VII SA/Wa 2103/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi F. A. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącego F. A. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Główny Inspektor Sanitarny Wojska Polskiego działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 5 pkt 4a i art. 20a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1412) oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie organizacji oraz warunków i trybu wykonywania zadań przez Wojskową Inspekcję Sanitarną (Dz.U. z 2002 r. nr 97, poz. 872), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Wojskowego Inspektora Sanitarnego Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia u F. A. choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: nowotwór pęcherza moczowego (poz. 17 pkt 5 wykazu chorób zawodowych wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Wojskowy Inspektor Sanitarny Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w [...] po wniesieniu przez F. A. w dniu [...] października 2014 r. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wszczął w dniu [...] października 2014 r. postępowanie administracyjne i skierował wnioskującego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] na badania a równocześnie przekazał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] niezbędną dokumentację dotyczącą narażenia zawodowego celem rozpoznania choroby zawodowej. W dniu[...]listopada 2015 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał Orzeczenie Lekarskie nr [...]r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z orzeczeniem tym F. A. nie zgodził się i w dniu [...] listopada 2015 r. wniósł od niego odwołanie. Postępowanie w trybie odwoławczym przeprowadził Instytut Medycyny Pracy im. [...] w [...] i w dniu [...] marca 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania u F. A. choroby zawodowej pod postacią nowotworu pęcherza moczowego (poz. 17.5 Wykazu chorób zawodowych, Dz.U. 2009 r. nr 105, poz. 869 ze zm.). W tych okolicznościach zapadła ww. decyzja organu pierwszej instancji Wojskowego Inspektora Sanitarnego Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej w [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u F. A.. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Główny inspektor Sanitarny Wojska Polskiego stwierdził, że nie zaistniały nieprawidłowości w przebiegu postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. Orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej drugiego stopnia właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji państwowej są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich wydanych przez instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy pełniący funkcję jednostki orzeczniczej drugiego stopnia . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł F. A.. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie dokonanie analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a wskazywanych przez skarżącego w odwołaniu a w szczególności: - zaniechanie przeprowadzenia oględzin miejsca pracy odwołującego, które w latach 1992 - 2011 znajdowało się w wagonie kolejowym w [...], co stanowi także naruszenie art. 75 k.p.a.; wobec sprzeczności i braku dostatecznych informacji zawartych w dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz w karcie oceny narażenia zawodowego, zaniechanie wystąpienia do pracownika o uzupełnienie wywiadu zawodowego przeprowadzonego przez lekarza bądź podmiot wydający skierowanie na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej w zakresie ustalenia warunków panujących w wagonie kolejowym w Punkcie bazowania w [...], w którym przez większość czasu zlokalizowane było stanowisko pracy skarżącego, co stanowi także naruszenie § 6 ust. 5 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. nr 105, poz. 869); b) art. 80 k.p.a. w związku z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. nr 105, poz. 869) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na wydaniu orzeczenia utrzymującego w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej które to orzeczenie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, a konkretnie ustaleń - że w miejscu zatrudnienia skarżącego w latach 1972 - 1978 w Zakładach [...] [...] w [...]oraz w latach 1978 - 2010 w warsztatach jednostek garnizonowych w [...] nie występowały szkodliwe czynniki chemiczne w sytuacji, gdy wniosku takiego nie można wysunąć ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynika jedynie, że pracodawca w okresie zatrudnienia w latach 1978-2010 nie dysponował wykazem czynników chemicznych oraz kartami charakterystyki stosowanych substancji i preparatów; c) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na przyjęciu za zasadne stanowisko organu I Instancji, iż głównym czynnikiem ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego u skarżącego było palenie papierosów, w sytuacji gdy wniosku takiego nie da się jednoznacznie wysunąć ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej; d) art. 75 § 1 k.p.a.- poprzez nie przeprowadzenie dowodów z załączonej do odwołania dokumentacji fotograficznej, a także z oględzin stanowiska pracy skarżącego w Punkcie Bazowania w [...] (wagon) - co doprowadziło do naruszenia reguł obowiązujących podczas stosowania zasady swobodnej oceny dowodów; 2. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na przyjęciu, iż: a) podczas zatrudnienia w Komendzie [...] na stanowisku mechanik, skarżący nie był narażony na spaliny Diesla, w sytuacji gdy stwierdzenie to odnieść można jedynie do faktycznego wykonywania pracy w warsztatach Komendy [...]w [...]położonych w [...], co jednak nie ma zastosowania w okresie od [...] lipca 2010 r. do listopada 2013 r. kiedy to skarżący zatrudniony na stanowisku mechanika faktycznie wykonywał pracę w Puncie Bazowania w [...], gdzie miał bezpośredni kontakt z przedmiotowymi paliwami. b) przy wykonywaniu przez skarżącego pracy na stanowisku mechanika podczas której miał on bezpośredni kontakt z olejami, benzyną, ropopochodnymi, płynami chłodzący i wykorzystywanymi w czasie obróbki metali wskaźnik narażenia złożonego wynosił 1,49 w sytuacji gdy pomiar ten wykonany został w zupełnie innych warunkach niż w tych w jakich pracował odwołujący tj. w dużej hali warsztatowej dostosowanej do pracy przy maszynach, wyposażonej w odpowiednią wentylację, a nadto przeprowadzony został w okresie, w którym skarżący nie pracował już na stanowisku obróbki skrawaniem, c) skarżący wykonując pracę w latach od 1978 r. nie był narażony na działanie jakichkolwiek szkodliwych czynników chemicznych, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności: wywiadu zawodowego zamieszczonego w dokumentacji badań profilaktycznych wykonywanych w 2000 r., ·skierowania na okresowe badania profilaktyczne z dnia [...] lutego 2003 r., zamieszczonego w dokumentacji badań profilaktycznych wykonywanych w 2003 r., skierowania na okresowe badania profilaktyczne z dnia [...] stycznia 2008 r.; karty badań profilaktycznych z dnia v marca 2008 r. zamieszczonych w dokumentacji badań profilaktycznych wykonywanych w 2008 r. wynika, że odwołujący już od 1978 r., tj. od momenty rozpoczęcia pracy w Zakładach [...] w [...], miał kontakt z materiałami ropopochodnymi a w związku z tym w jego miejscu pracy występowały szkodliwe i uciążliwe czynniki mogące mieć wpływ na rozwój choroby zawodowej, które to naruszenia doprowadziły do wydania przez Wojskowy Ośrodek Medycyny Pracy w [...], a następnie przez Instytut Medycyny Pracy w [...] wadliwego w swej istocie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Powołując się na przedstawione zarzuty, skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającą z treści art. 15 k.p.a. i art. 138 k.p.a., organ odwoławczy nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. W myśl zasady ustrojowej dwuinstancyjności, organ odwoławczy pełni kompetencje zarówno merytoryczne, jak i kontrolne. Organ odwoławczy uwzględnia, zatem stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, rozszerzając ewentualnie granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie. W ocenie Sądu - w niniejszej sprawie, organ drugiej instancji nie sprostał powyższym wymogom. Nie rozpoznał ponownie, merytorycznie sprawy w jej całokształcie nie rozważył zarzutów odwołania. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Opisana w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (poddanego wszechstronnej analizie) organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Treść uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sprawie powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania. Organ winien w tym względzie przestrzegać wymogów uzasadnienia decyzji - faktycznego i prawnego, określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Motywy decyzji, obejmujące kryteria jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie, winny nawiązywać w swoich ocenach wprost do stanu faktycznego istotnego w sprawie, w tym obejmować swoją treścią stanowisko organu względem argumentacji strony postępowania. Strona winna zostać przekonana o zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu omówione reguły postępowania administracyjnego nie były w niniejszej sprawie przestrzegane. Szczególnego podkreślenia wymaga naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. gdy zważyć na treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ drugiej instancji powołał się tylko na związanie orzeczeniem lekarskim. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na sądową ocenę prawidłowości ustalonej charakterystyki stanowiska pracy skarżącego, weryfikację prawidłowość opracowania karty oceny narażenia zawodowego. Nie zostały omówione orzeczenia lekarskie, które należało oceniać jak dowód z opinii biegłych a ich przydatność powiązać z pozostałym materiałem dowodowym, ale także z rozważeniem szczegółowo podnoszonych przez skarżącego dodatkowych, zindywidualizowanych okoliczności związanych z warunkami w jakich pracował. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne było rozpoznanie u skarżącego choroby nowotworowej wymienionej w ww. wykazie chorób zawodowych. Tym samym konieczne było badanie, czy choroba ta powstała w środowisku pracy. Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W orzecznictwie utrwalony był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Orzeczenia w sprawach chorób zawodowych wydają jednak właściwe organy administracji publicznej, które zobowiązane są do stosowania przepisów procedury administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami chyba, że ww. rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. W świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą. Rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ Kodeksu pracy. Niezwykle istotna jest zatem dokładne ustalenie, w wyniku postępowania dowodowego, przewidzianej w ww. postanowieniu w sprawie chorób zawodowych "oceny narażenia zawodowego". Po myśli § 6 ust. 4 ww. rozporządzenia ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ ww. Kodeksu przez pracodawców i jednostki organizacyjne inspekcji sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. W okolicznościach niniejszej sprawy, procedura ta formalnie została zachowana. Nie odniesiono się jednak do wszystkich uwag skarżącego, w tym zgłaszanych na etapie odwołania, a dotyczących okoliczności narażenia w jakich przebiegało jego zatrudnienie. Nie rozważono potrzeby uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego. W orzeczeniach lekarskich podkreśla się brak danych na temat narażenia zawodowego pacjenta na czynniki rakotwórcze podczas zatrudnienia w latach 1972-1978 w Zakładach [...] w [...]. ( pismo [...] w [...] z dnia [...] lipca 2015 r.). Tymczasem brak danych nie może być wprost utożsamiany z brakiem takiego narażenia w szczególności wówczas gdy jak trafnie podniesiono w skardze, z materiału dowodowego wynika jedynie, że pracodawca w okresie zatrudnienia w latach 1978-2010 r. nie dysponował wykazem czynników chemicznych oraz kartami charakterystyki stosowanych substancji i preparatów. Ten stan stwarza konieczność dalszego rozpoznania środowiska pracy w ramach postępowania dowodowego w sprawie. Lekarze orzekali przy ustaleniu, że brak jest udokumentowanych danych o istnieniu w środowisku pracy F. A. narażenia na czynniki o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi. Materiał dowodowy dla ostatecznego przyjęcia takiej tezy musi jednak zostać uzupełniony przez poszukiwanie wszystkich możliwych źródeł dowodowych, tak by nie budziło to wątpliwości. Ma rację organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa czy rozpoznane schorzenia mieszczą się w wykazie chorób zawodowych oraz czy mają związek z warunkami pracy. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Umknęło jednak uwadze organu to, że w sprawach dotyczących choroby zawodowej związanie organu orzeczeniem lekarskim odnieść można jedynie do kwestii medycznych, a nie do istnienia związku przyczynowego pomiędzy istniejącymi warunkami pracy, a rozpoznanym schorzeniem. Choroba zawodowa to pojęcie prawne, a nie medyczne. Kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny, uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Rolą lekarza jest natomiast stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. Powtórzmy – w świetle przepisu § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, organu nie wiąże ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez lekarza orzecznika i może być ona dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję. Nowotwór może być uznany za chorobę zawodową jeżeli w środowisku pracy występował czynnik zawodowy, uznany za rakotwórczy dla ludzi. Jak wskazano powyżej w okolicznościach niniejszej sprawy konieczne jest pogłębienie dowodowych ustaleń w tym przedmiocie. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz.U. z 2012 r. poz. 890 ze zm.) określające, które czynniki zawodowe są uznane za rakotwórcze u ludzi. Paragraf 2 powyższego rozporządzenia brzmi: "Wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym stanowią: substancje chemiczne spełniające kryteria klasyfikacji jako rakotwórcze lub mutagenne kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1); mieszaniny zawierające substancje wymienione w pkt I w stężeniach powodujących spełnienie kryteriów klasyfikacji mieszaniny jako rakotwórczej lub mutagennej kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w pkt 1;".czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym łub mutagennym określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia... ". Tym samym szczegółowe ustalenia jakie substancje występowały w środowisku pracy w okresie całego zatrudnienia jest niezbędne. Jak wskazano powyżej wypowiadający się w tym przedmiocie lekarze orzecznicy nie dysponowali wyczerpującym materiałem dowodowym. Sąd dodatkowo wskazuje - w przypadku stwierdzenia obu przesłanek istnieje domniemanie, że choroba jest następstwem warunków w jakich praca była świadczona a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą, a warunkami pracy - pomiędzy narażeniem zawodowym a powstałą chorobą nowotworową. Domniemanie takie może być obalone w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą. Dla obalenia domniemania niezbędne jest wykazanie jakie konkretne przyczyny spowodowały chorobę i dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia. Warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w okolicznościach przekraczania dopuszczalnych normy. Dopuszczalne normy wprowadzają maksymalny dopuszczalny poziom, a więc określają takie natężenie, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być także zawinione przez pracodawcę, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Jednocześnie należy podnieść, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie. Tak też analizować należy wpływ środowiska pracy i inne przesłanki np. palenie papierosów. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania. Rozważy konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego dla wyczerpującego ustalenia przesłanek oceny ryzyka zawodowego. Sąd podkreśla – ww. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych nie modyfikuje przepisów k.p.a. w tym art. 7, 77 kpa i obowiązującej na jego gruncie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), lecz jedynie uszczegóławia i stanowi funkcjonalne uzupełnienie regulacji ustawowej pod kątem specyfiki spraw administracyjnych danego rodzaju. Ustalenia okoliczności sprawy należy odnieść do konkretnego stanowiska pracy skarżącego. Konieczne jest bowiem przyjęcie za punkt odniesienia wszelkich czynników występujące w danym środowisku pracy (art. 235¹ Kodeksu pracy) a nie tylko tych, które wynikają li tylko z zakresu czynności zawodowych. Ustawodawca użył pojęcie ogólne - "środowisko pracy". Wskazuje to na potrzebę uwzględnienia ogółu czynników występujących w miejscu, w którym praca była świadczona, ogół warunków pracy np. charakteru pomieszczenia. Powzięcie dalszych ustaleń co do środowiska pracy skarżącego może skutkować konieczność wydania uzupełniających opinii lekarzy orzeczników. Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych organ winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej - spełniającym wymogi określone w art. 8, 11, 107 § 3 k.p.a. Organ ma obowiązek jednoznacznego wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ odwoławczy ma też obowiązek wnikliwego odniesienia się do wszystkich wątpliwości strony podnoszonych w pismach, w tym w odwołaniu. Należy podkreślić - motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona nie posiadająca wykształcenia prawniczego i wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny pracy mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Dopiero bowiem tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369).