I GZ 217/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 298/17 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 września 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) odrzucił skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych oraz zwrócił spółce uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu WSA wskazał, że decyzja organu odwoławczego, zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego, została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2016 r. Skargę na tę decyzję skarżąca nadała w placówce pocztowej w dniu [...] stycznia 2017 r. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 53 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono sprzeczność ustaleń sądu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że spółka uchybiła terminowi do wniesienia skargi w sytuacji gdy termin wniesienia skargi upływał w dniu [...] stycznia 2017 r. a skarżąca wniosła skutecznie skargę w dniu [...] stycznia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdzając uchybienie terminowi na wniesienie skargi oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (omyłkowo powołując w tym zakresie k. 92 akt administracyjnych) przyjmując, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] grudnia 2016 r. Zdaniem WSA, termin na wniesienie skargi upływał zatem [...] stycznia 2017 r. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Twierdzi bowiem, że skargę wniesiono w terminie. Wskazania wymaga, że "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości oraz z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 344/16). Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. To samo należy odnieść do duplikatu zwrotnego potwierdzenie odbioru przesyłki. W przedmiotowej sprawie brak bowiem oryginału potwierdzenia odbioru przesyłki. Przyjmując zatem, że skarżąca otrzymała powyższą decyzję w dniu [...] grudnia 2016 r., Sąd I instancji oparł się wyłącznie na "wyniku postępowania reklamacyjnego rejestrowanej przesyłki listowej", nie wyjaśniając chociażby tego, czy duplikat (dane w nim zawarte) odpowiada rzeczywistości. W związku z tym należy zauważyć, że z duplikatu potwierdzenia odbioru (k. 74 akt sądowych, oryginał w aktach administracyjnych) przesłanego przez pocztę w wyniku postępowania reklamacyjnego wynika, że adresatem przesyłki o numerze R-ki [...] (ustalonym telefonicznie w urzędzie pocztowym nadania w oparciu o usługę "śledzenie przesyłek" – zob. pismo organu z dnia [...] czerwca 2017 r. k. 47 akt sądowych) była I., ul. Ż., [...]-[...] W. Na nadesłanym blankiecie "duplikatu", w miejscu podpisu odbiorcy widnieje: "A. A. (uprawniony pracownik). Usługę doręczenia realizował listonosz p. B. Z duplikatu wynika, że nadawcą przesyłki o ww. numerze była Izba Administracji Skarbowej w Warszawie, ul. F. [...],[...]-[...] W. Ponadto na ww. blankiecie "duplikatu" widnieje adnotacja: "Potwierdza się z Urzędu", opatrzona podpisem i pieczątką kierownika zmiany. Zestawiając powyższe dane z pozostałym materiałem zawartym w aktach administracyjnych stwierdzić należy, że dane zawarte w duplikacie nie odpowiadają rzeczywistości. Należy bowiem zauważyć, że decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. została wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie i skierowana do I. Sp. z o.o., ul. W. [...],[...]-[...] W., co wynika również z pism reklamacyjnych (k. 42 akt sądowych) oraz korespondencji organu z Sądem (k. 60 akt sądowych). Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy dokumenty związane z postępowaniem reklamacyjnym, jak również stanowisko autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała przedmiotową decyzję w dniu [...] grudnia 2016 r. Tym bardziej, że istnieją wątpliwości w zakresie prawidłowości ustalenia numeru R-ki przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że numer R-ki ustalono telefonicznie na podstawie zapisów programu - śledzenie przesyłek. Niemniej jednak brak dokumentu z którego wynika, że pismo zawierające ww. faktycznie opatrzone było takim numerem. Co więcej pisma reklamacyjne nie zawierają takiego numeru. Nie przedstawiono również książki nadawczej z której wynikałoby pod jakim numerem nadano przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia pism nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania. W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09, dostępne w CBOSA). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.