III SA/Po 226/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-05-31
Skład orzekający: Marek Sachajko, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, w szczególności w zakresie kryteriów dotyczących doświadczenia wnioskodawcy w pozyskiwaniu środków krajowych i unijnych oraz innowacyjności projektu, została przeprowadzona zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ organ oceniający nie uwzględnił doświadczenia wnioskodawcy w korzystaniu ze środków SAPARD, co stanowiło naruszenie kryteriów dotyczących pozyskiwania środków krajowych i unijnych. Brak przyznania punktów za to kryterium miał istotny wpływ na wynik oceny. Natomiast ocena w zakresie innowacyjności projektu została uznana za prawidłową.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wniosek został oceniony pozytywnie, ale nie zmieścił się w limicie środków. Skarżąca złożyła protest, kwestionując przyznanie punktów za doświadczenie w pozyskiwaniu środków krajowych i innowacyjność projektu. Organ odwoławczy (Zarząd Województwa Wielkopolskiego) nie uwzględnił protestu. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i ustawy wdrożeniowej, w szczególności w zakresie oceny doświadczenia i innowacyjności.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego. Zasądzono od Zarządu Województwa Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi B. S. na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 16 lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie oceny projektu o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, 2. przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego, 3. zasądza od Zarządu Województwa Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych
Stowarzyszenie [...] (dalej również jako: "stowarzyszenie") przeprowadziło w terminie 01.12.2016 r. - 15.12.2016 r. nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 w zakresie podejmowania i rozwijania działalności gospodarczej, budowy niekomercyjnej infrastruktury oraz zachowania dziedzictwa.
W dniu 14.12.2016r. [...] (dalej również jako: "skarżąca") w odpowiedzi na ogłoszenie o naborze wniosków złożyła do [...] wniosek o przyznanie pomocy w zakresie rozwijania działalności gospodarczej.
Ww. wniosek pod tytułem "Modernizacja usług krótkotrwałego zakwaterowania - rozwój turystyki, rekreacji i aktywnego wypoczynku na obszarze LGD" został zarejestrowany pod numerem [...] .
Stowarzyszenie pismem z dnia 2.01.2017 r., znak [...] poinformowało [...] , że wniosek o nr [...] został oceniony pozytywnie pod względem zgodności operacji z warunkami przyznania pomocy określonymi w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz pod względem zgodności ze Strategią Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność, otrzymał 23 punkty w ocenie pod względem zgodności z kryteriami wyboru projektów wymienionych w Strategii Rozwoju Lokalnego. Uzyskana liczba punktów zapewniła ww. wnioskowi 5 miejsce na liście rankingowej, w związku z czym nie mieści się on w limicie środków przewidzianych dla naboru.
W następstwie otrzymanej informacji o wyniku oceny wniosku dokonanej przez Radę [...] w dniu 12.01.2017r. za pośrednictwem [...] złożyła protest, nie zgadzając się z oceną przedmiotowego wniosku w zakresie lokalnych kryteriów wyboru: "doświadczenie wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków krajowych z budżetów takich jak: budżety jednostek samorządu terytorialnego, budżety jednostek państwowych (wojewódzkich i ministerialnych)" oraz "projekt wykazuje znaczące elementy innowacyjne, które nie są rozpowszechnione na terytorium LGD". Skarżąca wskazała, że rozpoczęła działalność gospodarczą ponad 10 lat wcześniej, a w związku ze wspieraniem rozwoju działalności gospodarczej korzystała w ramach pomocy de minimis ze zwolnienia od podatku od nieruchomości w okresie od marca 2007 r. przez 5 lat. Do protestu dołączyła zaświadczenie potwierdzające korzystanie ze wskazanej pomocy de minimis. Ponadto wskazała, że wysokie walory oświetlenia LED w zakresie ochrony środowiska i klimatu nie zostały przez Stowarzyszenie zakwestionowane, jednakże wnioskodawca nie zgadza się w kwestii odmówienia oświetleniu LED cechy innowacyjności. Wskazała na 2 aspekty innowacyjności: pierwszy to innowacyjność technologiczna oświetlenia LED, drugi to innowacyjność w postaci nowatorstwa na terenie LGD. Wskazała, że oświetlenie LED są to lampy oparte nie na żarnikach, lecz na diodach elektroluminescencyjnych. Jest to technologia nowoczesna, stale rozwijająca się, głównie ze względu na niewykorzystywanie przez nią wolframu i pozytywny wpływ na środowisko oraz klimat, także w zakresie oszczędności energii. Skarżąca zaznaczyła, że obiekt wnioskodawcy jest nie tylko jedynym agroturystycznym obiektem, który zostałby wyposażony w oświetlenie LED na terenie gminy Buk, ale także jednym z nielicznych na terenie całego obszaru LGD, ponieważ sama działalność agroturystyczna nie jest rozpowszechniona na terytorium LGD, a jej rozwój przyczyni się do wzmocnienia funkcji rekreacyjnych obszaru.
