I OZ 171/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 1242/16 odrzucające zażalenie R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1242/16 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 1242/16 (dalej postanowienie z 8 stycznia 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1242/16 (dalej postanowienie z 25 września 2017 r.) w sprawie ze skargi R.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu postanowienia z 8 stycznia 2018 r. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 25 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 7 września 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy. Pismem z 5 października 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 25 września 2017 r. Dnia 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658, dalej ustawa zmieniająca), modyfikująca m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie art. 2 ustawy zmieniającej, w sprawach wszczętych po tej dacie, a zatem i w niniejszej sprawie, sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, wydając postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 i 2 ppsa w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą). Zgodnie z art. 194 § 1 ppsa zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wskazane w pkt 1-10 tego przepisu. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały wymienione w tym katalogu. Art. 194 § 1 ppsa ani żaden inny przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przyznaje stronie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w opisanym przedmiocie, gdyż w tym zakresie sąd orzeka w drugiej instancji. Ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia (ani jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia) na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy wydane na podstawie art. 260 § 1 ppsa o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego. Wobec powyższego, skoro od postanowienia z 25 września 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje środek odwoławczy, zażalenie skarżącego jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa). Postanowienie z 8 stycznia 2018 r. stało się przedmiotem zażalenia R. L., który wskazał, że odmawia mu się pomocy prawnej, mimo że sprawa jest skomplikowana, wymaga fachowej wiedzy prawniczej, zaś ustawy ulegają ciągłej zmianie na przestrzeni jej prowadzenia. Skarżący wskazał, że wciąż nie może podjąć zatrudnienia w swoim wyuczonym zawodzie ratownika medycznego, ponieważ są mu do tego potrzebne uprawnienia do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, których odmówiono wymiany. Jego sytuacja materialna pozostaje bez zmian, w dalszym ciągu nie posiada zatrudnienia, jest zadłużony komorniczo, a wszelkie prace, które świadczył były pracami krótkoterminowymi, niewystarczającymi do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący wskazał, że cytowanych przez Sąd ustaw nie rozumie (k. 139 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 2 zd. 2 ppsa (Dz. U. z 2017 r., poz. 1367 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w zakresie prawa pomocy Sąd orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wobec tego, zgodnie z przepisami powołanej ustawy, zażalenie na postanowienie Sądu wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego nie przysługuje, tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach słusznie uznał wniesione zażalenie za niedopuszczalne, a zatem podlegające odrzuceniu (postanowienie NSA z 17.22016 r. I FZ 45/16, Lex 2035615). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 8 stycznia 2018 r. o odrzuceniu zażalenia. Analiza akt wskazuje na pewną nieporadność proceduralną skarżącego, który w zażaleniu z 18 stycznia 2018 r. deklaruje, że "nic nie rozumie" z ustaw powołanych przez Sąd (k. 139 akt sądowych). Skarżący może wnieść o zmianę prawomocnego postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy, która jest możliwa w wypadku zmiany okoliczności sprawy (art. 165 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 428, uw. 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 718, nb 3), która to zmiana okoliczności w kontrolowanym postępowaniu miała miejsca z uwagi na postępujące pogarszanie się sytuacji bytowej i życiowej skarżącego. Z cbosa wynika, że skarżący przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach inicjował tylko dwie sprawy: II SO/Gl 13/16 – poprzedzającą wywiedzenie skargi w sprawie II SA/Gl 1242/16 i samą sprawę II SA/Gl 1242/16 (na co wskazał także Przewodniczący Wydziału II w punkcie 4 zarządzenia z 25 stycznia 2016 r. II SA/Gl 1242/16; k. 142 akt II SA/Gl 1242/16). Pozwala to na przyjęcie, że skarżący nie nadużywa swego prawa do sądu, a przedmiotowa sprawa dotyczy istotnych jego spraw życiowych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.