II OZ 1597/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 619/17 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2017 r. nr WOA.7721.96.2017.HL w przedmiocie stwierdzenia wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 619/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku skarżącej D. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2017 r., nr WOA.7721.96.2017.HL, w przedmiocie stwierdzenia wykonania określonych robót budowlanych, odmówił wstrzymania jej wykonania. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, tj. ma przymiot wykonalności. Sąd uznał, że obie decyzje wydane w sprawie nie mają przymiotu wykonalności. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą zrealizowanie obowiązku - nałożonego na inwestorów decyzją z dnia 28 maja 2014 r. Przywołaną decyzją PINB nakazał, inwestorom, którzy dokonali montażu pieca wolnostojącego, wykonanie robót budowlanych określonych w tej decyzji, w celu doprowadzenia już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd wskazał, że decyzja stwierdzająca zrealizowanie obowiązku nie rodzi skutków materialnoprawnych, stwierdza ona jedynie, że inwestor zastosował się do nałożonego na niego obowiązku. Obowiązek ten nie wynika jednak z zaskarżonej decyzji, ale z decyzji PINB z dnia 28 maja 2014 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją WWINB z dnia 23 lipca 2014 r. w części dotyczącej nałożenia obowiązku, a uchylonej jedynie w części dotyczącej terminu wykonania tego obowiązku. Sąd uznał, że wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1097/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1067/14, którym WSA w Poznaniu oddalił skargę skarżącej na decyzję WWINB z dnia 23 lipca 2014 r. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja WWINB z dnia 19 kwietnia 2017 r. nie nakłada żadnego obowiązku, jak również nie przyznaje żadnego uprawnienia, zatem nie podlega ona wykonaniu, a tym samym nie ma zastosowania instytucja ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Decyzja stwierdzająca wykonanie określonego obowiązku (określonych obowiązków) ma charakter deklaratoryjny i jako taka nie podlega wykonaniu. Ponadto, WSA w Poznaniu stwierdził, że we wniosku o wstrzymanie wykonania strona skarżąca nie zawarła argumentów dotyczących wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, koncentrując się na podtrzymaniu skargi i wykazaniu, iż uzasadnione jest w postępowaniu zarówno zweryfikowanie kwestii dotyczących samej zaskarżonej decyzji, jak również czy zaniechanie wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki było prawnie i faktycznie dopuszczalne. W związku z powyższym WSA w Poznaniu na podstawie art. art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca D. R. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że wykonanie decyzji zagraża jej bezpieczeństwu z uwagi na stałą immisję spalin z komina, a także spełniona została przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Ponadto nie zgodziła się ze stwierdzeniem Sądu, że zaskarżona decyzja nie nakłada żadnego obowiązku, jak również nie przyznaje uprawnienia, a tym samym nie ma do niej zastosowania instytucja ochrony tymczasowej, ponieważ, zdaniem skarżącej, na podstawie kwestionowanej decyzji organu dochodzi do naruszeń w postaci immisji spalin z przedmiotowego komina. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. postanowienia NSA z dnia: 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 116/12, 9 września 2016 r., sygn. akt II OZ 870/16, 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1319/17), przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje decyzja, w której organ nadzoru budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o stwierdzeniu wykonania obowiązku wynikającego z wcześniejszej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nie wywołuje skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, gdyż stwierdza jedynie wykonanie przez inwestora określonego obowiązku i jako taka nie podlega wykonaniu. Tym samym trudno uznać, aby decyzja ta mogła wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie uznał WSA w Poznaniu, decyzja ta stwierdza jedynie, że inwestor zastosował się do nałożonego na niego obowiązku. Obowiązek ten nie wynika jednak z zaskarżonej decyzji, ale z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 maja 2014 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2014 r. w części dotyczącej nałożenia obowiązku, a uchylonej w części dotyczącej terminu wykonania tego obowiązku. Wymaga podkreślenia, że decyzje te były przedmiotem kontroli sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1067/14, oddalił skargę skarżącej na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2014 r., zaś wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1097/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1067/14. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zaskarżona decyzja nie wywołuje zatem skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.