W odpowiedzi na podniesione zarzuty Stowarzyszenie [...] pismem nr [...] z dnia 19/01/2017r. skierowanym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego przekazała stanowisko Rady Stowarzyszenia, odnosząc się do wskazanych w proteście kryteriów. Rada postanowiła nie przyznać 2 punktów za doświadczenie wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków krajowych z budżetów takich jak: budżety jednostek samorządu terytorialnego, budżety jednostek państwowych (wojewódzkich i ministerialnych). Uzasadniając decyzję Rada wskazała, że wnioskodawca przedstawił zaświadczenie o udzielone pomocy de minimis w zakresie zwolnienia przedsiębiorcy z podatku od nieruchomości. Zgodnie z zapisami LSR, doświadczenie ujęte w kryterium ma pokazać znajomość przez wnioskodawców reguł decydujących o powodzeniu projektu i zapewnić większą efektywność wykorzystania dotacji. Należy przez to rozumieć umiejętność pozyskiwania i rozliczania środków finansowych na realizację konkretnego, określonego w czasie projektu. W ocenie Rady, zwolnienie z podatku nie stanowi dotacji i nie pozwala na uznanie doświadczenia wnioskodawcy w zakresie pozyskiwania, realizacji i rozliczania zadania metodą projektu, ponadto kwota uzyskanej pomocy de minimis nie podlega rozliczeniu. W związku z powyższym zwolnienie z podatku od nieruchomości nie stanowi doświadczenia w zakresie pozyskiwania środków finansowych i realizacji operacji.
Rada nie przyznała także 4 punktów za znaczące elementy innowacyjne, które nie są rozpowszechnione na terenie LGD. Rada podniosła, że wnioskodawca wskazał we wniosku oraz załączonym do niego biznesplanie, że w ramach operacji dotyczącej modernizacji pokoi i łazienek zostanie zamontowane w obiekcie oświetlenie LED. Jednocześnie wnioskodawca wskazał na innowacyjność technologiczną oświetlenia oraz na innowacyjność w postaci nowatorstwa na terenie LGD. W opinii Rady, trudno uznać za innowację zastosowanie oświetlenia LED, tym bardziej na terenie LGD [...] , gdzie znajduje się kluczowy producent tego typu oświetlenia. Technologia ta istnieje na rynku od ponad 10 lat, a oświetlenie wielokolorowe używane jest od ponad 5 lat. Są to produkty standardowe, powszechnie dostępne na rynku, stosowane przez gospodarstwa domowe przedsiębiorstwa oraz w oświetleniu ulicznym i drogowym na terenie różnych gmin. Zgodnie z zapisami LSR, innowacja oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usług lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub ich przeznaczenia (innowacja produktowa). W ocenie Rady zastosowanie oświetlenia LED nie ma żadnego wpływu na ulepszenie oferowanych usług, ma jedynie wpływ na ochronę środowiska, dlatego przyznano 2 punkty w ramach kryterium: "zastosowanie rozwiązań sprzyjających ochronie środowiska lub klimatu".
Zarząd Województwa Wielkopolskiego postanowił nie uwzględnić protestu, o czym protestujący został poinformowany pismem znak [...] z dnia 16.02.2017r.
Zarząd Województwa Wielkopolskiego wskazał, że zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest interpretacja podejścia wobec określonych lokalnych kryteriów wyboru operacji oraz sposób ich uzasadnienia. Zarówno innowacyjność projektu, jak i doświadczenie wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków krajowych w załączonych dokumentach zostały przez wnioskodawcę podniesione. To, czy przedstawiony zakres informacji z perspektywy lokalnych uwarunkowań, przekonał poszczególnych członków organu oceniającego oraz w jakim stopniu zakres informacji okazał się wystarczający do jego uznania, wynika z subiektywnej oceny członków organu oceniającego, którzy mając do dyspozycji określoną w dokumentach LGD definicję innowacyjności i kartę oceny operacji zawierającą punktową gradację poszczególnych kryteriów wyboru, wyrazili w oparciu o zakres przedstawionych informacji swoje stanowisko.
Zarząd Województwa Wielkopolskiego podzielił stanowisko Rady w odniesieniu do kwestii innowacyjności projektu, odnosząc się jednocześnie do definicji innowacyjności zawartej w Strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, uznającej za innowacyjne wprowadzenie do praktyki w gospodarce nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji. Zarząd wskazał, że zgodnie z ww. definicją można rozróżnić: innowację produktową, oznaczającą wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług w odniesieniu do ich charakterystyki lub przeznaczenia, lub innowację procesową oznaczającą wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowych lub znacząco ulepszonych metod produkcji lub dostaw.
Zarząd Województwa wskazał, że biorąc pod uwagę zakres planowanej operacji, polegający na remoncie budynku pełniącego funkcję gospodarstwa agroturystycznego, trudno uznać za innowacyjny montaż oświetlenia typu LED, ponieważ nie przyczyni się on bezpośrednio do poprawy jakości świadczonych usług. To nie rodzaj oświetlenia wpływa bowiem na jakość usług świadczonych przez gospodarstwo agroturystyczne, zwłaszcza że technologia LED jest powszechnie dostępna i funkcjonuje na rynku od wielu lat.
Zarząd Województwa odnosząc się do kryterium premiującego doświadczenie wnioskodawcy w pozyskiwaniu środków krajowych, zgodził się ze stanowiskiem Rady, mówiącym, iż znajomość przez wnioskodawcę procedur i zasad obowiązujących przy ubieganiu się o środki publiczne zmniejsza prawdopodobieństwo niewywiązania się beneficjenta w przyszłości lub niestosowania się do przepisów unijnych, krajowych i Stowarzyszenia. Ponadto, dotacje z funduszy strukturalnych i dotacje z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej są popularne w sektorach szkoleń, ekologii i turystyki - sektorach wymienianych jako elementy główne w "szansach" w analizie SWOT LSR. Spełnienie kryterium ma być mierzone dzięki możliwości przedstawienia przez beneficjenta dokumentów potwierdzających korzystanie ze środków krajowych. Punkty są przyznawane gdy wnioskodawca przedstawi: zawartą umowę, rozliczenie lub sprawozdanie lub inne dokumenty potwierdzające przyznanie dotacji dotyczące jednego projektu. W ocenie Zarządu Województwa trudno uznać kryterium za spełnione, jeżeli wnioskodawca nie dysponuje ani umową, ani potwierdzeniem rozliczenia zrealizowanego projektu. Samo zwolnienie z podatku nie potwierdza, że zrealizowany został jakikolwiek projekt, a tym samym, że wnioskodawca ma doświadczenie w pozyskiwaniu środków.
Zarząd Województwa wskazał, że przedstawiona argumentacja wskazuje, że wniosek został oceniony poprawnie i należne punkty według lokalnych kryteriów wyboru przedmiotowej operacji zostały przyznane. Fakt, że pomimo pozytywnej oceny i wpisania na listę operacji projekt nie zmieścił się w limicie środków dostępnych, określonych w ogłoszonym naborze, nie wynikał z braku zachowania prawidłowości oceny. Oceniający korzystając z przypisanych im kompetencji dokonali oceny poszczególnych kryteriów w granicach uprawnień im przypisanych Regulaminem Rady korzystając ze wskazanych dla ich weryfikacji źródeł. Z tego względu nie znaleziono przesłanek uzasadniających wzruszenie przyznanej punktacji. W rozpoznanej sprawie Zarząd Województwa nie stwierdził również uchybień formalnych.
Pismo zawierało pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.
[...] pismem z dnia 9 marca 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 16 lutego 2017 r. w przedmiocie oceny projektu o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.
Skarżąca podniosła, że we wniosku o pomoc wskazała, że ma doświadczenie w zakresie pomocy de minimis ze względu na zwolnienie od podatku od nieruchomości, które stanowiło pomoc de minimis. Wskazała także, że w przeszłości korzystała ze środków SAPARD. W odpowiedzi na protest LGD [...] podniosło, że doświadczenie należy rozumieć jako zrealizowany "konkretny, określony w czasie projekt". Skarżąca wskazała, że takie rozwinięcie pojęcia "doświadczenie" nie było jednak ujawnione ani w Strategii Rozwoju Lokalnego, ani w udostępnionych przez LGD kryteriach wyboru wniosków w ramach poddziałania 19.2. Tym samym, skarżąca nie miała możliwości dowiedzieć się, przed dniem złożenia wniosku, co oznacza dla LGD [...] doświadczenie w pozyskiwaniu środków unijnych.
W ocenie skarżącej kryterium wyboru wniosku nie może być rozumiane przez LGD inaczej, niż to wynika z literalnego brzmienia kryteriów wyboru wniosków lub Strategii Rozwoju Lokalnego 2014-2020. W żadnym dostępnym skarżącej dokumencie przed dniem złożenia wniosku nie zostało wskazane, że zwolnienie od podatku od nieruchomości, tj. pomoc de minimis, nie będzie uznawane za dotację przez LGD. W tej sytuacji, LGD powinno uznać, iż wymieniona przez skarżącą pomoc de minimis stanowi jej doświadczenie w uzyskaniu środków unijnych i przyznać za to kryterium 2 pkt. Podobne do opinii LGD zdanie wyraził Zarząd Województwa Wielkopolskiego w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Zarząd wskazał, że uznanie doświadczenia skarżącej zależy od "subiektywnej oceny członków organu oceniającego", z czym skarżąca się nie zgadza. Według skarżącej ocena musi być prowadzona w maksymalnie obiektywny sposób, zgodnie z jasno przedstawionymi i zdefiniowanymi kryteriami. Organ oceniający nie może poprzez subiektywne rozumienie pojęć dokonać zmiany znaczenia kryteriów na etapie oceny wniosku. Jeżeli organ oceniający rozumie wskazane w kryteriach oceny wniosku pojęcia inaczej, niż to wynika z ich jasnego brzmienia, należało je dookreślić w odpowiednim dokumencie, który byłby dla wnioskodawcy dostępny przed dniem złożenia wniosku. Tymczasem ani w LSR, ani w kryteriach wyboru wniosku, ani w innych sporządzonych przez LGD dokumentach nie wskazano wprost, że pomoc taka jak zwolnienie od podatku nie będzie punktowana jako doświadczenie przy uzyskaniu pomocy ze środków unijnych. Zdaniem skarżącej, także pomoc SAPARD ze środków przedakcesyjnych powinna być brana pod uwagę. Jednakże pracownicy LGD [...] podczas konsultacji wskazali, że taka pomoc nie jest uznawana przez LGD za pomoc unijną w tym kryterium. Nie jest to według skarżącej podejście logiczne, ponieważ środki SAPARD stanowiły część środków unijnych, jednak przed akcesją Polski do Unii Europejskiej. Skarżąca wskazała, że była pierwszym przedsiębiorą w gminie, który taką pomoc unijną uzyskał. Wskazała też, że projekt został zrealizowany w całości. Poprzez arbitralne i niezgodne z prawdą stwierdzenie LGD, że środki SAPARD nie są środkami unijnymi, LGD złamało zasadę równości, ponieważ osoba korzystająca z funduszy unijnych poakcesyjnych jest traktowana korzystniej, niż osoba korzystająca z funduszy przedakcesyjnych.
Skarżąca we wniosku podniosła, że innowacyjność projektu będzie związana z zamontowaniem oświetlenia LED. Stowarzyszenie LGD w odpowiedzi na złożony wniosek, w ramach jego oceny wskazało, że samo zamontowanie oświetlenia nie wpływa na ulepszenie usługi świadczonej przez skarżącą.
Skarżąca wskazała, że innowacja miałaby polegać nie tylko na samym montażu nowych diod. Oświetlenie to byłoby nowoczesnymi diodami, które są wielokolorowe, a ustawieniem ich koloru można samodzielnie sterować pilotem. W każdym pokoju miały zostać zainstalowane światła w określonym kolorze i pod ten kolor miała zostać wykonana dekoracja pokoju. Tym samym, każdy pokój miałby oświetlenie i dekorację w innym, własnym kolorze. Tak udekorowane pokoje doprowadziłyby do znacznego ulepszenia usługi. Dotychczas bowiem skarżąca dysponuje jedynie zwykłymi pokojami, niczym niewyróżniającymi się na tle innych obiektów noclegowych, natomiast w branży ogromne znaczenie ma estetyka i funkcjonalność pokoi. Nowoczesne, kolorowe, sterowane za pomocą pilota oświetlenie LED nie jest używane w gminie, nie jest produkowane od dawna, w przeciwieństwie do tego, co wskazuje LGD i Zarząd. Wbrew twierdzeniom LGD, produkt ten nie jest standardowy, nie jest powszechnie stosowany. Tym samym, zdaniem skarżącej ten aspekt projektu wpisuje się w innowacyjność produktową, ponieważ powoduje znaczne ulepszenie usługi skarżącej.
Skarżąca podniosła, że dowiedziała się drogą telefoniczną w Zarządzie Województwa, że w toku postępowania w celu wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie protestu nie będą brane pod uwagę dokumenty dołączone przez skarżącą do protestu. Zdaniem Zarządu, dokumenty te powinny być dołączone już do wniosku i nie ma możliwości ich późniejszego uzupełnienia. Uzupełnienie możliwe byłoby wtedy, gdyby wniosek został skierowany do finansowania. Jednak skarżąca wskazała, że została inaczej pouczona w siedzibie LGD przez ich pracowników, co może poświadczyć świadek, [...] (zam. ul. [...] ). Pracownicy LGD wskazali, że każdy wniosek, na każdym etapie, może zostać uzupełniony, jeżeli powstaną wątpliwości w toku jego oceny, czy określone kryterium zostało spełnione. Skarżąca postąpiła zgodnie z udzielonym jej pouczeniem i na etapie wnoszenia protestu przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia o innowacyjności projektu i dodatkowe dokumenty potwierdzające powyższe. W związku z tym Zarząd powinien uwzględnić dodatkowe wyjaśnienia skarżącej i uwzględnić protest. Skarżącej powinny zostać przyznane 4 pkt, a co najmniej 2 pkt, za wymienione kryterium.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, a projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący. Ocena prowadzona przez LGD nie była przejrzysta, ponieważ kryteria zostały w toku oceny interpretowane przez LGD w sposób odbiegający od ich brzmienia i powszechnego znaczenia. Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sygn. akt I SA/Kr 404/16,w którym wskazano że "Reguły wyboru projektów powinny być jasne i jednoznaczne, określające w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy realizacji, stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności." Powyższe potwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku o sygn. akt I SA/Ke 486/16: "Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim, jak powyższe nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności."
W ocenie skarżącej kryteria sformułowane przez LGD zostały w sposób niezwykle nieostry, a ich interpretacja przez LGD miała zasadniczo charakter dowolny. Tym samym, naruszenie zasady przejrzystości z art. 37 jest bezsporne.
Skarżąca wskazała, że ocena przeprowadzona przez LGD nie była także rzetelna, ponieważ LGD w niewystarczający sposób zapoznało się z przedstawionymi przez skarżącą wyjaśnieniami i dokumentami dotyczącymi zwłaszcza innowacyjności projektu. Wskazane w art. 37 zasady mają charakter normatywny, a ich naruszenie stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Przed złożeniem wniosku oraz przed złożeniem protestu LGD błędnie pouczyła skarżącą wskazując, że w toku postępowania będzie ona mogła składać dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty, co okazało się nieprawdą. Organ nie może wysuwać dla skarżącej negatywnych konsekwencji wskutek własnych błędnych pouczeń i niezrozumienia obowiązujących przepisów prawa.
Skarżąca podniosła, że w związku z błędnymi pouczeniami LGD naruszyło podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę pogłębienia zaufania obywateli oraz zasadę prawdy obiektywnej i informowania stron. Tym samym, dokonana przez LGD ocena wniosku nie mogła się ostać, a rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Wielkopolskiego pomijające błędy, których dopuściło się LGD, jest nieprawidłowe.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia 16 lutego 2017r. o nieuwzględnieniu protestu i wniósł o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu Zarządu Województwa Wielkopolskiego naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wykazując jednak, w jakim zakresie dane naruszenie wystąpiło. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia, stosuje się (z wyłączeniami wskazanymi w ust.8) przepisy ustawy z dnia z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Z kolei zgodnie art. 50 tej ustawy do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. W związku z powyższym zarzuty skarżącej organ uznał za niezasadne.
Kolejnym zarzutem skarżącej jest stwierdzenie naruszenia art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.W treści uzasadnienia skarżąca stwierdziła, że do protestu przekazanego przez LGD do Zarządu Województwa Wielkopolskiego dołączyła dodatkowe dokumenty na poparcie swoich tez - bez sprecyzowania, o jakie dokumenty chodzi. Zarząd Województwa Wielkopolskiego wskazał, że załącznikami do przekazanego protestu były: - kopia zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis, wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy Buk na kwotę 9 777 zł, wydruk ze strony internetowej www.ledukacja.pl/innowacja (organ wskazał, że odniesienie do strony internetowej zostało zawarte w biznesplanie, zatem zarówno Rada, jak i Zarząd Województwa miały możliwość zapoznać się z jej treścią na etapie oceny wniosku/rozpatrywania protestu, bez konieczności dołączania tych dokumentów do wniesionego protestu), wydruk ze strony internetowej www.oszczedzajswiatlem.pl/czym-jest-technologia-led, wydruk z CEiDG, kopia etykiety żarówki LED (producent [...] sp. z o.o.). Organ wskazał, że ocena wniosku przez LGD według lokalnych kryteriów wyboru odbywa się w oparciu o dokumenty złożone przez wnioskodawcę, w którego interesie leży taki dobór dokumentacji, aby wykazać spełnienie wszystkich kryteriów warunkujących przyznanie pomocy. Uzupełnianie protestu o dodatkowe dokumenty na etapie składania protestu jest nieskuteczne. LGD dokonała oceny wniosku w oparciu o dokumenty złożone w ramach naboru dnia 14 grudnia 2016 r., a Zarząd Województwa Wielopolskiego rozpatrując protest odniósł się do wniosku złożonego w takim kształcie, w jakim podlegał on ocenie przez LGD.
Skarżąca wskazała, że we wniosku o pomoc podała, że ma doświadczenie w zakresie pomocy de minimis ze względu na zwolnienie od podatku od nieruchomości, które stanowiło pomoc de minimis. Ponadto wskazała, że w przeszłości korzystała ze środków SAPARD. Skarżąca podniosła, że nie wiedziała (bo nie znalazła takich przepisów w LSR i dokumentacji konkursowej), że otrzymanie pomocy de minimis w formie zwolnienia od podatku nie zostanie przez LGD uznane za dotację. W jej ocenie w takiej sytuacji LGD powinno uznać, że wymieniona przez nią pomoc de minimis stanowi jej doświadczenie w uzyskaniu środków unijnych i przyznać za to kryterium 2 punkty.
Zarząd Województwa Wielkopolskiego wskazał, że "Doświadczenie wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków pochodzących z funduszy strukturalnych UE, takich jak Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny, Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich" stanowi odrębne kryterium oceny operacji. Wnioskowana operacja nie otrzymała za nie punktów, ale przekazany do Zarządu Województwa Wielkopolskiego protest w ogóle nie kwestionował punktacji przyznanej w ramach tego kryterium. Tym bardziej niezrozumiałe są dalsze argumenty skarżącej przemawiające za tym, że powinny zostać jej przyznane punkty za korzystanie z programu SAPARD.
Ponadto organ wskazał, że skarżąca wiedziała (a przynajmniej miała możliwość się dowiedzieć), jakie doświadczenie będzie premiowane w ramach kwestionowanego kryterium, ponieważ na stronie internetowej stowarzyszenia zawarto uzasadnienie adekwatności kryterium do analizy SWOT oraz uzasadnienie mierzalności kryterium. W tej kwestii Zarząd Województwa Wielkopolskiego przychylił się do stanowiska Rady, zwłaszcza że wnioskodawca nie dysponuje ani umową, ani potwierdzeniem rozliczenia zrealizowanego projektu. Samo zwolnienie z podatku nie potwierdza, że zrealizowany został jakikolwiek projekt, a tym samym, że wnioskodawca ma świadczenie w pozyskiwaniu środków.
Zarząd Województwa Wielkopolskiego wskazał, że ocena wniosku została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zatwierdzonym regulaminem. Ponadto organ wskazał, że zarzuty skarżącej odnośnie braku bezstronności członków organu oceniającego oraz samego funkcjonowania LGD nie mają związku z dokonaną oceną, a wyrażają jedynie niezadowolenie skarżącej z powodu niższej niż oczekiwała oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają przy tym w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, zaliczyć trzeba ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 217, dalej: "ustawa wdrożeniowa") jak również ustawę z dnia 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. (Dz. U. 2015, poz. 378, dalej "ustawa o rozwoju lokalnym").
Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym od:
1) negatywnej oceny zgodności operacji z LSR albo
2) nieuzyskania przez operację minimalnej liczby punktów, o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 2 lit. b, albo
3) wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, albo
4) ustalenia przez LGD kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana
- przysługuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, prawo wniesienia protestu.
Protest wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 21 ust. 5 pkt 1.
Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym do protestu stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 2-6 ustawy w zakresie polityki spójności.
Oprócz elementów określonych w art. 54 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności, protest od:
1) negatywnej oceny zgodności operacji z LSR zawiera wskazanie, w jakim zakresie podmiot ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie zgadza się z tą oceną, oraz uzasadnienie stanowiska tego podmiotu;
2) ustalenia przez LGD kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana zawiera wskazanie, w jakim zakresie podmiot ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie zgadza się z tym ustaleniem, oraz uzasadnienie stanowiska tego podmiotu (art. 22 ust. 4 ustawy o rozwoju lokalnym).
Protest jest wnoszony za pośrednictwem LGD i rozpatrywany przez zarząd województwa. O wniesionym proteście LGD informuje niezwłocznie zarząd województwa. Wniesienie protestu nie wstrzymuje przekazywania do zarządu województwa wniosków o udzielenie wsparcia dotyczących wybranych operacji.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Kontrolując zgodność z prawem oceny projektu skarżącej przez Stowarzyszenie [...] , sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, procedur wyłaniania projektów. Wskazać trzeba, że w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.
Zgodnie z art. 53 ustawy wdrożeniowej wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów. Negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której: (1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny; (2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie takiego projektu do dofinansowania.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca może wnieść protest w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.
Zgodnie z art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, czyli wskazania kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazania zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem.
W ocenie Sądu Stowarzyszenie [...] w kontrolowanej sprawie nie sprostało wymaganiom wynikającym z ustawy wdrożeniowej i przeprowadziło ocenę projektu w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Sąd wskazuje, że ocena projektu skarżącej została przeprowadzona przez w sposób nierzetelny. Sąd zwraca uwagę na wskazane przez Stowarzyszenie [...] kryteria oceny wniosku (k.39 akt. sądowych), gdzie skarżąca otrzymała 0 punktów w ramach trzech kryteriów:
(1) doświadczenia wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków krajowych z budżetów takich jak: budżety jednostek samorządu terytorialnego, budżety jednostek państwowych (wojewódzkich i ministerialnych),
(2) doświadczenia wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków pochodzących z funduszy strukturalnych UE, takich jak: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny, Europejski Fundusz Rolny na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz
(3) projekt wykazuje znaczące elementy innowacyjne, które nie są rozpowszechnione na terytorium LGD.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] podczas oceny projektu nie uwzględniło wskazanej przez skarżącą we wniosku o przyznanie pomocy na operację do finansowania kwestii posiadania przez skarżącą doświadczenia w pozyskiwaniu funduszy unijnych w ramach korzystania z funduszy SAPARD. Zarząd Województwa Wielkopolskiego rozpoznając protest skarżącej również nie zwrócił uwagi na ten element pomimo, że informacja o uczestnictwie oraz realizacji tego projektu została zamieszczona we wniosku o przyznanie pomocy (k. 81 akt sądowych).
Biorąc pod uwagę wskazanie przez skarżącą, że korzystała z funduszy SAPARD, przyznanie 0 punktów w ramach kryteriów doświadczenia wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków krajowych oraz doświadczenia wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków pochodzących z funduszy strukturalnych UE, świadczy o nierzetelnej ocenie wniosku skarżącej. Stowarzyszenie [...] nie odniosło się w przeprowadzonej ocenie do korzystania przez skarżącą ze środków SAPARD.
Sąd wskazuje, że Specjalny Przedakcesyjny Program na Rzecz Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich SAPARD (Special Accession Programme for Agriculture and Rural Development) powstał jako instrument pomocy dla dziesięciu krajów starających się o członkostwo w Unii Europejskiej. W założeniu miał służyć procesom przekształceń strukturalnych na wsi w krajach kandydujących. Realizacja Programu miała również przygotować instytucje i beneficjentów w tych krajach do korzystania z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Podstawę prawną dla Programu stanowiły akty prawne UE: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1268/99 z dnia 21 czerwca 1999 r. oraz Rozporządzenie KE (WE) nr 2222/2000 z dnia 7 czerwca 2000 r.
Sąd wskazuje, że program SAPARD był realizowany zarówno w oparciu o środki krajowe, jak i środki pomocowe Unii Europejskiej, a te elementy były brane pod uwagę - jako kryterium - przy ocenie projektu.
W związku z powyższym Stowarzyszenie [...] oceniając wniosek skarżącej powinien wziąć pod uwagę korzystanie przez nią ze środków programu SAPARD i dokonać oceny tego faktu w świetle wskazanych kryteriów dotyczących doświadczenia wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków krajowych oraz doświadczenia wnioskodawcy przy pozyskiwaniu środków pochodzących z funduszy strukturalnych UE. Jest to o tyle istotne, że wniosek skarżącej zdobył 5 miejsce na liście rankingowej, natomiast ustalony limit środków pozwolił na sfinansowanie 4 projektów. Sąd nie przesądza o konieczności przyznania projektowi skarżącej wyższego miejsca w rankingu projektów i pozostawia tę kwestię do pogłębionej, rzetelnej i uzasadnionej oceny przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego.
Podkreślić należy, że brak szczegółowej analizy uczestnictwa przez skarżącą w programie SAPARD pozwala na uznanie przez Sąd, że ocena projektu w ww. zakresie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a to z uwagi na potencjalną możliwość uzyskania punktów w powyższym kryterium oceny.
W odniesieniu do kwestii zaniechania przyznania punktów w ramach kryterium wykazywania przez projekt znaczących elementów innowacyjnych, które nie są rozpowszechnione na terytorium LGD, Sąd wskazuje, że przeprowadzona ocena i jej uzasadnienie potwierdza brak spełnienia tego kryterium. Sąd podziela stanowisko Zarządu Województwa Wielkopolskiego wskazujące, że biorąc pod uwagę zakres planowanej operacji, polegający na remoncie budynku pełniącego funkcję gospodarstwa agroturystycznego, trudno uznać za innowacyjny montaż oświetlenia typu LED, ponieważ nie przyczyni się on bezpośrednio do poprawy jakości świadczonych usług. To nie rodzaj oświetlenia wpływa bowiem na jakość usług świadczonych przez gospodarstwo agroturystyczne, zwłaszcza że technologia LED jest powszechnie dostępna i funkcjonuje na rynku od wielu lat. W tym zakresie organ przeprowadził rzetelną ocenę projektu.
Ponownie rozpatrując sprawę Zarząd Województwa Wielkopolskiego dokona oceny projektu skarżącej z uwzględnieniem oceny wyrażonej w uzasadnieniu wyroku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt. 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło