I SA/Lu 799/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz, Protokolant specjalista Marta Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2015r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu - oddala skargę. I SA/Lu 799/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.) Dyrektor Izby Celnej w B. (dalej – DIC) po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej – strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B.. (dalej – NUC) z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że w dniu 23 lutego 2006 r. w Oddziale Celnym w B. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu, według dokumentu SAD Nr [...] używany samochód osobowy Nissan X-Trial, nr nadwozia [...], sprowadzony ze Szwajcarii. Do zgłoszenia celnego została załączona m.in. faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. określająca wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 2.000 CHF. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. NUC określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 3.169 zł oraz wezwał stronę do jej zapłaty. Decyzją tą organ ustalił wartość celną w wysokości 36.729 zł. Podstawą wszczęcia postępowania było pismo Prokuratury Apelacyjnej nr [...] z dnia 5 października 2010 r., z informacją o ustaleniach szwajcarskich władz celnych dotyczących przedmiotowego pojazdu. Następnie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. NUC wszczął postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych od sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. NUC odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego Nissan i określił stronie kwotę podatku akcyzowego w wysokości 10.343 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 10.013 zł - należnych z tytułu importu towaru oraz wezwał do uiszczenia podatków w łącznej kwocie 12.133 zł. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o wznowienie postępowania z powodu wyjścia na jaw nowych faktów i dowodów w postaci opinii grafologicznej, zaprzeczającej jakoby strona była importerem samochodu, gdyż podpisy na dokumentach nie są jej podpisami. W jego uzasadnieniu podniósł, że strona nigdy nie podpisywała dokumentów celnych, ani nie otrzymała importowanego samochodu, ponieważ ten nie nadawał się do użytku. Do wniosku załączył postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] lutego 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. NUC wznowił postępowanie w tej sprawie, a decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., stwierdzając, że wskazane we wniosku nowe okoliczności faktyczne nie mają wpływu na wynik sprawy. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 240 §1 pkt 5 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania, DIC decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, ze względu na fakt, że obie decyzje wydane przez NUC (w postępowaniu wznowieniowym z dnia [...] listopada 2012 r. i zwykłym z dnia [...] lipca 2011 r.) podpisane zostały przez tę samą osobę. Tym samym, organ naruszył art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, NUC decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., podobnie jak wcześniej odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony ponownie zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, DIC stwierdził, że nie narusza ona prawa. Wskazał na regulacje dotyczące wznowienia postępowania, a mianowicie przepisy art. 240 § 1 pkt 1 – 11, art. 243 § 1 i art. 245 § 1 pkt 1 i 2 oraz wyjaśnił, że zgodnie z nim, wznawiając postępowanie właściwy organ podatkowy, tj. organ, który wydał w sprawie "zwykłej" decyzję w ostatniej instancji, bada, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 O.p. W przypadku, gdy stwierdzi zaistnienie jednej z tych przesłanek, uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. W sytuacji natomiast, kiedy nie stwierdzi wystąpienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Organ odmawia też uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. W rozpatrywanej sprawie, NUC wznowił postępowanie zgodnie z wnioskiem strony na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji, okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy, okoliczności te lub dowody nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję. Odnosząc się do stanowiska, że nowe okoliczności wykazane w opinii grafologicznej, tj. stwierdzenie sfałszowania podpisu strony na dokumentach będących podstawą wymiaru należności celnych i podatkowych, wskazują, że skarżący nie mógł być stroną postępowań w tych sprawach, DIC zgodził się z NUC, że fakt sfałszowania podpisu strony na tych dokumentach nie miał i nie ma wpływu na uznanie skarżącego za stronę postępowania. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 133 § 1 O.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Konkretny podmiot staje się stroną z mocy przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa i obowiązki, a nie w wyniku uznania za stronę przez organ celny. O tym, do kogo decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi znaleźć się miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 O.p.). Dalej, DIC zauważył, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. NUC umorzył dochodzenie przeciwko skarżącemu o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. wobec niepopełnienia przez podejrzanego przestępstwa (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.) oraz z powodu przedawnienia karalności (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.). W dniu [...] marca 2012 r. postanowienie to zostało zatwierdzone przez DIC. NUC wskazał, że w toku postępowania karnoskarbowego skarżący nie przyznał się do stawianych mu zarzutów a w swoich wyjaśnieniach podniósł, że w 2006 r. zlecał jakiemuś człowiekowi sprowadzenie samochodu ze Szwajcarii. W tym celu udostępnił mu swoje dane osobowe, jednakże do umówionej transakcji nie doszło. Jednocześnie oświadczył, że nie zajmował się sprawami związanymi z przywozem i ocleniem samochodu, o który toczy się postępowanie. Z akt sprawy wynika, że skarżący był odbiorcą towaru (pole 8 dokumentu SAD Nr jw.), zgłaszającym (pole 14 dokumentu SAD), a także kupującym (dokument zakupu z dnia 14 lutego 2006 r.). Do zgłoszenia celnego załączona została kopia dowodu osobistego skarżącego. Skarżący na żadnym etapie postępowania celnego, zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nie negował, że jest stroną postępowania, ani nie informował, że podpisy złożone w trakcie zgłaszania towaru do procedury nie zostały skreślone jego ręką. W trakcie prowadzonych postępowań odbierał wszelką korespondencję do niego kierowaną. Korzystał z uprawnień jakie daje fakt bycia importerem oraz zgłaszającym, jak również występując jako strona postępowania związanego z importem pojazdu samochodowego dokonanego na podstawie tego zgłoszenia. Pismem z dnia 23 maja 2011 r. skierował do NUC wniosek o zwrot nadpłaty podatku akcyzowego i zastosowanie stawki akcyzy 13,6% z tytułu importu samochodu osobowego wg dokumentu SAD nr [...] z dnia 23 lutego 2006 r. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 25 maja 2011 r., w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. NUC połączył zatem do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia prowadzone postępowanie podatkowe oraz postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu wszczęte na wniosek strony. W dniu [...] lipca 2011 r. NUC wydał decyzję, którą odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego wg dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. oraz określił należne kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu według dokumentu SAD nr jw. Strona nie kwestionowała rozstrzygnięcia podjętego przez organ celny. W ocenie DIC, w świetle powyższych ustaleń nie ma wątpliwości, że stroną postępowania w sprawie importu samochodu osobowego wg dokumentu SAD z dnia [...] lutego 2006 r. jest skarżący, a tym samym wskazane we wniosku nowe okoliczności faktyczne nie mają wpływu na wynik sprawy. DIC podkreślił przy tym, że niezależnie od powyższego, przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja podatkowa wydana po wydaniu przez NUC decyzji ustalającej wartość celną sprowadzonego pojazdu i określającej niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego, a także ustalającej dłużnika należności wynikającej z długu celnego w osobie skarżącego. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego, określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. Tym samym prawną konsekwencją decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011r. było określenie, zgodnie z obowiązującymi przepisami podatkowymi, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. W skardze na powyższą decyzje, pełnomocnik strony zarzucił jej naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego odmówiono uchylenia decyzji pomimo, że w wyniku toczącego się postępowania karnego skarbowego okazało się, że skarżący nigdy nie był importerem samochodu, gdyż dokumenty okazały się fałszywe, a jego podpisy sfałszowane. Skarżący nigdy nie był również za granicą. Z tych względów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, a także o orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi, odniósł się do ustaleń postępowania karnego skarbowego, w którym skarżący wyjaśnił, że nigdy nie był importerem samochodu, nie był w żadnej Szwajcarii, a jego podpisy na rachunku [...] oraz innych dokumentach celnych zostały sfałszowane przez nieznaną mu osobę. Nigdy tych dokumentów nie podpisywał, nie otrzymał nawet importowanego samochodu, ponieważ ten nie nadawał się do użytku. Miał jedynie kontakt z pośrednikiem samochodowym, który obiecał mu sprowadzić na polski obszar celny zamówiony samochód. Najprawdopodobniej to on sfałszował wszelkie dokumenty i był rzeczywistym importerem samochodu. Wszystkie te okoliczności zostały potwierdzone, w związku z czym zasadne jest uchylenie decyzji obydwu instancji z powodu wyjścia na jaw nowych faktów i dowodów w postaci opinii grafologicznej zaprzeczającej jakoby skarżący był importerem samochodu, gdyż podpisy na dokumentach celnych nie należą do niego. W odpowiedzi na skargę, DIC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, w dniu 28 stycznia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów załączonych do akt administracyjnych sprawy toczącej się przed tutejszym sądem o sygn. akt III SA/Lu 862/14 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., którą to decyzją NUC określił stronie niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego i wezwał do zapłaty tej kwoty. Dokumenty te stanowią karty o numerach: 121 – 124, 21, 22, 27 i 37. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Jak wynika z ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego, w dniu 23 lutego 2006 r. w Oddziale Celnym w Białej Podlaskiej objęto procedurą dopuszczenia do obrotu, według dokumentu SAD Nr [...] używany samochód osobowy Nissan X-Trial, nr nadwozia [...], sprowadzony ze Szwajcarii. Do zgłoszenia celnego została załączona m.in. faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Po otrzymaniu z Prokuratury Apelacyjnej w L. dokumentów dotyczących sfałszowania szeregu faktur dotyczących zakupu samochodów na terenie Szwajcarii, importowanych następnie do Polski, NUC postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. (doręczonym stronie w dniu 23 listopada 2010 r.) wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego przez skarżącego pojazdu oraz kwoty należności wynikającej z długu celnego. Pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. wezwał stronę do przedstawienia wszelkich pomocnych w tej sprawie dokumentów. W odpowiedzi na nie skarżący pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. poinformował, że wymagane dokumenty prześle organowi w ciągu 7 dni (akta adm. sprawy III SA/Lu 862/14). Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. NUC określił stronie niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego w wysokości 3.169 zł oraz wezwał ją do zapłaty tej kwoty. Od decyzji tej skarżący nie złożył odwołania. W następnej kolejności, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. NUC wszczął postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych od sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego. Po wszczęciu postępowania strona złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym (akta administracyjne tej sprawy: k.18). Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. NUC odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego Nissan X-Trial i określił stronie kwotę podatku akcyzowego w wysokości 10.343 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 10.013 zł - należnych z tytułu importu towaru oraz wezwał do uiszczenia podatków w łącznej kwocie 12.133 zł. Decyzja ta również nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o wznowienie postępowania z powodu wyjścia na jaw nowych faktów i dowodów. Nowe okoliczności miałyby zostać potwierdzone w opinii grafologicznej z dnia 12 lutego 2012 r., z której wynika, że podpisy skarżącego, złożone na fakturze zakupu samochodu Nissan X-Trial, nr nadwozia [...] oraz w dokumentach celnych związanych z tą sprawą zostały sfałszowane (k. 45-49 tej sprawy). W ocenie strony opinia ta potwierdza, że skarżący nie mógł być stroną postępowania. Fakt ten ma zdaniem skarżącego potwierdzać postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] lutego 2012 r. Z wyjaśnień skarżącego, złożonych do protokołu przesłuchania podejrzanego w dniu 23 stycznia 2012 r. wynika natomiast, że w 2006 r. zlecił on jakiemuś człowiekowi sprowadzenie samochodu ze Szwajcarii. W tym celu udostępnił mu swoje dane osobowe. Do umówionej transakcji jednak nie doszło, gdyż gdy osoba ta pojawiła się ponownie oświadczyła, że sprowadzony samochód został już sprzedany. Poleciła mu przy tym inne auto, którego skarżący nie chciał. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie zajmował się sprawami związanymi z przywozem i ocleniem samochodu. (k. 121 – 124 akt adm. sprawy III SA/Lu 862/14). Odnosząc się do określonej w art. 240 - art. 246 O.p. instytucji wznowienia postępowania, zgodzić się należy z organami podatkowymi, że ma ona na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Zaznaczyć też trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (zob.: wyrok NSA z dnia 16 października 1998r., sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. Przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, zatem wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Aby doszło do weryfikacji decyzji ostatecznej w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p., muszą w sprawie wystąpić łącznie wszystkie powołane przesłanki. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji (zob.: wyrok NSA z dnia 10 marca 2011r., sygn. akt. FSK 833/10). Wznowienia postępowania nie będzie zatem uzasadniać powołanie dowodów lub faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (zob.: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2008r., sygn. akt SA/Gl 828/08), jak również nieistotnych dla sprawy, choćby istniały i nie były znane organowi w dacie wydania decyzji. Składając wniosek o wznowienie postępowania, pełnomocnik skarżącego powołał się na okoliczność sfałszowania podpisów na fakturze nabycia samochodu i dokumentach celnych, na podstawie których wydano kwestionowane decyzje oraz na okoliczność, że strona nigdy nie była w Szwajcarii. W ocenie Sądu, zgodzić się jednak należy z organami podatkowymi, że okoliczności te nie są istotne, zwłaszcza w świetle określenia strony postępowania, skoro strona w żadnych z postępowań prowadzonych z jej udziałem (celnym i podatkowym) nie kwestionowała, że jest stroną, chociaż miała świadomość, że to nie jej podpisy figurują na dokumentach celnych i fakturze zakupu samochodu. Nie potrzebowała w tym przedmiocie opinii biegłego grafologa. Samochód ten został jednak sprowadzony w porozumieniu ze stroną za jej zgodą i z wykorzystaniem jej danych osobowych. Strona uczestniczyła też w postępowaniach dotyczących kwestionowanego importu. W świetle tych okoliczności, nawet gdyby przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to i tak organy nie miałyby podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., gdyż na zasadzie art. 245 § .1 pkt 3 lit. a O.p., organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja została wydana bez naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ----------------------- 9