II OSK 1845/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 263/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Rumi z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę R. S. (dalej również jako "skarżący") na uchwałę Rady Miejskiej w Rumi z dnia [...] maja 2016 r., w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał na art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) mówiący, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Sąd wyjaśnił, że przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, dalej "u.s.g.") co oznacza, że stronie przysługiwała skarga na wskazaną uchwałę do sądu administracyjnego dopiero po bezskutecznym wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wskazał że wezwanie takie nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do zgłoszonych zarzutów. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, zachodziła konieczność skierowania wezwania do organu planistycznego, który podjął kwestionowaną uchwałę. Z akt sprawy wynika, że wezwanie skierowano do Burmistrza, a nie do Rady Miejskiej Rumi co, w ocenie Sądu I instancji, stanowiło naruszenie art. 101 ust. 1 u.s.g. i co czyni skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skargę kasacyjna od powyższego postanowienia wniósł R. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia go w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: a) przepisów postępowania: - art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. poprzez błędne przyjęcie że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do niewłaściwego organu, podczas gdy Burmistrz Miasta Rumi jest organem reprezentującym Miasto Rumia, a zatem skierowanie do niego wezwania oznaczało, że skarżący zastosował prawidłowy środek zaskarżenia wymagany do wyczerpania przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej Rumi, a Burmistrz Miasta Rumi był zobowiązany nadać mu bieg; - art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, podczas gdy została ona wniesiona po wyczerpaniu przysługującego środka zaskarżenia tj. wezwania do usunięcia naruszenia prawa; - art. 133 § 1 w zw. z 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez poprzestanie wyłącznie na powtórzeniu argumentacji organu administracji publicznej i nieodniesienie się do pisma procesowego skarżącego z dnia [...] maja 2017 r., co doprowadziło do ustalenia okoliczności faktycznych związanych z wyczerpaniem środka zaskarżenia w sposób wybiórczy, a w konsekwencji do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej; b) prawa materialnego: - art. 31 u.s.g. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa do Burmistrza Miasta Rumi, jako organu reprezentującego Miasto Rumia na zewnątrz nie wyczerpywało przesłanek skutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, podczas gdy jedynie wójt, burmistrz lub prezydent miasta może we wszystkich sprawach reprezentować gminę na zewnątrz; - art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 5 u.s.g. poprzez niezasadne przyjęcie, że to Rada Miasta Rumi jest jedynym organem właściwym, który zapewniłby skuteczną możliwość usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżoną uchwałą podczas gdy wójt, burmistrz lub prezydent miasta posiada kompetencje do przygotowywania projektów uchwał, a zatem wyłącznie inicjatywa Burmistrza Miasta Rumi mogłaby doprowadzić do skutecznego wyeliminowania z obrotu uchwały naruszającej interes prawny skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Art. 53 § 2 w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej przepisem art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) wprowadzał dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Sąd I instancji ma rację w stwierdzeniu, że gdy przedmiotem zaskarżenia jest uchwała rady gminy, ten organ powinien być wezwany do usunięcia naruszenia prawa, jednak jak słusznie zauważa pełnomocnik skarżącego w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że skierowanie takiego wezwania do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) nie powoduje, iż wezwanie to jest prawnie bezskuteczne i może być traktowane tak jakby nie zostało wniesione. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 ustawy o samorządzie gminnym). Oznacza to, że obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest nadanie wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa właściwego biegu, a w przypadku gdy wezwanie dotyczy usunięcia naruszenia uchwałą rady gminy, przedstawienie tego wezwania do rozpatrzenia radzie. (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 1009/06). W przedmiotowej sprawie należy zatem uznać, że skarżący skutecznie wykonał obowiązek wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a. Skarżący wezwał do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego uchwałą rady gminy (wezwaniem tym jest pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta Rumi w dniu [...] stycznia 2017 r.), Rada Miasta Rumi nie zajęła stanowiska w sprawie wezwania i nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie. Oznacza to, że w tej sprawie ma zastosowanie termin do wniesienia skargi 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia [...] stycznia 2017 r., który upływał z dniem [...] marca 2017 r. Skarga na uchwałę z dnia [...] maja 2016 r. została nadana [...] marca 2017 r., a zatem strona dochowała terminu wynikającego z art. 53 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko pełnomocnika strony, że zaadresowanie przesyłki na adres organu ze wskazaniem burmistrza jako adresata pisma jest skuteczne i nie stanowi podstawy do ewentualnego odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.