III SA/Łd 677/15

WyrokWSA w Łodzi2015-09-16

Skład orzekający: Ewa Cisowska – Sakrajda, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół cieśni nadgarstka u skarżącej, który został zdiagnozowany w latach 1997-1998, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli organy administracji opierają się na aktualnych badaniach medycznych, a skarżąca twierdzi, że w dacie diagnozy nie cierpiała na choroby współistniejące, które mogłyby być pozazawodową przyczyną schorzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, opierając się na orzeczeniach lekarskich stwierdzających pozazawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka u skarżącej. Charakter wykonywanej pracy skarżącej nie nosił znamion monotypowych czynności powodujących przeciążenie nadgarstka, a obecność czynników pozazawodowych, takich jak niedoczynność tarczycy, była udokumentowana lub wynikała z wywiadu medycznego, co wykluczało związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z warunkami pracy.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na pozazawodową etiologię schorzenia, wynikającą m.in. z niedoczynności tarczycy i charakteru wykonywanej pracy. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że organy oparły się na aktualnych badaniach, a w dacie diagnozy nie cierpiała na choroby współistniejące, a jej praca miała charakter monotypowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1. wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że M. B. w latach 1982-2012 była zatrudniona w różnych zakładach pracy na różnych stanowiskach. Miejscem pracy, z którym wiąże się podejrzenie choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka jest spółka "A" w S., w której M. B. w latach 1995-2012 była zatrudniona na stanowisku handlowca. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że czynności zawodowe wykonywane przez skarżącą cechuje zróżnicowany charakter wykonywanych prac (organizacja rynku zbytu, wyjazdy w teren, spotkania z klientami, windykacje należności, przeglądanie reklamowanych tkanin dekoracyjnych i wykładzin podłogowych, prace administracyjno-biurowe). Podczas wykonywania czynności zawodowych używała komputera. W okresie zatrudnienia skarżąca objęta była profilaktycznymi badaniami lekarskimi w wyniku, których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy zawodowej. W 1997r. z powodu dolegliwości bólowych rąk z osłabieniem siły mięśniowej i czucia podjęła leczenie w Poradni Neurologicznej i Ortopedycznej, korzystała z zabiegów rehabilitacyjnych i z leczenia sanatoryjnego. W 1997r. badaniem EMG stwierdzono niewielkie cechy zespołu cieśni nadgarstka lewego. W 1998r. w badaniu oceniającym przewodzenie w obu kończynach górnych stwierdzano cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. W 2007r. badaniem EMG stwierdzono uszkodzenie włókien czuciowych i ruchowych obu nerwów pośrodkowych o charakterze aksonalnym i demielinizacyjnym. Kolejne badanie wykonane w 2010r. wykazało obustronny zespół cieśni nadgarstka o znacznym nasileniu z przewagą po stronie lewej. Z powodu dolegliwości układu ruchu skarżąca ostatni raz w pracy była pod koniec 2010r. W 2011r. [...] w Ł. skierował skarżącą na badania w celu wydania opinii, czy istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej wynikającej z neuropatii uciskowej nerwu pośrodkowego. W wyniku postępowania diagnostyczno-orzeczniczego skarżąca uzyskała orzeczenie lekarskie z dnia [...] o braku podstaw do uznania etiologii zawodowej rozpoznanego obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. W uzasadnieniu orzeczenia zawarto informację, że wyniki badań elektroneurograficznych przeprowadzonych podczas diagnostyki w WOMP, potwierdziły rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, o stopniu umiarkowanym, bardziej nasilonym po stronie lewej, jednak z charakterystyki wykonywanej pracy wynika, że skarżąca nie wykonywała czynności, które stwarzałyby wystarczające warunki do ucisku na pnie nerwowe w kanale nadgarstka, bowiem do wystąpienia zawodowego zespołu cieśni nadgarstka nie wystarcza obciążenie stawów nadgarstkowych, ale wymagane jest ich przeciążenie, spowodowane wykonywaniem w trakcie całej zmiany roboczej lub przez znaczną jej część szybkich, wysoko powtarzalnych ruchów, obejmujących ruch maksymalnego zgięcia grzbietowego i dłoniowego, nasilanych przez współistniejące zgięcie promieniowe lub łokciowe w stawach nadgarstkowych i (jeśli występuje) poprzez ucisk mechaniczny w okolicy nadgarstka, spowodowany przez siłę działania zgiętej w nadgarstku kończyny wbrew oporowi, któremu niekiedy towarzyszą drgania mechaniczne (wibracje). Skarżąca w ciągu zmiany roboczej wykonywała różne prace w tym odręczne i komputerowe sporządzanie dokumentacji. Czynności zawodowe związane z obsługą komputera nie powodują zazwyczaj przeciążeń opisanych powyżej, które mogłyby wywołać objawy zespołu cieśni nadgarstków. W przypadku skarżącej zespół cieśni nadgarstka ma etiologię pozazawodową, a jego przyczyną jest stwierdzona niedoczynność tarczycy, która jest uznanym pozazawodowym czynnikiem wyzwalającym powstanie tej choroby. Skarżąca od wielu lat leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, niedoczynności tarczycy, jaskry, choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i obustronnego zapalenia nadkłykci bocznych obu kości ramiennych. Skarżąca, nie zgadzając się z treścią orzeczenia, złożyła wniosek o ponowne badania w jednostce orzeczniczej II stopnia, tj. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Dokonana w Instytucie ocena stanu zdrowia skarżącej również nie dała podstaw do uznania etiologii zawodowej rozpoznanego schorzenia, bowiem istnieją u niej uznane pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, tj. hipercholesterolemia, niedoczynność tarczycy, nadwaga, współistniejące zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o dodatkową opinię. W piśmie z dnia [...] Instytut wyjaśnił, że rozpoznanie hipercholesterolemii postawiono na podstawie wywiadu ze skarżącą oraz faktu stałego przyjmowania przez nią leku hipolipemizującego. Przyjmowanie leku (simwastytyny) i uzyskanie prawidłowych wartości lipidów w surowicy nie zmienia postawionego rozpoznania. Rozpoznanie nadwagi postawiono na podstawie wyliczenia wskaźnika BMI. Rozpoznanie niedoczynności tarczycy postawiono na podstawie wywiadu. Skarżąca podała, że była na obserwacji w Poradni Endokrynologicznej od 1993r., gdzie prowadzona była dokumentacja do 1998r., następnie była leczona prywatnie. Od 2012-2013r kontynuuje leczenie w Poradni Endokrynologicznej. Z dostępnych wyników obrazowych tarczycy (usg) wynika, że w obrębie miąższu płatów stwierdza się zmiany guzkowe. Podawanie euthyroxu w małej dawce jest leczeniem wspomagającym w wolu guzkowym tarczycy. Jednakże dostępne wyniki badań hormonalnych wskazują na niedoczynność tarczycy w przeszłości. Rozpoznanie zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego postawiono na podstawie radiogramu odcinka szyjnego. W piśmie z dnia [...] Instytut Medycyny Pracy w [...] wyjaśnił, że skarżąca była hospitalizowana w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w [...] w dniach [...] w sprawie uznania lub odrzucenia orzeczenia o chorobie zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W trakcie hospitalizacji potwierdzono elektroneurofizjologiczne cechy uszkodzenia demielinizacyjnego włókien czuciowych i aksonalno-demielinizacyjnego włókien ruchowych prawego nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka. Badanie przewodnictwa we włóknach ruchowych i czuciowych lewego nerwu pośrodkowego wykazało cechy uszkodzenia aksonalno-demielinizacyjnego na poziomie nadgarstka. Analiza czynności zawodowych skarżącej wykazała, że praca w spółce "A" nie stwarzała możliwości długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych, a więc nie powodowała istotnego ryzyka rozwoju neuropatii nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Skarżąca nie wykonywała długotrwale monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzanych w czasie zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka, zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem i w długim okresie czasu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] nie stwierdził u skarżącej choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1. wykazu chorób zawodowych). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], uwzględniając uwagi zawarte w odwołaniu skarżącej wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] o dodatkową konsultację. Instytut w opinii uzupełniającej z dnia [...] wyjaśnił, że podtrzymuje w całości swoje stanowisko wyrażone w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, bowiem zespół cieśni nadgarstka jest najczęstszą neuropatią z ucisku, występującą w populacji ogólnej (częstość ocenia się na 1-5%). W świetle aktualnych badań epidemiologicznych zdecydowanie częściej występuje u kobiet. Płeć jest silniejszym czynnikiem ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka niż narażenia zawodowe. Poza połową idiopatycznych przypadków tej neuropatii z ucisku pozostałe to skutek różnych pozazawodowych czynników natury medycznej. Etiologia tej neuropatii jest wieloczynnikowa i nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej. Każdy przypadek oceniany jest w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa związku z warunkami pracy, czego wymaga definicja choroby zawodowej zawarta w k.p. U skarżącej stwierdzono istnienie pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, wymienionych w orzeczeniu lekarskim. Zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego mogą dawać dolegliwości podmiotowe podobne jak w przypadku zespołu cieśni nadgarstka (bóle i drętwienie rąk, ich osłabienie). Brak jest dowodów wykluczających istnienie u badanej pozazawodowych czynników ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka pod koniec lat 90-tych. Z wywiadu od pacjentki wiadomo, że od 1993r. jest pod kontrolą endokrynologiczną z powodu wola guzkowego tarczycy. Leczona jest euthyroxem. Ponadto od kilku lat zażywa lek hipolipemizujący z powodu hipercholesterolemii. Nie wiadomo, od jak dawna hipercholesterolemia występuje u skarżącej. Data stwierdzenia po raz pierwszy nieprawidłowego wyniku w badaniu z krwi nie jest równoznaczna z datą powstania zaburzenia. Dzięki stosowanemu leczeniu wyniki badań biochemicznych są w granicach normy. Brak jest dowodów na to, że w 1997r. i 1998r. u skarżącej nie występowały nadwaga, hipercholesterolemia, czy zaburzenia funkcji tarczycy. Zaledwie po dwóch latach pracy polegającej na przyjmowaniu reklamacji od klientów w spółce "A" pojawiły się u skarżącej pierwsze dolegliwości ze strony rąk. Z punktu widzenia orzecznictwa lekarskiego rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej, wymaga stwierdzenia, że sposób wykonywania pracy był dominującym czynnikiem w jego powstaniu. Czynności wykonywane przez skarżącą miały zróżnicowany, zmienny w czasie charakter, dostosowany pod względem tempa do możliwości pracownika. Używanie komputerów nie stanowi poważnego czynnika ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. Wobec powyższego brak podstaw do przyjęcia z wysokim prawdopodobieństwem (a tym bardziej bezspornie) związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy zawodowej skarżącej, co uzasadniałoby uznanie jego etiologii zawodowej. W ocenie organu drugiej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim ustalenia uprawnionych jednostek orzeczniczych wraz z opiniami uzupełniającymi nie pozwalają na żadne odmienne wnioski, niż wniosek o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka prawego. Na rozwój zespołu cieśni nadgarstka mają wpływ zarówno czynniki zawodowe, jak i pozazawodowe. Zespół cieśni nadgarstka może powstać w wyniku urazu nadgarstka, chorób ogólnoustrojowych, szczególnie w przebiegu cukrzycy, chorób tarczycy, chorób układowych czy reumatoidalnego zapalenia stawów. Podobnie otyłość zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia tego schorzenia. Wzrost BMI o 1 stopień powyżej przyjętej średniej normy wiekowej zwiększa ryzyko rozwoju zespołu cieśni kanału nadgarstka o 8%. Wielu autorów podkreśla znaczny wpływ czynników hormonalnych na zachorowanie, za czym przemawia nawet pięciokrotna, przewaga kobiet z zespołem cieśni nadgarstka w populacji ogólnej, w przeciwieństwie do zawodowego pochodzenia zespołu gdzie zaznacza się przewaga mężczyzn. Czynności zawodowe nasuwające podejrzenie związku choroby z pracą to praca ręczna obciążająca nadgarstek, związana przede wszystkim z wielokrotną powtarzalnością ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka. Ryzyko rozwoju zespołu cieśni nadgarstka szczególnie wzrasta, gdy oprócz monotypowości i rytmiczności ruchów konieczna jest obsługa urządzeń emitujących drgania mechaniczne. Różnorodność przyczyn tej choroby nakłada na lekarzy ustalających rozpoznanie obowiązek przeprowadzenia wnikliwej diagnostyki różnicowej zależnej jednocześnie od oceny warunków pracy, jak również uzyskanych wyników badań pomocniczych i specjalistycznych. Decydującą rolę w rozpoznaniu zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej ma ocena sposobu wykonywania pracy. W każdym przypadku podejrzenia zawodowego podłoża stwierdzanych zmian konieczna jest dokładna analiza przebiegu pracy, uwzględniająca rodzaj czynności wykonywanych przez pracownika, przyjmowaną pozycję ciała, częstość powtórzeń ruchów oraz okres narażenia. Niestety, w wielu przypadkach jest to trudne do odtworzenia, tym bardziej, że w przeciwieństwie do występujących w środowisku szkodliwości, brak jest normatywów higienicznych, określających bezpieczne warunki pracy w zakresie przeciążenia układu ruchu. Stąd też często analiza taka opiera się na wiedzy eksperckiej i praktyce orzeczniczej. Z ustaleń jednostek orzeczniczych, które orzekały i opiniowały w niniejszym postępowaniu wynika, że zespół cieśni nadgarstka rozpoznany u skarżącej nie jest przyczynowo związany z wykonywaną pracą zawodową, bowiem z charakterystyki stanowiska pracy wynika, że czynności przez nią wykonywane nie miały charakteru monotypowego. Czynności wykonywane przez skarżącą miały charakter zróżnicowany i zmienny w czasie. Zatem, pomimo, iż rozpoznana u skarżącej choroba występuje w wykazie chorób zawodowych, to jednak brak drugiego elementu niezbędnego do stwierdzenia choroby zawodowej, jakim jest czynnik szkodliwy (sprawczy) występujący w środowisku pracy, który spowodował schorzenie, uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika (byłego pracownika) i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Państwowy inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwa jednostka orzecznicza nie rozpoznała choroby zawodowej i wypowiada się w danej sprawie negatywnie, co w tym przypadku miało miejsce. W skardze na tą decyzję M. B. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ II instancji stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji całkowite pominięcie przez organ II instancji kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności poprzez nieustalenie rzeczywistego stanu zdrowia skarżącej w dacie rozpoznania u niej zespołu cieśni nadgarstka, tj. w latach 1997-1998, a oparcie się przez organ jedynie na aktualnych wynikach badań, co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie bowiem zespół cieśni nadgarstka został u skarżącej diagnozowany prawie 20 lat przed wszczęciem postępowania administracyjnego; 2. art. 2351 k.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie pozazawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka z uwagi na przypisanie skarżącej chorób w postaci hipercholesterolemii, nadwagi, niedoczynności tarczycy oraz zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego jako pozazawodowych czynników wyzwalających cieśnię nadgarstka, w sytuacji gdy wymienione choroby nie występowały u skarżącej w dacie rozpoznawania u niej cieśni nadgarstka w latach 1997-1998; 3. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta winna być zmieniona. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że organ II instancji całkowicie pominął okoliczność, iż w dacie rozpoznawania cieśni nadgarstka, tj. w latach 1997-1998, u skarżącej nie występowała hipercholesterolemia, nadwaga, niedoczynność tarczycy oraz zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego. Organ II stopnia nie zbadał więc w ogóle prawdziwości zarzutów skarżącej, a oparł się jedynie na dostępnej w aktach dokumentacji medycznej, która nie dotyczy kwestionowanego przez skarżącą okresu bowiem stanowi jedynie aktualną ocenę jej stanu zdrowia. Charakter pracy skarżącej, tj. praca "przy niedostosowanym ergonomicznie stanowisku pracy, przy niskim stole, w pozycji wymuszonej, z pochylonym tułowiem i z udziałem obu rąk z lekko uniesionymi ramionami lub koniecznością unoszenia wyrobu oraz unoszeniem i przesuwaniem bel tkanin (...) sporządzaniu dokumentacji, głównie przy użyciu komputera" wskazuje wprost na zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka z uwagi na monotypowy charakter czynności. Każda praca naukowa dotycząca zespołu cieśni nadgarstka wskazuje obsługę komputera, jako jeden z podstawowych czynników zespołu cieśni. Zarówno w orzeczeniach jednostek orzeczniczych, jak i w samej decyzji organów brak jest powołania się na jakiekolwiek konkretne pozycje z literatury fachowej, które potwierdzałyby gołosłowną tezę organów, iż używanie komputera nie stanowi czynnika ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U.z 1998r., nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej k.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r. poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem; jak i mogących mieć istotny wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Zarzuty skargi obejmują naruszenie zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zważywszy na to w pierwszej kolejności należy dokonać oceny zachowania przez organy normatywnego wzorca postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Wbrew zarzutom skargi czynności postępowania dowodowego i wyjaśniającego zostały przeprowadzone zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie sądu podjęto wszelkie działania celem wyjaśnia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zbadania zasadności zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń. Przeprowadzono wszelkie możliwe, tj. nie przekraczające obiektywnych możliwości organów, dowody, dopuszczone przepisem art. 75 k.p.a. W tym celu zgromadzono szereg dowodów, tj. dokumentację leczenia uzdrowiskowo-rehabilitacyjnego i przebytej rehabilitacji leczniczej oraz inną dokumentację medyczną skarżącej. Wykonano w szerokim zakresie diagnostykę skarżącej, w tym w ramach hospitalizacji. Przeanalizowano wszelką możliwą i udostępnioną dokumentację medyczną skarżącej, jak również obszerną dokumentację zatrudniającego skarżącą zakładu pracy, w tym ze szczególnym uwzględnieniem zakresu wykonywanych przez skarżącą czynności zawodowych, charakterystyki stanowiska pracy skarżącej i karty narażenia zawodowego. Skarżąca została poddana kompleksowej diagnostyce w kierunku choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W konsekwencji sporządzono orzeczenie lekarskie WOMP w [...] z dnia [...], orzeczenie lekarskie IMPiZŚ w [...] z dnia [...], dodatkową opinię IMPiZŚ w [...] z dnia [...], wyjaśnienia IMP w [...] z dnia [...] oraz opinię uzupełniającą IMPiZŚ w [...] z dnia [...]. Skarżąca każdorazowo była diagnozowana przez specjalistyczną i spełniającą wymogi rozporządzenia placówkę medyczną, a organ uwzględnił jej żądanie przeprowadzenia diagnostyki w IMPiZŚ w [...] celem zweryfikowania zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń do pierwszego orzeczenia lekarskiego. Powyższe oznacza, iż postępowanie dowodowe i wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wskazany w § 8 rozporządzenia. Postępowanie to w ocenie sądu było wystarczające do wydania zaskarżonej decyzji. Z tak zgromadzonego materiału dowodowego sprawy niewątpliwie wynika, że skarżąca cierpi na zespół cieśni nadgarstka. Jednakże analiza stanowiska pracy skarżącej, czynników narażenia zawodowego, jak i przeprowadzona diagnostyka skarżącej nie dały podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę, że dominującą rolę w zdiagnozowaniu choroby zawodowej wynikającą wprost z przepisów prawa a marginalizowaną przez skarżącą i jej pełnomocnika mają wykonywane przez skarżącą czynności zawodowe, ocena sposobu ich wykonywania i czynników narażenia zawodowego. Analiza przebiegu pracy zawodowej skarżącej, uwzględniająca rodzaj tych czynności, przyjmowaną pozycję ciała, częstotliwość powtarzania tych samych ruchów oraz okres narażenia, nie pozwala na przyjęcie zawodowej etiologii spornej choroby. W toku pracy zawodowej skarżąca wykonywała czynności o różnorodnym charakterze obejmujące organizację rynku zbytu, wyjazdy w teren, spotkania z klientami, windykacje należności, przeglądanie reklamowanych tkanin dekoracyjnych i wykładzin podłogowych, opracowywanie dokumentacji reklamacyjnej ręcznie i przy użyciu komputera. Różnorodność i zmienność tych czynności musi prowadzić do wniosku, iż skarżąca nie wykonywała długotrwale monotypowych czynności i rytmicznych ruchów, wielokrotnie powtarzalnych w czasie jednej zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka, zwłaszcza z dużym naciskiem i w długim okresie czasu. Czynności te nie powodowały więc – co znajduje potwierdzenie w opiniach lekarskich - długotrwałego nacisku na pnie nerwów pośrodkowych i nie powodowała istotnego ryzyka rozwoju neuropatii nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Z opinii wynika, iż zawodowym czynnikiem wzmagającym zagrożenia zachorowania na sporną chorobę jest praca z urządzeniem wytwarzającym wibracje/drgania. Skarżąca nie pracowała przy użyciu takiego urządzenia. Z dokumentacji pracowniczej badań okresowych skarżącej wynika natomiast, iż u skarżącej nie występowały jakiekolwiek przeciwskazania do wykonywania czynności na stanowisku handlowca. Powyższe dowodzi, że w środowisku pracy skarżącej nie było czynników szkodliwych (sprawczych), powodujących sporne schorzenie. Wyklucza to jednoznacznie źródło choroby skarżącej w czynnościach zawodowych. Co istotne, a na co również zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pierwsze niewielkie objawy zespołu cieśni nadgarstka stwierdzono u skarżącej po dwu latach zatrudnienia. Skarżąca pracę zawodową na stanowisku handlowca w tym związaną z rozpatrywaniem reklamacji w zakładach "A" w Strykowie podjęła w 1995r., zaś objawy tego zespołu pojawiły się już w 1997r. i z ich powodu podjęła leczenie w Poradni Neurologicznej i Ortopedycznej, korzystała z zabiegów rehabilitacyjnych i leczenia senatoryjnego. Objawy te w dalszych latach uległy pogłębieniu i w 2010r. występował obustronny zespół cieśni nadgarstka o znacznym nasileniu z przewagą po stronie lewej. Podnieść nadto trzeba, że znawcy tematu - jak akcentował organ – wskazują na znaczny wpływ czynników hormonalnych na zachorowalność na tę chorobę, co wynika z pięciokrotnej przewagi zachorowalności kobiet niż mężczyzn na zespół cieśni nadgarstka w populacji ogólnej i przewadze czynników zawodowych w zachorowalności mężczyzn na tę chorobę. Płeć jest zatem silniejszym czynnikiem ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka niż narażenia zawodowe. Powyższe wynika też ze zgodnie podjętych w stosunku do skarżącej orzeczeń lekarskich. Podnosi się w nich, że w świetle aktualnych badań epidemiologicznych zdecydowanie częściej zespół ten, będący najczęstszą neuropatią z ucisku, występuje u kobiet, poza połową idiopatycznych przypadków tego zespołu pozostałe zachorowania stanowią skutek różnych pozazawodowych czynników natury medycznej. W orzeczeniach podkreśla się też, że etiologia tej neuropatii jest wieloczynnikowa, na jej powstanie wpływa wiele czynników zarówno zawodowych, jak i niezawodowych. Wśród czynników pozazawodowych wymieniane są: uraz nadgarstka, choroby ogólnoustrojowe, szczególnie cukrzyca, choroby tarczycy, choroby układowe czy reumatoidalne zapalenie stawów, otyłość. Lekarze orzecznicy diagnozujący skarżącą zgodnie stwierdzili, że dla stwierdzenia zawodowego źródła choroby nie wystarczy obciążenie stawów, lecz konieczne jest ich przeciążenie, spowodowane wykonywaniem w trakcie całej zmiany roboczej lub przez znaczną jej część szybkich, wysoko powtarzalnych ruchów, obejmujących ruch maksymalnego zgięcia grzbietowego i dłoniowego, nasilanych przez współistniejące zgięcia promieniowe lub łokciowe w stawach nadgarstkowych. Ich zdaniem przyczyną tej choroby u skarżącej jest stwierdzona u niej niedoczynność tarczycy, uznawana za niewątpliwą pozazawodowy czynnik wyzwalający tę chorobę. W orzeczeniach wskazuje się, że skarżąca od wielu lat leczy się z powodu niedoczynności tarczycy, a ponadto z powodu nadciśnienia tętniczego, jaskry, zwyrodnienia kręgosłupa i obustronnego zapalenia nadkłykci bocznych obu kości ramiennych, hipercholesterolemii, otyłości, które są uznawanymi pozazawodowymi czynnikami powstania zespołu. Przeprowadzone badania diagnostyczne – co zostało stwierdzone powyższymi orzeczeniami lekarskimi – nie dały podstaw do bezspornego, jak i nawet wysoce prawdopodobnego – jak tego wymagają powołane w dalszej części uzasadnienia przepisy materialnoprawne - stwierdzenia, że występujący u skarżącej zespół cięśni nadgarstka ma etiologię w czynnikach zagrożenia ze środowiska pracy. Co więcej wszystkie orzeczenia lekarskie, jakie zostały wydane w związku z poszukiwaniem etiologii tej choroby u skarżącej, są jednoznaczne i kategoryczne w swoich wnioskach, a mianowicie nie upatrują tej choroby w czynnikach występujących w środowisku pracy. Okoliczność, iż skarżąca nie wykonywała monotypowych i rytmicznych czynności zawodowych powodujących przeciążenie nadgarstka, jest kobietą, cierpi na chorobę tarczycy a istotnym czynnikiem wywołującym tę chorobę są czynniki hormonalne, ewidentnie wskazuje na brak związku przyczynowego choroby z wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Wprawdzie skarżąca kwestionuje ustalenia lekarzy, którym zarzuca oparcie orzeczeń na aktualnych wynikach badań podczas gdy należało ocenić jej stan zdrowia w dacie pojawienia się pierwszych objawów chorobowych, oraz stwierdzenie u niej związku spornego schorzenia z chorobami towarzyszącymi pomimo braku ewidentnej dokumentacji potwierdzającej, że w tej dacie na nie cierpiała. W tym zakresie podnieść jednakże trzeba, że skarżąca pod kątem stwierdzenia u niej choroby zawodowej mogła być diagnozowana dopiero od momentu zgłoszenia takiego wniosku, to zaś nastąpiło dopiero w 2011r. Nie ma więc obiektywnych możliwości zdiagnozowania skarżącej w czasie przeszłym. Zarzut w tym zakresie jest więc nonsensem. Nie oznacza to jednak, że nie ma możliwości poczynienia ustaleń co do etiologii stwierdzonych u skarżącej po raz pierwszy w 1997r. minimalnych objawów zespołu cieśni nadgarstka. Było to bowiem możliwe zarówno na podstawie wywiadu medycznego (informacji podawanych przez samą skarżącą), jak i wszelkiej dostępnej wcześniejszej, jak i aktualnej dokumentacji skarżącej, a także na podstawie zażywanych przez nią leków i okresu ich zażywania w zestawieniu z aktualnymi wynikami badań. Niewątpliwie skarżąca – jak wynika z wyjaśnień IMPiZŚ w [...] z dnia [...] – stale zażywa lek hipolipemizujący, podawany przy rozpoznaniu hipercholesterolemii oraz małe dawki euthyroxu, stosowanego w leczeniu wspomagającym w przypadku wolu guzkowego tarczycy. Nadwagę rozpoznano zaś na podstawie wyliczenia wskaźnika BMI. Sama skarżąca w wywiadzie medycznym podała, że była na obserwacji w Poradni Endokrynologicznej od 1993r., gdzie była prowadzona dokumentacja medyczna do 1998r., następnie leczyła się prywatnie. W opinii tej stwierdzono też, że dostępne wyniki badań wskazują na niedoczynność tarczycy w przeszłości. Z powyższej opinii wynika zatem, że aktualne wyniki badań dowodzą twierdzeń skarżącej o schorzeniu tarczycy od wielu lat. Dodatkowo podać należy, iż w piśmie z dnia [...] skarżąca przyznała, że przedstawiła wyniki badań: EKG, biopsji, THS, FT3/FT4 – przekrojowo z kilkunastu lat. Tym samym potwierdziła fakt wykonywania m.in. diagnostyki pod kątem chorób tarczycy, co w konsekwencji oznacza, iż lekarze diagnozujący u skarżącej chorobę zawodową posiadali stosowną dokumentację, pozwalającą na stwierdzenie u skarżącej wieloletniej choroby tarczycy. Zwrócić też trzeba, że w piśmie z dnia [...], zatytułowanym "odwołanie" od orzeczenia medycznego z dnia [...] skarżąca zarzuciła temu orzeczeniu jedynie okoliczność nie uwzględnienia rodzaju pracy, sposobu i czasu jej wykonywania, a w konsekwencji pominięcia wielogodzinnej pracy przy komputerze w związku z rozpoznawaniem reklamacji oraz uznania choroby tarczycy za czynnik wpływający na powstanie zespołu cięśni nadgarstka. Nie kwestionowała natomiast stwierdzonej u niej choroby tarczycy, jak i innych współistniejących chorób – pozazawodowych czynników zespołu, z powodu których leczy się od wielu lat. Okoliczność tychże chorób jako czynników powodujących zespół cieśni nadgarstka w momencie pierwszych objawów tego zespołu zakwestionowała dopiero w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie sposób zatem dać wiary skarżącej, która obecnie zaprzecza, iż leczy się na tarczycę od wielu lat i nie zgłaszała lekarzom diagnozującym ją faktu wieloletniego cierpienia na chorobę tarczycy. Z dodatkowych wyjaśnień IMPiZŚ z dnia [...] wynika z kolei, że zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego mogą dawać dolegliwości podmiotowe podobne jak w przypadku zespołu cieśni nadgarstka, tj. bóle i drętwienie rąk, ich osłabienie. Instytut przyznał wprawdzie, iż nie wiadomo dokładnie od jak dawna skarżąca cierpi na hipercholesterolemię, jednakże uznał, że data pierwszego jej stwierdzenia nie jest równoznaczna z datą powstania zaburzenia, dzięki stosowaniu leków wyniki badań biochemicznych są w granicach normy. Powyższe dowodzi jednoznacznie, iż uzyskane w sprawie orzeczenia lekarskie są wyważone, uwzględniają one wszystkie okoliczności, wskazują również na pewne trudności w diagnostyce tej choroby z uwagi na różnorodność przyczyn jej etiologii. Stwierdzona u skarżącej otyłość jak podniósł organ zwiększa też prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby, gdyż wzrost BMI o 1 stopień powyżej średniej normy wiekowej zwiększa ryzyko rozwoju zespołu cieśni nadgarstka o 8 %. W zakresie wpływu komputera na powstanie spornego zespołu IMPiZŚ w [...] w piśmie z dnia [...] wyjaśnił, że w świetle stanu wiedzy używanie komputera nie stanowi poważnego czynnika ryzyka jego powstania. Ale gdyby nawet przyjąć odmiennie niż to wynika z opinii specjalistycznej placówki medycznej, to i tak nie można by uznać, iż wykorzystywanie przez skarżącą komputera w pracy zawodowej spowodowało powstania zespołu cieśni nadgarstka, używanie komputera nie powoduje bowiem przeciążenia nadgarstka. Samo kwestionowanie przez skarżącą prawidłowości orzeczeń lekarskich nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi. Orzeczenia te w świetle normy materialnoprawnej są bowiem jedynym środkiem dowodowym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Organy, ani sąd administracyjny nie będąc uprawniony do merytorycznej weryfikacji ich treści obligowany jest uwzględnić wnioski wynikające z orzeczeń lekarskich. Nie oznacza to jednakże, że nie ma możliwości weryfikacji orzeczenia lekarskiego. To wymagałoby jednakże przedstawienia przez skarżącą dowodów podważających prawidłowość opinii lekarskiej a przynajmniej argumentacji wzbudzającej uzasadnione obawy co do tej prawidłowości. Takich dowodów skarżąca nie przedłożyła nawet w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ograniczając się li tylko do kwestionowania wyników badań i ustaleń lekarskich oraz opierając się na własnym przekonaniu o związku tej choroby z zatrudnieniem, wywodzonym z przekonania, że skoro pracowała ona na stanowisku handlowa, przyjmowała reklamacje i dokonywała czynności oględzin reklamowanych towarów w określonej pozycji ciała przy użyciu dłoni, to przyczyną tej choroby są właśnie wykonywane przez nią czynności środowiska pracy. Sąd administracyjny - kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o załączone akta administracyjne – uznał, iż akta te nie dają podstaw do uznania tego przekonania, tym bardziej, że zgłaszane przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym wątpliwości i zarzuty zostały zweryfikowane przez organ, który zlecił dodatkową diagnostykę a ostatecznie wystąpił do jednostki medycznej o złożenie wyjaśnień co do tych wątpliwości i uzupełnienie opinii lekarskiej. Niezależnie od tego sąd zauważa, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. wymogi. Przedstawiono w nim szczegółowo stan faktyczny, w tym przebieg zatrudnienia i procesu diagnostycznego skarżącej, charakterystykę czynności zawodowych, treść podjętych w sprawie w stosunku do skarżącej orzeczeń medycznych, w przypadku zespołu cieśni nadgarstka podkreślono konieczność oparcia analizy na wiedzy eksperckiej i praktyce orzeczniczej, wskazano przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej oraz przyczyny niestwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Zasadnie organ podniósł, że wobec treści orzeczeń lekarskich jest nimi związany, co z kolei oznacza brak podstaw faktycznych do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Zebrany materiał dowodowy, przede wszystkim przekonująco uzasadnione orzeczenia lekarskie, w tym sporządzone przez Klinikę IMPiZŚ w [...] na żądanie skarżącej, wskazują bez żadnych wątpliwości i sprzeczności, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej. Wskazuje na to charakter wykonywanych przez skarżącą czynności zawodowych, tj. niewykonywanie monotypowych i rytmicznych czynności zawodowych przez co najmniej przeważającą część zmiany roboczej. Zdaniem organu, nie można przyjąć nawet z co najmniej dużym prawdopodobieństwem a tym bardziej z pewnością, że schorzenie nadgarstka występujące u skarżącej ma jak wynika jednoznacznie z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich etiologię pozazawodową. Organ wskazał na różnorodność przyczyn tej choroby, jak i brak normatywów higienicznych, określających bezpieczne warunki pracy w zakresie przeciążenia układu ruchu niejednokrotnie utrudniających analizę. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego i okoliczności faktycznych w zakresie przyczyn choroby skarżącej jest logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym, a co najważniejsze opiera się ona na zgromadzonych w sprawie orzeczeniach medycznych, których moc dowodowa nie została skutecznie podważona przez skarżącą. Wynikająca z przepisu 107 § 3 k.p.a. zasada informowania o motywach rozstrzygnięcia organu i przekonywania o zasadności tego rozstrzygnięcia, została więc w niniejszej sprawie zrealizowana, strona poznała motywy rozstrzygnięcia sprawy. O uchybieniu tych zasad nie stanowi natomiast podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez skarżącą, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia i nie godzi nie z tym, że wykonywane na jej stanowisku pracy czynności nie stanowią czynników zagrożenia wywołujących zespół cieśni nadgarstka nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Dopóki zatem przekonanie to nie będzie miało jednocześnie oparcia w obowiązujących przepisach prawnych nie będzie ono zasługiwało na uwzględnienie. W konsekwencji nie sposób postawić organom zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania od organów państwa (art. 8 k.p.a.). Co prawda organ w swojej argumentacji nie odniósł się do twierdzeń skarżącej w zakresie nie występowania u skarżącej współistniejących chorób w momencie stwierdzenia pierwszych objawów choroby. Okoliczność ta nie ma jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy wobec zgodnych opinii lekarskich wskazujących na pozazawodowe czynniki powstania zespołu i charakterystykę czynności zawodowych, nie powodujących przeciążenia nadgarstków. W sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły również przepisów prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy k.p. oraz rozporządzenia. Zgodnie z art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl natomiast art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. W załączniku do tego rozporządzenia zawierającym wykaz chorób zawodowych w poz. 20.1. wymieniony jest zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zgodnie z § 8 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia m.in. orzeczenia lekarskie i formularz oceny narażenia zawodowego. Stosownie bowiem do tych przepisów decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, wedle którego dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne spełnienie dwu przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podstawę faktyczną decyzji w sprawie choroby zawodowej stanowi orzeczenie lekarskie, przy czym co do rangi i znaczenia orzeczeń lekarskich jako podstawy faktycznej decyzji w sprawie choroby zawodowej w orzecznictwie sądowym zarysowały się dwa nurty. Wedle pierwszego z nich, dominującego zresztą, konsekwencją przytoczonej regulacji prawnej jest związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim i brak podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyroki NSA z dnia 11 września 2014r., II OSK 572/13, z dnia 24 marca 2000r., I SA 2334/99, z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00, z dnia 11 grudnia 2001r., I SA 746/99, nie publ., z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150). Prezentowany jest wręcz pogląd, wedle którego orzeczenia lekarskie są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 września 2001r., I SA 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., I SA 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r. I SA 1200/98). Zwolennicy drugiego z wyróżnionych nurtów orzeczeniom lekarskim wydanym w tym trybie odmawiają waloru opinii biegłego (np. wyrok NSA z dnia 24 marca 2000r., I SA 2334/99). Podzielając dominujący nurt interpretacji analizowanych przepisów, skład orzekający sądu w tej sprawie uważa, iż organy inspekcji sanitarnej są związane co do meritum orzeczeniem lekarskim, spełniającym określone prawem warunki. Oznacza to, iż bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Tym samym ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego wydawanego w świetle § 6 ust. 1 rozporządzenia na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (zob. m.in. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 roku, OPS 3/02, ONSA 2003/1/4, zachowującą swoją aktualność na gruncie obecnego rozporządzenia). Podnieść również należy, iż zamknięty katalog chorób zawodowych, zawarty w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wymienionego rozporządzenia, oznacza, iż za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie albo warunki te nie są jej przyczyną, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Przenosząc te teoretycznoprawne rozważania na grunt niniejszej sprawy i ograniczając rozważania tylko do spornej choroby, stwierdzić należy, że skoro przyjęte za podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji orzeczenia lekarskie nie stwierdziły związku przyczynowo skutkowego między stwierdzonym u skarżącej zespołem cieśni nadgarstka a zagrożeniami w środowisku pracy czy sposobem wykonywania czynności zawodowych, to organy inspekcji sanitarnej – nie dysponując żadnym odmiennym dowodem, podważającym te orzeczenia - nie miały podstaw do dokonania odmiennych ustaleń co do okoliczności faktycznych tej sprawy. Jest to o tyle istotne, że skarżąca była wielokrotnie diagnozowana w różnych placówkach medycznych, a każdorazowe badania nie potwierdziły zawodowego podłoża choroby skarżącej. Ponadto orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnionego lekarza, posiadającego odpowiednią wiedzę w zakresie diagnozowania chorób zawodowych, oraz zatrudnionego w placówce medycznej specjalizującej się przeprowadzaniem tego rodzajami badań. Skarżąca została poddana kompleksowym badaniom, a organy inspekcji sanitarnej, jak i sądy administracyjne nie są uprawnione do samodzielnej oceny trafności postawionej diagnozy lekarskiej, jak również sposobu prowadzenia przez te jednostki procesu diagnostycznego. A zatem gdyby nawet przyjąć, że odmówić opiniom lekarskim waloru opinii biegłego, to i tak nie zmieniłoby to oceny sprawy, bowiem akta sprawy nie zawierają żadnych dowodów potwierdzających twierdzenia skarżącej i tym samym poddających pod wątpliwość te orzeczenia. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. b.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło