I SA/Wa 747/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi B. D., M. C., W. C., D. C., T. G., G. G. i Z. G. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 197/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (jednego tysiąca) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz B. D., M. C., W. C., D. C., T. G., G. G. i Z. G. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 197/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi B. D., M. C., W. C., M. C., T. G., G. G. i Z. na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargą z 11 kwietnia 2016 r. B. D., M. C., W. C., M. C. , T. G., G. G. i Z. G. wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 197/15. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż sąd przekazał akta organowi administracyjnemu, a pomimo tego organ nie załatwił sprawy. Pismem z 12 listopada 2015 r. skarżący wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku. Prezydent W., odpowiadając na skargę przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Podał również, że w chwili obecnej gromadzona jest dokumentacja niezbędna do wydania decyzji. W związku z powyższym organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2014 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 26 listopada 2015 r. wezwali organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sadowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 15 lipca 2015 r. (k. 88 akt o sygn. I SAB/Wa 197/15). Powołując się na piśmiennictwo wskazać należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, ustalonego jak wyżej, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub czynności. Przy czym podkreślić należy, że tak ustalony termin wyznaczony przez sąd administracyjny jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (zob. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010 r. s. 366). Uwzględniając więc zasadę obliczania terminu wyznaczonego przez sąd do załatwienia sprawy przez organ administracyjny stwierdzić należy, iż organowi w dniu 15 listopada 2015 r. minął termin do załatwienia sprawy. Nie zakończenie w tym terminie postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] oznacza, że żądanie o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. (M.P.2016.145) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 r. wyniosło 3899,78 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 38 998 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego ale i także prawnego sprawy. Jak wynika z akt sprawy I SAB/Wa 197/15, sprawa wynikająca z ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość jest skomplikowana. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy w jakiej organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774) za utraconą nieruchomość warszawską. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, a także obiektywne trudności Miasta W. związane z zabezpieczeniem środków finansowych umożliwiających realizację zgłaszanych z tego tytułu roszczeń, co przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę (niekiedy wręcz wieloletnią) w ich załatwianiu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wystarczającą grzywną - stanowiącą skutek niewykonania wyroku - będzie grzywna w wysokości [...] zł. Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki Zważywszy zatem na skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania przez organ prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. . W tej sytuacji nie jest także zasadnym nałożenie na Prezydenta W. przewidzianej w art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a. sankcji w postaci grzywny i zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej i z tego względu w powyższym zakresie skarga została oddalona. Sankcje te są bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który w ocenie Sądu winien być stosowanym w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. A więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt okoliczności faktycznych można dojść do przekonania, że jest ona przede wszystkim efektem rażącego naruszenia prawa i celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, mimo braku ku temu jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Sąd nie ma również możliwości przyznania w niniejszym postępowaniu odszkodowania na rzecz stron postępowania. Wprawdzie nowela z kwietnia 2015 r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzupełniła treść ww. ustawy przez dodanie art. 145a. Wymieniony przepis ustanawia ograniczone uprawnienie sądu administracyjnego do merytorycznego orzekania, ale jedynie w sprawach ze skarg na decyzje i postanowienia. Sąd nie ma zatem możliwości orzekania merytorycznie w sprawach dotyczących rozpoznania skarg na bezczynność organu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy .