I FSK 1884/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-28
Skład orzekający: Adam Bącal, Hieronim Sęk, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłaty pobierane przez hotel od gości za zniszczenia, ponadnormatywne sprzątanie lub zagubienie/zniszczenie wypożyczonego sprzętu stanowią wynagrodzenie za świadczoną usługę podlegającą opodatkowaniu VAT, czy też odszkodowanie za poniesioną szkodę?Ratio decidendi
Opłaty pobierane przez hotel od gości za zniszczenia, ponadnormatywne sprzątanie lub zagubienie/zniszczenie wypożyczonego sprzętu stanowią odszkodowanie za poniesioną szkodę, a nie wynagrodzenie za świadczoną usługę. W związku z tym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie ma miejsca świadczenie usługi, a jedynie rekompensata za uszczerbek w majątku hotelu.Stan faktyczny
Spółka hotelowa pobierała od gości opłaty z tytułu zniszczeń w pokojach, ponadnormatywnego sprzątania oraz uszkodzenia lub zagubienia wypożyczonego sprzętu. Spółka uważała, że opłaty te mają charakter odszkodowawczy i nie podlegają VAT, dokumentując je notami księgowymi. Organ interpretacyjny uznał te opłaty za wynagrodzenie za świadczone usługi, podlegające opodatkowaniu VAT i wymagające wystawienia faktury.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Q. Sp. z o.o. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal (sprawozdawca), Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 138/17 w sprawie ze skargi Q. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 10 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Q. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 24 sierpnia 2017 r., I SA/Wr 138/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. (dalej: DIS) z 10 listopada 2016 r. nr (...) wydaną na wniosek Q. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: Spółka, wnioskodawca).
2. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przypomniał, że spółka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej: u.p.t.u.) w zakresie opodatkowania pobieranych od gości hotelowych opłat i ich dokumentowania. We wniosku spółka wskazała, że będąc czynnym podatnikiem VAT, jest podmiotem, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje między innymi czynności w zakresie prowadzenia hoteli i restauracji oraz związane z organizacją targów, wystaw i kongresów, a także w zakresie wypożyczania i dzierżawy sprzętu rekreacyjnego i sportowego (rowery). Spółka pobiera opłaty od gości hotelowych i wystawia noty księgowe (obciążeniowe) z tytułu: wszelkich zniszczeń, które gość hotelowy uczynił na terenie hotelu, w pokoju hotelowym, na sali konferencyjnej czy też restauracyjnej, korzystając z usług oferowanych przez spółkę; z tytułu ponadnormatywnego sprzątania w pokoju po pobycie, lub w trakcie pobytu gościa hotelowego; z tytułu uszkodzenia, zniszczenia bądź zagubienia przez gościa hotelowego roweru, który wypożyczony został przez niego w ramach usług oferowanych przez spółkę. Opłaty którymi obciążany jest w tym przypadku gość hotelowy, korzystający z usług oferowanych przez spółkę, stanowią rekompensatę za poniesione koszty napraw, sprzątania, wymiany zniszczonego bądź zaginionego przez gościa hotelowego sprzętu. Czasami opłata taka stanowić może odszkodowanie za utracone korzyści, np. w przypadku gdy spowodowane przez gościa zniszczenia są na tyle poważne, że zmuszają do wyłączenia pomieszczenia z funkcjonowania hotelu do czasu jego naprawy.
2.1. Na podstawie przedstawionego stanu faktycznego sformułowano pytania:
1. Czy opłaty, które pobiera spółka od gości hotelowych w przypadku zniszczeń, ponadnormatywnego sprzątania, zniszczenia bądź zagubienia sprzętu wypożyczonego od spółki, np. rowerów, winny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług ?;
2. Czy spółka prawidłowo wystawia z tytułu pobrania tych opłat noty księgowe (obciążeniowe)?
2.2. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie strona stwierdziła, że opłaty które pobiera od gości hotelowych w przypadkach zniszczeń, ponadnormatywnego sprzątania, zniszczenia bądź zagubienia wypożyczonego sprzętu, np. rowerów, nie stanowią wynagrodzenia za jakąkolwiek usługę, którą świadczyłaby spółka. Opłaty te są bowiem świadczeniem za poniesione przez spółkę koszty lub za utracone korzyści. W związku z tym, że opłaty te nie są związane z żadną czynnością, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem VAT spółka nie wystawia z tego tytułu żadnych faktur, a dokumentuje ww. czynności notami księgowymi.
2.3. W zaskarżonej interpretacji indywidualnej z 10 listopada 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 22, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 361 § 1 i 2, art. 363 § 1 i 2 oraz art. 483 § 1 k.c. wskazując, że opłaty pobierane od gości hotelowych z tytułu: ponadnormatywnego sprzątania w pokoju, wszelkich zniszczeń na terenie hotelu, w pokoju hotelowym, na sali konferencyjnej czy też restauracyjnej, uszkodzenia, zniszczenia bądź zagubienia roweru, nie posiadają cech odszkodowania za poniesioną szkodę, lecz pełnią funkcję wynagrodzenia za świadczoną usługę, co wpisuje się w normę art. 8 ust. 1 u.p.t.u., czyniąc tego rodzaju usługę faktycznie odpłatną. Organ interpretacyjny wskazał również, że opłaty otrzymane przez spółkę nie są karą (odszkodowaniem), lecz stanowią wynagrodzenie za świadczenie (czynność) związane z zaistniałym zdarzeniem. Organ stwierdził ponadto, że w przypadku przedmiotowych opłat występuje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem (tj. naprawą zniszczonych rzeczy, dodatkowym sprzątaniem). W konsekwencji organ interpretacyjny stwierdził, że przedmiotowe świadczenia, za które strona "pobiera wynagrodzenie (opłaty) od gości hotelowych stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. W kwestii dokumentowania pobieranych opłat od gości hotelowych organ interpretacyjny powołując art. 106b ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2, art. 106h , art. 111 ust. 1 i ust. 3a pkt 1 u.p.t.u. podkreślił, że skoro opłaty należne spółce od gości hotelowych za dane świadczenie, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to spółka winna wystawić fakturę w przypadku realizacji usługi na rzecz innego podatnika lub na żądanie nabywcy niebędącego podatnikiem jest zobowiązana do wystawiania faktur z tego tytułu. Natomiast w przypadku sprzedaży ww. usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych spółka może być obowiązana do zaewidencjonowania tej sprzedaży przy użyciu na kasy rejestrującej.
2.4. Sąd pierwszej instancji przypominiał także, że w skardze, złożonej po uprzednim wezwaniu organu interpretacyjnego do usunięcia naruszenia prawa, spółka wniosła o uchylenie interpretacji podatkowej podnosząc zarzut błędnej wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez uznanie, że płatności dokonywane przez gości hotelowych na rzecz skarżącej z tytułu wszelkich zniszczeń uczynionych na terenie hotelu, w pokojach hotelowych, salach konferencyjnych oraz restauracyjnych, z tytułu ponadnormatywnego sprzątania w pokojach hotelowych oraz z tytułu uszkodzenia, zniszczenia lub zagubienia roweru nie stanowią odszkodowania bądź kary umownej, ale zapłatę za świadczoną na rzecz tych gości usługę, czego konsekwencją miałoby być opodatkowanie czynności podatkiem od towarów i usług oraz konieczność wystawiania faktur VAT zamiast not obciążeniowych (księgowych).
2.5. W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
2.6. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do istoty sporu przytoczył obowiązujące przepisy u.p.t.u. określające transakcje podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem wytycznych wynikających z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości.
2.7. Przenosząc te uwagi na okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji uznał, że opisany przez stronę we wniosku o interpretację przepisów prawa stan faktyczny, nie daje podstaw do przyjęcia, iż w spornym zakresie doszło do świadczenia przez skarżącą usług na rzecz jej klientów (gości hotelowych). W ocenie Sądu pierwszej instancji ponoszone przez klientów na rzecz Spółki opłaty stanowią w istocie odszkodowanie za uszczerbek w majątku strony powstały na skutek jego zniszczenia przez gości hotelowych. Nie ma zatem miejsca świadczenie usług, gdyż nie ma ich beneficjenta, a Spółka dokonuje napraw (odtworzenia) w swoim majątku, a nie na rzecz strony. Wypłacana opłata (kalkulowana zasadniczo jako odpowiednik kosztów napraw) stanowi wyrównanie szkód poniesionych przez skarżącą, nie jest to zatem jakakolwiek odpłatność za ww. usługę ale rekompensata poniesionych strat. Przy czym nie ma znaczenia, że w zakresie usługi dodatkowego sprzątania opłata kalkulowana jest w stałej wysokości, nie zmienia to faktu, że gość hotelowy nie jest beneficjentem tej usługi (świadczenia), które stanowi następstwo jego działania niezgodnego z przyjętymi ogólnie zasadami czy regulaminami, zaś opłata ma kompensować powstały w majątku spółki uszczerbek.
2.8. Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że uwzględniając definicję zawartą w Kodeksie cywilnym odszkodowanie to rekompensata, zadośćuczynienie za utracone zyski, które mogłyby zostać uzyskane przez dalsze świadczenie usług na rzecz kontrahenta. Odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Istotą i celem odszkodowań jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie.
2.9. Powyższe cechy odszkodowania oznaczają, że w sferze podatkowej otrzymanie odszkodowania nie wiąże się bowiem z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Odszkodowanie nie stanowi wynagrodzenia za świadczone usługi, bezpośrednio nie wiąże się z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego do takiego zadośćuczynienia. W konsekwencji stwierdzić należy, iż podatnik nie odnosi żadnej korzyści, nie uzyskuje żadnego przysporzenia. Brak korzyści powoduje, że obowiązek rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu otrzymania odszkodowania nie powstanie u podatnika.
2.10. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że opodatkowanie VAT odszkodowania możliwe jest w drodze wyjątku, w sytuacji, w której odszkodowanie ma w istocie charakter wynagrodzenie. Ma to miejsce np. w sytuacji przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.), jednak taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie.
2.11. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że ponoszone na rzecz skarżącej opłaty stanowią odszkodowanie za straty w jej majątku. Dokonując napraw (czy zakupu zagubionego sprzętu) skarżąca nie świadczy na rzecz gości hotelowych żadnych usług, a przyjmowane od nich opłaty stanowią jednostronne świadczenia o charakterze rekompensaty (odszkodowania) za powstały w jej majątku uszczerbek. Brak zatem istotnych cech świadczenia usług (ekwiwalentności). Bez znaczenia pozostaje fakt, że wypłata ww. opłaty wygasza roszczenia spółki (zgodnie z umową z klientem) o naprawienie szkody, jest to konsekwencją zawartego między stronami porozumienia, które przewiduje taki a nie inny sposób rozliczenia szkód, co jest dopuszczalne w świetle zasady swobody umów.
3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ interpretracyjny.
3.1. Organ zarzucił wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że ponoszone przez klientów na rzecz skarżącej opłaty z tytułu zniszczeń na terenie hotelu, w pomieszczeniach hotelowych, z tytułu ponadnormatywnego sprzątania w pokojach hotelowych oraz z tytułu zniszczenia, uszkodzenia, zagubienia sprzętu hotelowego stanowią odszkodowanie za straty w jej majątku, co doprowadziło Sąd do twierdzenia, że skarżąca dokonując napraw (czy zakupu zagubionego sprzętu) nie świadczy na rzecz gości hotelowych żadnych usług, gdy tymczasem opłaty te, stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji powyższego przedmiotowe usługi powinny być dokumentowane fakturą VAT.
3.2. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi – alternatywnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Organ wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
3.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
4.1. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do przesądzenia, czy przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opłaty, które pobiera spółka od gości hotelowych w przypadku zniszczeń, ponadnormatywnego sprzątania, zniszczenia bądź zagubienia sprzętu wypożyczonego od spółki podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
4.2. Zdaniem skarżącej naprawa sprzętu (porządkowanie pokoi) rekompensowana ww. opłatami nie mieści się w definicji usług w rozumieniu u.p.t.u., zaś opłata ma charakter odszkodowawczy.
4.3. Innego zdania jest organ interpretacyjny wywodząc, że czynności podejmowane przez stronę są odpłatne i wzajemne, zwłaszcza, że skarżąca nie będzie domagała się od sprawców zniszczeń odszkodowania. Dodatkowo w ocenie organu, odmiennie od stanowiska wyrażanego przez Skarżącą i Sąd pierwszej instancji, w przypadku spornych opłat możliwe jest określenie konkretnego beneficjenta świadczenia, wniesione opłaty mają charakter wynagrodzenia za świadczenie wykonywane przez Spółkę oraz występuje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem. Powyższe cechy zdaniem autora skargi kasacyjnej przesądzają o uznaniu, że przedmiotowe opłaty nie stanowią odszkodowania, a co za tym idzie, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
4.4. W tym zakresie skarżący kasacyjnie organ podniósł naruszenie art. 5 ust 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust 1 ustawy o VAT przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.
4.5. Na wstępie należy podkreślić, że niesporne w sprawie jest, iż świadczenie usług charakteryzuje związek prawny między usługodawcą a usługobiorcą; wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, istnieje bezpośrednia korzyść po stronie dostawcy usługi a odpłatność za usługę pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia. Różnica natomiast w stanowiskach stron dotyczy oceny, czy przedmiotowe czynności (pobieranie opłat za ponadstandardowe sprzątanie czy naprawy pokoi lub sprzętu wypożyczonego od spółki) takim warunkom odpowiadają. Problem dotyczy więc błędu w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający hipotetycznemu stanowi przewidzianemu w mającej zastosowanie normie prawnej.
4.6. W tym miejscu należy wskazać, że analogiczny problem prawny był przedmiotem wypowiedzi orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 29 maja 2019 r., I FSK 672/17. Przedstawione w tym wyroku poglądy i ich uzasadnienie skład orzekający NSA w niniejszej sprawie w pełni akceptuje i podziela.
4.7. Przechodząc do istoty sporu w rozpoznawanej sprawie należy przypomnieć, że co do zasady wypłata odszkodowania z istoty nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie wzajemne, w konsekwencji więc dokonana płatność nie jest wynagrodzeniem za usługę, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie, które jest instytucją prawa cywilnego, jest świadczeniem polegającym na naprawieniu wyrządzonej szkody. Szkodą jest strata w majątku wierzyciela lub utrata korzyści, które mógł on uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Rozmiar szkody ustala się poprzez porównanie rzeczywistego stanu majątku ze stanem hipotetycznym, czyli takim, który by istniał, gdyby nie nastąpiło działanie lub zaniechanie wywołujące szkodę. Szkoda zgodnie z art. 361 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny obejmuje straty poszkodowanego (damnum emergens) oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (lucrum cessans).
4.8. Opłaty opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej związane są ewidentnie ze stratami skarżącej, jakie poniosła w związku ze świadczoną usługą udostępniania pokoi hotelowych oraz w zakresie wypożyczania i dzierżawy sprzętu rekreacyjnego i sportowego. Opłata za zniszczenia w pokojach hotelowych, ich ponadstandardowe sprzątanie, za zagubienie lub zniszczenie sprzętu rekreacyjnego i sportowego kompensują jedynie skarżącej uszczerbek w jej majątku, który powstał w związku z niewłaściwym wykonaniem umowy lub - w niektórych przypadkach – deliktem. Pobrane opłaty pozwalają wykonać czynności, które przywracają stan sprzed wyrządzenia szkody. Skarżąca niczego nie zyskuje, lecz przywraca stan pierwotny w swoim majątku. Okoliczność, że wyrządzenie szkody wiąże się z umową najmu pokoju hotelowego nie ma istotnego wpływu na taką kwalifikację czynności.
4.9. Odpowiedzialność odszkodowawcza może wynikać z czynu niedozwolonego, z umowy lub z innych tytułów. W zakresie odpowiedzialności kontraktowej, przepisy nie wskazują wyraźnie zasad tej odpowiedzialności, jednak z całokształtu uregulowań wynika, że – co do zasady – jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Wyjątkiem jest odpowiedzialność na zasadzie ryzyka lub słuszności. Strony umowy mogą modyfikować zasady odpowiedzialności, poza możliwością wyłączenia odpowiedzialności dłużnika za szkodę wyrządzoną wierzycielowi umyślnie. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest działanie lub zaniechanie, szkoda oraz związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem/zaniechaniem a wyrządzoną szkodą. Zobowiązany do naprawienia szkody ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swojego działania lub zaniechania. Wierzyciel musi wykazać, w przypadku odpowiedzialności umownej, istnienie zobowiązania o określonej treści, fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, poniesienie szkody majątkowej oraz istnienie adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a poniesioną szkodą.
4.10. Przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług został określony w art. 5 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym przedmiotem opodatkowania jest odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Obie te czynności zostały zdefiniowane odpowiednio w art. 7 i 8 u.p.t.u.. Chcąc osiągnąć cel, jakim jest powszechność opodatkowania VAT, ustawodawca uznał za usługę każde niebędące dostawą towarów świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności tudzież sytuacji (art. 8 ust. 1 pkt 2). Kierując się tą zasadą organ uznał, że samo istnienie stosunku umownego i wynikający stąd jakikolwiek przepływ pieniężny generuje obowiązek opodatkowaniu VAT. Tymczasem takie stanowisko uznać należy za błędne albowiem nie każdy przepływ środków pieniężnych oznacza dokonanie zapłaty z tytułu świadczenia usług - zapłata taka musi nastąpić w zamian za skonkretyzowane świadczenie, które trzeba zidentyfikować.
4.11. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ interpretacyjny nie sposób uznać, że odszkodowanie za ewidentną szkodę wyrządzoną Spółce stanowi wynagrodzenie za dodatkową usługę. Bez przedmiotowych opłat skarżąca pozostałaby z uszczerbkiem w swoim majątku, którego nie pokrywa umowna należność przewidziana za najem pokoju hotelowego czy też wypożyczenie sprzętu rekreacyjnego i sportowego. Przekazane opłaty w istocie kompensują powstały uszczerbek przywracając stan majątkowy sprzed wyrządzenia szkody.
4.12. Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem z tytułu jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Istotą i celem odszkodowań jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie, w takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Otrzymanie odszkodowania nie wiąże się bowiem z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wynika z konieczności wynagrodzenia straty wynikłej, jak w niniejszej sprawie, z działania dłużnika. W efekcie uzyskana przez skarżącą opłata nie podlega opodatkowaniu VAT.
4.13. Powyższe wywody dowodzą, że zarzut kasacyjny naruszenia w sprawie art. 5 ust 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust 1 ustawy o VAT w postaci ich błędnej interpretacji polegającej na uznaniu, że "ponoszone przez klientów na rzecz skarżącej opłaty z tytułu zniszczeń na terenie hotelu, w pomieszczeniach hotelowych, z tytułu ponadnormatywnego sprzątania w pokojach hotelowych oraz z tytułu zniszczenia, uszkodzenia, zagubienia sprzętu hotelowego stanowią odszkodowanie za straty w jej majątku," należało uznać za nieuzasadniony.
4.14. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
5. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło