstryny, tłuszczu drobiowego, suszonego mięsa drobiowego,
- w przypadku KARCZKU [...]: maltodekstryny, glukozy, przeciwutleniacza E331, ekstraktu przyprawy.
2. wyszczególnienie w składzie wyrobów składników i dozwolonych substancji dodatkowych, które nie zostały użyte do wyrobu produktu gotowego, w tym:
- w przypadku KIEŁBASY [...]: substancji wzmacniającej smak i zapach oraz regulatora kwasowości E260 i E330,
- w przypadku KARCZKU [...]: hemoglobiny, barwnika - karmel identyczny z naturalnym, białka sojowego izolatu NON GMO, fosforanów E451, E452, E450,
co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
II. nie wskazanie w składzie wszystkich alergenów, tj.:
- w przypadku KIEŁBASY [...]: glutenu i jaj,
- w przypadku KARCZKU [...]: glutenu,
co stanowi o naruszeniu § 5 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych,
III. podanie w oznakowaniu niezgodnej z prawdą procentowej zawartości składników charakterystycznych dla wyrobu, tj.:
- w przypadku KIEŁBASY [...] wskazano w oznakowaniu: schab b/k 70% zamiast 69%, mięso wieprzowe 15% zamiast 14% oraz tłuszcz wieprzowy 15% zamiast 14%,
- w przypadku KIEŁBASY [...] mięso wieprzowe 80% zamiast 79% oraz tłuszcz wieprzowy 20 zamiast 19%,
co narusza § 9 ust. 1, pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych,
IV. zastosowanie w nazwie wędlin, tj.: KIEŁBASY [...], KIEŁBASY [...] określenia "[...]" wskazującego, iż przedmiotowe wyroby zostały wyprodukowane na obszarze górskim, podczas gdy zostały one wyprodukowane na terenie powiatu krakowskiego, co wprowadza w błąd konsumenta co do źródeł i miejsca pochodzenia, wytworzenia i produkcji i jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
V. zastosowanie nazwy wyrobu "KARCZEK [...]" oraz zawarcie na etykietach wyrobów o nazwach: "KIEŁBASA [...]", "KIEŁBASA [...]" informacji "Smak tradycji - od [...] r." wskazuje, iż ww. wyroby zostały wyprodukowane metodami tradycyjnymi, podczas gdy do ich produkcji zostały zastosowane dozwolone substancje dodatkowe. Poza tym wyprodukowane zostały na skalę masową, taki sposób oznakowania wprowadza konsumenta w błąd, co do metod wytwarzania lub produkcji i jest niezgodny z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
VI. zastosowanie w oznakowaniu przedmiotowych partii wędlin niewyraźnych, nieczytelnych i zamazanych napisów, m.in. dotyczących składu surowcowego, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
VII. brak wskazania w oznakowaniu informacji o zastosowanych procesach technologicznych (pieczeniu w przypadku 2 partii kiełbas oraz wędzenie i parzenie w przypadku partii wędzonek), co jest niezgodne art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
VIII. brak wskazania w nazwie przedmiotowych partii wyrobów dodatkowego określenia z jakiego gatunku zwierzęcia została wyprodukowana przedmiotowa wędlina, tj.: KIEŁBASA [...] - "wieprzowa", KIEŁBASA [...] - "wieprzowo-drobiowa", KARCZEK [...] - "wieprzowy", co jest niezgodne art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,
IX. brak wskazania nazw i/lub numerów dozwolonych substancji dodatkowych, tj.: glutaminianu sodu E621 i rybonukleotydy disodowej E635 (w przypadku kiełbasy [...]). Producent wskazał w oznakowaniu jedynie określenie "substancje wzmacniające smak i zapach" zamiast "wzmacniacz smaku", co narusza § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.
W dniu [...] marca 2014 r., WIJHARS wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia do obrotu partii artykułów rolno-spożywczego zafałszowanych o nazwie: "KIEŁBASA [...], "KIEŁBASA [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", "KARCZEK [...] (wędzonka wieprzowa niskowydajna)".
Po przeprowadzeniu postępowania przez organ, WIJHARS, wydał decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], wymierzającą spółce S. Sp. j., karę 8000 zł, za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, tj.:
• KIEŁBASY[...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona), wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 1178 kg, nr partii produkcyjnej: [...]r., data produkcji:[...] r., termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do": [...]r.", cena zbytu brutto: [...] zł/kg,
• KIEŁBASY [...] (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona), wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: 589 kg, nr partii produkcyjnej: [...]., data produkcji: [...] r., termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do: [...]r.", cena zbytu brutto: [...] zł/kg,
• KARCZKU [...] (wędzonka wieprzowa niskowydajna), wielkość partii magazynowej 5,78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 150 kg, nr partii produkcyjnej: [...] r., data produkcji: [...] r., termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do: [...] r.", cena zbytu brutto: [...] zł/kg.
Następnie w wyniku rozpoznania przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: GIJHARS) odwołania spółki, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję WIJHARS z dnia [...] maja 2014r.
Spółka na wskazaną wyżej decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 lutego 2016r. sygn. VI SA/Wa 2322/15 uchylił zaskarżoną decyzję GIJHARS z dnia [...] lipca 2015r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądu w zakresie subsumpcji stanu faktycznego sprawy do określonych przepisów prawnych. W wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał, że w chwili orzekania przez GIJARS brak było wzorca normatywnego do którego można by porównać stan prawny powstały w dacie kontroli, ponieważ stare przepisy tj. art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zostały uchylone a przepisy nowe z uwagi na treść art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności nie mają w sprawie zastosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ocenić kwestie związane z zastosowaniem odpowiednich przepisów.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy GIJARS decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] maja 2014 r. wymierzającą skarżącej spółce karę w wysokości 8000 zł za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.
Uzasadniając wydaną decyzję GIJARS podniósł m.in., że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję z dnia [...] maja 2014 r., bowiem w momencie jej wydawania obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych oraz przepis art. 6 ust. 2 ustawy o jakości jak też przepisy art. 45, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ I instancji prawidłowo ocenił oznakowanie przedmiotowych produktów według wymagań obowiązujących w momencie kontroli wydania decyzji.
Organ wskazał jednak również, że z dniem 9 stycznia 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 stycznia 2015 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 29), które zostało wydane w związku z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, ze zm.), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966, ze zm.), z dniem 9 stycznia 2015 r. zostało uchylone.
Ponieważ Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 przewiduje przepisy przejściowe (art. 54 ust. 1), zgodnie z którymi środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów niniejszego rozporządzenia, mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków, to zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze oznakowane zgodnie z porządkiem prawnym obowiązującym przed dniem 13 grudnia 2014 r., mogły pozostawać w obrocie do wyczerpania zapasów.
Co prawda w dniu 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2014 poz. 1722), która uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47 i art. 48 ust. 1. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, to jednak należy zaznaczyć, że uchylone przepisy miały zastosowanie w czasie przeprowadzonej przez organ I instancji urzędowej kontroli skarżącej spółki oraz w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
A zatem podstawą materialno-prawną wydania decyzji organu I instancji był art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości. Organ wskazał również, że przepisy art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości nie uległy zmianie od chwili wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] maja 2014 r.
Następnie GIJARS wskazał, że w przypadku, gdy producent deklaruje jakość produktu, to zgodnie z jego dobrowolną deklaracją jest on zobowiązany zachować deklarowane parametry jakościowe. A zatem poprzez zawyżenie tłuszczu, jak również obecność składników niedeklarowanych w oznakowaniu produktu producent nie spełnia własnej deklaracji, a tym samym wymogów jakości handlowej.
Odnosząc się do zarzutu spółki, że niektóre z niewyszczególnionych substancji pochodzą z mieszanek przyprawowych zastosowanych w produkcji przedmiotowych wędlin – co w jej ocenie – umożliwia wskazanie zamiast nazwy wszystkich składników jedynie nazwy kategorii składników, do których składnik przynależy, organ wskazał, że pod pojęciem przypraw należy rozumieć składniki potraw/wyrobów, zwykle stosowane w niewielkich ilościach dla poprawienia ich walorów smakowych, zapachowych i w rzadkich przypadkach wizualnych. W związku z powyższym do kategorii przypraw można zaliczyć m.in.: pieprz, imbir, majeranek, ziele angielskie, paprykę, jałowiec itp. Substancje dodatkowe, jak również preparaty wykorzystywane przy produkcji mieszanek smakowych do wędlin nie mogą być zaliczone do kategorii przypraw. A zatem producent miał obowiązek wymienić w oznakowaniu składniki składników złożonych jakimi są mieszanki smakowe o nazwach: "[...]" i "[...]" określone przez stronę "przyprawami".
Organ zaznaczył również, iż zamieszczona w oznakowaniu informacja o składzie wyrobu winna być zgodna ze stanem faktycznym. Producent w oznakowaniu wyrobu nie może wskazywać składników, które nie zostały użyte do wyrobu produktu. Działanie takie pozbawia konsumenta możliwości uzyskania wiedzy o prawdziwym składzie wyrobu.
Ponadto w przypadku oznakowania 2 partii wyrobów producent nie wskazał w składzie składników będących składnikami alergennymi, tj.:
- w przypadku KIEŁBASY [...]: glutenu i jaj;
- w przypadku KARCZKA [...]: glutenu.
Organ wskazał, iż powyższe informacje o zawartości składników alergennych są informacją bardzo istotną z punktu widzenia konsumentów, w szczególności tych u których występują reakcje nietolerancji bądź też alergii. Tym samym informacje te są bezwzględnie wymagane.
GIJARS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie producent w oznakowaniu 2 partii wyrobów wskazał procentową zawartość składnika charakterystycznego dla wyrobu, niezgodną z kartą produktu (załącznik nr [...] do protokołu kontroli) tj.:
-w przypadku KIEŁBASY [...] wskazano w oznakowaniu: schab b/k 70%, podczas gdy zgodnie z kartą produktu schab b/k stanowi 69% składu wyrobu,
-w przypadku KIEŁBASY [...] wskazano w oznakowaniu: mięso wieprzowe 80%, podczas gdy zgodnie z kartą produktu mięso wieprzowe stanowi 79% składu wyrobu.
Ponadto organ zaznaczył, iż producent w przypadku ww. wyrobów w ich oznakowaniu (na etykiecie) wskazał również ilość mięsa wieprzowego i ilość tłuszczu wieprzowego niezgodną z ilością określoną w kartach produktu, tj.:
-w przypadku KIEŁBASY [...] wskazano w oznakowaniu: mięso wieprzowe 15% zamiast 14% oraz tłuszcz wieprzowy 15% zamiast 14%,
-w przypadku KIEŁBASY [...] wskazano w oznakowaniu: tłuszcz wieprzowy 20% zamiast 19%.
Powyższe informacje dotyczące zawartości poszczególnych składników wskazane w oznakowaniu (na etykiecie) wyrobów winny być zgodne z rzeczywistym składem w tym również z informacjami dotyczącymi zawartości tych składników określonymi w dokumentach towarzyszących, ponieważ w przeciwnym wypadku nabywca przedmiotowego wyrobu może być wprowadzony w błąd, co do faktycznych zawartości poszczególnych składników użytych do wytworzenia danych środków spożywczych.
Następnie organ wskazał, że zastosowana przez producenta nazwa "KARCZEK [...]" wprowadza konsumenta w błąd, co do charakteru produktu, sugerując, że jest to wyrób wiejski, do którego produkcji zastosowano wszystkie surowce pochodzenia naturalnego, zaś w rzeczywistości przedmiotowa wędzonka zawiera w swoim składzie dozwolone substancje dodatkowe, takie jak: hydrolizat białka roślinnego, substancja wzmacniająca smak i zapach, (E621), barwnik identyczny z naturalnym - karmel, regulatory kwasowości (E330, E330), izolat białka sojowego NON GMO, fosforany (E451i, 452i, 450i), przeciwutleniacz (E316), octan sodu (E262), aromat, hemoglobina, dekstroza.
Natomiast zastosowanie w nazwach wędlin, tj.: KIEŁBASY [...] i "KIEŁBASY [...]" określenia "góralska" może sugerować konsumentowi, iż przedmiotowe wyroby zostały wyprodukowane na obszarze górskim, co wprowadza w błąd konsumenta, co do źródeł i miejsca pochodzenia, wytworzenia i produkcji.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organ I instancji naruszył art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, GIJARS wskazał, iż jest on niezasadny, bowiem w przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma zastosowania. W związku z tym organ I instancji prawidłowo w wydanej decyzji nie odnosił się do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych.
Zdaniem GIJARS organ I instancji prawidłowo zakwestionował zamieszczenie przez producenta w oznakowaniu przedmiotowych partii wyrobów określenia "Smak tradycji – od [...] r.". Zamieszczenie powyższej informacji wskazuje, iż ww. wyroby zostały wyprodukowane metodami tradycyjnymi, podczas gdy do ich produkcji zostały zastosowane dozwolone substancje dodatkowe, które nie były tradycyjnie wykorzystywane przy produkcji wędlin. Poza tym wyprodukowane zostały na skalę masową. Taki sposób oznakowania wprowadza konsumenta w błąd, co do metod wytwarzania lub produkcji i jest niezgodny z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości.
Słusznie, zdaniem organu strona podniosła, w odwołaniu, iż zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, "tradycyjny" oznacza udokumentowany jako będący w użyciu na rynku krajowym przez okres umożliwiający przekaz z pokolenia na pokolenie: okres ten ma wynosić co najmniej 30 lat. W przedmiotowej sprawie wprowadzone do obrotu produkty z zastosowanym określeniem "smak tradycji" nie istnieją na rynku 30 lat, jak też receptura ich wytwarzania nie była przekazywana z pokolenia na pokolenie. Ponadto organ jednoznacznie stwierdził, iż nie istnieje w Polsce zwyczaj, w którym, do wyrobu o nazwach "KIEŁBASA [...]" i "KIEŁBASA [...]" z dodatkowym określeniem "Smak tradycji" dodawane są substancje dodatkowe, w tym: substancje wzmacniające smak i zapach, aromat, regulator kwasowości (E260/E330). Zastosowanie określenia "Smak tradycji" w odniesieniu do wyrobu, który nie jest wytworzony tradycyjnymi metodami, jak też nie posiada składu, który został utrwalony zwyczajowo w świadomości konsumentów, jest nieuprawnione.
Odnosząc się do stanowiska strony, że określenie "Smak tradycji – od [...] r." jest częścią znaku towarowego i nie odnosi się do konkretnego wyrobu. GIJARS zaznaczył, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego (tak wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 2237/14). Nie można zatem twierdzić, że znak towarowy nie odnosi się do danego środka spożywczego. Informacja zawarta w znaku towarowym zamieszczonym w oznakowaniu środka spożywczego powinna charakteryzować produkt zgodnie z jego prawdziwymi właściwościami.
Organ przypominając definicję artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego zamieszczoną w art. 3 ust. 10 ustawy o jakości wskazał, że z produktem zafałszowanym mamy do czynienia w każdym przypadku, gdy jego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w tym z deklaracją jakościową producenta, nawet gdy działanie producenta jest niezamierzone.
W dalszej części uzasadnienia GIJARS wskazał, iż poza opisanymi nieprawidłowościami świadczącymi o zafałszowaniu przedmiotowych wyrobów w toku czynności kontrolnych stwierdzono również nieprawidłowości świadczące o niewłaściwej jakości handlowej. Producent w oznakowaniu wprowadzonych do obrotu wyrobów nie wskazał bowiem informacji o zastosowanych procesach technologicznych (tj.: pieczeniu w przypadku 2 partii kiełbas oraz wędzeniu i parzeniu w przypadku partii wędzonek) wprowadzając tym samym konsumenta w błąd, gdyż zastosowana niepełna nazwa niedostatecznie charakteryzuje właściwości wyrobu. Konsument nabywając przedmiotowe wędliny został pozbawiony możliwości uzyskania wiedzy o zastosowanym procesie technologicznym.
Następnie organ podniósł, że nazwy wyrobów pochodzenia mięsnego nie zostały uregulowane w przepisach prawa. W związku z powyższym w przypadku wyrobów mięsnych ich nazwy winny składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia tak, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.
W rozpatrywanej sprawie producent nie wskazał w nazwie przedmiotowych partii wyrobów dodatkowego określenia, z jakiego gatunku zwierzęcia została wyprodukowana przedmiotowa wędlina, tj.: KIEŁBASA [...] - "wieprzowa", KIEŁBASA [...] - "wieprzowo-drobiowa", KARCZEK [...] - "wieprzowy", i tym samym naruszył ww. przepis prawa.
Natomiast w przypadku KIEŁBASY [...] producent nie wskazał nazw i/lub numerów dozwolonych substancji dodatkowych, tj.: glutaminianu sodu E621 i rybonukleotydy disodowej E635, wskazując w oznakowaniu jedynie określenie "substancje wzmacniające smak i zapach" zamiast "wzmacniacz smaku".
Ponadto producent w oznakowaniu zakwestionowanych partii artykułów rolno-spożywczych zamieścił na etykiecie niewyraźne i nieczytelne informacje dotyczące przedmiotowych wyrobów, przez co pozbawił konsumenta możliwości uzyskania niezbędnych danych o produkcie, przede wszystkim dotyczących składu i warunków przechowywania. GIJARS nie podzielił jednak w tej kwestii stanowiska organu I instancji wskazującego, że niewyraźne i mało czytelne oznakowania świadczy o zafałszowaniu artykułów rolno-spożywczych. W ocenie organu II instancji nieprawidłowość tę należy zakwalifikować jako niewłaściwą jakość handlową. Niemniej jednak organ stwierdził, iż z uwagi na ilość stwierdzonych nieprawidłowości świadczących o zafałszowaniu przedmiotowych partii produktów nieprawidłowość dot. czytelności oznakowania, nie wpływa na wysokość wymierzonej kary.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej powołującej się na § 16 rozporządzenia RM i RW w sprawie znakowania środków spożywczych – iż jako producent wyrobów, prowadzący sprzedaż hurtową nie jest zobowiązana do etykietowania wyrobów, a zatem organ I instancji bezpodstawnie zarzucił jej nieczytelności etykiety, niewyszczególnienia w składzie alergenów, nie zamieszczenia w oznakowaniu informacji o zastosowanych procesach technologicznych i informacji o gatunku zwierzęcia, z którego pochodzi surowiec zastosowany do wyrobu przedmiotowych partii wędliny oraz braku wyszczególnienia w oznakowaniu azotynów i azotanów GIJARS wyjaśnił, iż § 16 ust. 1 rozporządzenia MR i RW w sprawie znakowania środków spożywczych obowiązywał na dzień kontroli, jak też wydania zaskarżonej decyzji, jednak z dniem 9 stycznia 2015 r. został uchylony. Niemniej jednak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Ponadto należy wskazać, iż w punkcie [...] protokołu z pobrania próbek z dnia [...] lutego 2014 r. oraz w punkcie [...] protokołu z pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania z dnia [...] lutego 2014 r. producent zadeklarował jakość kontrolowanych wędlin zgodną z informacjami zawartymi: na etykietach oraz w opisach produktów. W związku z tym produkty te powinny być zgodne z deklaracją producenta. Producent dobrowolnie zadeklarował jakość poszczególnych produktów, która winna być zgodna z informacjami zawartymi: na etykiecie oraz w opisze produktu. W związku z powyższym należy uznać iż przedmiotowy zarzut jest bezzasadny. W przypadku gdy jakość wyrobu jest niezgodna z deklaracją producenta wyrób ten nie spełnia wymagań jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Biorąc pod uwagę powyższe nieprawidłowości w ocenie Głównego Inspektora przedmiotowe produkty są artykułami rolno-spożywczymi zafałszowanymi, w rozumieniu art. 3 pkt 10 ww. ustawy, gdyż:
- producent umieścił w oznakowaniu wyrobów dane niezgodne z prawdą w zakresie ich składu,
- zmiany te ukryły rzeczywisty skład produktów,
- zostały naruszone istotne interesy konsumentów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 40a ust. 4 ustawy o jakości, GIJARS wskazał, iż odpowiedzialność za zafałszowanie produktu ustanowiona w tym przepisie jest odpowiedzialnością obiektywną niezależną od winy, a uzależnioną jedynie od wprowadzenia bądź nie danego produktu do obrotu. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaż lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucja i inne - formy dysponowania.
W toku kontroli organ I instancji bezspornie ustalił (strona tego nie kwestionuje), iż spółka, posiadała zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze. Przedmiotowe artykuły były przez stronę posiadane w celu oferowania do sprzedaży. Tym samym zostały wypełnione przesłanki do uznania, iż strona wprowadziła przedmiotowe produkty do obrotu. Zatem zarzut spółki, wskazujący, iż organ I instancji naruszył art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Oznacza to, że jeśli została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że podmiot wprowadził do obrotu artykuły zafałszowane, wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 1.000 zł i nie może być wyższa niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Tak też uczynił [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych.
Oceniając stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia, organ odwoławczy wskazał, iż wielkość zakwestionowanych partii produkcyjnych artykułów rolno-spożywczych wynosiła 1.917,00 kg, tym samym dokonując sprzedaży przedmiotowych produktów przedsiębiorca naruszył interes ekonomiczny wielu konsumentów nabywających przedmiotowe wyroby. Przy ocenie szkodliwości czynu organ I instancji prawidłowo uwzględnił rodzaj i charakter naruszonego dobra, tj. interes konsumenta, jego prawo do rzetelnej informacji o produkcie, wagę naruszonych obowiązków, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, motywację przedsiębiorcy, sposób i okoliczności popełnienia czynu. W przedmiotowej sprawie konsument został narażony na nabycie produktu zafałszowanego. Biorąc pod uwagę rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości organ I instancji słusznie przyjął, iż waga naruszonych obowiązków w zakresie zapewnienia właściwej jakości handlowej produktu jest istotna, z uwagi na zagrożenia, jakie ich naruszenie może stwarzać dla danego dobra.
Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo organ I instancji podkreślił, że z punktu widzenia konsumenta informacja o obecności dozwolonych substancji dodatkowych, a szczególnie substancji konserwujących, w tym zastosowanych azotanów i azotynów w wyrobach jest, istotną informacją na podstawie której, konsument ocenia jakość i decyduje o zakupie tego rodzaju produktu. Brak informacji o obecności substancji konserwujących, pomimo ich obecności w składzie wyrobu, narusza zatem interes konsumenta w sposób istotny. Tym bardziej, że konsument jako słabszy uczestnik obrotu handlowego nie ma możliwości weryfikacji informacji zawartych w oznakowaniu wyrobu. Zaniżona i zawyżona zawartość tłuszczu również narusza w sposób istotny interes konsumenta, który wybierając produkt oczekuje, że parametr ten będzie zgodny z deklaracją producenta. Przekroczenie deklarowanej zawartości tłuszczu wpływa znacząco na jakość produktu, a także ma odzwierciedlenie w jego cechach organoleptycznych, podobnie jak użycie mięsa wołowego do produkcji wędliny wieprzowej. Umieszczenie na etykiecie produktu składu niezgodnego z prawdą eliminuje całkowicie możliwość dokonania przez konsumenta świadomego wyboru.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak również fakt, iż działanie strony nie było zamierzone, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ocenił stopień szkodliwości przedmiotowego czynu jako średni.
GIJARS wskazał także, że Konsument podejmując decyzję o wyborze konkretnej marki spodziewa się, że jakość danego produktu (skład) jest zgodna z deklaracją producenta wskazaną na etykiecie wyrobu jak też, że jakość wyrobu jest niezmienna. Wobec powyższego niezachowanie przez producenta jakości (składu) określonej w deklaracji jakościowej wprowadzonych do obrotu produktów wprowadza konsumenta w błąd, co do jego jakości.
A zatem z uwagi na niewłaściwy skład i niewłaściwe oznakowanie przedmiotowych partii wyrobów strona naruszyła przepisy prawa żywnościowego, w tym w szczególność ustawy o jakości oraz przepisów unijnych. W związku z powyższym, zdaniem GIJARS, zakres naruszenia należy określić jako znaczny.
Organ zauważył także, iż zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 40a ust. 5 ustawy o jakości przy wymierzaniu kary pieniężnej od [...] listopada 2015 r., nie uwzględnia się stopnia zawinienia. Wobec powyższego ww. przesłanka nie może wpływać na wysokość wymierzonej kary pieniężnej w obowiązującym obecnie stanie prawnym.
Oceniając dotychczasową działalność podmiotu, organ I instancji wskazał, iż powyższe nieprawidłowości stwierdzono po raz pierwszy. Ustalając wysokość wymierzonej kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę wartość przychodu spółki uzyskaną w 2013 r., tj. 36.304.781,72 zł świadczącą o skali obrotów przedsiębiorstwa uzyskanych w 2013 r.
Mając na uwadze ww. przesłanki organ I instancji wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
GIJARS mając na uwadze nowelizację ustawy o jakości przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy wziął pod uwagę wartość zakwestionowanych partii artykułów rolno-spożywczych, która wynosiła 33.115,28 zł.
Odnosząc się do zarzutu spółki, iż nałożona na nią kara pieniężna jest rażąco wygórowana, organ wskazał, iż wagę zafałszowania artykułu rolno-spożywczego należy ocenić poprzez pryzmat jej istotności. Ustawodawca nie określił precyzyjnie kategorii zafałszowań artykułu rolno-spożywczego oraz wysokości kar przypisanych tym kategoriom. Organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z rozwagą i zgodnie z wymaganiami prawa żywnościowego w tym zakresie, dokonują indywidualnej oceny wagi zafałszowania artykułu rolno-spożywczego. Strona jako producent z wieloletnią tradycją, o dużym doświadczeniu w produkcji wyrobów mięsnych, winna mieć świadomość konsekwencji naruszenia obowiązujących przepisów prawa żywnościowego.
Ponadto organ wskazał, iż wysokość kary powinna spełniać swoją funkcję prewencyjną - winna być wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowić poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego (wielkość przychodów strony w 2014 r., to 73.263.765,26 zł - zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...] kwietnia 2015 r.).
Ostatecznie organ wskazał, że jednym z celów ustawy o jakości jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami handlowymi. Dlatego w ocenie Głównego Inspektora kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Główny Inspektor, biorąc pod uwagę nieprawidłowości stwierdzone w toku działań kontrolnych organu I instancji, świadczące o zafałszowaniu przedmiotowych partii wyrobów, ich wartość (tj.: 33.115,28 zł) oraz przychód przedsiębiorcy świadczący o skali obrotów osiągnięty w 2014 r. (tj.: 73.263.765,26 zł.), stwierdził, iż wymierzona stronie kara pieniężna jest adekwatna do zakresu naruszenia oraz stopnia szkodliwości czynu, jakiego dopuścił się producent wprowadzając do obrotu artykuł rolno-spożywczy zafałszowany. Wskazał, iż kara pieniężna we wskazanej wysokości, tj. 8.000 zł stanowi 0,01% łącznego przychodu firmy oraz 0,11% kary maksymalnej przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości.
W ocenie GIJARS wymierzona stronie kara pieniężna jest odczuwalną dolegliwością dla producenta, pozostając jednocześnie w jego możliwościach finansowych.
Niezgadzając się z powyższym orzeczeniem S. Spółka Jawna, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1. Prawa procesowego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:
a. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ppsa);
b. art. 6 kpa w zw. ze zmianą stanu prawnego określonego:
- rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 stycznia 2015 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015r., poz. 29);
- ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości
- ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 594 – dalej: ustawa o bezpieczeństwie żywności)
- poprzez nieuwzględnienie zmian stanu prawnego zaistniałych w trakcie toczącego postępowania.
c. art. 6 kpa w zw. z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WM oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.Urz.UE.L Nr 304, str. 18) - poprzez nieuwzględnienie w prowadzonym postępowaniu zasady prymatu prawa Unii Europejskiej, w tym w szczególności zasady bezpośredniej skuteczności rozporządzeń.
2. prawa materialnego, a to w szczególności:
a. art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U.UE.L.2012.343.1) - poprzez jego niezastosowanie;
b. art. 3 ust. 3 pkt. 60, art. 47 ust. 1 - ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. .o bezpieczeństwie żywności i żywienia - poprzez jego niezastosowanie;
c. art. 40 a ust. 1 pkt. 4 - ustawy o jakości - poprzez jego zastosowanie;
d. art. 40 a ust. 1 pkt. 3 - ustawy o jakości - poprzez jego niezastosowanie;
e. § 5 ust. 2 i 3, § 6, § 8, § 9 ust. 1 i 2, § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U.2007.137.966, z późn. zm.).
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości lub w części i rozstrzygnięcie co do meritum sprawy oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżąca podniosła m. in., że GIJARS w wydanej decyzji pominął ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r. Podniosła, iż organ nie respektując wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności uznał, iż podstawą wydania skarżonej decyzji powinny być przepisy obowiązujące zarówno w dacie wydania decyzji I instancji jak i obecnie obowiązujące. Tym samym subsumpcja stanu faktycznego pod przepis prawny dokonana przez organ zasadniczo opiera się na nieaktualnym stanie prawnym.
Co więcej organ odmówił zastosowania przedstawionych przez Sąd zasad postępowania w sytuacji braku przepisów intertemporalnych, przez co nie uwzględnił w skarżonej decyzji przepisów korzystniejszych dla skarżącej, w tym w szczególności art. 54 rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.Urz.UE.L Nr 304, str. 18).
W odpowiedzi na skargę GIJARS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią mocy nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Na wstępie należy zauważyć, że niniejsza sprawa jest rozpoznawana przez tutejszy Sąd po raz drugi. Poprzednio tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 4 lutego 2016r. sygn. akt VI SA/Wa 2322/15 uchylił orzeczenie organu II instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ocenić kwestie związane z zastosowaniem odpowiednich przepisów.
Organ dokonał takiej analizy przepisów uznając, że wobec wejścia w życie z dniem 13 grudnia 2014 r. ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2014 poz. 1722), która uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w sprawie znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organ odwoławczy, jak również przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji.
Z powyższym stanowiskiem nie do końca można się zgodzić. Rację ma bowiem organ przyjmując, że – co do zasady – w sytuacji, gdy brak jest przepisów przejściowych ( a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie), organ odwoławczy winien do oceny legalności decyzji pierwszoinstancyjnej stosować przepisy obowiązujące w dniu podejmowania decyzji drugoinstancyjnej. Zasadą bowiem jest, że organ administracji publicznej stosuje przepisy obowiązujące w dniu podejmowania decyzji i w tym zakresie stanowisko organu jest prawidłowe. Nieprawidłowe jest jednak przyjęcie, że w sprawie będą również miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organ I instancji. W sprawie mogą mieć one jedynie zastosowanie do oceny naruszeń przepisy, które obowiązywały w dniu kontroli a zatem w tym zakresie stanowisko organu jest nieprawidłowe. Nie mniej jednak nie ma to wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, gdyż w niniejszej sprawie przepisy obowiązujące w dniu kontroli oraz w dniu orzekania przez organ I instancji miały brzmienie tożsame.
Należy przy tym wyjaśnić, że ze względu na datę kontroli – [...]-[...], [...] lutego 2014r. - uchylone przepisy mogły być zastosowane w rozpoznawanej sprawie. Stanowisko to ma bowiem oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądowym - w zakresie problematyki obowiązywania i stosowania prawa dawnego -rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale 7 sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 roku sygn. akt I OPS 1/06 (ONSAiWSA 2006/3 poz. 71). W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy prawa należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie, albowiem wobec braku regulacji intertemporalnych "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W procesie stosowania prawa, sąd (podobnie, jak i prawodawca stanowiący przepisy międzyczasowe) rozstrzygając kwestię intertemporalną może przyjąć jedną z następujących zasad: 1) zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, co polega na tym, że nowe prawo od momentu wejścia w życie należy stosować do stosunków prawnych danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowej regulacji, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa; 2) zasadę dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; 3) zasadę wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom. Jak podkreśla NSA wybór stosowania zasady dalszego działania przepisów ustawy dawnej albo zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, jak również musi uwzględniać konsekwencje w postaci skutków, jakie może wywołać zastosowanie każdej z tych zasad.
W w/w uchwale NSA podniósł, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Natomiast stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji jest możliwe jedynie wówczas, gdy ustawodawca wprowadził takie rozwiązanie poprzez przepisy przejściowe.
Uwzględniając stanowisko zaprezentowane w ww. uchwale, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena zachowania przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie np. transportu drogowego powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie kontroli uprawnionych organów (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 674/10, wyrok NSA z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 49/08, wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 266/09).
W ocenie Sądu orzekającego w/w argumenty mogą zostać wykorzystanie w niniejszej sprawie i służyć za uzasadnienie do zastosowania przez organ prawa obowiązującego w dacie kontroli u przedsiębiorcy do oceny naruszenia. Tym samym w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 669 ze zm.), dalej "ustawa o jakości", oraz art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia do oceny zachowań przedsiębiorcy.
Nadto wypada w tym miejscu wskazać, że nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że wejście w życie z dniem 13 grudnia 2014 r. ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1722) samo w sobie podważa legalność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Istotnie, z powyższym dniem uchylony został m.in. art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 669 ze zm.) oraz art. 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 594), niemniej jednak to nie te przepisy stanowiły bezpośrednią podstawę zastosowanej sankcji administracyjnej. Podstawę materialnoprawną wymierzonej kary pieniężnej stanowił bowiem art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 10 w związku z art. 40a ust. 4 i 5 ww. ustawy o jakości handlowej. Przepisy te w dacie podejmowania decyzji przez organ odwoławczy nie zostały uchylone, a zatem niewątpliwie mogły stanowić podstawę prawną dokonanej przez ten organ oceny zasadności zastosowanej w sprawie kary pieniężnej. Tym samym zarzuty podniesiony w tym zakresie w szczególności odnoszące się do naruszenia art. 153 p.p.s.a oraz odnoszące się do zmiany stanu prawnego Sąd uznaje za chybione.
Sąd zauważa także, że zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy o jakości handlowej, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno – spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów (ust. 5 powołanego artykułu oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych). Oznacza to, że w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż podmiot wprowadził do obrotu artykuły zafałszowane, Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych ma obowiązek wymierzyć temu podmiotowi karę pieniężną.
Zgodnie z art. 3 pkt 10 ww. ustawy o jakości handlowej, artykuł rolno – spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami o jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno – spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej;
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno – spożywczych, albo niezgodną z prawdą,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
Z powyższego przepisu wynika, że produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jest artykułem rolno – spożywczym zafałszowanym.
W rozpoznawanej sprawie stawiany skarżącej spółce zarzut dotyczy wprowadzenia do obrotu trzech partii wyrobów zafałszowanych, bowiem skład wskazanych produktów jest niezgodny z jego dobrowolną deklaracją:
- w przypadku KIEŁBASY [...] badania przeprowadzone w Laboratorium Specjalistycznym w K. GIJHARS, wykazały nieprawidłowości dotyczące parametrów jakościowych (tj. zawyżoną zawartość tłuszczu w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta - w karcie produktu, obecność w produktach niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu azotanów i azotymów -v. sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lutego 2014r.). Stwierdzono również, że w przypadku tej partii wędliny na etykiecie producent nie wyszczególnił w wykazie wszystkich składników i dozwolonych substancji dodatkowych zastosowanych podczas produkcji (nie uwzględniono: konserwantu E250). Na etykiecie zostały natomiast wyszczególnione takie składniki i dozwolone substancje dodatkowe, które nie zostały użyte do produkcji tej wędliny tj. cukier, substancja wzmacniająca smak i zapach, oraz regulator kwasowości.
- w przypadku KIEŁBASY [...] badania przeprowadzone w Laboratorium Specjalistycznym w K. GIJHARS, wykazały nieprawidłowości dotyczące parametrów jakościowych (tj. zawyżoną zawartość tłuszczu w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta - w karcie produktu, obecność w produktach niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu azotanów i azotymów oraz obecność surowca wołowego niedeklarowanego w oznakowaniu wyrobu –v. sprawozdanie z badań nr [...]r. z dnia [...] lutego 2014r.). Stwierdzono również, że w przypadku tej partii wędliny na etykiecie producent nie wyszczególnił w wykazie wszystkich składników i dozwolonych substancji dodatkowych zastosowanych podczas produkcji (nie uwzględniono: konserwantu E250, laktozy, przeciwutleniaczy E300 i E316, wzmacniacza smaku E635, maltodekstryny, tłuszczu drobiowego suszonego mięsa drobiowego, a także nie wskazano w składzie składników będących składnikiem alergennym tj. glutenu i jaj ).
- w przypadku KARCZKU [...] stwierdzono, że w tej partii wędlin na etykiecie producent nie wyszczególnił w wykazie wszystkich składników i dozwolonych substancji dodatkowych zastosowanych podczas produkcji (nie uwzględniono: maltodekstryny, glukozy, przeciwutleniacza E331, ekstraktu przyprawy a także nie wskazano w składzie składnika będącego składnikiem alergennym tj. glutenu). Uwzględnił natomiast takie składniki i dozwolone substancje dodatkowe, które nie zostały użyte do produkcji tej wędliny tj. hemoglobina, barwnik-karmel identyczny z naturalnym, białko sojowe izolat NON GMO, fosforany E451, E452, E450.
Powyższe wskazuje, iż organy prawidłowo uznały, że producent wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze niezgodne z jego dobrowolną deklaracją, a w tym samym niespełniające wymogów jakości handlowej, o której mowa w art. 4 ust.1 ustawy o jakości handlowej. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że producent jest zobowiązany do umieszczenia w oznakowaniu informacji na temat składników produktu w sposób pełny oraz rzetelny, by umożliwić konsumentowi dokonanie świadomego wyboru artykułu rolno spożywczego o poszukiwanych przez niego cechach oraz właściwościach. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku gdy producent deklaruje jakość produktu zgodnie z jego dobrowolną deklaracją (jak w niniejszej sprawie) to jest zobowiązany zachować deklarowane parametry jakościowe. W niniejszej sprawie poprzez zawyżenie ilości tłuszczu w stosunku do deklarowanego, jak również obecność składników niedeklarowanych w oznakowaniu produktu producent nie spełnia własnej deklaracji, a tym samym i wymogów jakości handlowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że konsument nabywając wyrób zawierający niezadeklarowane przez producenta składniki lub taki gdzie na etykiecie wskazane są składniki a w istocie produkt ich nie zawiera, otrzymuje towar niezgodny z jego oczekiwaniami i zostaje wprowadzony w błąd, co do prawdziwego składu wyrobu. Rację ma przy tym organ wskazując, że zawartość surowca wołowego, jak również azotanów i azotymów - będących substancjami konserwującymi, jest bardzo istotna z punktu widzenia konsumenta i niewątpliwie wpływa na dokonywane przez niego wybory, bowiem konsumenci coraz częściej sięgają po wyroby, które nie zawierają w składzie substancji konserwujących.
Sąd zgadza się również ze stanowiskiem organu, że pod pojęciem przyprawy należy rozumieć składniki potraw/wyrobów, zwykle stosowane w niewielkich ilościach dla poprawienia ich walorów smakowych, zapachowych a także czasami wizualnych. Tym samym do kategorii przypraw należy zaliczyć niewątpliwie m. in. pieprz, imbir, majeranek, ziele angielskie, paprykę itp. Do wskazanej kategorii nie można natomiast zaliczyć substancji dodatkowych, jak również preparatów wykorzystywanych przy produkcji mieszanek smakowych do wędlin. Oznacza to, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, że producent miał obowiązek wymienić w oznakowaniu składniki składników złożonych jakimi są mieszanki smakowe o nazwie "[...]" i "[...]", które przez stronę określane są jako "przyprawy".
Tak więc w ocenie Sądu informacje dotyczące poszczególnych składników wskazane w oznakowaniu (etykiecie) wyrobów jak wskazano powyżej, winny być zgodne z rzeczywistym składem w tym również z informacjami dotyczącymi zawartości tych składników określonymi w dokumentach towarzyszących, ponieważ w przeciwnym wypadku nabywca przedmiotowego wyrobu może być wprowadzony w błąd, co do faktycznych zawartości poszczególnych składników użytych do wytwarzania danych środków spożywczych.
Organ słusznie również zauważył, że w rozpoznawanej sprawie producent w oznakowaniu wyrobu zastosował nazwę KARCZEK [...]. Zastosowana przez producenta nazwa wprowadza konsumenta w błąd co do charakteru produktu, sugerując, że jest to wyrób wiejski do którego produkcji zastosowano wszystkie surowce pochodzenia naturalnego, gdy tymczasem w rzeczywistości przedmiotowy wyrób zawiera w swoim składzie dozwolone substancje dodatkowe (np. hydrolizat białka roślinnego, substancje wzmacniające smak i zapach –E621, regulatory kwasowości – E330, octan sodu-E262,przeciwutleniacz-E316, hemoglobina, dekstroza, fosforany). Tym samym jest to niewątpliwie nazwa która wprowadza konsumenta w błąd. Należy bowiem w tym zakresie podzielić stanowisko zaprezentowane przez organ, że stosowane w nazewnictwie przetworów mięsnych określenie "chłopska" oraz "od chłopa" wyklucza dodatek jakichkolwiek substancji dodatkowych (za wyjątkiem związków azotu).
Podobnie rzecz się ma z nazwami KIEŁBASY [...] i KIEŁBASY [...], gdyż określenie "[...]" może sugerować konsumentowi, że wyroby te zostały wyprodukowane na obszarach górskich, co niewątpliwie wprowadza w błąd konsumenta co do źródeł i miejsca pochodzenia, wytwarzania i produkcji tego wyrobu. Nadto wprowadzenie do nazwy wyrobu słowa "[...]", "[...]" może być kojarzone przez konsumentów z produktami o specjalnych walorach smakowych, charakterystycznych dla wyrobów produkowanych na obszarach górskich. Tym samym konsument zasadnie może oczekiwać, jak słusznie przyjął organ, że takie wyrobu są wolne od substancji dodatkowych, w tym np. substancji zagęszczających, emulgatorów, wzmacniaczy smaku, aromatów, itp. a ich produkcja odbywa się w drodze naturalnych procesów, co niewątpliwie wprowadza konsumentów w błąd również w zakresie właściwości wyrobu.
Sąd podziela również argumentację organu odnośnie zamieszczonego na oznakowaniu przedmiotowych partii wyrobów określenia "Smak tradycji – od [...]r." który biorąc pod uwagę skład wskazanych wyżej produktów w szczególności użycie do ich produkcji wzmacniaczy smaku, regulatorów kwasowości, aromatów – jest nieuprawnione, gdyż sam skład surowcowy przeczy dopuszczalności używania określenia "tradycja" w oznakowaniu takiego artykułu rolno-spożywczego. Tym samym prawidłowo organ uznał, że używanie w oznakowaniu tego zwrotu wprowadza konsumentów w błąd nawet jeśli jest to część znaku towarowego. Należy bowiem podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 22 maja 2015r. sygn. akt II GSK 2237/14 (CBOSA), w którym Sąd wskazał, że na oznakowanie produktu składają się wszelkie informacje istotne z punktu widzenia konsumenta w postaci napisów i innych oznaczeń, znaków towarowych, nazw handlowych, elementów graficznych i symboli, a także nazwa produktu pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu, jak również inne dane umożliwiające identyfikację produktu oraz odróżnienie go od innych produktów rolno-spożywczych. Powyższe oznacza zatem, że nazwa środka spożywczego powinna składać się z takiego opisu tego środka, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie jego rodzaju i właściwości oraz odróżnienie go od innych produktów. Tym samym niewątpliwie znak towarowy odnosi się również do danego środka spożywczego i tym samym informacja zawarta w znaku towarowym zamieszczonym w oznakowaniu środka spożywczego powinna charakteryzować produkt zgodnie z jego prawdziwymi właściwościami. A zatem posiadanie przez podmiot zarejestrowanego znaku towarowego nie zwalnia producenta z obowiązku umieszczania w oznakowaniu wyrobów prawdziwych informacji dotyczących ich cech jakościowych.
Uwzględniając powyższe oraz brzmienie przepisu art. 3 pkt 10 lit. b) i c) ustawy o jakości handlowej Sąd uznał, że racje ma organ wskazując, iż w niniejszej sprawie mamy odczynienia z zafałszowaniem produktów solno-spożywczych, co w świetle brzmienia cytowanego wyżej art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej obligowało organ do wydania decyzji nakładającej karę pieniężan na podmiot wprowadzający do obrotu produkt zafałszowany. W ramach swoich obowiązków w/w zakresie GIJHARS zanalizował i odniósł się do kwestii wysokości nałożonej kary przy uwzględnieniu dokonanych ustaleń oraz kryteriów określonych w zmienionym art. 40a ust.5 ustawy o jakości handlowej (tj. stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych), dokonując analizy każdego z wyżej wymienionych kryteriów.
Analiza ta w ocenie sądu jest wyczerpująca i pełna a zatem mając na względzie, że o wysokości nałożonej kary - w ustawowych granicach - decyduje sam organ, to Sąd nie może w tym zakresie zakwestionować decyzji administracyjnej, o ile organ dokonał konkretyzacji przesłanek z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej w ustalonym stanie faktycznym a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Sąd nie dopatrzył się zatem ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, ocena organów administracji publicznej dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, przeprowadzonym zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 77 i art. 80 kpa.). Ponadto należy uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada normie zawartej w art. 107 § 3 kpa., albowiem wynika z niej ocena faktów, prawa oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 kpa.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło