III SA/Wa 2681/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, Protokolant referent stażysta Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednia nazwa: W. sp. z o.o.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz D sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednia nazwa: W. sp. z o.o.) kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "DIS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej "NUS") z dnia [...] marca 2016 r. określającą W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie D. Sp. z o.o., dalej "Skarżąca") przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. i odsetek za zwłokę oraz przybliżoną kwotę nienależnego zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za listopada 2014 r. oraz odsetek za zwłokę i orzekającą o zabezpieczeniu tych kwot na majątku Skarżącej. W uzasadnieniu decyzji DIS wyjaśnił, że decyzja o zabezpieczeniu wydana w toku trwającej kontroli podatkowej, zasadniczo opiera się na podejrzeniach, iż dany podmiot dokonał nierzetelnego rozliczenia należności podatkowej. DIS podkreślił, że czynności przeprowadzone w toku kontroli podatkowej wykazały, iż Skarżąca dokonała odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur VAT dokumentujących zakup telefonów od podmiotów biorących udział w transakcjach karuzelowych, co poddaje w wątpliwość w ocenie DIS legalność zawieranych przez Skarżącą w badanym okresie transakcji i wskazuje na pozorny ich charakter, którego zasadniczym celem było uzyskanie korzyści podatkowej w postaci zwrotu podatku VAT. Zaś posiadany przez Skarżącą majątek składający się ze środków pieniężnych i obrotowych nie daje gwarancji wykonania zobowiązań, które mogą zostać określone w przyszłej decyzji wymiarowej, bowiem majątek tego rodzaju cechuje się łatwością szybkiego zbycia. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego i złożyła skargę do Sądu. Decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") przez utrzymanie w mocy decyzji, pierwszej instancji mimo braku przesłanek do wydania decyzji zabezpieczającej wobec Skarżącej; - art. 122 w zw. z art 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prawdy materialnej polegające na oparciu rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanem faktycznym oraz braku zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego potwierdzającego istnienie przesłanek do wydania decyzji; - art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne decyzji, niezawierające wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a ponadto wskazanie w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością; - art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej przez zastosowanie nieczytelnej pieczątki oraz nieczytelnego podpisu, przez co nie jest możliwe ustalenie imienia, nazwiska osoby podpisującej decyzję; - art. 121 § 1 oraz art 124 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz z pogwałceniem zasady przekonywania, w szczególności poprzez podawanie w decyzji nieprawdziwych informacji oraz pominięcie zarzutów dotyczących przytaczania nieprawdziwych okoliczności w decyzji NUS. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż doręczony jej w dniu 28 czerwca 2016 r. egzemplarz zaskarżonej decyzji DIS zawiera nieczytelny podpis oraz częściowo nieczytelną pieczęć imienną pracownika podpisującego decyzję przez co nie jest możliwe ustalenie imienia i nazwiska tego pracownika. Na pieczęci widoczne jest jedynie stanowisko służbowe (p.o. Kierownika Samodzielnego Oddziału). Tymczasem stosownie do art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, każda decyzja winna zawierać podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej P.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., o wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej sąd orzeka po stwierdzeniu: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przypadku, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, w ramach kontroli sądowoadministracyjnej stwierdzana jest nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wskazać również należy, że art. 134 § 1 P.p.s.a. określa, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną; z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy, dotyczącym skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Sąd ma zatem nie tylko uprawnienie, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem w powyższym zakresie zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy określony zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd rozpoznał skargę mając na uwadze wyżej wymienione kryteria badania legalności zaskarżonej decyzji i uznał, że należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ przy wydaniu tej decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania. Rażące naruszenie prawa na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Wyjaśnić należy, że prawidłowo wydana decyzja podatkowa winna zawierać - oprócz takich elementów jak: oznaczenie organu podatkowego, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o trybie odwoławczym - podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że pomimo iż egzemplarz zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. znajdujący się w aktach administracyjnych został podpisany z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. przez D. K. p.o. Kierownika Samodzielnego Oddziału, to doręczony Skarżącej egzemplarz decyzji zawierał nieczytelny podpis i tylko częściowo czytelną pieczęć, z której nie wynikało kto decyzję podpisał. W kwestii samego podpisu stwierdzić należy, że w świetle art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej zarówno podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, jest elementem konstytutywnym decyzji, gdyż do momentu podpisania przez osobę upoważnioną decyzja jest co najwyżej tylko projektem aktu. Istota podpisu wyraża się w utożsamieniu się organu administracji z treścią decyzji. Opatrzenie decyzji podpisem upoważnionego pracownika oznacza powiązanie decyzji z organem z upoważnienia, którego działał pracownik. Podpis umożlwiający zidentyfikowanie osoby, która działa w imieniu organu umożliwia weryfikację uprawnień danej osoby do wydawania decyzji. Brak podpisu lub niemożność zidentyfikowania osoby, która podpisała decyzję stanowi istotną wadę decyzji, z powodu której zachodzi konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie wystąpiła niemożność jednoznacznego zidentyfikowania osoby, która podpisała decyzję, wobec czego doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż decyzja DIS, jako nie zawierająca podpisu osoby upoważnionej do jej wydania, została dotknięta wadą nieważności, dlatego też w myśl art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składały się wynagrodzenie pełnomocnika, wpis od skargi oraz opłata za udzielone pełnomocnictwo orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153) i w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).